<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" media="screen" href="/~files/feed-premium.xsl"?>
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                             
<rss xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" xmlns:itunes="http://www.itunes.com/dtds/podcast-1.0.dtd" xmlns:psc="http://podlove.org/simple-chapters" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:fh="http://purl.org/syndication/history/1.0" xmlns:podcast="https://podcastindex.org/namespace/1.0" xmlns:feedpress="https://feed.press/xmlns" xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" version="2.0">
  <channel>
    <feedpress:locale>en</feedpress:locale>
    <title>Raumzeit</title>
    <link>https://raumzeit-podcast.de</link>
    <description><![CDATA[Der Podcast mit Tim Pritlove über Raumfahrt und andere kosmische Angelegenheiten]]></description>
    <lastBuildDate>Wed, 01 Apr 2026 09:45:19 +0000</lastBuildDate>
    <image>
      <url>https://media.metaebene.me/media/raumzeit/raumzeit-icon-1400x1400.jpg</url>
      <title>Raumzeit</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de</link>
    </image>
    <atom:link rel="self" type="application/rss+xml" title="Raumzeit (MP3 Audio)" href="https://feeds.metaebene.me/raumzeit/m4a"/>
    <atom:link rel="first" href="https://raumzeit-podcast.de/feed/mp3/"/>
    <language>de-DE</language>
    <fyyd:verify xmlns:fyyd="https://fyyd.de/fyyd-ns/">efg4e29yNic2ldlf4tBX6936g2cy12r46y13ztqo</fyyd:verify>
    <atom:link rel="hub" href="http://metaebene.superfeedr.com"/>
    <atom:contributor>
      <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
    </atom:contributor>
    <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
    <generator>Podlove Podcast Publisher v4.4.2</generator>
    <podcast:guid>5172ecb4-e26f-41e3-b389-796d0e5e877e</podcast:guid>
    <copyright>Metaebene Personal Media</copyright>
    <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
    <itunes:type>episodic</itunes:type>
    <itunes:summary><![CDATA[Raumzeit ist eine Serie von Gesprächen mit Wissenschaftlern, Ingenieuren, Astronauten und Projektleitern über Raumfahrt. Jede Episode rückt einen Themenbereich in den Fokus und diskutiert ausführlich alle Aspekte und Details.]]></itunes:summary>
    <itunes:category text="Science"/>
    <itunes:category text="Technology"/>
    <itunes:owner>
      <itunes:name>Tim Pritlove</itunes:name>
      <itunes:email>raumzeit@metaebene.me</itunes:email>
    </itunes:owner>
    <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/raumzeit-icon-1400x1400.jpg"/>
    <itunes:subtitle>Der Podcast mit Tim Pritlove über Raumfahrt und andere kosmische Angelegenheiten</itunes:subtitle>
    <itunes:block>no</itunes:block>
    <itunes:explicit>false</itunes:explicit>
    <podcast:license url="http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/de/">CC BY-NC-ND 3.0 DE</podcast:license>
    <item>
      <title>RZ126 Gravitationswellenforschung</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2026/03/08/rz126-gravitationswellenforschung/</link>
      <pubDate>Sun, 08 Mar 2026 16:22:07 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">80860591-730f-4406-9a3f-fec935025bd9</guid>
      <description><![CDATA[Gravitationswellen sind winzige Schwankungen der Raumzeit, ein minimales Zittern in der Ausdehnung des Universums, die sich nur in Bruchteilen des Durchmessers eines einzelnen Atoms abspielt. Ausgelöst durch gigantische Explosionen und Kollisionen supermassiver Elemente des Alls wie Neutronensternen und schwarzen Löchern sind sie Zeugen gewaltiger Ereignisse die im Gegensatz zu Supernovas und galaktischen Verschmelzungen, die sonst kaum oder gar nicht über das elektromagnetische Spektrum wahrnehmbar sind.

Lange wurde an Instrumentarien geforscht um diese Wellen zu delektieren und als vor zehn Jahren die erste direkte und belegbare Messung einer Gravitationswelle durchgeführt wurde war es ein bahnbrechendes Ereignis das wenig überraschend auch bald mit einem Physik-Nobelpreis belohnt wurde. In der letzten Dekade wurden dieses neue Instrument weiter verfeinert und es wurden zahlreichen gemessenen Ereignisse nachgegangen, woraus wiederum viele neue Erkenntnisse über das Universum gewonnen werden konnten.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2026/03/08/rz126-gravitationswellenforschung/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/3350/s/feed/c/mp3/rz126-gravitationswellenforschung.mp3" length="66721175" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>01:51:08</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Ein Blick auf die Ergebnisse der Forschung zehn Jahre nach dem ersten direkten Nachweis von Gravitationswellen</itunes:subtitle>
      <itunes:episode>126</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Gravitationswellen sind winzige Schwankungen der Raumzeit, ein minimales Zittern in der Ausdehnung des Universums, die sich nur in Bruchteilen des Durchmessers eines einzelnen Atoms abspielt. Ausgelöst durch gigantische Explosionen und Kollisionen supermassiver Elemente des Alls wie Neutronensternen und schwarzen Löchern sind sie Zeugen gewaltiger Ereignisse die im Gegensatz zu Supernovas und galaktischen Verschmelzungen, die sonst kaum oder gar nicht über das elektromagnetische Spektrum wahrnehmbar sind.

Lange wurde an Instrumentarien geforscht um diese Wellen zu delektieren und als vor zehn Jahren die erste direkte und belegbare Messung einer Gravitationswelle durchgeführt wurde war es ein bahnbrechendes Ereignis das wenig überraschend auch bald mit einem Physik-Nobelpreis belohnt wurde. In der letzten Dekade wurden dieses neue Instrument weiter verfeinert und es wurden zahlreichen gemessenen Ereignisse nachgegangen, woraus wiederum viele neue Erkenntnisse über das Universum gewonnen werden konnten.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz126-gravitationswellenforschung.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[


    <p><strong>Ein Blick auf die Ergebnisse der Forschung zehn Jahre nach dem ersten direkten Nachweis von Gravitationswellen</strong></p>
    <div>
        <img decoding="async" src="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz126-gravitationswellenforschung.hero.jpg" width="600px" />
    </div>

    <p>
        Gravitationswellen sind winzige Schwankungen der Raumzeit, ein minimales Zittern in der Ausdehnung des Universums, die sich nur in Bruchteilen des Durchmessers eines einzelnen Atoms abspielt. Ausgelöst durch gigantische Explosionen und Kollisionen supermassiver Elemente des Alls wie Neutronensternen und schwarzen Löchern sind sie Zeugen gewaltiger Ereignisse die im Gegensatz zu Supernovas und galaktischen Verschmelzungen, die sonst kaum oder gar nicht über das elektromagnetische Spektrum wahrnehmbar sind.<br />
<br />
Lange wurde an Instrumentarien geforscht um diese Wellen zu delektieren und als vor zehn Jahren die erste direkte und belegbare Messung einer Gravitationswelle durchgeführt wurde war es ein bahnbrechendes Ereignis das wenig überraschend auch bald mit einem Physik-Nobelpreis belohnt wurde. In der letzten Dekade wurden dieses neue Instrument weiter verfeinert und es wurden zahlreichen gemessenen Ereignisse nachgegangen, woraus wiederum viele neue Erkenntnisse über das Universum gewonnen werden konnten.
    </p>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
1 Stunde


51 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    28.11.2025
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Günther Hasinger" title="Günther Hasinger" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032312f30392f4775656e746865725f486173696e6765722d7371756172652e6a7067/128/0/0/guenther-hasinger" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032312f30392f4775656e746865725f486173696e6765722d7371756172652e6a7067/128/0/0/guenther-hasinger 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032312f30392f4775656e746865725f486173696e6765722d7371756172652e6a7067/256/0/0/guenther-hasinger 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032312f30392f4775656e746865725f486173696e6765722d7371756172652e6a7067/384/0/0/guenther-hasinger 3x"/>


<br/>
<strong>Günther Hasinger</strong>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>



<p>Ich spreche mit Günther Hasinger, dem Gründer und Leiter des neu gebildeten Zentrum für Astrophysik in Görlitz. Wir sprechen über das Wesen der Gravitationswellen, gemessenen Ereignissen, der Verbesserung der Messtechnik und zukünftigen Projekten, die die heutigen Möglichkeiten so tief ins All zu blicken noch weiter verfeinern werden.<br><br>Günther Hasinger war schon in RZ093 in seiner früheren Funktion als Leiter des Europäischen Weltraumastronomiezentrums (ESAC) zum Thema James-Webb-Teleskop zu Gast.</p>



<p></p>

    <hr/>

    <div style="display: flex; margin-right: 20px">
        <div class="transcript-logo">
                    </div>
        <div class="transcript-text" style="flex: 1; margin-left: 20px;">
            <p>
                Für diese Episode von Raumzeit liegt auch ein <strong>vollständiges Transkript</strong>
                mit Zeitmarken und Sprecheridentifikation vor.
            </p>
            <p>
                Bitte beachten: das Transkript wurde automatisiert erzeugt und wurde nicht nachträglich gegengelesen oder korrigiert.
                Dieser Prozess ist nicht sonderlich genau und das Ergebnis enthält daher mit Sicherheit eine Reihe von Fehlern.
                Im Zweifel gilt immer das in der Sendung aufgezeichnete gesprochene Wort.
                Formate:
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2026/03/08/rz126-gravitationswellenforschung/?podlove_template_page=episode-transcript-html" download="rz126-gravitationswellenforschung.transcript.html">HTML</a>,
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2026/03/08/rz126-gravitationswellenforschung/?podlove_transcript=webvtt" download="rz126-gravitationswellenforschung.transcript.vtt">WEBVTT</a>.
            </p>
        </div>
    </div>

    

    <hr/>
    

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                
        <div class="psn-shownotes">

    
    <ul>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Gravitationswelle">Gravitationswelle – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Deutsches_Zentrum_f%C3%BCr_Astrophysik">Deutsches Zentrum für Astrophysik – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://en.wikipedia.org/wiki/Multi-messenger_astronomy">Multi-messenger astronomy - Wikipedia</a>
                    — en.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Radioastronomie">Radioastronomie – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Deutsches_Elektronen-Synchrotron">Deutsches Elektronen-Synchrotron – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Square_Kilometre_Array">Square Kilometre Array – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Einstein-Teleskop">Einstein-Teleskop – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Michelson-Interferometer">Michelson-Interferometer – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/LIGO">LIGO – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/GEO600">GEO600 – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/KAGRA">KAGRA – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Heisenbergsche_Unsch%C3%A4rferelation">Heisenbergsche Unschärferelation – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Gequetschtes_Licht">Gequetschtes Licht – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Brownsche_Bewegung">Brownsche Bewegung – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Schwarzes_Loch">Schwarzes Loch – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://en.wikipedia.org/wiki/GW170817">GW170817 - Wikipedia</a>
                    — en.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Gammablitz">Gammablitz – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Neutronenstern">Neutronenstern – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Kilonova">Kilonova – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Hubble-Konstante">Hubble-Konstante – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Rotverschiebung">Rotverschiebung – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/James-Webb-Weltraumteleskop">James-Webb-Weltraumteleskop – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Hintergrundstrahlung">Hintergrundstrahlung – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://en.wikipedia.org/wiki/Cosmic_Explorer_(gravitational_wave_observatory)">Cosmic Explorer (gravitational wave observatory) - Wikipedia</a>
                    — en.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Wei%C3%9Fer_Zwerg">Weißer Zwerg – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Chandrasekhar-Grenze">Chandrasekhar-Grenze – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Dunkle_Materie">Dunkle Materie – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Neutrino">Neutrino – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Elektromagnetisches_Spektrum">Elektromagnetisches Spektrum – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://www.geo600.uni-hannover.de/physikjahr/gwspektrum.html">Gravitationswellenspektrum</a>
                    — geo600.uni-hannover.de
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Max-Planck-Institut_f%C3%BCr_Gravitationsphysik">Max-Planck-Institut für Gravitationsphysik – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Laser_Interferometer_Space_Antenna">Laser Interferometer Space Antenna – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Lagrange-Punkte">Lagrange-Punkte – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Phasenverschiebung">Phasenverschiebung – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/LISA_Pathfinder">LISA Pathfinder – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Doppelstern">Doppelstern – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Andromedagalaxie">Andromedagalaxie – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Quasar">Quasar – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Jet_(Astronomie)">Jet (Astronomie) – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/R%C3%B6ntgenstrahlung">Röntgenstrahlung – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://en.wikipedia.org/wiki/Pulsar_timing_array">Pulsar timing array - Wikipedia</a>
                    — en.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://en.wikipedia.org/wiki/North_American_Nanohertz_Observatory_for_Gravitational_Waves">North American Nanohertz Observatory for Gravitational Waves - Wikipedia</a>
                    — en.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://en.wikipedia.org/wiki/European_Pulsar_Timing_Array">European Pulsar Timing Array - Wikipedia</a>
                    — en.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://en.wikipedia.org/wiki/International_Pulsar_Timing_Array">International Pulsar Timing Array - Wikipedia</a>
                    — en.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Pulsar">Pulsar – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://en.wikipedia.org/wiki/Deep_Synoptic_Array">Deep Synoptic Array - Wikipedia</a>
                    — en.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/PSR_J1915%2B1606">PSR J1915+1606 – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Helioseismologie">Helioseismologie – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Urknall">Urknall – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Polarisation">Polarisation – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/IceCube">IceCube – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Gaia_(Weltraumteleskop)">Gaia (Weltraumteleskop) – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Vera_C._Rubin_Observatory">Vera C. Rubin Observatory – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Citizen_Science">Citizen Science – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Euregio_Maas-Rhein">Euregio Maas-Rhein – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Sardinien">Sardinien – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/CERN">CERN – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        </ul>


</div>

        
                
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
]]></content:encoded>
      <psc:chapters xmlns:psc="http://podlove.org/simple-chapters" version="1.2">
        <psc:chapter start="00:00:00.000" title="Intro"/>
        <psc:chapter start="00:00:34.200" title="Einführung"/>
        <psc:chapter start="00:04:08.199" title="Deutsches Zentrum für Astrophysik"/>
        <psc:chapter start="00:08:20.980" title="Gravitationswellen"/>
        <psc:chapter start="00:24:07.279" title="Aktuelle Detektoren"/>
        <psc:chapter start="00:38:22.384" title="Gemessene Ereignisse"/>
        <psc:chapter start="00:57:52.469" title="LISA"/>
        <psc:chapter start="01:11:06.076" title="Pulsar Timing Arrays"/>
        <psc:chapter start="01:19:36.796" title="Gravitationswellten-Hintergrundstrahlung"/>
        <psc:chapter start="01:26:31.578" title="Multimessenger-Astronomie"/>
        <psc:chapter start="01:40:42.308" title="Einstein-Teleskop"/>
        <psc:chapter start="01:48:48.649" title="Ausklang"/>
      </psc:chapters>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2026/03/08/rz126-gravitationswellenforschung/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2026/03/08/rz126-gravitationswellenforschung/?podlove_transcript=webvtt" type="text/vtt"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2026/03/08/rz126-gravitationswellenforschung/?podlove_transcript=json_podcastindex" type="application/json"/>
      <itunes:season>2</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Günther Hasinger</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2021/09/Guenther_Hasinger-square.jpg" role="guest">Günther Hasinger</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ125 Extremely Large Telescope</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2026/02/06/rz125-extremely-large-telescope/</link>
      <pubDate>Fri, 06 Feb 2026 18:48:10 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">93c955ed-b9fe-47eb-9426-4c337290a6bd</guid>
      <description><![CDATA[Das Extremely Large Telescope ist der nächste große Schritt bei der bodengestützten Beobachtung des Weltalls und stellt dabei ganz neue Rekorde auf und dringt in Dimensionen vor, die uns bisher verborgen geblieben sind. So wird das Teleskop in der Lage sein einzelne Exoplaneten zu beobachten und verspricht durch seine feine Auflösung des Universums neue Erkenntnisse über viele offene Fragen.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2026/02/06/rz125-extremely-large-telescope/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/3344/s/feed/c/mp3/rz125-extremely-large-telescope.mp3" length="55962870" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>01:33:12</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>In Chile entsteht das mit Abstand größte Bodenteleskop der Welt</itunes:subtitle>
      <itunes:episode>125</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Das Extremely Large Telescope ist der nächste große Schritt bei der bodengestützten Beobachtung des Weltalls und stellt dabei ganz neue Rekorde auf und dringt in Dimensionen vor, die uns bisher verborgen geblieben sind. So wird das Teleskop in der Lage sein einzelne Exoplaneten zu beobachten und verspricht durch seine feine Auflösung des Universums neue Erkenntnisse über viele offene Fragen.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz125-extremely-large-telescope.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[


    <p><strong>In Chile entsteht das mit Abstand größte Bodenteleskop der Welt</strong></p>
    <div>
        <img decoding="async" src="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz125-extremely-large-telescope.hero.jpg" width="600px" />
    </div>

    <p>
        Das Extremely Large Telescope ist der nächste große Schritt bei der bodengestützten Beobachtung des Weltalls und stellt dabei ganz neue Rekorde auf und dringt in Dimensionen vor, die uns bisher verborgen geblieben sind. So wird das Teleskop in der Lage sein einzelne Exoplaneten zu beobachten und verspricht durch seine feine Auflösung des Universums neue Erkenntnisse über viele offene Fragen.
    </p>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
1 Stunde


33 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    27.11.2025
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Bertrand Koehler" title="Bertrand Koehler" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032362f30322f62657472616e642d6b6f65686c65722e6a7067/128/0/0/bertrand-koehler" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032362f30322f62657472616e642d6b6f65686c65722e6a7067/128/0/0/bertrand-koehler 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032362f30322f62657472616e642d6b6f65686c65722e6a7067/256/0/0/bertrand-koehler 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032362f30322f62657472616e642d6b6f65686c65722e6a7067/384/0/0/bertrand-koehler 3x"/>


<br/>
<strong>Bertrand Koehler</strong>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>



<p>Ich spreche mit Bertrand Koehler vom European Southern Observatory (ESO), die für Planung, Bau und Betrieb des neuen Teleskops zuständig ist, das auf dem Cerro Armazones in der chileniischen Atacamawüste entsteht und in wenigen Jahren seine ersten Beobachtungen durchführen soll. Wir sprechen über die Anforderungen an die gigantischen Spiegel, die Instrumente und die wissenschaftlichen Ziele des Projekts. </p>



<p></p>

    <hr/>

    <div style="display: flex; margin-right: 20px">
        <div class="transcript-logo">
                    </div>
        <div class="transcript-text" style="flex: 1; margin-left: 20px;">
            <p>
                Für diese Episode von Raumzeit liegt auch ein <strong>vollständiges Transkript</strong>
                mit Zeitmarken und Sprecheridentifikation vor.
            </p>
            <p>
                Bitte beachten: das Transkript wurde automatisiert erzeugt und wurde nicht nachträglich gegengelesen oder korrigiert.
                Dieser Prozess ist nicht sonderlich genau und das Ergebnis enthält daher mit Sicherheit eine Reihe von Fehlern.
                Im Zweifel gilt immer das in der Sendung aufgezeichnete gesprochene Wort.
                Formate:
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2026/02/06/rz125-extremely-large-telescope/?podlove_template_page=episode-transcript-html" download="rz125-extremely-large-telescope.transcript.html">HTML</a>,
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2026/02/06/rz125-extremely-large-telescope/?podlove_transcript=webvtt" download="rz125-extremely-large-telescope.transcript.vtt">WEBVTT</a>.
            </p>
        </div>
    </div>

    

    <hr/>
    

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                
        <div class="psn-shownotes">

    
    <ul>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://eso.org">ESO</a>
                    — eso.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/La-Silla-Observatorium">La-Silla-Observatorium – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Delay-Line-Interferometer">Delay-Line-Interferometer – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://en.wikipedia.org/wiki/Very_Large_Telescope">Very Large Telescope - Wikipedia</a>
                    — en.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Cerro_Paranal">Cerro Paranal – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://en.wikipedia.org/wiki/Diffraction-limited_system">Diffraction-limited system - Wikipedia</a>
                    — en.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://en.wikipedia.org/wiki/W._M._Keck_Observatory">W. M. Keck Observatory - Wikipedia</a>
                    — en.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Normalverteilung">Normalverteilung – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Zerodur">Zerodur – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Schott_AG">Schott AG – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Heidenhain">Heidenhain – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Rotverschiebung">Rotverschiebung – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Exoplanet">Exoplanet – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Supernova">Supernova – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Dunkle_Materie">Dunkle Materie – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Dunkle_Energie">Dunkle Energie – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Quasar">Quasar – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://en.wikipedia.org/wiki/Allan_Sandage">Allan Sandage - Wikipedia</a>
                    — en.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Schwarzes_Loch">Schwarzes Loch – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Reinhard_Genzel">Reinhard Genzel – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Relativitätstheorie">Relativitätstheorie – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        </ul>


</div>

        
                
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
]]></content:encoded>
      <psc:chapters xmlns:psc="http://podlove.org/simple-chapters" version="1.2">
        <psc:chapter start="00:00:00.000" title="Intro"/>
        <psc:chapter start="00:00:34.712" title="Begrüßung"/>
        <psc:chapter start="00:01:41.291" title="Persönlicher Hintergrund und ESO"/>
        <psc:chapter start="00:19:11.971" title="Bodenteleskope"/>
        <psc:chapter start="00:21:40.053" title="Planung und Bau des ELT"/>
        <psc:chapter start="00:29:35.090" title="Standortwahl"/>
        <psc:chapter start="00:36:40.783" title="ELT System Engineering"/>
        <psc:chapter start="00:44:18.520" title="Probleme beim Bau"/>
        <psc:chapter start="00:47:24.903" title="Das Spiegelsystem"/>
        <psc:chapter start="01:03:39.397" title="Instrumente"/>
        <psc:chapter start="01:10:56.359" title="Ziele: Beobachtung von Exoplaneten"/>
        <psc:chapter start="01:15:48.287" title="Ziele: Dunkle Materie und Dunkle Energie"/>
        <psc:chapter start="01:22:50.882" title="Ziele: Schwarze Löcher"/>
        <psc:chapter start="01:24:47.436" title="Abschließende Gedanken"/>
        <psc:chapter start="01:31:09.406" title="Ausklang"/>
      </psc:chapters>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2026/02/06/rz125-extremely-large-telescope/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2026/02/06/rz125-extremely-large-telescope/?podlove_transcript=webvtt" type="text/vtt"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2026/02/06/rz125-extremely-large-telescope/?podlove_transcript=json_podcastindex" type="application/json"/>
      <itunes:season>2</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Bertrand Koehler</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2026/02/betrand-koehler.jpg" role="guest">Bertrand Koehler</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ124 Vera C. Rubin Observatory</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2026/01/07/rz124-vera-c-rubin-observatory/</link>
      <pubDate>Wed, 07 Jan 2026 01:38:26 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">de7c3a24-35a8-4139-bcdf-0e07ec87a9ed</guid>
      <description><![CDATA[Im Oktober 2025 ging das Vera C. Rubin Observatory auf dem El-Peñón-Gipfel des Cerro Pachón in Chile in Betrieb. Die komplexe Optik des Teleskops kann trotz seines großen Bildwinkels mit seinem großen Spiegel tief ins Universum schauen. Ziel ist eine permanente Durchmusterung auf der Suche nach bisher unbekannten Konstellationen und Ereignissen. Das NASA-Projekt wird von zahlreichen Partnern unterstützt, unter anderem dem Astronomischen Rechen-Instituts (ARI) in Heidelberg.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2026/01/07/rz124-vera-c-rubin-observatory/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/3336/s/feed/c/mp3/rz124-vera-c-rubin-observatory.mp3" length="52063749" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>01:26:42</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Die kontinuierliche Beobachtung des Himmels erhält Verstärkung durch ein neues leistungsfähiges Teleskop</itunes:subtitle>
      <itunes:episode>124</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Im Oktober 2025 ging das Vera C. Rubin Observatory auf dem El-Peñón-Gipfel des Cerro Pachón in Chile in Betrieb. Die komplexe Optik des Teleskops kann trotz seines großen Bildwinkels mit seinem großen Spiegel tief ins Universum schauen. Ziel ist eine permanente Durchmusterung auf der Suche nach bisher unbekannten Konstellationen und Ereignissen. Das NASA-Projekt wird von zahlreichen Partnern unterstützt, unter anderem dem Astronomischen Rechen-Instituts (ARI) in Heidelberg.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz124-vera-c-rubin-observatory.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[


    <p><strong>Die kontinuierliche Beobachtung des Himmels erhält Verstärkung durch ein neues leistungsfähiges Teleskop</strong></p>
    <div>
        <img decoding="async" src="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz124-vera-c-rubin-observatory.hero.jpg" width="600px" />
    </div>

    <p>
        Im Oktober 2025 ging das Vera C. Rubin Observatory auf dem El-Peñón-Gipfel des Cerro Pachón in Chile in Betrieb. Die komplexe Optik des Teleskops kann trotz seines großen Bildwinkels mit seinem großen Spiegel tief ins Universum schauen. Ziel ist eine permanente Durchmusterung auf der Suche nach bisher unbekannten Konstellationen und Ereignissen. Das NASA-Projekt wird von zahlreichen Partnern unterstützt, unter anderem dem Astronomischen Rechen-Instituts (ARI) in Heidelberg.
    </p>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
1 Stunde


26 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    26.11.2025
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Markus Hundertmark" title="Markus Hundertmark" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032362f30312f6d61726b75732d68756e646572746d61726b2e6a7067/128/0/0/markus-hundertmark" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032362f30312f6d61726b75732d68756e646572746d61726b2e6a7067/128/0/0/markus-hundertmark 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032362f30312f6d61726b75732d68756e646572746d61726b2e6a7067/256/0/0/markus-hundertmark 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032362f30312f6d61726b75732d68756e646572746d61726b2e6a7067/384/0/0/markus-hundertmark 3x"/>


<br/>
<strong>Markus Hundertmark</strong>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>



<p>Ich spreche mit Markus Hundertmark vom ARI, das ein stitut des Zentrums für Astronomie der Universität Heidelberg (ZAH) ist. Als Astronom mit einer Spezialisierung auf galaktische Mikrogravitationslinsen wertet er die Beobachtungen des Observatoriums aus.</p>



<p>Wir sprechen über die wissenschaftlichen Anforderungen, die zu dem Design des Observatoriums führten, die Technik des Teleskops, die Vorgehensweisen und Funktionsteile im Projekt und natürlich die wissenschaftlichen Ziele und Hoffnungen, die sich mit diesem neuen System verbinden.</p>

    <hr/>

    <div style="display: flex; margin-right: 20px">
        <div class="transcript-logo">
                    </div>
        <div class="transcript-text" style="flex: 1; margin-left: 20px;">
            <p>
                Für diese Episode von Raumzeit liegt auch ein <strong>vollständiges Transkript</strong>
                mit Zeitmarken und Sprecheridentifikation vor.
            </p>
            <p>
                Bitte beachten: das Transkript wurde automatisiert erzeugt und wurde nicht nachträglich gegengelesen oder korrigiert.
                Dieser Prozess ist nicht sonderlich genau und das Ergebnis enthält daher mit Sicherheit eine Reihe von Fehlern.
                Im Zweifel gilt immer das in der Sendung aufgezeichnete gesprochene Wort.
                Formate:
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2026/01/07/rz124-vera-c-rubin-observatory/?podlove_template_page=episode-transcript-html" download="rz124-vera-c-rubin-observatory.transcript.html">HTML</a>,
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2026/01/07/rz124-vera-c-rubin-observatory/?podlove_transcript=webvtt" download="rz124-vera-c-rubin-observatory.transcript.vtt">WEBVTT</a>.
            </p>
        </div>
    </div>

    

    <hr/>
    

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                
        <div class="psn-shownotes">

    
    <ul>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Astronomisches_Rechen-Institut">Astronomisches Rechen-Institut – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Haus_der_Astronomie">Haus der Astronomie – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Zentrum_f%C3%BCr_Astronomie_der_Universit%C3%A4t_Heidelberg">Zentrum für Astronomie der Universität Heidelberg – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/MONET-Teleskop">MONET-Teleskop – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Nancy_Grace_Roman_Space_Telescope">Nancy Grace Roman Space Telescope – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Vera_C._Rubin">Vera Rubin – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Dunkle_Materie">Dunkle Materie – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Magellansche_Wolken">Magellansche Wolken – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/National_Science_Foundation">National Science Foundation – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Stanford_Linear_Accelerator_Center">Stanford Linear Accelerator Center – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Vera_C._Rubin_Observatory">Vera C. Rubin Observatory – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Gaia">Gaia – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Euclid_(Weltraumteleskop)">Euclid (Weltraumteleskop) – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Cepheiden">Cepheiden – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Supernova">Supernova – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://en.wikipedia.org/wiki/Rogue_planet">Rogue planet - Wikipedia</a>
                    — en.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Brauner_Zwerg">Brauner Zwerg – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Planet_Neun">Planet Neun – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Anthony_Tyson">Anthony Tyson – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Vantablack">Vantablack – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Starlink">Starlink – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        </ul>


</div>

        
                
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
]]></content:encoded>
      <psc:chapters xmlns:psc="http://podlove.org/simple-chapters" version="1.2">
        <psc:chapter start="00:00:00.000" title="Intro"/>
        <psc:chapter start="00:00:34.232" title="Begrüßung und Vorstellung"/>
        <psc:chapter start="00:01:38.247" title="Astronomisches Recheninstitut"/>
        <psc:chapter start="00:03:03.560" title="Gastvorstellung &amp; Forschungshintergrund"/>
        <psc:chapter start="00:12:32.748" title="Aufgaben und Ziele des Vera Rubin Observatoriums"/>
        <psc:chapter start="00:16:35.993" title="Standort in Chile"/>
        <psc:chapter start="00:21:23.713" title="Projektstruktur und Kollaboration"/>
        <psc:chapter start="00:29:58.752" title="Technische Besonderheiten und Beobachtungsverfahren"/>
        <psc:chapter start="00:37:20.380" title="Differenzbildanalyse, Broker &amp; Alerts"/>
        <psc:chapter start="00:48:55.528" title="Forschungsziele und Multi-Messenger-Astronomie"/>
        <psc:chapter start="01:00:47.293" title="Erkenntnisse zur Dunklen Materie"/>
        <psc:chapter start="01:02:36.705" title="Planet Neun &amp; weitere Suchprogramme"/>
        <psc:chapter start="01:09:46.108" title="Observation Bias der Südhalbkugel"/>
        <psc:chapter start="01:12:41.503" title="Problem Megakonstellationen"/>
        <psc:chapter start="01:20:05.065" title="Ausblick"/>
        <psc:chapter start="01:24:51.522" title="Ausklang"/>
      </psc:chapters>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2026/01/07/rz124-vera-c-rubin-observatory/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2026/01/07/rz124-vera-c-rubin-observatory/?podlove_transcript=webvtt" type="text/vtt"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2026/01/07/rz124-vera-c-rubin-observatory/?podlove_transcript=json_podcastindex" type="application/json"/>
      <itunes:season>2</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ123 Die Erforschung des Jupitersystems</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2024/11/19/rz123-die-erforschung-des-jupitersystems/</link>
      <pubDate>Tue, 19 Nov 2024 19:24:27 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">podlove-2024-11-19t15:24:55+00:00-0b3a39e0c9f73da</guid>
      <description><![CDATA[Der Jupiter ist der größte Planet unseres Sonnensystems und hat nach aktueller Zählung fast 100 Monde. Die bekanntesten davon sind die Galileischen Monde Io, Europa, Ganymede und Kallisto die, ob ihrer Größe und Unterschiedlichkeit wie auch der Jupiter selbst im Mittelpunkt der Erforschung stehen.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2024/11/19/rz123-die-erforschung-des-jupitersystems/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/3329/s/feed/c/mp3/rz123-die-erforschung-des-jupitersystems.mp3" length="67930283" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>01:53:09</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Der Jupiter und seine Monde lassen noch viele Fragen offen, die kommende Missionen klären sollen</itunes:subtitle>
      <itunes:episode>123</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Der Jupiter ist der größte Planet unseres Sonnensystems und hat nach aktueller Zählung fast 100 Monde. Die bekanntesten davon sind die Galileischen Monde Io, Europa, Ganymede und Kallisto die, ob ihrer Größe und Unterschiedlichkeit wie auch der Jupiter selbst im Mittelpunkt der Erforschung stehen.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz123-die-erforschung-des-jupitersystems.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[


    <p><strong>Der Jupiter und seine Monde lassen noch viele Fragen offen, die kommende Missionen klären sollen</strong></p>
    <div>
        <img decoding="async" src="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz123-die-erforschung-des-jupitersystems.hero.jpg" width="600px" />
    </div>

    <p>
        Der Jupiter ist der größte Planet unseres Sonnensystems und hat nach aktueller Zählung fast 100 Monde. Die bekanntesten davon sind die Galileischen Monde Io, Europa, Ganymede und Kallisto die, ob ihrer Größe und Unterschiedlichkeit wie auch der Jupiter selbst im Mittelpunkt der Erforschung stehen.
    </p>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
1 Stunde


53 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    19.09.2024
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Paul Hartogh" title="Paul Hartogh" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032342f31312f7061756c2d686172746f7567682e6a7067/128/0/0/paul-hartogh" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032342f31312f7061756c2d686172746f7567682e6a7067/128/0/0/paul-hartogh 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032342f31312f7061756c2d686172746f7567682e6a7067/256/0/0/paul-hartogh 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032342f31312f7061756c2d686172746f7567682e6a7067/384/0/0/paul-hartogh 3x"/>


<br/>
<strong>Paul Hartogh</strong>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>



<p>Ich spreche mit Paul Hartough, dem Leiter Gruppe planetaren Atmosphären am Max-Planck-Institut für Sonnensystemforschung und dem Principal Investigator des Submillimetre Wave Instrument (SWI) der JUpiter ICy moons Explorer (JUICE) Mission.</p>

    <hr/>

    <div style="display: flex; margin-right: 20px">
        <div class="transcript-logo">
                    </div>
        <div class="transcript-text" style="flex: 1; margin-left: 20px;">
            <p>
                Für diese Episode von Raumzeit liegt auch ein <strong>vollständiges Transkript</strong>
                mit Zeitmarken und Sprecheridentifikation vor.
            </p>
            <p>
                Bitte beachten: das Transkript wurde automatisiert erzeugt und wurde nicht nachträglich gegengelesen oder korrigiert.
                Dieser Prozess ist nicht sonderlich genau und das Ergebnis enthält daher mit Sicherheit eine Reihe von Fehlern.
                Im Zweifel gilt immer das in der Sendung aufgezeichnete gesprochene Wort.
                Formate:
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2024/11/19/rz123-die-erforschung-des-jupitersystems/?podlove_template_page=episode-transcript-html" download="rz123-die-erforschung-des-jupitersystems.transcript.html">HTML</a>,
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2024/11/19/rz123-die-erforschung-des-jupitersystems/?podlove_transcript=webvtt" download="rz123-die-erforschung-des-jupitersystems.transcript.vtt">WEBVTT</a>.
            </p>
        </div>
    </div>

    

    <hr/>
    

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    <div class='osfx-shownote-block'><div class='glossary'>
            <h2>Glossar</h2>
    <ul>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://www.mps.mpg.de/de" alt="Max-Planck-Institut für Sonnensystemforschung" title="Max-Planck-Institut für Sonnensystemforschung" /><a href="https://www.mps.mpg.de/de">Max-Planck-Institut für Sonnensystemforschung</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Aeronomie" alt="Aeronomie – Wikipedia" title="Aeronomie – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Aeronomie">Aeronomie – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/2001:_Odyssee_im_Weltraum" alt="2001: Odyssee im Weltraum – Wikipedia" title="2001: Odyssee im Weltraum – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/2001:_Odyssee_im_Weltraum">2001: Odyssee im Weltraum – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Troposph%C3%A4re" alt="Troposphäre – Wikipedia" title="Troposphäre – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Troposph%C3%A4re">Troposphäre – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Interstellares_Medium" alt="Interstellares Medium – Wikipedia" title="Interstellares Medium – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Interstellares_Medium">Interstellares Medium – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Doppler-Effekt" alt="Doppler-Effekt – Wikipedia" title="Doppler-Effekt – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Doppler-Effekt">Doppler-Effekt – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Albedo" alt="Albedo – Wikipedia" title="Albedo – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Albedo">Albedo – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Pioneer_(Raumsonden-Programm)" alt="Pioneer (Raumsonden-Programm) – Wikipedia" title="Pioneer (Raumsonden-Programm) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Pioneer_(Raumsonden-Programm)">Pioneer (Raumsonden-Programm) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Voyager-Sonden" alt="Voyager-Sonden – Wikipedia" title="Voyager-Sonden – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Voyager-Sonden">Voyager-Sonden – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Galileo_(Raumsonde)" alt="Galileo (Raumsonde) – Wikipedia" title="Galileo (Raumsonde) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Galileo_(Raumsonde)">Galileo (Raumsonde) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Juno_(Raumsonde)" alt="Juno (Raumsonde) – Wikipedia" title="Juno (Raumsonde) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Juno_(Raumsonde)">Juno (Raumsonde) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Galileische_Monde" alt="Galileische Monde – Wikipedia" title="Galileische Monde – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Galileische_Monde">Galileische Monde – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Enceladus_(Mond)" alt="Enceladus (Mond) – Wikipedia" title="Enceladus (Mond) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Enceladus_(Mond)">Enceladus (Mond) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Oortsche_Wolke" alt="Oortsche Wolke – Wikipedia" title="Oortsche Wolke – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Oortsche_Wolke">Oortsche Wolke – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Maxwell-Boltzmann-Verteilung" alt="Maxwell-Boltzmann-Verteilung – Wikipedia" title="Maxwell-Boltzmann-Verteilung – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Maxwell-Boltzmann-Verteilung">Maxwell-Boltzmann-Verteilung – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Cassini-Huygens" alt="Cassini-Huygens – Wikipedia" title="Cassini-Huygens – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Cassini-Huygens">Cassini-Huygens – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Europa_Clipper" alt="Europa Clipper – Wikipedia" title="Europa Clipper – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Europa_Clipper">Europa Clipper – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/CHNOPS" alt="CHNOPS – Wikipedia" title="CHNOPS – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/CHNOPS">CHNOPS – Wikipedia</a></li>    </ul>
</div>    
    
</div>
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
]]></content:encoded>
      <psc:chapters xmlns:psc="http://podlove.org/simple-chapters" version="1.2">
        <psc:chapter start="00:00:00.000" title="Intro"/>
        <psc:chapter start="00:00:35.750" title="Begrüßung"/>
        <psc:chapter start="00:01:14.843" title="Instititut für Sonnensystemforschung"/>
        <psc:chapter start="00:05:23.315" title="Paul Hartogh"/>
        <psc:chapter start="00:09:34.376" title="Falsche Mondatmosphäre"/>
        <psc:chapter start="00:29:13.748" title="Erkenntnisse durch Galileo"/>
        <psc:chapter start="00:40:29.562" title="Shoemaker-Levy 9"/>
        <psc:chapter start="00:48:02.311" title="EIgenschaften der Atmosphäre des Jupiters"/>
        <psc:chapter start="00:55:10.408" title="Fall durch die Schichten"/>
        <psc:chapter start="01:02:52.962" title="Beobachtung mit der JUICE-Mission"/>
        <psc:chapter start="01:12:37.119" title="Erforschung der Oberflächen"/>
        <psc:chapter start="01:18:03.575" title="Strahlungschaos durch Io"/>
        <psc:chapter start="01:21:14.651" title="Geysire auf Europa?"/>
        <psc:chapter start="01:27:27.124" title="Atmosphären auf Ganymed und Kallisto"/>
        <psc:chapter start="01:35:48.368" title="Mondgrößen"/>
        <psc:chapter start="01:38:55.768" title="Der Asteroidengürtel"/>
        <psc:chapter start="01:42:58.543" title="Zukünftige Missionen"/>
        <psc:chapter start="01:48:22.121" title="Interessanteste Fragen"/>
        <psc:chapter start="01:50:43.598" title="Ausklang"/>
      </psc:chapters>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2024/11/19/rz123-die-erforschung-des-jupitersystems/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2024/11/19/rz123-die-erforschung-des-jupitersystems/?podlove_transcript=webvtt" type="text/vtt"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2024/11/19/rz123-die-erforschung-des-jupitersystems/?podlove_transcript=json_podcastindex" type="application/json"/>
      <itunes:season>2</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ122 Cosmic Dawn</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2024/07/04/rz122-cosmic-dawn/</link>
      <pubDate>Thu, 04 Jul 2024 18:32:51 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">podlove-2024-07-04t17:47:28+00:00-282d41ebce84d91</guid>
      <description><![CDATA[Laut der aktuellen wissenschaftlichen Sichtweise ist das Universum aus einer Singularität heraus durch eine dramatische Expansion entstanden: dem Urknall. Dabei war alle die Materie die das All heute ausmacht auf einen einzelnen Punkt konzentriert und die daraus resultierende Temperatur machte auch noch mehrere hundertausend Jahre der Ausdehnung später unmöglich, dass sich auch nur Atome bildeten, was dann aber irgendwann geschah.

Trotzdem war das Universum dann noch lange für Licht ein undurchdringbares Medium bis die ersten Sterne mit ihrer Strahlung sich langsam einen Weg bahnten bis das transparente Weltall entstand. Erste Galaxien bildeten sich und legten die Grundlage für die Ausprägung des Weltalls wie wir es heute kennen.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2024/07/04/rz122-cosmic-dawn/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/3323/s/feed/c/mp3/rz122-cosmic-dawn.mp3" length="68004896" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>01:53:14</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Ein Blick auf die Frühzeit nach dem Urknall, der Lichtwerdung des Universums und der Entstehung der ersten Galaxien</itunes:subtitle>
      <itunes:episode>122</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Laut der aktuellen wissenschaftlichen Sichtweise ist das Universum aus einer Singularität heraus durch eine dramatische Expansion entstanden: dem Urknall. Dabei war alle die Materie die das All heute ausmacht auf einen einzelnen Punkt konzentriert und die daraus resultierende Temperatur machte auch noch mehrere hundertausend Jahre der Ausdehnung später unmöglich, dass sich auch nur Atome bildeten, was dann aber irgendwann geschah.

Trotzdem war das Universum dann noch lange für Licht ein undurchdringbares Medium bis die ersten Sterne mit ihrer Strahlung sich langsam einen Weg bahnten bis das transparente Weltall entstand. Erste Galaxien bildeten sich und legten die Grundlage für die Ausprägung des Weltalls wie wir es heute kennen.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz122-cosmic-dawn.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[


    <p><strong>Ein Blick auf die Frühzeit nach dem Urknall, der Lichtwerdung des Universums und der Entstehung der ersten Galaxien</strong></p>
    <div>
        <img decoding="async" src="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz122-cosmic-dawn.hero.jpg" width="600px" />
    </div>

    <p>
        Laut der aktuellen wissenschaftlichen Sichtweise ist das Universum aus einer Singularität heraus durch eine dramatische Expansion entstanden: dem Urknall. Dabei war alle die Materie die das All heute ausmacht auf einen einzelnen Punkt konzentriert und die daraus resultierende Temperatur machte auch noch mehrere hundertausend Jahre der Ausdehnung später unmöglich, dass sich auch nur Atome bildeten, was dann aber irgendwann geschah.<br />
<br />
Trotzdem war das Universum dann noch lange für Licht ein undurchdringbares Medium bis die ersten Sterne mit ihrer Strahlung sich langsam einen Weg bahnten bis das transparente Weltall entstand. Erste Galaxien bildeten sich und legten die Grundlage für die Ausprägung des Weltalls wie wir es heute kennen.
    </p>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
1 Stunde


53 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    06.06.2024
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Anne Hutter" title="Anne Hutter" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032342f30362f616e6e652d6875747465722e6a7067/128/0/0/anne-hutter" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032342f30362f616e6e652d6875747465722e6a7067/128/0/0/anne-hutter 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032342f30362f616e6e652d6875747465722e6a7067/256/0/0/anne-hutter 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032342f30362f616e6e652d6875747465722e6a7067/384/0/0/anne-hutter 3x"/>


<br/>
<strong>Anne Hutter</strong>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>



<p>Ich spreche mit der theoretischen Physikerin Anne Hutter vom Cosmic Dawn Center am Niels-Bohr-Institut in Kopenhagen über diese Phasen der Weltwerdung, welche physikalischen Grundlagen diese Entwicklung erklären und welche wissenschaftlichen Maßnahmen unternommen werden, um dem Wesen des Urknalls und seinen Folgen auf die Spur zu kommen.</p>

    <hr/>

    <div style="display: flex; margin-right: 20px">
        <div class="transcript-logo">
                    </div>
        <div class="transcript-text" style="flex: 1; margin-left: 20px;">
            <p>
                Für diese Episode von Raumzeit liegt auch ein <strong>vollständiges Transkript</strong>
                mit Zeitmarken und Sprecheridentifikation vor.
            </p>
            <p>
                Bitte beachten: das Transkript wurde automatisiert erzeugt und wurde nicht nachträglich gegengelesen oder korrigiert.
                Dieser Prozess ist nicht sonderlich genau und das Ergebnis enthält daher mit Sicherheit eine Reihe von Fehlern.
                Im Zweifel gilt immer das in der Sendung aufgezeichnete gesprochene Wort.
                Formate:
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2024/07/04/rz122-cosmic-dawn/?podlove_template_page=episode-transcript-html" download="rz122-cosmic-dawn.transcript.html">HTML</a>,
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2024/07/04/rz122-cosmic-dawn/?podlove_transcript=webvtt" download="rz122-cosmic-dawn.transcript.vtt">WEBVTT</a>.
            </p>
        </div>
    </div>

    

    <hr/>
    

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    <div class='osfx-shownote-block'><div class='glossary'>
            <h2>Glossar</h2>
    <ul>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Julius-Maximilians-Universit%C3%A4t_W%C3%BCrzburg" alt="Julius-Maximilians-Universität Würzburg – Wikipedia" title="Julius-Maximilians-Universität Würzburg – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Julius-Maximilians-Universit%C3%A4t_W%C3%BCrzburg">Julius-Maximilians-Universität Würzburg – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Hintergrundstrahlung" alt="Hintergrundstrahlung – Wikipedia" title="Hintergrundstrahlung – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Hintergrundstrahlung">Hintergrundstrahlung – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Leibniz-Institut_f%C3%BCr_Astrophysik_Potsdam" alt="Leibniz-Institut für Astrophysik Potsdam – Wikipedia" title="Leibniz-Institut für Astrophysik Potsdam – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Leibniz-Institut_f%C3%BCr_Astrophysik_Potsdam">Leibniz-Institut für Astrophysik Potsdam – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://www.swinburne.edu.au/research/centres-groups-clinics/centre-for-astrophysics-supercomputing/" alt="Centre for Astrophysics and Supercomputing (CAS) | Swinburne" title="Centre for Astrophysics and Supercomputing (CAS) | Swinburne" /><a href="https://www.swinburne.edu.au/research/centres-groups-clinics/centre-for-astrophysics-supercomputing/">Centre for Astrophysics and Supercomputing (CAS) | Swinburne</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://www.rug.nl/research/kapteyn/?lang=en" alt="Kapteyn Astronomical Institute | Research | University of Groningen" title="Kapteyn Astronomical Institute | Research | University of Groningen" /><a href="https://www.rug.nl/research/kapteyn/?lang=en">Kapteyn Astronomical Institute | Research | University of Groningen</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Niels-Bohr-Institut" alt="Niels-Bohr-Institut – Wikipedia" title="Niels-Bohr-Institut – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Niels-Bohr-Institut">Niels-Bohr-Institut – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/James-Webb-Weltraumteleskop" alt="James-Webb-Weltraumteleskop – Wikipedia" title="James-Webb-Weltraumteleskop – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/James-Webb-Weltraumteleskop">James-Webb-Weltraumteleskop – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://raumzeit-podcast.de/2021/09/26/rz093-das-james-webb-weltraumteleskop/" alt="RZ093 Das James-Webb-Weltraumteleskop | Raumzeit" title="RZ093 Das James-Webb-Weltraumteleskop | Raumzeit" /><a href="https://raumzeit-podcast.de/2021/09/26/rz093-das-james-webb-weltraumteleskop/">RZ093 Das James-Webb-Weltraumteleskop | Raumzeit</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Atacama_Large_Millimeter/submillimeter_Array" alt="Atacama Large Millimeter/submillimeter Array – Wikipedia" title="Atacama Large Millimeter/submillimeter Array – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Atacama_Large_Millimeter/submillimeter_Array">Atacama Large Millimeter/submillimeter Array – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://raumzeit-podcast.de/2023/10/30/rz117-euclid/" alt="RZ117 Euclid | Raumzeit" title="RZ117 Euclid | Raumzeit" /><a href="https://raumzeit-podcast.de/2023/10/30/rz117-euclid/">RZ117 Euclid | Raumzeit</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Urknall" alt="Urknall – Wikipedia" title="Urknall – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Urknall">Urknall – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Elementarteilchen" alt="Elementarteilchen – Wikipedia" title="Elementarteilchen – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Elementarteilchen">Elementarteilchen – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Wasserstoff" alt="Wasserstoff – Wikipedia" title="Wasserstoff – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Wasserstoff">Wasserstoff – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Helium" alt="Helium – Wikipedia" title="Helium – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Helium">Helium – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Lithium" alt="Lithium – Wikipedia" title="Lithium – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Lithium">Lithium – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Beryllium" alt="Beryllium – Wikipedia" title="Beryllium – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Beryllium">Beryllium – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Cosmic_Background_Explorer" alt="Cosmic Background Explorer – Wikipedia" title="Cosmic Background Explorer – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Cosmic_Background_Explorer">Cosmic Background Explorer – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Wilkinson_Microwave_Anisotropy_Probe" alt="Wilkinson Microwave Anisotropy Probe – Wikipedia" title="Wilkinson Microwave Anisotropy Probe – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Wilkinson_Microwave_Anisotropy_Probe">Wilkinson Microwave Anisotropy Probe – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Planck-Weltraumteleskop" alt="Planck-Weltraumteleskop – Wikipedia" title="Planck-Weltraumteleskop – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Planck-Weltraumteleskop">Planck-Weltraumteleskop – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Filament_(Kosmos)" alt="Filament (Kosmos) – Wikipedia" title="Filament (Kosmos) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Filament_(Kosmos)">Filament (Kosmos) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Rekombination_(Physik)" alt="Rekombination (Physik) – Wikipedia" title="Rekombination (Physik) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Rekombination_(Physik)">Rekombination (Physik) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Reionisierungsepoche" alt="Reionisierungsepoche – Wikipedia" title="Reionisierungsepoche – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Reionisierungsepoche">Reionisierungsepoche – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Ultraviolettstrahlung" alt="Ultraviolettstrahlung – Wikipedia" title="Ultraviolettstrahlung – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Ultraviolettstrahlung">Ultraviolettstrahlung – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Schwarzer_K%C3%B6rper" alt="Schwarzer Körper – Wikipedia" title="Schwarzer Körper – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Schwarzer_K%C3%B6rper">Schwarzer Körper – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Kosmischer_Staub" alt="Kosmischer Staub – Wikipedia" title="Kosmischer Staub – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Kosmischer_Staub">Kosmischer Staub – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Rotverschiebung" alt="Rotverschiebung – Wikipedia" title="Rotverschiebung – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Rotverschiebung">Rotverschiebung – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Elektromagnetisches_Spektrum" alt="Elektromagnetisches Spektrum – Wikipedia" title="Elektromagnetisches Spektrum – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Elektromagnetisches_Spektrum">Elektromagnetisches Spektrum – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Fluiddynamik" alt="Fluiddynamik – Wikipedia" title="Fluiddynamik – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Fluiddynamik">Fluiddynamik – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Square_Kilometre_Array" alt="Square Kilometre Array – Wikipedia" title="Square Kilometre Array – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Square_Kilometre_Array">Square Kilometre Array – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/HI-Linie" alt="HI-Linie – Wikipedia" title="HI-Linie – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/HI-Linie">HI-Linie – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Lagrange-Punkte" alt="Lagrange-Punkte – Wikipedia" title="Lagrange-Punkte – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Lagrange-Punkte">Lagrange-Punkte – Wikipedia</a></li>    </ul>
</div>    
    
</div>
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
]]></content:encoded>
      <psc:chapters xmlns:psc="http://podlove.org/simple-chapters" version="1.2">
        <psc:chapter start="00:00:00.000" title="Intro"/>
        <psc:chapter start="00:00:35.008" title="Vorstellung"/>
        <psc:chapter start="00:01:53.402" title="Persönlicher Hintergrund"/>
        <psc:chapter start="00:06:35.347" title="Cosmic Dawn Center"/>
        <psc:chapter start="00:10:13.944" title="Urknall und die Lichtwerdung"/>
        <psc:chapter start="00:22:31.370" title="Kosmische Hintergrundstrahlung"/>
        <psc:chapter start="00:28:51.026" title="Es werde Licht"/>
        <psc:chapter start="00:47:01.506" title="Nach 1 Mrd. Jahre"/>
        <psc:chapter start="00:53:15.218" title="Modellierung durch Software"/>
        <psc:chapter start="01:16:36.810" title="Realitätsabgleich JWST"/>
        <psc:chapter start="01:26:19.785" title="Neue Datenquellen"/>
        <psc:chapter start="01:34:00.386" title="Die ersten Galaxien"/>
        <psc:chapter start="01:41:15.782" title="Raumfahrt-Wünschdirwas"/>
        <psc:chapter start="01:50:57.607" title="Ausklang"/>
      </psc:chapters>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2024/07/04/rz122-cosmic-dawn/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2024/07/04/rz122-cosmic-dawn/?podlove_transcript=webvtt" type="text/vtt"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2024/07/04/rz122-cosmic-dawn/?podlove_transcript=json_podcastindex" type="application/json"/>
      <itunes:season>2</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Anne Hutter</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2024/06/anne-hutter.jpg" role="guest">Anne Hutter</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ121 EarthCARE</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2024/03/25/rz121-earthcare/</link>
      <pubDate>Mon, 25 Mar 2024 18:05:12 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">podlove-2024-03-25t17:16:37+00:00-0f3b2f8dfd2fdc8</guid>
      <description><![CDATA[Die neue EarthCARE Mission der ESA (European Space Agency), die in Zusammenarbeit mit der japanischen Raumfahrtbehörde JAXA durchgeführt wird, zielt darauf ab, unser Verständnis über die Rolle von Wolken und Aerosolen bei der Reflexion von einfallender Sonnenstrahlung zurück ins Weltall und der Speicherung von von der Erdoberfläche emittierter Infrarotstrahlung zu erweitern. Durch die Kombination von vier wissenschaftlichen Instrumenten an Bord des Satelliten, der in einer sonnensynchronen polaren Umlaufbahn die Erde umkreisen wird, sollen globale Beobachtungen von Wolken, Aerosolen und Strahlung ermöglicht werden. Diese Beobachtungen sind entscheidend, um die Wechselwirkungen zwischen Wolken, Aerosolen und Strahlung sowie deren Einfluss auf das Erdklima besser zu verstehen und zu modellieren​.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2024/03/25/rz121-earthcare/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/3317/s/feed/c/mp3/rz121-earthcare.mp3" length="67496184" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>01:52:23</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Eine neue Mission studiert auf neue Art die Zusammensetzung von Wolken und deren Auswirkungen auf das Klima</itunes:subtitle>
      <itunes:episode>121</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Die neue EarthCARE Mission der ESA (European Space Agency), die in Zusammenarbeit mit der japanischen Raumfahrtbehörde JAXA durchgeführt wird, zielt darauf ab, unser Verständnis über die Rolle von Wolken und Aerosolen bei der Reflexion von einfallender Sonnenstrahlung zurück ins Weltall und der Speicherung von von der Erdoberfläche emittierter Infrarotstrahlung zu erweitern. Durch die Kombination von vier wissenschaftlichen Instrumenten an Bord des Satelliten, der in einer sonnensynchronen polaren Umlaufbahn die Erde umkreisen wird, sollen globale Beobachtungen von Wolken, Aerosolen und Strahlung ermöglicht werden. Diese Beobachtungen sind entscheidend, um die Wechselwirkungen zwischen Wolken, Aerosolen und Strahlung sowie deren Einfluss auf das Erdklima besser zu verstehen und zu modellieren​.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz121-earthcare.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[


    <p><strong>Eine neue Mission studiert auf neue Art die Zusammensetzung von Wolken und deren Auswirkungen auf das Klima</strong></p>
    <div>
        <img decoding="async" src="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz121-earthcare.hero.jpg" width="600px" />
    </div>

    <p>
        Die neue EarthCARE Mission der ESA (European Space Agency), die in Zusammenarbeit mit der japanischen Raumfahrtbehörde JAXA durchgeführt wird, zielt darauf ab, unser Verständnis über die Rolle von Wolken und Aerosolen bei der Reflexion von einfallender Sonnenstrahlung zurück ins Weltall und der Speicherung von von der Erdoberfläche emittierter Infrarotstrahlung zu erweitern. Durch die Kombination von vier wissenschaftlichen Instrumenten an Bord des Satelliten, der in einer sonnensynchronen polaren Umlaufbahn die Erde umkreisen wird, sollen globale Beobachtungen von Wolken, Aerosolen und Strahlung ermöglicht werden. Diese Beobachtungen sind entscheidend, um die Wechselwirkungen zwischen Wolken, Aerosolen und Strahlung sowie deren Einfluss auf das Erdklima besser zu verstehen und zu modellieren​.
    </p>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
1 Stunde


52 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    19.03.2024
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
            <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Björn Frommknecht" title="Björn Frommknecht" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032342f30332f426a6f65726e5f46726f6d6d6b6e656368745f4553412e6a7067/128/0/0/bjoern-frommknecht" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032342f30332f426a6f65726e5f46726f6d6d6b6e656368745f4553412e6a7067/128/0/0/bjoern-frommknecht 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032342f30332f426a6f65726e5f46726f6d6d6b6e656368745f4553412e6a7067/256/0/0/bjoern-frommknecht 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032342f30332f426a6f65726e5f46726f6d6d6b6e656368745f4553412e6a7067/384/0/0/bjoern-frommknecht 3x"/>


<br/>
<strong>Björn Frommknecht</strong>
                            </td>
                <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Thorsten Fehr" title="Thorsten Fehr" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032342f30332f74686f727374656e2d666568722e6a706567/128/0/0/thorsten-fehr" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032342f30332f74686f727374656e2d666568722e6a706567/128/0/0/thorsten-fehr 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032342f30332f74686f727374656e2d666568722e6a706567/256/0/0/thorsten-fehr 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032342f30332f74686f727374656e2d666568722e6a706567/384/0/0/thorsten-fehr 3x"/>


<br/>
<strong>Thorsten Fehr</strong>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>



<p>Ich spreche heute gleich mit zwei Repräsentanten der Mission. Björn Frommknecht ist Missionsleiter von EarthCare und ist vor allem für die technischen Aspekte dabei. Thorsten Fehr wiederum leitet das wissenschaftlichen Team der Mission und berichtet über die wissenschaftliche Seite des Projekts. Wir sprechen gemeinsam über die Entstehungsgeschichte der Mission, den bevorstehenden Start, das technische Design, die wissenschaftlichen Ziele und Herangehensweisen und viele andere Details.</p>

    <hr/>

    <div style="display: flex; margin-right: 20px">
        <div class="transcript-logo">
                    </div>
        <div class="transcript-text" style="flex: 1; margin-left: 20px;">
            <p>
                Für diese Episode von Raumzeit liegt auch ein <strong>vollständiges Transkript</strong>
                mit Zeitmarken und Sprecheridentifikation vor.
            </p>
            <p>
                Bitte beachten: das Transkript wurde automatisiert erzeugt und wurde nicht nachträglich gegengelesen oder korrigiert.
                Dieser Prozess ist nicht sonderlich genau und das Ergebnis enthält daher mit Sicherheit eine Reihe von Fehlern.
                Im Zweifel gilt immer das in der Sendung aufgezeichnete gesprochene Wort.
                Formate:
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2024/03/25/rz121-earthcare/?podlove_template_page=episode-transcript-html" download="rz121-earthcare.transcript.html">HTML</a>,
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2024/03/25/rz121-earthcare/?podlove_transcript=webvtt" download="rz121-earthcare.transcript.vtt">WEBVTT</a>.
            </p>
        </div>
    </div>

    

    <hr/>
    

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    <div class='osfx-shownote-block'><div class='glossary'>
            <h2>Glossar</h2>
    <ul>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Geod%C3%A4sie" alt="Geodäsie – Wikipedia" title="Geodäsie – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Geod%C3%A4sie">Geodäsie – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Europ%C3%A4isches_Weltraumforschungsinstitut" alt="Europäisches Weltraumforschungsinstitut – Wikipedia" title="Europäisches Weltraumforschungsinstitut – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Europ%C3%A4isches_Weltraumforschungsinstitut">Europäisches Weltraumforschungsinstitut – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://raumzeit-podcast.de/2012/06/22/rz040-goce/" alt="RZ040 GOCE | Raumzeit" title="RZ040 GOCE | Raumzeit" /><a href="https://raumzeit-podcast.de/2012/06/22/rz040-goce/">RZ040 GOCE | Raumzeit</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/CERN" alt="CERN – Wikipedia" title="CERN – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/CERN">CERN – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Envisat" alt="Envisat – Wikipedia" title="Envisat – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Envisat">Envisat – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/EarthCARE" alt="EarthCARE – Wikipedia" title="EarthCARE – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/EarthCARE">EarthCARE – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Aerosol" alt="Aerosol – Wikipedia" title="Aerosol – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Aerosol">Aerosol – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://raumzeit-podcast.de/2011/04/21/rz013-die-atmosphaere/" alt="RZ013 Die Atmosphäre | Raumzeit" title="RZ013 Die Atmosphäre | Raumzeit" /><a href="https://raumzeit-podcast.de/2011/04/21/rz013-die-atmosphaere/">RZ013 Die Atmosphäre | Raumzeit</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Ausbruch_des_Eyjafjallaj%C3%B6kull_2010" alt="Ausbruch des Eyjafjallajökull 2010 – Wikipedia" title="Ausbruch des Eyjafjallajökull 2010 – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Ausbruch_des_Eyjafjallaj%C3%B6kull_2010">Ausbruch des Eyjafjallajökull 2010 – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Cirrus_(Wolke)" alt="Cirrus (Wolke) – Wikipedia" title="Cirrus (Wolke) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Cirrus_(Wolke)">Cirrus (Wolke) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/CloudSat" alt="CloudSat – Wikipedia" title="CloudSat – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/CloudSat">CloudSat – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Lidar" alt="Lidar – Wikipedia" title="Lidar – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Lidar">Lidar – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Sojus_(Rakete)" alt="Sojus (Rakete) – Wikipedia" title="Sojus (Rakete) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Sojus_(Rakete)">Sojus (Rakete) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Vega_(Rakete)" alt="Vega (Rakete) – Wikipedia" title="Vega (Rakete) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Vega_(Rakete)">Vega (Rakete) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Russischer_%C3%9Cberfall_auf_die_Ukraine_seit_2022" alt="Russischer Überfall auf die Ukraine seit 2022 – Wikipedia" title="Russischer Überfall auf die Ukraine seit 2022 – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Russischer_%C3%9Cberfall_auf_die_Ukraine_seit_2022">Russischer Überfall auf die Ukraine seit 2022 – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/SpaceX" alt="SpaceX – Wikipedia" title="SpaceX – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/SpaceX">SpaceX – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Falcon_9" alt="Falcon 9 – Wikipedia" title="Falcon 9 – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Falcon_9">Falcon 9 – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Euclid_(Weltraumteleskop)" alt="Euclid (Weltraumteleskop) – Wikipedia" title="Euclid (Weltraumteleskop) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Euclid_(Weltraumteleskop)">Euclid (Weltraumteleskop) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Sonnensynchrone_Umlaufbahn" alt="Sonnensynchrone Umlaufbahn – Wikipedia" title="Sonnensynchrone Umlaufbahn – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Sonnensynchrone_Umlaufbahn">Sonnensynchrone Umlaufbahn – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Kamineffekt" alt="Kamineffekt – Wikipedia" title="Kamineffekt – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Kamineffekt">Kamineffekt – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Europ%C3%A4isches_Raumflugkontrollzentrum" alt="Europäisches Raumflugkontrollzentrum – Wikipedia" title="Europäisches Raumflugkontrollzentrum – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Europ%C3%A4isches_Raumflugkontrollzentrum">Europäisches Raumflugkontrollzentrum – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Spitzbergen_(Inselgruppe)" alt="Spitzbergen (Inselgruppe) – Wikipedia" title="Spitzbergen (Inselgruppe) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Spitzbergen_(Inselgruppe)">Spitzbergen (Inselgruppe) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Troll_(Forschungsstation)" alt="Troll (Forschungsstation) – Wikipedia" title="Troll (Forschungsstation) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Troll_(Forschungsstation)">Troll (Forschungsstation) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Europ%C3%A4isches_Zentrum_f%C3%BCr_mittelfristige_Wettervorhersage" alt="Europäisches Zentrum für mittelfristige Wettervorhersage – Wikipedia" title="Europäisches Zentrum für mittelfristige Wettervorhersage – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Europ%C3%A4isches_Zentrum_f%C3%BCr_mittelfristige_Wettervorhersage">Europäisches Zentrum für mittelfristige Wettervorhersage – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Sentinel-2" alt="Sentinel-2 – Wikipedia" title="Sentinel-2 – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Sentinel-2">Sentinel-2 – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/SPOT_(Satellit)" alt="SPOT (Satellit) – Wikipedia" title="SPOT (Satellit) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/SPOT_(Satellit)">SPOT (Satellit) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Voxel" alt="Voxel – Wikipedia" title="Voxel – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Voxel">Voxel – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Meteosat" alt="Meteosat – Wikipedia" title="Meteosat – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Meteosat">Meteosat – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Voyager_1" alt="Voyager 1 – Wikipedia" title="Voyager 1 – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Voyager_1">Voyager 1 – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/ADM-Aeolus" alt="ADM-Aeolus – Wikipedia" title="ADM-Aeolus – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/ADM-Aeolus">ADM-Aeolus – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/GRACE_(Gravity_Recovery_And_Climate_Experiment)" alt="GRACE (Gravity Recovery And Climate Experiment) – Wikipedia" title="GRACE (Gravity Recovery And Climate Experiment) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/GRACE_(Gravity_Recovery_And_Climate_Experiment)">GRACE (Gravity Recovery And Climate Experiment) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://earth.esa.int/eogateway/missions/earthcare" alt="EarthCARE - Earth Online" title="EarthCARE - Earth Online" /><a href="https://earth.esa.int/eogateway/missions/earthcare">EarthCARE - Earth Online</a></li>    </ul>
</div>    
    
</div>
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
]]></content:encoded>
      <psc:chapters xmlns:psc="http://podlove.org/simple-chapters" version="1.2">
        <psc:chapter start="00:00:00.000" title="Intro"/>
        <psc:chapter start="00:00:35.517" title="Vorstellung"/>
        <psc:chapter start="00:02:34.106" title="Björn Frommknecht"/>
        <psc:chapter start="00:04:07.663" title="Thorsten Fehr"/>
        <psc:chapter start="00:06:11.458" title="ESRIN"/>
        <psc:chapter start="00:06:41.312" title="Missionsziele"/>
        <psc:chapter start="00:12:40.500" title="Missionsentwicklung"/>
        <psc:chapter start="00:24:54.915" title="Orbit und Datenübertragung"/>
        <psc:chapter start="00:34:06.042" title="Qualitätskontrolle und Wettervorhersage"/>
        <psc:chapter start="00:41:52.411" title="Inbetriebnahme und Validierung"/>
        <psc:chapter start="00:49:39.937" title="Instrumente: Atmospheric Lidar (ATLID)"/>
        <psc:chapter start="00:58:28.867" title="Instrumente: Cloud Profiling Radar (CPR)"/>
        <psc:chapter start="01:00:24.736" title="Neue Qualität der Messungen"/>
        <psc:chapter start="01:02:13.820" title="Instrumente: Multi-Spectral Imager (MSI)"/>
        <psc:chapter start="01:05:25.559" title="Instrumente: Broad-Band Radiometer (BBR)"/>
        <psc:chapter start="01:10:39.154" title="Bauform und Oberflächendesign"/>
        <psc:chapter start="01:15:09.439" title="Wolkenwissenschaft"/>
        <psc:chapter start="01:38:10.209" title="Laufzeit und zukünftige Projekte"/>
        <psc:chapter start="01:46:12.111" title="Ausblick auf den Start"/>
        <psc:chapter start="01:49:14.996" title="Ausklang"/>
      </psc:chapters>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2024/03/25/rz121-earthcare/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2024/03/25/rz121-earthcare/?podlove_transcript=webvtt" type="text/vtt"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2024/03/25/rz121-earthcare/?podlove_transcript=json_podcastindex" type="application/json"/>
      <itunes:season>2</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Björn Frommknecht</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Thorsten Fehr</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2024/03/Bjoern_Frommknecht_ESA.jpg" role="guest">Björn Frommknecht</podcast:person>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2024/03/thorsten-fehr.jpeg" role="guest">Thorsten Fehr</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ120 Ulf Merbold</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2024/02/23/rz120-ulf-merbold/</link>
      <pubDate>Fri, 23 Feb 2024 20:28:03 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">podlove-2024-02-23t14:30:18+00:00-2a0ee0068045dd6</guid>
      <description><![CDATA[Ulf Merbold ist der erste westdeutsche im All und bis heute derjenige mit den meisten Ausflügen in den Orbit - drei an der Zahl. Er war sowohl mit den Amerikanern an Bord des Space Shuttle als auch mit den Russen auf der Raumstation Mir über der Atmosphäre. Dazu hat er lange Zeit das Europäische Astronautenzentrum in Köln geleitet und maßgeblich zur Planung des europäischen Forschungsmoduls Columbus auf der Internationalen Raumstation ISS beigetragen.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2024/02/23/rz120-ulf-merbold/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/3307/s/feed/c/mp3/rz120-ulf-merbold.mp3" length="67550871" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>01:52:28</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Ein Gespräch mit dem ehemaligen Astronauten Ulf Merbold im Zeiss-Großplanetarium Berlin</itunes:subtitle>
      <itunes:episode>120</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Ulf Merbold ist der erste westdeutsche im All und bis heute derjenige mit den meisten Ausflügen in den Orbit - drei an der Zahl. Er war sowohl mit den Amerikanern an Bord des Space Shuttle als auch mit den Russen auf der Raumstation Mir über der Atmosphäre. Dazu hat er lange Zeit das Europäische Astronautenzentrum in Köln geleitet und maßgeblich zur Planung des europäischen Forschungsmoduls Columbus auf der Internationalen Raumstation ISS beigetragen.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz120-ulf-merbold.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[


    <p><strong>Ein Gespräch mit dem ehemaligen Astronauten Ulf Merbold im Zeiss-Großplanetarium Berlin</strong></p>
    <div>
        <img decoding="async" src="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz120-ulf-merbold.hero.jpg" width="600px" />
    </div>

    <p>
        Ulf Merbold ist der erste westdeutsche im All und bis heute derjenige mit den meisten Ausflügen in den Orbit - drei an der Zahl. Er war sowohl mit den Amerikanern an Bord des Space Shuttle als auch mit den Russen auf der Raumstation Mir über der Atmosphäre. Dazu hat er lange Zeit das Europäische Astronautenzentrum in Köln geleitet und maßgeblich zur Planung des europäischen Forschungsmoduls Columbus auf der Internationalen Raumstation ISS beigetragen.
    </p>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
1 Stunde


52 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    21.02.2024
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Ulf Merbold" title="Ulf Merbold" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032342f30322f756c662d6d6572626f6c642e6a7067/128/0/0/ulf-merbold" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032342f30322f756c662d6d6572626f6c642e6a7067/128/0/0/ulf-merbold 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032342f30322f756c662d6d6572626f6c642e6a7067/256/0/0/ulf-merbold 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032342f30322f756c662d6d6572626f6c642e6a7067/384/0/0/ulf-merbold 3x"/>


<br/>
<strong>Ulf Merbold</strong>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>



<p>Ulf Merbold blickt auf eine lange Karriere als Physiker, Astronaut und Organisator von Raumfahrtprogrammen zurück. Im Gespräch berichtet er von seinem Weg zur Raumfahrt, seinen drei Raumfahrt-Missionen, den Herausforderungen in der neuen Kooperation sowohl mit Amerikanern und Russen und den Belastungen und Offenbarungen, denen man als Astronaut ausgesetzt ist.</p>



<p>Das Gespräch fand live im Zeiss-Großplanetarium in Berlin vor Publikum statt.</p>

    <hr/>

    <div style="display: flex; margin-right: 20px">
        <div class="transcript-logo">
                    </div>
        <div class="transcript-text" style="flex: 1; margin-left: 20px;">
            <p>
                Für diese Episode von Raumzeit liegt auch ein <strong>vollständiges Transkript</strong>
                mit Zeitmarken und Sprecheridentifikation vor.
            </p>
            <p>
                Bitte beachten: das Transkript wurde automatisiert erzeugt und wurde nicht nachträglich gegengelesen oder korrigiert.
                Dieser Prozess ist nicht sonderlich genau und das Ergebnis enthält daher mit Sicherheit eine Reihe von Fehlern.
                Im Zweifel gilt immer das in der Sendung aufgezeichnete gesprochene Wort.
                Formate:
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2024/02/23/rz120-ulf-merbold/?podlove_template_page=episode-transcript-html" download="rz120-ulf-merbold.transcript.html">HTML</a>,
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2024/02/23/rz120-ulf-merbold/?podlove_transcript=webvtt" download="rz120-ulf-merbold.transcript.vtt">WEBVTT</a>.
            </p>
        </div>
    </div>

    

    <hr/>
    

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    <div class='osfx-shownote-block'><div class='glossary'>
            <h2>Glossar</h2>
    <ul>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Sigmund_J%C3%A4hn" alt="Sigmund Jähn – Wikipedia" title="Sigmund Jähn – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Sigmund_J%C3%A4hn">Sigmund Jähn – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Greiz" alt="Greiz – Wikipedia" title="Greiz – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Greiz">Greiz – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Sputnik" alt="Sputnik – Wikipedia" title="Sputnik – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Sputnik">Sputnik – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Orion_(Raumschiff)" alt="Orion (Raumschiff) – Wikipedia" title="Orion (Raumschiff) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Orion_(Raumschiff)">Orion (Raumschiff) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Automated_Transfer_Vehicle" alt="Automated Transfer Vehicle – Wikipedia" title="Automated Transfer Vehicle – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Automated_Transfer_Vehicle">Automated Transfer Vehicle – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Columbus_(ISS-Modul)" alt="Columbus (ISS-Modul) – Wikipedia" title="Columbus (ISS-Modul) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Columbus_(ISS-Modul)">Columbus (ISS-Modul) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Spacelab" alt="Spacelab – Wikipedia" title="Spacelab – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Spacelab">Spacelab – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Kraftwerk_(Band)" alt="Kraftwerk (Band) – Wikipedia" title="Kraftwerk (Band) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Kraftwerk_(Band)">Kraftwerk (Band) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Johann_Sebastian_Bach" alt="Johann Sebastian Bach – Wikipedia" title="Johann Sebastian Bach – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Johann_Sebastian_Bach">Johann Sebastian Bach – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/STS-9" alt="STS-9 – Wikipedia" title="STS-9 – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/STS-9">STS-9 – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Casablanca" alt="Casablanca – Wikipedia" title="Casablanca – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Casablanca">Casablanca – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/STS-51-L" alt="STS-51-L – Wikipedia" title="STS-51-L – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/STS-51-L">STS-51-L – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Sojus_(Rakete)" alt="Sojus (Rakete) – Wikipedia" title="Sojus (Rakete) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Sojus_(Rakete)">Sojus (Rakete) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/REM-Schlaf" alt="REM-Schlaf – Wikipedia" title="REM-Schlaf – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/REM-Schlaf">REM-Schlaf – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Northrop_T-38" alt="Northrop T-38 – Wikipedia" title="Northrop T-38 – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Northrop_T-38">Northrop T-38 – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Hermann_Oberth" alt="Hermann Oberth – Wikipedia" title="Hermann Oberth – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Hermann_Oberth">Hermann Oberth – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Konstantin_Eduardowitsch_Ziolkowski" alt="Konstantin Eduardowitsch Ziolkowski – Wikipedia" title="Konstantin Eduardowitsch Ziolkowski – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Konstantin_Eduardowitsch_Ziolkowski">Konstantin Eduardowitsch Ziolkowski – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Jules_Verne" alt="Jules Verne – Wikipedia" title="Jules Verne – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Jules_Verne">Jules Verne – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Von_der_Erde_zum_Mond" alt="Von der Erde zum Mond – Wikipedia" title="Von der Erde zum Mond – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Von_der_Erde_zum_Mond">Von der Erde zum Mond – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Douglas_Adams" alt="Douglas Adams – Wikipedia" title="Douglas Adams – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Douglas_Adams">Douglas Adams – Wikipedia</a></li>    </ul>
</div>    
    
</div>
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
]]></content:encoded>
      <psc:chapters xmlns:psc="http://podlove.org/simple-chapters" version="1.2">
        <psc:chapter start="00:00:00.000" title="Intro"/>
        <psc:chapter start="00:00:36.051" title="Begrüßung"/>
        <psc:chapter start="00:01:40.051" title="Vorstellung"/>
        <psc:chapter start="00:03:38.902" title="Sigmund Jähn"/>
        <psc:chapter start="00:07:43.500" title="Jugendzeit in der DDR"/>
        <psc:chapter start="00:10:09.607" title="Flucht in den Westen"/>
        <psc:chapter start="00:11:15.623" title="Studium und wissenschaftliche Arbeit"/>
        <psc:chapter start="00:14:11.060" title="Beginn der europäischen Raumfahrt"/>
        <psc:chapter start="00:19:14.976" title="Bewerbung als Astronaut"/>
        <psc:chapter start="00:25:13.480" title="SpaceLab"/>
        <psc:chapter start="00:31:14.321" title="Mission STS-9"/>
        <psc:chapter start="00:48:19.795" title="Leben in der Erdumlaufbahn"/>
        <psc:chapter start="00:58:34.795" title="Der Blick ins All"/>
        <psc:chapter start="01:03:39.002" title="John Young"/>
        <psc:chapter start="01:14:10.647" title="Euromir 94"/>
        <psc:chapter start="01:29:26.892" title="Science Fiction"/>
        <psc:chapter start="01:34:35.869" title="Blick in die Zukunft"/>
        <psc:chapter start="01:48:45.872" title="Ausklang"/>
      </psc:chapters>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2024/02/23/rz120-ulf-merbold/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2024/02/23/rz120-ulf-merbold/?podlove_transcript=webvtt" type="text/vtt"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2024/02/23/rz120-ulf-merbold/?podlove_transcript=json_podcastindex" type="application/json"/>
      <itunes:season>2</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Ulf Merbold</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2024/02/ulf-merbold.jpg" role="guest">Ulf Merbold</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ119 Das Ariane-Raketenprogramm</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2024/01/29/rz119-das-ariane-raketenprogramm/</link>
      <pubDate>Mon, 29 Jan 2024 21:38:19 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">podlove-2024-01-29t21:02:51+00:00-4830d361815e71f</guid>
      <description><![CDATA[Nach einem rumpeligen Start mit der "Europa"-Rakete haben sich die führenden europäischen Techniknationen in den 1970er Jahren erfolgreich in dem Ariane-Raketenprogramm zusammengefunden, was dann auch schnell zur Mitgift bei der Gründung der ESA wurde. Besonders die Ariane 5 war dann lange Zeit eine der erfolgreichsten und zuverlässigsten Raketensysteme der Welt. Jetzt ist die letzte Ariane 5 gestartet und in diesem Jahr wird mit dem Jungfernflug der neuen Ariane 6 gerechnet.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2024/01/29/rz119-das-ariane-raketenprogramm/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/3300/s/feed/c/mp3/rz119-das-ariane-raketenprogramm.mp3" length="82514451" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>02:16:16</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Ein Rückblick auf die Geschichte der Ariane-Raketen und ein Ausblick auf die Ariane 6</itunes:subtitle>
      <itunes:episode>119</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Nach einem rumpeligen Start mit der &quot;Europa&quot;-Rakete haben sich die führenden europäischen Techniknationen in den 1970er Jahren erfolgreich in dem Ariane-Raketenprogramm zusammengefunden, was dann auch schnell zur Mitgift bei der Gründung der ESA wurde. Besonders die Ariane 5 war dann lange Zeit eine der erfolgreichsten und zuverlässigsten Raketensysteme der Welt. Jetzt ist die letzte Ariane 5 gestartet und in diesem Jahr wird mit dem Jungfernflug der neuen Ariane 6 gerechnet.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz119-das-ariane-raketenprogramm.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[


    <p><strong>Ein Rückblick auf die Geschichte der Ariane-Raketen und ein Ausblick auf die Ariane 6</strong></p>
    <div>
        <img decoding="async" src="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz119-das-ariane-raketenprogramm.hero.jpg" width="600px" />
    </div>

    <p>
        Nach einem rumpeligen Start mit der &quot;Europa&quot;-Rakete haben sich die führenden europäischen Techniknationen in den 1970er Jahren erfolgreich in dem Ariane-Raketenprogramm zusammengefunden, was dann auch schnell zur Mitgift bei der Gründung der ESA wurde. Besonders die Ariane 5 war dann lange Zeit eine der erfolgreichsten und zuverlässigsten Raketensysteme der Welt. Jetzt ist die letzte Ariane 5 gestartet und in diesem Jahr wird mit dem Jungfernflug der neuen Ariane 6 gerechnet.
    </p>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
2 Stunden


16 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    19.01.2024
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Denis Regenbrecht" title="Denis Regenbrecht" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032342f30312f64656e69732d726567656e6272656368742e6a7067/128/0/0/denis-regenbrecht" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032342f30312f64656e69732d726567656e6272656368742e6a7067/128/0/0/denis-regenbrecht 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032342f30312f64656e69732d726567656e6272656368742e6a7067/256/0/0/denis-regenbrecht 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032342f30312f64656e69732d726567656e6272656368742e6a7067/384/0/0/denis-regenbrecht 3x"/>


<br/>
<strong>Denis Regenbrecht</strong>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>



<p>Ich spreche mit Denis Regenbrecht, Gruppenleiter für den Bereich Ariane in der Abteilung Operationelle Träger und Infrastruktur beim Deutschen Zentrum für Luft- und Raumfahrt (DLR). Wir sprechen über den Beginn der Europäischen Zusammenarbeit, die Entwicklung der ersten Ariane-Raketen, den erfolgreichen Lauf der Ariane 5, was von der Ariane 6 zu erwarten ist und unter welchen Bedingungen auch Europa die Wiederverwendbarkeit von Raketenstufen angehen wird.</p>

    <hr/>

    <div style="display: flex; margin-right: 20px">
        <div class="transcript-logo">
                    </div>
        <div class="transcript-text" style="flex: 1; margin-left: 20px;">
            <p>
                Für diese Episode von Raumzeit liegt auch ein <strong>vollständiges Transkript</strong>
                mit Zeitmarken und Sprecheridentifikation vor.
            </p>
            <p>
                Bitte beachten: das Transkript wurde automatisiert erzeugt und wurde nicht nachträglich gegengelesen oder korrigiert.
                Dieser Prozess ist nicht sonderlich genau und das Ergebnis enthält daher mit Sicherheit eine Reihe von Fehlern.
                Im Zweifel gilt immer das in der Sendung aufgezeichnete gesprochene Wort.
                Formate:
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2024/01/29/rz119-das-ariane-raketenprogramm/?podlove_template_page=episode-transcript-html" download="rz119-das-ariane-raketenprogramm.transcript.html">HTML</a>,
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2024/01/29/rz119-das-ariane-raketenprogramm/?podlove_transcript=webvtt" download="rz119-das-ariane-raketenprogramm.transcript.vtt">WEBVTT</a>.
            </p>
        </div>
    </div>

    

    <hr/>
    

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    <div class='osfx-shownote-block'><div class='glossary'>
            <h2>Glossar</h2>
    <ul>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Deutsches_Zentrum_f%C3%BCr_Luft-_und_Raumfahrt" alt="Deutsches Zentrum für Luft- und Raumfahrt – Wikipedia" title="Deutsches Zentrum für Luft- und Raumfahrt – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Deutsches_Zentrum_f%C3%BCr_Luft-_und_Raumfahrt">Deutsches Zentrum für Luft- und Raumfahrt – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Ariane_(Rakete)" alt="Ariane (Rakete) – Wikipedia" title="Ariane (Rakete) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Ariane_(Rakete)">Ariane (Rakete) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Europa_(Rakete)" alt="Europa (Rakete) – Wikipedia" title="Europa (Rakete) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Europa_(Rakete)">Europa (Rakete) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/European_Launcher_Development_Organisation" alt="European Launcher Development Organisation – Wikipedia" title="European Launcher Development Organisation – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/European_Launcher_Development_Organisation">European Launcher Development Organisation – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Centre_national_d%E2%80%99%C3%A9tudes_spatiales" alt="Centre national d’études spatiales – Wikipedia" title="Centre national d’études spatiales – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Centre_national_d%E2%80%99%C3%A9tudes_spatiales">Centre national d’études spatiales – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Europ%C3%A4ische_Weltraumorganisation" alt="Europäische Weltraumorganisation – Wikipedia" title="Europäische Weltraumorganisation – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Europ%C3%A4ische_Weltraumorganisation">Europäische Weltraumorganisation – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Arianespace" alt="Arianespace – Wikipedia" title="Arianespace – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Arianespace">Arianespace – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Symphonie_(Satellit)" alt="Symphonie (Satellit) – Wikipedia" title="Symphonie (Satellit) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Symphonie_(Satellit)">Symphonie (Satellit) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Ariane_4" alt="Ariane 4 – Wikipedia" title="Ariane 4 – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Ariane_4">Ariane 4 – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Puffer%C3%BCberlauf" alt="Pufferüberlauf – Wikipedia" title="Pufferüberlauf – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Puffer%C3%BCberlauf">Pufferüberlauf – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Voyager-Programm" alt="Voyager-Programm – Wikipedia" title="Voyager-Programm – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Voyager-Programm">Voyager-Programm – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Ariane_5" alt="Ariane 5 – Wikipedia" title="Ariane 5 – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Ariane_5">Ariane 5 – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Hydrazin" alt="Hydrazin – Wikipedia" title="Hydrazin – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Hydrazin">Hydrazin – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Distickstofftetroxid" alt="Distickstofftetroxid – Wikipedia" title="Distickstofftetroxid – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Distickstofftetroxid">Distickstofftetroxid – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Spezifischer_Impuls" alt="Spezifischer Impuls – Wikipedia" title="Spezifischer Impuls – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Spezifischer_Impuls">Spezifischer Impuls – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Max_Q_(Raumfahrtphysik)" alt="Max Q (Raumfahrtphysik) – Wikipedia" title="Max Q (Raumfahrtphysik) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Max_Q_(Raumfahrtphysik)">Max Q (Raumfahrtphysik) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Automated_Transfer_Vehicle" alt="Automated Transfer Vehicle – Wikipedia" title="Automated Transfer Vehicle – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Automated_Transfer_Vehicle">Automated Transfer Vehicle – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Lagrange-Punkte" alt="Lagrange-Punkte – Wikipedia" title="Lagrange-Punkte – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Lagrange-Punkte">Lagrange-Punkte – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Satellitenorbit" alt="Satellitenorbit – Wikipedia" title="Satellitenorbit – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Satellitenorbit">Satellitenorbit – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/James-Webb-Weltraumteleskop" alt="James-Webb-Weltraumteleskop – Wikipedia" title="James-Webb-Weltraumteleskop – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/James-Webb-Weltraumteleskop">James-Webb-Weltraumteleskop – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Herschel-Weltraumteleskop" alt="Herschel-Weltraumteleskop – Wikipedia" title="Herschel-Weltraumteleskop – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Herschel-Weltraumteleskop">Herschel-Weltraumteleskop – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Planck-Weltraumteleskop" alt="Planck-Weltraumteleskop – Wikipedia" title="Planck-Weltraumteleskop – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Planck-Weltraumteleskop">Planck-Weltraumteleskop – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Commercial_Orbital_Transportation_Services" alt="Commercial Orbital Transportation Services – Wikipedia" title="Commercial Orbital Transportation Services – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Commercial_Orbital_Transportation_Services">Commercial Orbital Transportation Services – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Ariane_6" alt="Ariane 6 – Wikipedia" title="Ariane 6 – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Ariane_6">Ariane 6 – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Raumfahrtzentrum_Guayana" alt="Raumfahrtzentrum Guayana – Wikipedia" title="Raumfahrtzentrum Guayana – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Raumfahrtzentrum_Guayana">Raumfahrtzentrum Guayana – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Sojus_(Rakete)" alt="Sojus (Rakete) – Wikipedia" title="Sojus (Rakete) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Sojus_(Rakete)">Sojus (Rakete) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Vega_(Rakete)" alt="Vega (Rakete) – Wikipedia" title="Vega (Rakete) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Vega_(Rakete)">Vega (Rakete) – Wikipedia</a></li>    </ul>
</div>    
    
</div>
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
]]></content:encoded>
      <psc:chapters xmlns:psc="http://podlove.org/simple-chapters" version="1.2">
        <psc:chapter start="00:00:00.000" title="Intro"/>
        <psc:chapter start="00:00:34.800" title="Begrüßung"/>
        <psc:chapter start="00:02:29.569" title="Vita"/>
        <psc:chapter start="00:12:34.428" title="Die Europa-Rakete"/>
        <psc:chapter start="00:18:18.019" title="Das Ariane-Programm"/>
        <psc:chapter start="00:33:05.130" title="Zuverlässigkeit von Systemen"/>
        <psc:chapter start="00:45:49.603" title="Ariane 5"/>
        <psc:chapter start="01:01:46.022" title="Qualitätssicherung beim JWST Launch"/>
        <psc:chapter start="01:13:53.438" title="Sonstige Erfolge"/>
        <psc:chapter start="01:15:34.282" title="Der politische Weg zur Ariane 6"/>
        <psc:chapter start="01:35:25.641" title="Wiederverwendbarkeit von Raketen"/>
        <psc:chapter start="01:41:55.541" title="Die Ariane 6"/>
        <psc:chapter start="02:07:06.677" title="Zukünftige Intiativen"/>
        <psc:chapter start="02:13:52.015" title="Ausklang"/>
      </psc:chapters>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2024/01/29/rz119-das-ariane-raketenprogramm/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2024/01/29/rz119-das-ariane-raketenprogramm/?podlove_transcript=webvtt" type="text/vtt"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2024/01/29/rz119-das-ariane-raketenprogramm/?podlove_transcript=json_podcastindex" type="application/json"/>
      <itunes:season>2</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Denis Regenbrecht</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2024/01/denis-regenbrecht.jpg" role="guest">Denis Regenbrecht</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ118 Raumfahrt-Industrie</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2023/11/20/rz118-raumfahrt-industrie/</link>
      <pubDate>Mon, 20 Nov 2023 10:00:00 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">podlove-2023-11-03t21:23:29+00:00-960bf53978c5fe0</guid>
      <description><![CDATA[Firmen wie OHB in Bremen übernehmen in der Raumfahrt eine kritische Rolle. Als Partner der Wissenschaft und Raumfahrtagenturen begleiten sie die Planung und übernehmen den Bau der Raumfahrzeuge und Nutzlasten. Die von ihnen mit entwickelte Technik erlaubt dabei, die Satelliten immer moderner werden zu lassen und zunehmend kostengünstiger zu betreiben.

Aber nicht nur das Zustandekommen von Missionen steht im Fokus dieser Unternehmen. Immer wichtiger wird die Planung des Missionsendes, der Rückführung, Entsorgung und ggf. auch die Verlängerung von Missionen nehmen immer breiteren Raum ein. Die Problematik der Weltraumschrotts stellt die Raumfahrt vor neue Herausforderungen, die künftig mit neuen Lösungen für Planung, Reparatur oder Rettung von Missionen beantwortet werden müssen.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2023/11/20/rz118-raumfahrt-industrie/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/3291/s/feed/c/mp3/rz118-raumfahrt-industrie.mp3" length="70843651" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>01:57:58</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Die Rolle der Raumfahrt-Industrie beim Bau und Betrieb von Raumfahrzeugen</itunes:subtitle>
      <itunes:episode>118</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Firmen wie OHB in Bremen übernehmen in der Raumfahrt eine kritische Rolle. Als Partner der Wissenschaft und Raumfahrtagenturen begleiten sie die Planung und übernehmen den Bau der Raumfahrzeuge und Nutzlasten. Die von ihnen mit entwickelte Technik erlaubt dabei, die Satelliten immer moderner werden zu lassen und zunehmend kostengünstiger zu betreiben.

Aber nicht nur das Zustandekommen von Missionen steht im Fokus dieser Unternehmen. Immer wichtiger wird die Planung des Missionsendes, der Rückführung, Entsorgung und ggf. auch die Verlängerung von Missionen nehmen immer breiteren Raum ein. Die Problematik der Weltraumschrotts stellt die Raumfahrt vor neue Herausforderungen, die künftig mit neuen Lösungen für Planung, Reparatur oder Rettung von Missionen beantwortet werden müssen.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz118-raumfahrt-industrie.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[


    <p><strong>Die Rolle der Raumfahrt-Industrie beim Bau und Betrieb von Raumfahrzeugen</strong></p>
    <div>
        <img decoding="async" src="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz118-raumfahrt-industrie.hero.jpg" width="600px" />
    </div>

    <p>
        Firmen wie OHB in Bremen übernehmen in der Raumfahrt eine kritische Rolle. Als Partner der Wissenschaft und Raumfahrtagenturen begleiten sie die Planung und übernehmen den Bau der Raumfahrzeuge und Nutzlasten. Die von ihnen mit entwickelte Technik erlaubt dabei, die Satelliten immer moderner werden zu lassen und zunehmend kostengünstiger zu betreiben.<br />
<br />
Aber nicht nur das Zustandekommen von Missionen steht im Fokus dieser Unternehmen. Immer wichtiger wird die Planung des Missionsendes, der Rückführung, Entsorgung und ggf. auch die Verlängerung von Missionen nehmen immer breiteren Raum ein. Die Problematik der Weltraumschrotts stellt die Raumfahrt vor neue Herausforderungen, die künftig mit neuen Lösungen für Planung, Reparatur oder Rettung von Missionen beantwortet werden müssen.
    </p>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
1 Stunde


57 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    27.10.2023
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Charlotte Bewick" title="Charlotte Bewick" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032332f31312f636861726c6f7474652d62657769636b2e6a7067/128/0/0/charlotte-bewick" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032332f31312f636861726c6f7474652d62657769636b2e6a7067/128/0/0/charlotte-bewick 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032332f31312f636861726c6f7474652d62657769636b2e6a7067/256/0/0/charlotte-bewick 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032332f31312f636861726c6f7474652d62657769636b2e6a7067/384/0/0/charlotte-bewick 3x"/>


<br/>
<strong>Charlotte Bewick</strong>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>



<p>Wir sprechen mit Charlotte Bewick, Abteilungsleiterin für wissenschaftliche Missionen bei OHB in Bremen. OHB ist einer der Unternehmen, die in Europa Raumfahrzeugbau betreiben. Wir sprechen über die Aufgaben der Industrie bei der Planung von Missionen, über Fokus und Kommunikation und Organisation der eigenen Arbeit und auch über die spezielle Herausforderung der Weltraummüll-Problematik. Charlotte Bewick ist auch Gründerin des OHB-Weltraumschrott-Kompetenzzentrums und macht sich viel Gedanken darüber, wie Raumfahrt künftig technisch und rechtlich gestaltet werden muss, um die Raumfahrt auch in den nächsten Jahrzehnten noch sicher und bezahlbar zu halten.</p>

    <hr/>

    <div style="display: flex; margin-right: 20px">
        <div class="transcript-logo">
                    </div>
        <div class="transcript-text" style="flex: 1; margin-left: 20px;">
            <p>
                Für diese Episode von Raumzeit liegt auch ein <strong>vollständiges Transkript</strong>
                mit Zeitmarken und Sprecheridentifikation vor.
            </p>
            <p>
                Bitte beachten: das Transkript wurde automatisiert erzeugt und wurde nicht nachträglich gegengelesen oder korrigiert.
                Dieser Prozess ist nicht sonderlich genau und das Ergebnis enthält daher mit Sicherheit eine Reihe von Fehlern.
                Im Zweifel gilt immer das in der Sendung aufgezeichnete gesprochene Wort.
                Formate:
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2023/11/20/rz118-raumfahrt-industrie/?podlove_template_page=episode-transcript-html" download="rz118-raumfahrt-industrie.transcript.html">HTML</a>,
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2023/11/20/rz118-raumfahrt-industrie/?podlove_transcript=webvtt" download="rz118-raumfahrt-industrie.transcript.vtt">WEBVTT</a>.
            </p>
        </div>
    </div>

    

    <hr/>
    

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    <div class='osfx-shownote-block'><div class='glossary'>
            <h2>Glossar</h2>
    <ul>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Erdn%C3%A4he" alt="Erdnähe – Wikipedia" title="Erdnähe – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Erdn%C3%A4he">Erdnähe – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Solar_Orbiter" alt="Solar Orbiter – Wikipedia" title="Solar Orbiter – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Solar_Orbiter">Solar Orbiter – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/PLATO" alt="PLATO – Wikipedia" title="PLATO – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/PLATO">PLATO – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Comet_Interceptor" alt="Comet Interceptor – Wikipedia" title="Comet Interceptor – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Comet_Interceptor">Comet Interceptor – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Laser_Interferometer_Space_Antenna" alt="Laser Interferometer Space Antenna – Wikipedia" title="Laser Interferometer Space Antenna – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Laser_Interferometer_Space_Antenna">Laser Interferometer Space Antenna – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/JUICE_(Raumsonde)" alt="JUICE (Raumsonde) – Wikipedia" title="JUICE (Raumsonde) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/JUICE_(Raumsonde)">JUICE (Raumsonde) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/ARIEL_(Weltraumteleskop)" alt="ARIEL (Weltraumteleskop) – Wikipedia" title="ARIEL (Weltraumteleskop) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/ARIEL_(Weltraumteleskop)">ARIEL (Weltraumteleskop) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/1I/%CA%BBOumuamua" alt="1I/ʻOumuamua – Wikipedia" title="1I/ʻOumuamua – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/1I/%CA%BBOumuamua">1I/ʻOumuamua – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Oortsche_Wolke" alt="Oortsche Wolke – Wikipedia" title="Oortsche Wolke – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Oortsche_Wolke">Oortsche Wolke – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/(65803)_Didymos" alt="(65803) Didymos – Wikipedia" title="(65803) Didymos – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/(65803)_Didymos">(65803) Didymos – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Dimorphos_(Mond)" alt="Dimorphos (Mond) – Wikipedia" title="Dimorphos (Mond) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Dimorphos_(Mond)">Dimorphos (Mond) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Double_Asteroid_Redirection_Test" alt="Double Asteroid Redirection Test – Wikipedia" title="Double Asteroid Redirection Test – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Double_Asteroid_Redirection_Test">Double Asteroid Redirection Test – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Hera_(Raumfahrtmission)" alt="Hera (Raumfahrtmission) – Wikipedia" title="Hera (Raumfahrtmission) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Hera_(Raumfahrtmission)">Hera (Raumfahrtmission) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Vega_(Rakete)" alt="Vega (Rakete) – Wikipedia" title="Vega (Rakete) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Vega_(Rakete)">Vega (Rakete) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Technology_Readiness_Level" alt="Technology Readiness Level – Wikipedia" title="Technology Readiness Level – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Technology_Readiness_Level">Technology Readiness Level – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Modellbasiertes_Systems_Engineering" alt="Modellbasiertes Systems Engineering – Wikipedia" title="Modellbasiertes Systems Engineering – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Modellbasiertes_Systems_Engineering">Modellbasiertes Systems Engineering – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Reaktionsrad" alt="Reaktionsrad – Wikipedia" title="Reaktionsrad – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Reaktionsrad">Reaktionsrad – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Galileo_(Satellitennavigation)" alt="Galileo (Satellitennavigation) – Wikipedia" title="Galileo (Satellitennavigation) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Galileo_(Satellitennavigation)">Galileo (Satellitennavigation) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Satellitenkollision_am_10._Februar_2009" alt="Satellitenkollision am 10. Februar 2009 – Wikipedia" title="Satellitenkollision am 10. Februar 2009 – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Satellitenkollision_am_10._Februar_2009">Satellitenkollision am 10. Februar 2009 – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Starlink" alt="Starlink – Wikipedia" title="Starlink – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Starlink">Starlink – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Kessler-Syndrom" alt="Kessler-Syndrom – Wikipedia" title="Kessler-Syndrom – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Kessler-Syndrom">Kessler-Syndrom – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://www.esa.int/ESA_Multimedia/Images/2023/06/The_Zero_Debris_Charter" alt="ESA - The Zero Debris Charter" title="ESA - The Zero Debris Charter" /><a href="https://www.esa.int/ESA_Multimedia/Images/2023/06/The_Zero_Debris_Charter">ESA - The Zero Debris Charter</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Intelsat_29e" alt="Intelsat 29e – Wikipedia" title="Intelsat 29e – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Intelsat_29e">Intelsat 29e – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Envisat" alt="Envisat – Wikipedia" title="Envisat – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Envisat">Envisat – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Satellitenorbit" alt="Satellitenorbit – Wikipedia" title="Satellitenorbit – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Satellitenorbit">Satellitenorbit – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Geosynchrone_Umlaufbahn" alt="Geosynchrone Umlaufbahn – Wikipedia" title="Geosynchrone Umlaufbahn – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Geosynchrone_Umlaufbahn">Geosynchrone Umlaufbahn – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Friedhofsorbit" alt="Friedhofsorbit – Wikipedia" title="Friedhofsorbit – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Friedhofsorbit">Friedhofsorbit – Wikipedia</a></li>    </ul>
</div>    
    
</div>
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
]]></content:encoded>
      <psc:chapters xmlns:psc="http://podlove.org/simple-chapters" version="1.2">
        <psc:chapter start="00:00:00.000" title="Intro"/>
        <psc:chapter start="00:00:34.709" title="Begrüßung"/>
        <psc:chapter start="00:01:21.221" title="OHB"/>
        <psc:chapter start="00:03:24.245" title="Persönlicher Hintergrund"/>
        <psc:chapter start="00:10:36.664" title="Planungsphasen"/>
        <psc:chapter start="00:21:32.420" title="Phase 0"/>
        <psc:chapter start="00:36:30.047" title="Phase A"/>
        <psc:chapter start="00:49:25.707" title="Machbarkeitsstudie"/>
        <psc:chapter start="00:53:41.133" title="Phase B"/>
        <psc:chapter start="01:02:14.694" title="Zusammenarbeit mit der Wissenschaft"/>
        <psc:chapter start="01:06:28.788" title="Wettbewerbssituation"/>
        <psc:chapter start="01:13:32.950" title="Umgang mit Fehlern und Problemen"/>
        <psc:chapter start="01:20:38.473" title="Weltraumschrottproblematik"/>
        <psc:chapter start="01:30:34.478" title="Design by Demise"/>
        <psc:chapter start="01:32:31.300" title="Weltraummüllabfuhr-Technik"/>
        <psc:chapter start="01:36:42.515" title="Lösungsansätze"/>
        <psc:chapter start="01:45:05.013" title="Problemsatelliten"/>
        <psc:chapter start="01:52:19.944" title="Satellitenrecycling"/>
        <psc:chapter start="01:55:43.000" title="Ausklang"/>
      </psc:chapters>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2023/11/20/rz118-raumfahrt-industrie/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2023/11/20/rz118-raumfahrt-industrie/?podlove_transcript=webvtt" type="text/vtt"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2023/11/20/rz118-raumfahrt-industrie/?podlove_transcript=json_podcastindex" type="application/json"/>
      <itunes:season>2</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Charlotte Bewick</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2023/11/charlotte-bewick.jpg" role="guest">Charlotte Bewick</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ117 Euclid</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2023/10/30/rz117-euclid/</link>
      <pubDate>Mon, 30 Oct 2023 18:27:09 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">podlove-2023-10-30t18:21:35+00:00-077e2f17905d670</guid>
      <description><![CDATA[Die geometrische Vermessung des Universums kann eine Reihe von Erkenntnissen liefern, die Aufschluss über seine wahre Größe geben – und damit auch sowohl über seine kontinuierliche Ausdehnung als auch seine innere Beschaffenheit. Diesen Auftrag hat das jüngst gestartete Weltraumteleskop Euclid der ESA, das eine umfangreiche Beobachtung des Weltraums im visuellen sowie dem nahinfraroten Spektrum vornehmen wird.

Durch diese Himmelsdurchmusterung erhoffen sich die Astronomen weitere Daten zur Bestimmung der dunklen Energie als auch der dunklen Materie im All. Das gesammelte Datenmaterial wird darüberhinaus in bereitgestellten Katalogen den Forscherinnen und Forschern weltweit noch über Jahre hinaus eine Forschungsgrundlage sein.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2023/10/30/rz117-euclid/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/3278/s/feed/c/mp3/rz117-euclid.mp3" length="71362599" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>01:58:49</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Ein Weltraumteleskop auf der Suche nach dunkler Energie und dunkler Materie</itunes:subtitle>
      <itunes:episode>117</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Die geometrische Vermessung des Universums kann eine Reihe von Erkenntnissen liefern, die Aufschluss über seine wahre Größe geben – und damit auch sowohl über seine kontinuierliche Ausdehnung als auch seine innere Beschaffenheit. Diesen Auftrag hat das jüngst gestartete Weltraumteleskop Euclid der ESA, das eine umfangreiche Beobachtung des Weltraums im visuellen sowie dem nahinfraroten Spektrum vornehmen wird.

Durch diese Himmelsdurchmusterung erhoffen sich die Astronomen weitere Daten zur Bestimmung der dunklen Energie als auch der dunklen Materie im All. Das gesammelte Datenmaterial wird darüberhinaus in bereitgestellten Katalogen den Forscherinnen und Forschern weltweit noch über Jahre hinaus eine Forschungsgrundlage sein.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz117-euclid.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[


    <p><strong>Ein Weltraumteleskop auf der Suche nach dunkler Energie und dunkler Materie</strong></p>
    <div>
        <img decoding="async" src="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz117-euclid.hero.jpg" width="600px" />
    </div>

    <p>
        Die geometrische Vermessung des Universums kann eine Reihe von Erkenntnissen liefern, die Aufschluss über seine wahre Größe geben – und damit auch sowohl über seine kontinuierliche Ausdehnung als auch seine innere Beschaffenheit. Diesen Auftrag hat das jüngst gestartete Weltraumteleskop Euclid der ESA, das eine umfangreiche Beobachtung des Weltraums im visuellen sowie dem nahinfraroten Spektrum vornehmen wird.<br />
<br />
Durch diese Himmelsdurchmusterung erhoffen sich die Astronomen weitere Daten zur Bestimmung der dunklen Energie als auch der dunklen Materie im All. Das gesammelte Datenmaterial wird darüberhinaus in bereitgestellten Katalogen den Forscherinnen und Forschern weltweit noch über Jahre hinaus eine Forschungsgrundlage sein.
    </p>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
1 Stunde


58 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    23.10.2023
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Knud Jahnke" title="Knud Jahnke" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032332f31302f6b6e75642d6a61686e6b652d7363616c65642e6a7067/128/0/0/knud-jahnke" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032332f31302f6b6e75642d6a61686e6b652d7363616c65642e6a7067/128/0/0/knud-jahnke 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032332f31302f6b6e75642d6a61686e6b652d7363616c65642e6a7067/256/0/0/knud-jahnke 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032332f31302f6b6e75642d6a61686e6b652d7363616c65642e6a7067/384/0/0/knud-jahnke 3x"/>


<br/>
<strong>Knud Jahnke</strong>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>



<p>Auskünft über diese interessante Mission gibt Knud Jahnke, Leiter der Euclid-Missionsgruppe in der Galaxien- und Kosmologieabteilung des Max-Planck-Instituts für Astronomie in Heidelberg. Knud erläutert uns die Ziele der Mission, das Design des Weltraumteleskops und seiner Instrumente und welche Fragen der Datenkatalog am Ende beantworten soll.</p>

    <hr/>

    <div style="display: flex; margin-right: 20px">
        <div class="transcript-logo">
                    </div>
        <div class="transcript-text" style="flex: 1; margin-left: 20px;">
            <p>
                Für diese Episode von Raumzeit liegt auch ein <strong>vollständiges Transkript</strong>
                mit Zeitmarken und Sprecheridentifikation vor.
            </p>
            <p>
                Bitte beachten: das Transkript wurde automatisiert erzeugt und wurde nicht nachträglich gegengelesen oder korrigiert.
                Dieser Prozess ist nicht sonderlich genau und das Ergebnis enthält daher mit Sicherheit eine Reihe von Fehlern.
                Im Zweifel gilt immer das in der Sendung aufgezeichnete gesprochene Wort.
                Formate:
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2023/10/30/rz117-euclid/?podlove_template_page=episode-transcript-html" download="rz117-euclid.transcript.html">HTML</a>,
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2023/10/30/rz117-euclid/?podlove_transcript=webvtt" download="rz117-euclid.transcript.vtt">WEBVTT</a>.
            </p>
        </div>
    </div>

    

    <hr/>
    

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    <div class='osfx-shownote-block'><div class='glossary'>
            <h2>Glossar</h2>
    <ul>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Whirlpool-Galaxie" alt="Whirlpool-Galaxie – Wikipedia" title="Whirlpool-Galaxie – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Whirlpool-Galaxie">Whirlpool-Galaxie – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Sterne_und_Weltraum" alt="Sterne und Weltraum – Wikipedia" title="Sterne und Weltraum – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Sterne_und_Weltraum">Sterne und Weltraum – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Euclid_(Weltraumteleskop)" alt="Euclid (Weltraumteleskop) – Wikipedia" title="Euclid (Weltraumteleskop) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Euclid_(Weltraumteleskop)">Euclid (Weltraumteleskop) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Hubble-Weltraumteleskop" alt="Hubble-Weltraumteleskop – Wikipedia" title="Hubble-Weltraumteleskop – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Hubble-Weltraumteleskop">Hubble-Weltraumteleskop – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Shapley-Curtis-Debatte" alt="Shapley-Curtis-Debatte – Wikipedia" title="Shapley-Curtis-Debatte – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Shapley-Curtis-Debatte">Shapley-Curtis-Debatte – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Standardkerze" alt="Standardkerze – Wikipedia" title="Standardkerze – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Standardkerze">Standardkerze – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Supernova_vom_Typ_Ia" alt="Supernova vom Typ Ia – Wikipedia" title="Supernova vom Typ Ia – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Supernova_vom_Typ_Ia">Supernova vom Typ Ia – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Dunkle_Materie" alt="Dunkle Materie – Wikipedia" title="Dunkle Materie – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Dunkle_Materie">Dunkle Materie – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Dunkle_Energie" alt="Dunkle Energie – Wikipedia" title="Dunkle Energie – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Dunkle_Energie">Dunkle Energie – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Planck-Weltraumteleskop" alt="Planck-Weltraumteleskop – Wikipedia" title="Planck-Weltraumteleskop – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Planck-Weltraumteleskop">Planck-Weltraumteleskop – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Wilkinson_Microwave_Anisotropy_Probe" alt="Wilkinson Microwave Anisotropy Probe – Wikipedia" title="Wilkinson Microwave Anisotropy Probe – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Wilkinson_Microwave_Anisotropy_Probe">Wilkinson Microwave Anisotropy Probe – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Kosmologische_Konstante" alt="Kosmologische Konstante – Wikipedia" title="Kosmologische Konstante – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Kosmologische_Konstante">Kosmologische Konstante – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/James-Webb-Weltraumteleskop" alt="James-Webb-Weltraumteleskop – Wikipedia" title="James-Webb-Weltraumteleskop – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/James-Webb-Weltraumteleskop">James-Webb-Weltraumteleskop – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Urknall" alt="Urknall – Wikipedia" title="Urknall – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Urknall">Urknall – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Modifizierte_Newtonsche_Dynamik" alt="Modifizierte Newtonsche Dynamik – Wikipedia" title="Modifizierte Newtonsche Dynamik – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Modifizierte_Newtonsche_Dynamik">Modifizierte Newtonsche Dynamik – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Voyager-Sonden" alt="Voyager-Sonden – Wikipedia" title="Voyager-Sonden – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Voyager-Sonden">Voyager-Sonden – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Quasar" alt="Quasar – Wikipedia" title="Quasar – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Quasar">Quasar – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Gravitationslinseneffekt" alt="Gravitationslinseneffekt – Wikipedia" title="Gravitationslinseneffekt – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Gravitationslinseneffekt">Gravitationslinseneffekt – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Baryonische_akustische_Oszillation" alt="Baryonische akustische Oszillation – Wikipedia" title="Baryonische akustische Oszillation – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Baryonische_akustische_Oszillation">Baryonische akustische Oszillation – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Einsteinring" alt="Einsteinring – Wikipedia" title="Einsteinring – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Einsteinring">Einsteinring – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Relativit%C3%A4tstheorie" alt="Relativitätstheorie – Wikipedia" title="Relativitätstheorie – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Relativit%C3%A4tstheorie">Relativitätstheorie – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Hintergrundstrahlung" alt="Hintergrundstrahlung – Wikipedia" title="Hintergrundstrahlung – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Hintergrundstrahlung">Hintergrundstrahlung – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Chladnische_Klangfigur" alt="Chladnische Klangfigur – Wikipedia" title="Chladnische Klangfigur – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Chladnische_Klangfigur">Chladnische Klangfigur – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Gaia_(Raumsonde)" alt="Gaia (Raumsonde) – Wikipedia" title="Gaia (Raumsonde) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Gaia_(Raumsonde)">Gaia (Raumsonde) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/CCD-Sensor" alt="CCD-Sensor – Wikipedia" title="CCD-Sensor – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/CCD-Sensor">CCD-Sensor – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://www.dw.com/de/weltraumforschung-das-geheimnis-der-dunklen-energie/a-16083956" alt="Weltraumforschung: Das Geheimnis der dunklen Energie – DW – 18.07.2012" title="Weltraumforschung: Das Geheimnis der dunklen Energie – DW – 18.07.2012" /><a href="https://www.dw.com/de/weltraumforschung-das-geheimnis-der-dunklen-energie/a-16083956">Weltraumforschung: Das Geheimnis der dunklen Energie – DW – 18.07.2012</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Korsch-Teleskop" alt="Korsch-Teleskop – Wikipedia" title="Korsch-Teleskop – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Korsch-Teleskop">Korsch-Teleskop – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Sojus_(Rakete)" alt="Sojus (Rakete) – Wikipedia" title="Sojus (Rakete) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Sojus_(Rakete)">Sojus (Rakete) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Ariane_6" alt="Ariane 6 – Wikipedia" title="Ariane 6 – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Ariane_6">Ariane 6 – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Falcon_9" alt="Falcon 9 – Wikipedia" title="Falcon 9 – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Falcon_9">Falcon 9 – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Lagrange-Punkte" alt="Lagrange-Punkte – Wikipedia" title="Lagrange-Punkte – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Lagrange-Punkte">Lagrange-Punkte – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Spektroskopie" alt="Spektroskopie – Wikipedia" title="Spektroskopie – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Spektroskopie">Spektroskopie – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Photometrie" alt="Photometrie – Wikipedia" title="Photometrie – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Photometrie">Photometrie – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Hubble-Konstante" alt="Hubble-Konstante – Wikipedia" title="Hubble-Konstante – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Hubble-Konstante">Hubble-Konstante – Wikipedia</a></li>    </ul>
</div>    
    
</div>
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
]]></content:encoded>
      <psc:chapters xmlns:psc="http://podlove.org/simple-chapters" version="1.2">
        <psc:chapter start="00:00:00.000" title="Intro"/>
        <psc:chapter start="00:00:34.682" title="Vorstellung"/>
        <psc:chapter start="00:01:20.041" title="Max-Planck-Institut für Astronomie"/>
        <psc:chapter start="00:02:24.507" title="Haus der Astronomie"/>
        <psc:chapter start="00:05:02.625" title="Persönlicher Hintergrund"/>
        <psc:chapter start="00:07:22.188" title="Aktuelle Fragen der Kosmologie"/>
        <psc:chapter start="00:20:55.545" title="Gründe für die Euclid-Mission"/>
        <psc:chapter start="00:22:29.369" title="Ziele der Mission: Dunkle Materie"/>
        <psc:chapter start="00:37:06.991" title="Ziele der Mission: Dunkle Energie"/>
        <psc:chapter start="00:52:37.569" title="Zusammenfassung der Ziele"/>
        <psc:chapter start="00:56:49.595" title="Missionsplanung"/>
        <psc:chapter start="01:07:21.427" title="Teleskop und Instrumente"/>
        <psc:chapter start="01:09:50.293" title="Auf der Suche nach einer Rakete"/>
        <psc:chapter start="01:18:02.230" title="Start und Inbetriebnahme"/>
        <psc:chapter start="01:35:41.546" title="Beobachtung und Datenauswertung"/>
        <psc:chapter start="01:44:50.342" title="Datenveröffentlichung"/>
        <psc:chapter start="01:53:12.162" title="Krise der Kosmologie"/>
        <psc:chapter start="01:56:00.107" title="Ausklang"/>
      </psc:chapters>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2023/10/30/rz117-euclid/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2023/10/30/rz117-euclid/?podlove_transcript=webvtt" type="text/vtt"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2023/10/30/rz117-euclid/?podlove_transcript=json_podcastindex" type="application/json"/>
      <itunes:season>2</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Knud Jahnke</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2023/10/knud-jahnke-scaled.jpg" role="guest">Knud Jahnke</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ116 CERN: LHCb</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2023/10/13/rz116-cern-lhcb/</link>
      <pubDate>Fri, 13 Oct 2023 13:51:37 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">podlove-2023-10-13t12:24:03+00:00-a678432d6e39735</guid>
      <description><![CDATA[Eines der Rätsel der Kosmologie ist das Verhältnis von Materie zu Anti-Materie und warum es im Weltall mehr Materie als Anti-Materie gibt. Und man weiß, dass das Standardmodell der Physik zwar für unsere üblichen Energiebereiche gilt aber in der Dimension des Universums nicht alles erklärt. Um diese Widersprüche aufzudecken hat das CERN mit dem LHCB einen Detektor im Betrieb, der diese Grenzen der Physik ausloten und neue Erkenntnisse liefern soll.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2023/10/13/rz116-cern-lhcb/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/3257/s/feed/c/mp3/rz116-cern-lhcb.mp3" length="41011004" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>01:08:15</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Der LHCb-Detektor am CERN versucht Widersprüche des Universums zu klären</itunes:subtitle>
      <itunes:episode>116</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Eines der Rätsel der Kosmologie ist das Verhältnis von Materie zu Anti-Materie und warum es im Weltall mehr Materie als Anti-Materie gibt. Und man weiß, dass das Standardmodell der Physik zwar für unsere üblichen Energiebereiche gilt aber in der Dimension des Universums nicht alles erklärt. Um diese Widersprüche aufzudecken hat das CERN mit dem LHCB einen Detektor im Betrieb, der diese Grenzen der Physik ausloten und neue Erkenntnisse liefern soll.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz116-cern-lhcb.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[


    <p><strong>Der LHCb-Detektor am CERN versucht Widersprüche des Universums zu klären</strong></p>
    <div>
        <img decoding="async" src="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz116-cern-lhcb.hero.jpg" width="600px" />
    </div>

    <p>
        Eines der Rätsel der Kosmologie ist das Verhältnis von Materie zu Anti-Materie und warum es im Weltall mehr Materie als Anti-Materie gibt. Und man weiß, dass das Standardmodell der Physik zwar für unsere üblichen Energiebereiche gilt aber in der Dimension des Universums nicht alles erklärt. Um diese Widersprüche aufzudecken hat das CERN mit dem LHCB einen Detektor im Betrieb, der diese Grenzen der Physik ausloten und neue Erkenntnisse liefern soll.
    </p>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
1 Stunde


8 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    26.04.2023
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Patrick Koppenburg" title="Patrick Koppenburg" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032332f31302f7061747269636b2d6b6f7070656e627572672d7363616c65642e6a7067/128/0/0/patrick-koppenburg" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032332f31302f7061747269636b2d6b6f7070656e627572672d7363616c65642e6a7067/128/0/0/patrick-koppenburg 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032332f31302f7061747269636b2d6b6f7070656e627572672d7363616c65642e6a7067/256/0/0/patrick-koppenburg 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032332f31302f7061747269636b2d6b6f7070656e627572672d7363616c65642e6a7067/384/0/0/patrick-koppenburg 3x"/>


<br/>
<strong>Patrick Koppenburg</strong>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>



<p>Patrick Koppenburg ist Operations Coordinator and Physics Coordinator beim LHCb-Experiment. Wir sprechen über Hintergrund und Technik des Detektors, welche Unklarheiten beim Verständnis der Physik hier ausgeräumt werden soll und welche Hoffnungen für die Langzeitergebnisse bestehen.</p>

    <hr/>

    <div style="display: flex; margin-right: 20px">
        <div class="transcript-logo">
                    </div>
        <div class="transcript-text" style="flex: 1; margin-left: 20px;">
            <p>
                Für diese Episode von Raumzeit liegt auch ein <strong>vollständiges Transkript</strong>
                mit Zeitmarken und Sprecheridentifikation vor.
            </p>
            <p>
                Bitte beachten: das Transkript wurde automatisiert erzeugt und wurde nicht nachträglich gegengelesen oder korrigiert.
                Dieser Prozess ist nicht sonderlich genau und das Ergebnis enthält daher mit Sicherheit eine Reihe von Fehlern.
                Im Zweifel gilt immer das in der Sendung aufgezeichnete gesprochene Wort.
                Formate:
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2023/10/13/rz116-cern-lhcb/?podlove_template_page=episode-transcript-html" download="rz116-cern-lhcb.transcript.html">HTML</a>,
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2023/10/13/rz116-cern-lhcb/?podlove_transcript=webvtt" download="rz116-cern-lhcb.transcript.vtt">WEBVTT</a>.
            </p>
        </div>
    </div>

    

    <hr/>
    

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    <div class='osfx-shownote-block'><div class='glossary'>
            <h2>Glossar</h2>
    <ul>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Quark_(Physik)" alt="Quark (Physik) – Wikipedia" title="Quark (Physik) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Quark_(Physik)">Quark (Physik) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/B-Fabrik" alt="B-Fabrik – Wikipedia" title="B-Fabrik – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/B-Fabrik">B-Fabrik – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/CP-Verletzung" alt="CP-Verletzung – Wikipedia" title="CP-Verletzung – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/CP-Verletzung">CP-Verletzung – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Radioaktivit%C3%A4t" alt="Radioaktivität – Wikipedia" title="Radioaktivität – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Radioaktivit%C3%A4t">Radioaktivität – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Positron" alt="Positron – Wikipedia" title="Positron – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Positron">Positron – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Annihilation" alt="Annihilation – Wikipedia" title="Annihilation – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Annihilation">Annihilation – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Alpha-Magnet-Spektrometer" alt="Alpha-Magnet-Spektrometer – Wikipedia" title="Alpha-Magnet-Spektrometer – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Alpha-Magnet-Spektrometer">Alpha-Magnet-Spektrometer – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Hadron" alt="Hadron – Wikipedia" title="Hadron – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Hadron">Hadron – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Myon" alt="Myon – Wikipedia" title="Myon – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Myon">Myon – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Tscherenkow-Strahlung" alt="Tscherenkow-Strahlung – Wikipedia" title="Tscherenkow-Strahlung – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Tscherenkow-Strahlung">Tscherenkow-Strahlung – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/W-Boson" alt="W-Boson – Wikipedia" title="W-Boson – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/W-Boson">W-Boson – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Tetraquark" alt="Tetraquark – Wikipedia" title="Tetraquark – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Tetraquark">Tetraquark – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Pentaquark" alt="Pentaquark – Wikipedia" title="Pentaquark – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Pentaquark">Pentaquark – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Meson" alt="Meson – Wikipedia" title="Meson – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Meson">Meson – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Quantenchromodynamik" alt="Quantenchromodynamik – Wikipedia" title="Quantenchromodynamik – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Quantenchromodynamik">Quantenchromodynamik – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Gluon" alt="Gluon – Wikipedia" title="Gluon – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Gluon">Gluon – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Dunkle_Materie" alt="Dunkle Materie – Wikipedia" title="Dunkle Materie – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Dunkle_Materie">Dunkle Materie – Wikipedia</a></li>    </ul>
</div>    
    
</div>
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
]]></content:encoded>
      <psc:chapters xmlns:psc="http://podlove.org/simple-chapters" version="1.2">
        <psc:chapter start="00:00:00.000" title="Intro"/>
        <psc:chapter start="00:00:34.153" title="Begrüßung"/>
        <psc:chapter start="00:02:48.585" title="Persönlicher Hintergrund"/>
        <psc:chapter start="00:05:45.913" title="Ziele des LHCb-Experiments"/>
        <psc:chapter start="00:11:49.500" title="CP-Verletzungen und das Weltall"/>
        <psc:chapter start="00:22:35.056" title="Auf der Suche nach Beauty-Quarks"/>
        <psc:chapter start="00:25:17.545" title="Technik des Detektors"/>
        <psc:chapter start="00:35:28.271" title="Datenselektion und -speicherung"/>
        <psc:chapter start="00:43:25.038" title="Analyse der Daten"/>
        <psc:chapter start="00:45:51.083" title="Wonach wird gesucht?"/>
        <psc:chapter start="00:48:27.035" title="Was wurde bisher gefunden?"/>
        <psc:chapter start="00:54:12.526" title="Neue Teilchen, neue Physik"/>
        <psc:chapter start="00:58:31.712" title="Das falsche Standardmodell"/>
        <psc:chapter start="01:02:10.654" title="Phase 2"/>
        <psc:chapter start="01:04:41.165" title="Ausklang"/>
      </psc:chapters>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2023/10/13/rz116-cern-lhcb/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2023/10/13/rz116-cern-lhcb/?podlove_transcript=webvtt" type="text/vtt"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2023/10/13/rz116-cern-lhcb/?podlove_transcript=json_podcastindex" type="application/json"/>
      <itunes:season>2</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Patrick Koppenburg</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2023/10/patrick-koppenburg-scaled.jpg" role="guest">Patrick Koppenburg</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ115 CERN: ATLAS</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2023/09/24/rz115-cern-atlas/</link>
      <pubDate>Sun, 24 Sep 2023 20:38:42 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">podlove-2023-09-24t18:21:29+00:00-2e3d16112767804</guid>
      <description><![CDATA[Nach dem CMS-Detektor ist ATLAS das zweite große Detektor-System am Large Hadron Collider am CERN in Genf, dass den Nachweis des Higgs-Bosons geliefert hat und mit seiner aufwändigen Technik auch heute noch weiter Teilchenkoliisionen beobachtet und damit aktiv zur Grundlagenforschung beiträgt.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2023/09/24/rz115-cern-atlas/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/3245/s/feed/c/mp3/rz115-cern-atlas.mp3" length="46422604" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>01:17:16</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Aufbau, Funktion und Aufgabe des ATLAS-Detektors am CERN</itunes:subtitle>
      <itunes:episode>115</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Nach dem CMS-Detektor ist ATLAS das zweite große Detektor-System am Large Hadron Collider am CERN in Genf, dass den Nachweis des Higgs-Bosons geliefert hat und mit seiner aufwändigen Technik auch heute noch weiter Teilchenkoliisionen beobachtet und damit aktiv zur Grundlagenforschung beiträgt.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz115-cern-atlas.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[


    <p><strong>Aufbau, Funktion und Aufgabe des ATLAS-Detektors am CERN</strong></p>
    <div>
        <img decoding="async" src="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz115-cern-atlas.hero.jpg" width="600px" />
    </div>

    <p>
        Nach dem CMS-Detektor ist ATLAS das zweite große Detektor-System am Large Hadron Collider am CERN in Genf, dass den Nachweis des Higgs-Bosons geliefert hat und mit seiner aufwändigen Technik auch heute noch weiter Teilchenkoliisionen beobachtet und damit aktiv zur Grundlagenforschung beiträgt.
    </p>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
1 Stunde


17 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    26.04.2023
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Christoph Rembser" title="Christoph Rembser" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032332f30382f6368726973746f70682d72656d627365722d7363616c65642e6a7067/128/0/0/christoph-rembser" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032332f30382f6368726973746f70682d72656d627365722d7363616c65642e6a7067/128/0/0/christoph-rembser 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032332f30382f6368726973746f70682d72656d627365722d7363616c65642e6a7067/256/0/0/christoph-rembser 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032332f30382f6368726973746f70682d72656d627365722d7363616c65642e6a7067/384/0/0/christoph-rembser 3x"/>


<br/>
<strong>Christoph Rembser</strong>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>



<p>Wir sprechen mit Christoph Rembser, seit 2016 Leiter des ATLAS-Teams, über die Konzeptionsphase des Detektors, seinen internen Aufbau und die Unterschiede zu CMS, wie Kollisionsdetektion abläuft und welche wissenschaftlichen Erkenntnisse bereits gewonnen wurden und welche vielleicht noch gewonnen werden könnten.</p>

    <hr/>

    <div style="display: flex; margin-right: 20px">
        <div class="transcript-logo">
                    </div>
        <div class="transcript-text" style="flex: 1; margin-left: 20px;">
            <p>
                Für diese Episode von Raumzeit liegt auch ein <strong>vollständiges Transkript</strong>
                mit Zeitmarken und Sprecheridentifikation vor.
            </p>
            <p>
                Bitte beachten: das Transkript wurde automatisiert erzeugt und wurde nicht nachträglich gegengelesen oder korrigiert.
                Dieser Prozess ist nicht sonderlich genau und das Ergebnis enthält daher mit Sicherheit eine Reihe von Fehlern.
                Im Zweifel gilt immer das in der Sendung aufgezeichnete gesprochene Wort.
                Formate:
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2023/09/24/rz115-cern-atlas/?podlove_template_page=episode-transcript-html" download="rz115-cern-atlas.transcript.html">HTML</a>,
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2023/09/24/rz115-cern-atlas/?podlove_transcript=webvtt" download="rz115-cern-atlas.transcript.vtt">WEBVTT</a>.
            </p>
        </div>
    </div>

    

    <hr/>
    

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    <div class='osfx-shownote-block'><div class='glossary'>
            <h2>Glossar</h2>
    <ul>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Large_Hadron_Collider" alt="Large Hadron Collider – Wikipedia" title="Large Hadron Collider – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Large_Hadron_Collider">Large Hadron Collider – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Geigenbauer" alt="Geigenbauer – Wikipedia" title="Geigenbauer – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Geigenbauer">Geigenbauer – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/ATLAS_(Detektor)" alt="ATLAS (Detektor) – Wikipedia" title="ATLAS (Detektor) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/ATLAS_(Detektor)">ATLAS (Detektor) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Tian%E2%80%99anmen-Massaker" alt="Tian’anmen-Massaker – Wikipedia" title="Tian’anmen-Massaker – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Tian%E2%80%99anmen-Massaker">Tian’anmen-Massaker – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Deutsches_Elektronen-Synchrotron" alt="Deutsches Elektronen-Synchrotron – Wikipedia" title="Deutsches Elektronen-Synchrotron – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Deutsches_Elektronen-Synchrotron">Deutsches Elektronen-Synchrotron – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/HERA_(Teilchenbeschleuniger)" alt="HERA (Teilchenbeschleuniger) – Wikipedia" title="HERA (Teilchenbeschleuniger) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/HERA_(Teilchenbeschleuniger)">HERA (Teilchenbeschleuniger) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Elektron" alt="Elektron – Wikipedia" title="Elektron – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Elektron">Elektron – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Myon" alt="Myon – Wikipedia" title="Myon – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Myon">Myon – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Zylinderspule" alt="Zylinderspule – Wikipedia" title="Zylinderspule – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Zylinderspule">Zylinderspule – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Kalorimeter" alt="Kalorimeter – Wikipedia" title="Kalorimeter – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Kalorimeter">Kalorimeter – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Silizium" alt="Silicium – Wikipedia" title="Silicium – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Silizium">Silicium – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Argon" alt="Argon – Wikipedia" title="Argon – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Argon">Argon – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Ionisation" alt="Ionisation – Wikipedia" title="Ionisation – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Ionisation">Ionisation – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Dunkle_Materie" alt="Dunkle Materie – Wikipedia" title="Dunkle Materie – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Dunkle_Materie">Dunkle Materie – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://en.wikipedia.org/wiki/Bullet_Galaxy" alt="Bullet Galaxy - Wikipedia" title="Bullet Galaxy - Wikipedia" /><a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Bullet_Galaxy">Bullet Galaxy - Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://en.wikipedia.org/wiki/Future_Circular_Collider" alt="Future Circular Collider - Wikipedia" title="Future Circular Collider - Wikipedia" /><a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Future_Circular_Collider">Future Circular Collider - Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Supersymmetrie" alt="Supersymmetrie – Wikipedia" title="Supersymmetrie – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Supersymmetrie">Supersymmetrie – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Hadron" alt="Hadron – Wikipedia" title="Hadron – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Hadron">Hadron – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Lepton" alt="Lepton – Wikipedia" title="Lepton – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Lepton">Lepton – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Austauschteilchen" alt="Austauschteilchen – Wikipedia" title="Austauschteilchen – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Austauschteilchen">Austauschteilchen – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Graviton" alt="Graviton – Wikipedia" title="Graviton – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Graviton">Graviton – Wikipedia</a></li>    </ul>
</div>    
    
</div>
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
]]></content:encoded>
      <psc:chapters xmlns:psc="http://podlove.org/simple-chapters" version="1.2">
        <psc:chapter start="00:00:00.000" title="Intro"/>
        <psc:chapter start="00:00:33.781" title="Begrüßung"/>
        <psc:chapter start="00:02:02.736" title="Persönlicher Hintergrund"/>
        <psc:chapter start="00:07:39.734" title="Konzeptionsphase"/>
        <psc:chapter start="00:20:45.314" title="Unterschiede zu CMS"/>
        <psc:chapter start="00:31:23.078" title="Kollisionsablauf"/>
        <psc:chapter start="00:49:03.391" title="Auf der Suche nach dunkler Materie"/>
        <psc:chapter start="00:55:39.579" title="Verbesserung des Detektors"/>
        <psc:chapter start="01:02:42.002" title="Supersymmetrie"/>
        <psc:chapter start="01:08:45.998" title="Dunkle Energie"/>
        <psc:chapter start="01:10:32.800" title="Ungelöstes Rätsel Gravitation"/>
        <psc:chapter start="01:13:58.617" title="Ausklang"/>
      </psc:chapters>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2023/09/24/rz115-cern-atlas/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2023/09/24/rz115-cern-atlas/?podlove_transcript=webvtt" type="text/vtt"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2023/09/24/rz115-cern-atlas/?podlove_transcript=json_podcastindex" type="application/json"/>
      <itunes:season>2</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Christoph Rembser</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2023/08/christoph-rembser-scaled.jpg" role="guest">Christoph Rembser</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ114 CERN: CMS</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2023/08/16/rz114-cern-cms/</link>
      <pubDate>Wed, 16 Aug 2023 09:00:00 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">podlove-2023-08-06t17:14:34+00:00-4d50e3cede0a5c9</guid>
      <description><![CDATA[Der CMS (Compact Muon Solenoid) ist einer der beiden Detektoren, die gemeinsam den Nachweis des Higgs-Bosons ermöglicht haben und ist eine dieser gigantischen Strukturen 100m unter der Erde am CERN and dem die vom LHC beschleunigten Teilchen untersucht werden.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2023/08/16/rz114-cern-cms/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/3243/s/feed/c/mp3/rz114-cern-cms.mp3" length="62680228" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>01:43:51</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Aufbau, Funktion und Aufgabe des CMS-Detektors am CERN</itunes:subtitle>
      <itunes:episode>114</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Der CMS (Compact Muon Solenoid) ist einer der beiden Detektoren, die gemeinsam den Nachweis des Higgs-Bosons ermöglicht haben und ist eine dieser gigantischen Strukturen 100m unter der Erde am CERN and dem die vom LHC beschleunigten Teilchen untersucht werden.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz114-cern-cms.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[


    <p><strong>Aufbau, Funktion und Aufgabe des CMS-Detektors am CERN</strong></p>
    <div>
        <img decoding="async" src="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz114-cern-cms.hero.jpg" width="600px" />
    </div>

    <p>
        Der CMS (Compact Muon Solenoid) ist einer der beiden Detektoren, die gemeinsam den Nachweis des Higgs-Bosons ermöglicht haben und ist eine dieser gigantischen Strukturen 100m unter der Erde am CERN and dem die vom LHC beschleunigten Teilchen untersucht werden.
    </p>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
1 Stunde


43 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    26.04.2023
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Wolfgang Adam" title="Wolfgang Adam" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032332f30382f576f6c6667616e672d4164616d2e706e67/128/0/0/wolfgang-adam" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032332f30382f576f6c6667616e672d4164616d2e706e67/128/0/0/wolfgang-adam 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032332f30382f576f6c6667616e672d4164616d2e706e67/256/0/0/wolfgang-adam 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032332f30382f576f6c6667616e672d4164616d2e706e67/384/0/0/wolfgang-adam 3x"/>


<br/>
<strong>Wolfgang Adam</strong>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>



<p>Wir sprechen mit Wolfgang Adam, dem stellvertretendem Sprecher CMS-Kollaboration, über die Planung, Bauphase und Design des Detektors, die Funktionsweise und Aufgaben der einzelnen Detektionsschichten und welchen Beitrag CMS zum Nachweis des Higgs-Bosons geleistet hat.</p>

    <hr/>

    <div style="display: flex; margin-right: 20px">
        <div class="transcript-logo">
                    </div>
        <div class="transcript-text" style="flex: 1; margin-left: 20px;">
            <p>
                Für diese Episode von Raumzeit liegt auch ein <strong>vollständiges Transkript</strong>
                mit Zeitmarken und Sprecheridentifikation vor.
            </p>
            <p>
                Bitte beachten: das Transkript wurde automatisiert erzeugt und wurde nicht nachträglich gegengelesen oder korrigiert.
                Dieser Prozess ist nicht sonderlich genau und das Ergebnis enthält daher mit Sicherheit eine Reihe von Fehlern.
                Im Zweifel gilt immer das in der Sendung aufgezeichnete gesprochene Wort.
                Formate:
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2023/08/16/rz114-cern-cms/?podlove_template_page=episode-transcript-html" download="rz114-cern-cms.transcript.html">HTML</a>,
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2023/08/16/rz114-cern-cms/?podlove_transcript=webvtt" download="rz114-cern-cms.transcript.vtt">WEBVTT</a>.
            </p>
        </div>
    </div>

    

    <hr/>
    

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    <div class='osfx-shownote-block'><div class='glossary'>
            <h2>Glossar</h2>
    <ul>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Compact_Muon_Solenoid" alt="Compact Muon Solenoid – Wikipedia" title="Compact Muon Solenoid – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Compact_Muon_Solenoid">Compact Muon Solenoid – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://raumzeit-podcast.de/2022/09/12/rz104-cherenkov-telescope-array/" alt="RZ104 Cherenkov Telescope Array  | Raumzeit" title="RZ104 Cherenkov Telescope Array  | Raumzeit" /><a href="https://raumzeit-podcast.de/2022/09/12/rz104-cherenkov-telescope-array/">RZ104 Cherenkov Telescope Array  | Raumzeit</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://raumzeit-podcast.de/2012/06/01/rz038-alpha-magnet-spektrometer/" alt="RZ038 Alpha-Magnet-Spektrometer" title="RZ038 Alpha-Magnet-Spektrometer" /><a href="https://raumzeit-podcast.de/2012/06/01/rz038-alpha-magnet-spektrometer/">RZ038 Alpha-Magnet-Spektrometer</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Standardmodell_der_Teilchenphysik" alt="Standardmodell der Teilchenphysik – Wikipedia" title="Standardmodell der Teilchenphysik – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Standardmodell_der_Teilchenphysik">Standardmodell der Teilchenphysik – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Hadron" alt="Hadron – Wikipedia" title="Hadron – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Hadron">Hadron – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Elektron" alt="Elektron – Wikipedia" title="Elektron – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Elektron">Elektron – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Myon" alt="Myon – Wikipedia" title="Myon – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Myon">Myon – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Zylinderspule" alt="Zylinderspule – Wikipedia" title="Zylinderspule – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Zylinderspule">Zylinderspule – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Tesla_(Einheit)" alt="Tesla (Einheit) – Wikipedia" title="Tesla (Einheit) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Tesla_(Einheit)">Tesla (Einheit) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Feldlinie" alt="Feldlinie – Wikipedia" title="Feldlinie – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Feldlinie">Feldlinie – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/CCD-Sensor" alt="CCD-Sensor – Wikipedia" title="CCD-Sensor – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/CCD-Sensor">CCD-Sensor – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Silicium" alt="Silicium – Wikipedia" title="Silicium – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Silicium">Silicium – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Bleiwolframat" alt="Bleiwolframat – Wikipedia" title="Bleiwolframat – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Bleiwolframat">Bleiwolframat – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Szintillator" alt="Szintillator – Wikipedia" title="Szintillator – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Szintillator">Szintillator – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Myon" alt="Myon – Wikipedia" title="Myon – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Myon">Myon – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Tauon" alt="Tauon – Wikipedia" title="Tauon – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Tauon">Tauon – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Higgs-Boson" alt="Higgs-Boson – Wikipedia" title="Higgs-Boson – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Higgs-Boson">Higgs-Boson – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Z-Boson" alt="Z-Boson – Wikipedia" title="Z-Boson – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Z-Boson">Z-Boson – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Photon" alt="Photon – Wikipedia" title="Photon – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Photon">Photon – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Quantenfeldtheorie" alt="Quantenfeldtheorie – Wikipedia" title="Quantenfeldtheorie – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Quantenfeldtheorie">Quantenfeldtheorie – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Quark_(Physik)" alt="Quark (Physik) – Wikipedia" title="Quark (Physik) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Quark_(Physik)">Quark (Physik) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/W-Boson" alt="W-Boson – Wikipedia" title="W-Boson – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/W-Boson">W-Boson – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Symmetriebrechung" alt="Symmetriebrechung – Wikipedia" title="Symmetriebrechung – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Symmetriebrechung">Symmetriebrechung – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Antiteilchen" alt="Antiteilchen – Wikipedia" title="Antiteilchen – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Antiteilchen">Antiteilchen – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Dunkle_Materie" alt="Dunkle Materie – Wikipedia" title="Dunkle Materie – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Dunkle_Materie">Dunkle Materie – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Neutrino" alt="Neutrino – Wikipedia" title="Neutrino – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Neutrino">Neutrino – Wikipedia</a></li>    </ul>
</div>    
    
</div>
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
]]></content:encoded>
      <psc:chapters xmlns:psc="http://podlove.org/simple-chapters" version="1.2">
        <psc:chapter start="00:00:00.000" title="Intro"/>
        <psc:chapter start="00:00:34.698" title="Persönlicher Hintergrund"/>
        <psc:chapter start="00:01:59.946" title="Forschung in der Teilchenphysik"/>
        <psc:chapter start="00:06:34.849" title="Warum CMS und ATLAS?"/>
        <psc:chapter start="00:12:12.035" title="CMS-Aufbau"/>
        <psc:chapter start="00:24:50.194" title="Teilchenumwandlung"/>
        <psc:chapter start="00:31:21.895" title="Der Supermagnet"/>
        <psc:chapter start="00:40:43.429" title="Bau des Detektors"/>
        <psc:chapter start="00:44:51.657" title="Ablauf der Detektion"/>
        <psc:chapter start="00:55:58.351" title="Teilchenerkennung"/>
        <psc:chapter start="01:04:39.384" title="Kalorimeter-Schicht"/>
        <psc:chapter start="01:11:58.575" title="Myonendetektion"/>
        <psc:chapter start="01:14:56.127" title="Das Wesen des Myons"/>
        <psc:chapter start="01:23:45.959" title="Higgs nach seiner Entdeckung"/>
        <psc:chapter start="01:32:15.578" title="Die großen Fragen"/>
        <psc:chapter start="01:40:34.119" title="Ausklang"/>
      </psc:chapters>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2023/08/16/rz114-cern-cms/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2023/08/16/rz114-cern-cms/?podlove_transcript=webvtt" type="text/vtt"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2023/08/16/rz114-cern-cms/?podlove_transcript=json_podcastindex" type="application/json"/>
      <itunes:season>2</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Wolfgang Adam</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2023/08/Wolfgang-Adam.png" role="guest">Wolfgang Adam</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ113 CERN: Der ALICE-Detektor</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2023/08/02/rz113-cern-der-alice-detektor/</link>
      <pubDate>Wed, 02 Aug 2023 09:00:00 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">podlove-2023-07-27t16:25:25+00:00-9eb7417a7791735</guid>
      <description><![CDATA[Das ALICE-Experiment ist eines der großen Detektorsysteme am CERN in Genf und nutzt den CERN-Beschleunigerring um die Kollision schwerer Ionen zu beobachten. Dabei entsteht ein sogenanntes Quark-Gluon-Plasma, in dem sich Atom zu einem Teilchenbrei vermengen wie man es vermutlich kurz nach dem Urknalls vorgefunden hat.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2023/08/02/rz113-cern-der-alice-detektor/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/3233/s/feed/c/mp3/rz113-cern-alice.mp3" length="61429712" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>01:42:16</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Das ALICE-Experiment auf der Suche nach dem Wunderland des Quark-Gluon-Plasmas</itunes:subtitle>
      <itunes:episode>113</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Das ALICE-Experiment ist eines der großen Detektorsysteme am CERN in Genf und nutzt den CERN-Beschleunigerring um die Kollision schwerer Ionen zu beobachten. Dabei entsteht ein sogenanntes Quark-Gluon-Plasma, in dem sich Atom zu einem Teilchenbrei vermengen wie man es vermutlich kurz nach dem Urknalls vorgefunden hat.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz113-cern-alice.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[


    <p><strong>Das ALICE-Experiment auf der Suche nach dem Wunderland des Quark-Gluon-Plasmas</strong></p>
    <div>
        <img decoding="async" src="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz113-cern-alice.hero.jpg" width="600px" />
    </div>

    <p>
        Das ALICE-Experiment ist eines der großen Detektorsysteme am CERN in Genf und nutzt den CERN-Beschleunigerring um die Kollision schwerer Ionen zu beobachten. Dabei entsteht ein sogenanntes Quark-Gluon-Plasma, in dem sich Atom zu einem Teilchenbrei vermengen wie man es vermutlich kurz nach dem Urknalls vorgefunden hat.
    </p>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
1 Stunde


42 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    25.04.2023
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Kai Schweda" title="Kai Schweda" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032332f30372f6b61692d736368776564612e6a7067/128/0/0/kai-schweda" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032332f30372f6b61692d736368776564612e6a7067/128/0/0/kai-schweda 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032332f30372f6b61692d736368776564612e6a7067/256/0/0/kai-schweda 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032332f30372f6b61692d736368776564612e6a7067/384/0/0/kai-schweda 3x"/>


<br/>
<strong>Kai Schweda</strong>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>



<p>Wir sprechen mit Kai Schweda, derzeit der offizielle Sprecher und Projektleiter des ALICE-Teams am CERN. Wir schauen auf die physikalischen Hintergründe, die aufwändige Technik und Funktionsweise des Detektors, welche Ergebnisse das Experiment bisher schon hat liefern können und was für Aufgaben und technische Weiterentwicklungen in den nächsten Jahren zu erwarten sind.</p>

    <hr/>

    <div style="display: flex; margin-right: 20px">
        <div class="transcript-logo">
                    </div>
        <div class="transcript-text" style="flex: 1; margin-left: 20px;">
            <p>
                Für diese Episode von Raumzeit liegt auch ein <strong>vollständiges Transkript</strong>
                mit Zeitmarken und Sprecheridentifikation vor.
            </p>
            <p>
                Bitte beachten: das Transkript wurde automatisiert erzeugt und wurde nicht nachträglich gegengelesen oder korrigiert.
                Dieser Prozess ist nicht sonderlich genau und das Ergebnis enthält daher mit Sicherheit eine Reihe von Fehlern.
                Im Zweifel gilt immer das in der Sendung aufgezeichnete gesprochene Wort.
                Formate:
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2023/08/02/rz113-cern-der-alice-detektor/?podlove_template_page=episode-transcript-html" download="rz113-cern-alice.transcript.html">HTML</a>,
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2023/08/02/rz113-cern-der-alice-detektor/?podlove_transcript=webvtt" download="rz113-cern-alice.transcript.vtt">WEBVTT</a>.
            </p>
        </div>
    </div>

    

    <hr/>
    

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    <div class='osfx-shownote-block'><div class='glossary'>
            <h2>Glossar</h2>
    <ul>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/CERN" alt="CERN – Wikipedia" title="CERN – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/CERN">CERN – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/ALICE" alt="ALICE – Wikipedia" title="ALICE – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/ALICE">ALICE – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Large_Hadron_Collider" alt="Large Hadron Collider – Wikipedia" title="Large Hadron Collider – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Large_Hadron_Collider">Large Hadron Collider – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Higgs-Boson" alt="Higgs-Boson – Wikipedia" title="Higgs-Boson – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Higgs-Boson">Higgs-Boson – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Proton" alt="Proton – Wikipedia" title="Proton – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Proton">Proton – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Blei" alt="Blei – Wikipedia" title="Blei – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Blei">Blei – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Schwerion" alt="Schwerion – Wikipedia" title="Schwerion – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Schwerion">Schwerion – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Uran" alt="Uran – Wikipedia" title="Uran – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Uran">Uran – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Feldlinie" alt="Feldlinie – Wikipedia" title="Feldlinie – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Feldlinie">Feldlinie – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Xenon" alt="Xenon – Wikipedia" title="Xenon – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Xenon">Xenon – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Quark_(Physik)" alt="Quark (Physik) – Wikipedia" title="Quark (Physik) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Quark_(Physik)">Quark (Physik) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Schwache_Wechselwirkung" alt="Schwache Wechselwirkung – Wikipedia" title="Schwache Wechselwirkung – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Schwache_Wechselwirkung">Schwache Wechselwirkung – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Starke_Wechselwirkung" alt="Starke Wechselwirkung – Wikipedia" title="Starke Wechselwirkung – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Starke_Wechselwirkung">Starke Wechselwirkung – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Farbladung" alt="Farbladung – Wikipedia" title="Farbladung – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Farbladung">Farbladung – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Streuexperiment" alt="Streuexperiment – Wikipedia" title="Streuexperiment – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Streuexperiment">Streuexperiment – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Quark-Gluon-Plasma" alt="Quark-Gluon-Plasma – Wikipedia" title="Quark-Gluon-Plasma – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Quark-Gluon-Plasma">Quark-Gluon-Plasma – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Urknall" alt="Urknall – Wikipedia" title="Urknall – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Urknall">Urknall – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Beryllium" alt="Beryllium – Wikipedia" title="Beryllium – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Beryllium">Beryllium – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Lorentzkraft" alt="Lorentzkraft – Wikipedia" title="Lorentzkraft – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Lorentzkraft">Lorentzkraft – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Pion" alt="Pion – Wikipedia" title="Pion – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Pion">Pion – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Zylinderspule" alt="Zylinderspule – Wikipedia" title="Zylinderspule – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Zylinderspule">Zylinderspule – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Spurendriftkammer" alt="Spurendriftkammer – Wikipedia" title="Spurendriftkammer – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Spurendriftkammer">Spurendriftkammer – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Plancksches_Strahlungsgesetz" alt="Plancksches Strahlungsgesetz – Wikipedia" title="Plancksches Strahlungsgesetz – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Plancksches_Strahlungsgesetz">Plancksches Strahlungsgesetz – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Antiteilchen" alt="Antiteilchen – Wikipedia" title="Antiteilchen – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Antiteilchen">Antiteilchen – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Quantenchromodynamik" alt="Quantenchromodynamik – Wikipedia" title="Quantenchromodynamik – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Quantenchromodynamik">Quantenchromodynamik – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Dunkle_Materie" alt="Dunkle Materie – Wikipedia" title="Dunkle Materie – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Dunkle_Materie">Dunkle Materie – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Dunkle_Energie" alt="Dunkle Energie – Wikipedia" title="Dunkle Energie – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Dunkle_Energie">Dunkle Energie – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Standardmodell_der_Teilchenphysik" alt="Standardmodell der Teilchenphysik – Wikipedia" title="Standardmodell der Teilchenphysik – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Standardmodell_der_Teilchenphysik">Standardmodell der Teilchenphysik – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://raumzeit-podcast.de/2012/06/01/rz038-alpha-magnet-spektrometer/" alt="RZ038 Alpha-Magnet-Spektrometer | Raumzeit" title="RZ038 Alpha-Magnet-Spektrometer | Raumzeit" /><a href="https://raumzeit-podcast.de/2012/06/01/rz038-alpha-magnet-spektrometer/">RZ038 Alpha-Magnet-Spektrometer | Raumzeit</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Neutronenstern" alt="Neutronenstern – Wikipedia" title="Neutronenstern – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Neutronenstern">Neutronenstern – Wikipedia</a></li>    </ul>
</div>    
    
</div>
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
]]></content:encoded>
      <psc:chapters xmlns:psc="http://podlove.org/simple-chapters" version="1.2">
        <psc:chapter start="00:00:00.000" title="Intro"/>
        <psc:chapter start="00:00:34.518" title="Begrüßung"/>
        <psc:chapter start="00:01:51.747" title="Persönlicher Hintergrund"/>
        <psc:chapter start="00:05:35.659" title="Kollisionsbeobachtung mit ALICE"/>
        <psc:chapter start="00:12:36.547" title="Quark-Gluon-Plasma"/>
        <psc:chapter start="00:25:51.767" title="Funktionsweise des Detektors"/>
        <psc:chapter start="01:02:47.281" title="Ergebnisse"/>
        <psc:chapter start="01:05:53.671" title="Technische Weiterentwicklung"/>
        <psc:chapter start="01:13:42.462" title="Bisherige Forschungsergebnisse"/>
        <psc:chapter start="01:25:19.678" title="Die großen Fragen"/>
        <psc:chapter start="01:37:49.905" title="Der nächste Detektor"/>
        <psc:chapter start="01:39:39.173" title="Ausklang"/>
      </psc:chapters>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2023/08/02/rz113-cern-der-alice-detektor/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2023/08/02/rz113-cern-der-alice-detektor/?podlove_transcript=webvtt" type="text/vtt"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2023/08/02/rz113-cern-der-alice-detektor/?podlove_transcript=json_podcastindex" type="application/json"/>
      <itunes:season>2</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Kai Schweda</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2023/07/kai-schweda.jpg" role="guest">Kai Schweda</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ112 CERN: Die Beschleuniger-Kette</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2023/07/19/rz112-cern-die-beschleuniger-kette/</link>
      <pubDate>Wed, 19 Jul 2023 09:00:00 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">podlove-2023-07-02t22:28:52+00:00-c1a5a7ca5fef07f</guid>
      <description><![CDATA[Die Beschleunigung von Teilchen ist die Grundlage für die Forschung am CERN. Eine Kaskade von miteinander verbundenen Ringen wird dabei zur Schnellstraße für beschleunigte Elektronen oder Ionen und bauen dabei sukzessive die Energie auf, die letztlich in einer Kollision freigesetzt wird und die Experimente am CERN ermöglicht.

Daher sind Aufbau, Inbetriebnahme, Betrieb und Wartung dieser komplexen Maschine ein sehr wichtiger Bestandteil der Arbeit am CERN.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2023/07/19/rz112-cern-die-beschleuniger-kette/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/3224/s/feed/c/mp3/rz112-cern-die-beschleunigerkette.mp3" length="59828374" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>01:39:36</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Die größte Maschine der Welt ist die Basis der Forschung am CERN</itunes:subtitle>
      <itunes:episode>112</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Die Beschleunigung von Teilchen ist die Grundlage für die Forschung am CERN. Eine Kaskade von miteinander verbundenen Ringen wird dabei zur Schnellstraße für beschleunigte Elektronen oder Ionen und bauen dabei sukzessive die Energie auf, die letztlich in einer Kollision freigesetzt wird und die Experimente am CERN ermöglicht.

Daher sind Aufbau, Inbetriebnahme, Betrieb und Wartung dieser komplexen Maschine ein sehr wichtiger Bestandteil der Arbeit am CERN.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz112-cern-die-beschleunigerkette.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[


    <p><strong>Die größte Maschine der Welt ist die Basis der Forschung am CERN</strong></p>
    <div>
        <img decoding="async" src="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz112-cern-die-beschleunigerkette.hero.jpg" width="600px" />
    </div>

    <p>
        Die Beschleunigung von Teilchen ist die Grundlage für die Forschung am CERN. Eine Kaskade von miteinander verbundenen Ringen wird dabei zur Schnellstraße für beschleunigte Elektronen oder Ionen und bauen dabei sukzessive die Energie auf, die letztlich in einer Kollision freigesetzt wird und die Experimente am CERN ermöglicht.<br />
<br />
Daher sind Aufbau, Inbetriebnahme, Betrieb und Wartung dieser komplexen Maschine ein sehr wichtiger Bestandteil der Arbeit am CERN.
    </p>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
1 Stunde


39 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    25.04.2023
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Alexander Huschauer" title="Alexander Huschauer" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032332f30372f616c6578616e6465722d6875736368617565722e6a7067/128/0/0/alexander-huschauer" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032332f30372f616c6578616e6465722d6875736368617565722e6a7067/128/0/0/alexander-huschauer 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032332f30372f616c6578616e6465722d6875736368617565722e6a7067/256/0/0/alexander-huschauer 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032332f30372f616c6578616e6465722d6875736368617565722e6a7067/384/0/0/alexander-huschauer 3x"/>


<br/>
<strong>Alexander Huschauer</strong>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>



<p>Wir sprechen mit Alexander Huschauer, zuständig für den Betrieb und Wartung des CERN Proton Synchrotron, über Sinn, Design, Aufbau, Betrieb, Wartung und Anwendung von Teilchenbeschleunigern im Allgemeinen und den Beschleunigern am CERN im besonderen.</p>

    <hr/>

    <div style="display: flex; margin-right: 20px">
        <div class="transcript-logo">
                    </div>
        <div class="transcript-text" style="flex: 1; margin-left: 20px;">
            <p>
                Für diese Episode von Raumzeit liegt auch ein <strong>vollständiges Transkript</strong>
                mit Zeitmarken und Sprecheridentifikation vor.
            </p>
            <p>
                Bitte beachten: das Transkript wurde automatisiert erzeugt und wurde nicht nachträglich gegengelesen oder korrigiert.
                Dieser Prozess ist nicht sonderlich genau und das Ergebnis enthält daher mit Sicherheit eine Reihe von Fehlern.
                Im Zweifel gilt immer das in der Sendung aufgezeichnete gesprochene Wort.
                Formate:
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2023/07/19/rz112-cern-die-beschleuniger-kette/?podlove_template_page=episode-transcript-html" download="rz112-cern-die-beschleunigerkette.transcript.html">HTML</a>,
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2023/07/19/rz112-cern-die-beschleuniger-kette/?podlove_transcript=webvtt" download="rz112-cern-die-beschleunigerkette.transcript.vtt">WEBVTT</a>.
            </p>
        </div>
    </div>

    

    <hr/>
    

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    <div class='osfx-shownote-block'><div class='glossary'>
            <h2>Glossar</h2>
    <ul>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/CERN" alt="CERN – Wikipedia" title="CERN – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/CERN">CERN – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Teilchenbeschleuniger" alt="Teilchenbeschleuniger – Wikipedia" title="Teilchenbeschleuniger – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Teilchenbeschleuniger">Teilchenbeschleuniger – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Proton_Synchrotron" alt="Proton Synchrotron – Wikipedia" title="Proton Synchrotron – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Proton_Synchrotron">Proton Synchrotron – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Super_Proton_Synchrotron" alt="Super Proton Synchrotron – Wikipedia" title="Super Proton Synchrotron – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Super_Proton_Synchrotron">Super Proton Synchrotron – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Large_Hadron_Collider" alt="Large Hadron Collider – Wikipedia" title="Large Hadron Collider – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Large_Hadron_Collider">Large Hadron Collider – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://en.wikipedia.org/wiki/Radio-frequency_quadrupole" alt="Radio-frequency quadrupole - Wikipedia" title="Radio-frequency quadrupole - Wikipedia" /><a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Radio-frequency_quadrupole">Radio-frequency quadrupole - Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Linearbeschleuniger" alt="Linearbeschleuniger – Wikipedia" title="Linearbeschleuniger – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Linearbeschleuniger">Linearbeschleuniger – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Dipol_(Physik)" alt="Dipol (Physik) – Wikipedia" title="Dipol (Physik) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Dipol_(Physik)">Dipol (Physik) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Quadrupol" alt="Quadrupol – Wikipedia" title="Quadrupol – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Quadrupol">Quadrupol – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/ISOLDE" alt="ISOLDE – Wikipedia" title="ISOLDE – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/ISOLDE">ISOLDE – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Neodym" alt="Neodym – Wikipedia" title="Neodym – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Neodym">Neodym – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Titan_(Element)" alt="Titan (Element) – Wikipedia" title="Titan (Element) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Titan_(Element)">Titan (Element) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Kollimator" alt="Kollimator – Wikipedia" title="Kollimator – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Kollimator">Kollimator – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Tevatron" alt="Tevatron – Wikipedia" title="Tevatron – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Tevatron">Tevatron – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://en.wikipedia.org/wiki/Relativistic_Heavy_Ion_Collider" alt="Relativistic Heavy Ion Collider - Wikipedia" title="Relativistic Heavy Ion Collider - Wikipedia" /><a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Relativistic_Heavy_Ion_Collider">Relativistic Heavy Ion Collider - Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Radionuklid" alt="Radionuklid – Wikipedia" title="Radionuklid – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Radionuklid">Radionuklid – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Positronen-Emissions-Tomographie" alt="Positronen-Emissions-Tomographie – Wikipedia" title="Positronen-Emissions-Tomographie – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Positronen-Emissions-Tomographie">Positronen-Emissions-Tomographie – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Strahlentherapie" alt="Strahlentherapie – Wikipedia" title="Strahlentherapie – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Strahlentherapie">Strahlentherapie – Wikipedia</a></li>    </ul>
</div>    
    
</div>
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
]]></content:encoded>
      <psc:chapters xmlns:psc="http://podlove.org/simple-chapters" version="1.2">
        <psc:chapter start="00:00:00.000" title="Intro"/>
        <psc:chapter start="00:00:33.994" title="Begrüßung"/>
        <psc:chapter start="00:03:13.729" title="Persönlicher Hintergrund"/>
        <psc:chapter start="00:05:28.380" title="CERN aus der Vogelperspektive"/>
        <psc:chapter start="00:10:49.036" title="Quellen und Linearbeschleuniger"/>
        <psc:chapter start="00:23:10.269" title="Booster und Synchrotrone"/>
        <psc:chapter start="00:34:25.445" title="Verbindung der Ringe und Auslenkungen"/>
        <psc:chapter start="00:41:45.558" title="Synchroton-Magnete und Kühlung"/>
        <psc:chapter start="00:47:45.950" title="LHC-Unfall"/>
        <psc:chapter start="00:49:52.555" title="Aufbau und Speicherung der Energie"/>
        <psc:chapter start="00:59:33.279" title="Andere Experimente und Anwendungen"/>
        <psc:chapter start="01:06:54.233" title="Wartung und Reparatur"/>
        <psc:chapter start="01:16:55.555" title="Long Shutdowns und High Luminosity LHC"/>
        <psc:chapter start="01:21:49.059" title="Future Circular Coliider (FCEEE)"/>
        <psc:chapter start="01:26:00.368" title="LHC Access Points und Sicheheitssysteme"/>
        <psc:chapter start="01:29:36.043" title="Andere Beschleuniger-Anwendungen"/>
        <psc:chapter start="01:34:37.345" title="Cloud Chamber"/>
        <psc:chapter start="01:37:33.102" title="Ausklang"/>
      </psc:chapters>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2023/07/19/rz112-cern-die-beschleuniger-kette/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2023/07/19/rz112-cern-die-beschleuniger-kette/?podlove_transcript=webvtt" type="text/vtt"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2023/07/19/rz112-cern-die-beschleuniger-kette/?podlove_transcript=json_podcastindex" type="application/json"/>
      <itunes:season>2</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Alexander Huschauer</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2023/07/alexander-huschauer.jpg" role="guest">Alexander Huschauer</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ111 CERN: Geschichte und Erfolge</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2023/07/05/rz111-cern-geschichte-und-erfolge/</link>
      <pubDate>Wed, 05 Jul 2023 09:00:00 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">podlove-2023-06-29t09:13:04+00:00-480e4fb82926713</guid>
      <description><![CDATA[1954 gegründet, war das CERN von Anfang an Friedens- und Forschungsprojekt in einem. Der aufsteigenden Bedeutung der Kernforschung trug dieser neue Standort in Genf Rechnung und versammelte Wissenschaftler aus Europa und aller Welt, um zu erforschen, was die Welt im innersten zusammenhält. In seiner über 70-jährigen Geschichte konnte das CERN nicht nur grundlegende wissenschaftliche Erkenntnisse liefern sondern machte auch durch nebenläufige Durchbrüche wie die Erfindung des World Wide Webs von sich reden. Als 2012 durch die Experimente am CERN auch noch das lang gesuchte Higgsfeld bestätigt und damit der letzte gesuchte Baustein des Standardmodells der Teilchenphysik gefunden wurde, hatte das CERN die Aufmerksamkeit der ganzen Welt und steht seitdem wie kein anderer Standort für die Bedeutung der Grundlagenforschung in der Wissenschaft.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2023/07/05/rz111-cern-geschichte-und-erfolge/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/3220/s/feed/c/mp3/rz111-cern-geschichte-und-erfolge.mp3" length="58310711" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>01:37:04</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Das CERN in Genf und die Grundlagenforschung für Teilchenphysik</itunes:subtitle>
      <itunes:episode>111</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[1954 gegründet, war das CERN von Anfang an Friedens- und Forschungsprojekt in einem. Der aufsteigenden Bedeutung der Kernforschung trug dieser neue Standort in Genf Rechnung und versammelte Wissenschaftler aus Europa und aller Welt, um zu erforschen, was die Welt im innersten zusammenhält. In seiner über 70-jährigen Geschichte konnte das CERN nicht nur grundlegende wissenschaftliche Erkenntnisse liefern sondern machte auch durch nebenläufige Durchbrüche wie die Erfindung des World Wide Webs von sich reden. Als 2012 durch die Experimente am CERN auch noch das lang gesuchte Higgsfeld bestätigt und damit der letzte gesuchte Baustein des Standardmodells der Teilchenphysik gefunden wurde, hatte das CERN die Aufmerksamkeit der ganzen Welt und steht seitdem wie kein anderer Standort für die Bedeutung der Grundlagenforschung in der Wissenschaft.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz111-cern-geschichte-und-erfolge.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[


    <p><strong>Das CERN in Genf und die Grundlagenforschung für Teilchenphysik</strong></p>
    <div>
        <img decoding="async" src="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz111-cern-geschichte-und-erfolge.hero.jpg" width="600px" />
    </div>

    <p>
        1954 gegründet, war das CERN von Anfang an Friedens- und Forschungsprojekt in einem. Der aufsteigenden Bedeutung der Kernforschung trug dieser neue Standort in Genf Rechnung und versammelte Wissenschaftler aus Europa und aller Welt, um zu erforschen, was die Welt im innersten zusammenhält. In seiner über 70-jährigen Geschichte konnte das CERN nicht nur grundlegende wissenschaftliche Erkenntnisse liefern sondern machte auch durch nebenläufige Durchbrüche wie die Erfindung des World Wide Webs von sich reden. Als 2012 durch die Experimente am CERN auch noch das lang gesuchte Higgsfeld bestätigt und damit der letzte gesuchte Baustein des Standardmodells der Teilchenphysik gefunden wurde, hatte das CERN die Aufmerksamkeit der ganzen Welt und steht seitdem wie kein anderer Standort für die Bedeutung der Grundlagenforschung in der Wissenschaft.
    </p>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
1 Stunde


37 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    24.04.2023
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Manfred Krammer" title="Manfred Krammer" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032332f30362f6d616e667265642d6b72616d6d65722e6a7067/128/0/0/manfred-krammer" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032332f30362f6d616e667265642d6b72616d6d65722e6a7067/128/0/0/manfred-krammer 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032332f30362f6d616e667265642d6b72616d6d65722e6a7067/256/0/0/manfred-krammer 2x"/>


<br/>
<strong>Manfred Krammer</strong>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>



<p>Manfred Krammer ist Leiter des Experimental Physics Department am CERN, das die Schnittstelle zu allen wichtigen Gruppen innerhalb des CERN darstellt. Wir sprechen über die Geschichte des CERN und die Anfänge der Grundlagenforschung in der Teilchenphysik, über die ersten Meilensteine des CERN und die Besonderheit der Entdeckung des Higgsfelds.</p>

    <hr/>

    <div style="display: flex; margin-right: 20px">
        <div class="transcript-logo">
                    </div>
        <div class="transcript-text" style="flex: 1; margin-left: 20px;">
            <p>
                Für diese Episode von Raumzeit liegt auch ein <strong>vollständiges Transkript</strong>
                mit Zeitmarken und Sprecheridentifikation vor.
            </p>
            <p>
                Bitte beachten: das Transkript wurde automatisiert erzeugt und wurde nicht nachträglich gegengelesen oder korrigiert.
                Dieser Prozess ist nicht sonderlich genau und das Ergebnis enthält daher mit Sicherheit eine Reihe von Fehlern.
                Im Zweifel gilt immer das in der Sendung aufgezeichnete gesprochene Wort.
                Formate:
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2023/07/05/rz111-cern-geschichte-und-erfolge/?podlove_template_page=episode-transcript-html" download="rz111-cern-geschichte-und-erfolge.transcript.html">HTML</a>,
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2023/07/05/rz111-cern-geschichte-und-erfolge/?podlove_transcript=webvtt" download="rz111-cern-geschichte-und-erfolge.transcript.vtt">WEBVTT</a>.
            </p>
        </div>
    </div>

    

    <hr/>
    

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    <div class='osfx-shownote-block'><div class='glossary'>
            <h2>Glossar</h2>
    <ul>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/CERN" alt="CERN – Wikipedia" title="CERN – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/CERN">CERN – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Myon" alt="Myon – Wikipedia" title="Myon – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Myon">Myon – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Synchro-Zyklotron_(CERN)" alt="Synchro-Zyklotron (CERN) – Wikipedia" title="Synchro-Zyklotron (CERN) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Synchro-Zyklotron_(CERN)">Synchro-Zyklotron (CERN) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Relativit%C3%A4tstheorie" alt="Relativitätstheorie – Wikipedia" title="Relativitätstheorie – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Relativit%C3%A4tstheorie">Relativitätstheorie – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Atom" alt="Atom – Wikipedia" title="Atom – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Atom">Atom – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Elektron" alt="Elektron – Wikipedia" title="Elektron – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Elektron">Elektron – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Elementarteilchen" alt="Elementarteilchen – Wikipedia" title="Elementarteilchen – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Elementarteilchen">Elementarteilchen – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Periodensystem" alt="Periodensystem – Wikipedia" title="Periodensystem – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Periodensystem">Periodensystem – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Standardmodell_der_Teilchenphysik" alt="Standardmodell der Teilchenphysik – Wikipedia" title="Standardmodell der Teilchenphysik – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Standardmodell_der_Teilchenphysik">Standardmodell der Teilchenphysik – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Rutherford-Streuung" alt="Rutherford-Streuung – Wikipedia" title="Rutherford-Streuung – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Rutherford-Streuung">Rutherford-Streuung – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Teilchenbeschleuniger" alt="Teilchenbeschleuniger – Wikipedia" title="Teilchenbeschleuniger – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Teilchenbeschleuniger">Teilchenbeschleuniger – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Hadron" alt="Hadron – Wikipedia" title="Hadron – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Hadron">Hadron – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Meson" alt="Meson – Wikipedia" title="Meson – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Meson">Meson – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Pion" alt="Pion – Wikipedia" title="Pion – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Pion">Pion – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Kaon" alt="Kaon – Wikipedia" title="Kaon – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Kaon">Kaon – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Kosmische_Strahlung" alt="Kosmische Strahlung – Wikipedia" title="Kosmische Strahlung – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Kosmische_Strahlung">Kosmische Strahlung – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://raumzeit-podcast.de/2022/09/12/rz104-cherenkov-telescope-array/" alt="RZ104 Cherenkov Telescope Array  | Raumzeit" title="RZ104 Cherenkov Telescope Array  | Raumzeit" /><a href="https://raumzeit-podcast.de/2022/09/12/rz104-cherenkov-telescope-array/">RZ104 Cherenkov Telescope Array  | Raumzeit</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Proton_Synchrotron" alt="Proton Synchrotron – Wikipedia" title="Proton Synchrotron – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Proton_Synchrotron">Proton Synchrotron – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Large_Hadron_Collider" alt="Large Hadron Collider – Wikipedia" title="Large Hadron Collider – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Large_Hadron_Collider">Large Hadron Collider – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Super_Proton_Synchrotron" alt="Super Proton Synchrotron – Wikipedia" title="Super Proton Synchrotron – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Super_Proton_Synchrotron">Super Proton Synchrotron – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Hohlraumresonator" alt="Hohlraumresonator – Wikipedia" title="Hohlraumresonator – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Hohlraumresonator">Hohlraumresonator – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Fundamentale_Wechselwirkung" alt="Fundamentale Wechselwirkung – Wikipedia" title="Fundamentale Wechselwirkung – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Fundamentale_Wechselwirkung">Fundamentale Wechselwirkung – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Schwache_Wechselwirkung" alt="Schwache Wechselwirkung – Wikipedia" title="Schwache Wechselwirkung – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Schwache_Wechselwirkung">Schwache Wechselwirkung – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Z-Boson" alt="Z-Boson – Wikipedia" title="Z-Boson – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Z-Boson">Z-Boson – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Blasenkammer" alt="Blasenkammer – Wikipedia" title="Blasenkammer – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Blasenkammer">Blasenkammer – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Elektroschwache_Wechselwirkung" alt="Elektroschwache Wechselwirkung – Wikipedia" title="Elektroschwache Wechselwirkung – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Elektroschwache_Wechselwirkung">Elektroschwache Wechselwirkung – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Neutrino" alt="Neutrino – Wikipedia" title="Neutrino – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Neutrino">Neutrino – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Heureka" alt="Heureka – Wikipedia" title="Heureka – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Heureka">Heureka – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/World_Wide_Web" alt="World Wide Web – Wikipedia" title="World Wide Web – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/World_Wide_Web">World Wide Web – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Higgs-Mechanismus" alt="Higgs-Mechanismus – Wikipedia" title="Higgs-Mechanismus – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Higgs-Mechanismus">Higgs-Mechanismus – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://en.wikipedia.org/wiki/Future_Circular_Collider" alt="Future Circular Collider - Wikipedia" title="Future Circular Collider - Wikipedia" /><a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Future_Circular_Collider">Future Circular Collider - Wikipedia</a></li>    </ul>
</div>    
    
</div>
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
]]></content:encoded>
      <psc:chapters xmlns:psc="http://podlove.org/simple-chapters" version="1.2">
        <psc:chapter start="00:00:00.000" title="Intro"/>
        <psc:chapter start="00:00:34.929" title="Begrüßung"/>
        <psc:chapter start="00:01:59.012" title="Experimental Physics Department"/>
        <psc:chapter start="00:03:41.830" title="Persönlicher Hintergrund"/>
        <psc:chapter start="00:04:59.375" title="Gründung des CERN"/>
        <psc:chapter start="00:09:06.732" title="Beginn der Kernforschung"/>
        <psc:chapter start="00:18:44.341" title="Teilchenbeschleuniger am CERN"/>
        <psc:chapter start="00:23:37.846" title="Technischer Aufbau von Beschleunigern"/>
        <psc:chapter start="00:28:18.810" title="Erste Erkenntnisse am CERN"/>
        <psc:chapter start="00:38:19.617" title="Die Expansion des CERN"/>
        <psc:chapter start="00:44:30.438" title="Weitere Meilensteine"/>
        <psc:chapter start="00:48:51.819" title="Entdeckung des Higgsfelds"/>
        <psc:chapter start="01:23:31.531" title="Zukunft des CERN"/>
        <psc:chapter start="01:34:54.063" title="Ausklang"/>
      </psc:chapters>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2023/07/05/rz111-cern-geschichte-und-erfolge/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2023/07/05/rz111-cern-geschichte-und-erfolge/?podlove_transcript=webvtt" type="text/vtt"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2023/07/05/rz111-cern-geschichte-und-erfolge/?podlove_transcript=json_podcastindex" type="application/json"/>
      <itunes:season>2</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Manfred Krammer</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2023/06/manfred-krammer.jpg" role="guest">Manfred Krammer</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ110 Grenzen des menschlichen Körpers</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2023/06/14/rz110-grenzen-des-menschlichen-koerpers/</link>
      <pubDate>Wed, 14 Jun 2023 21:56:37 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">podlove-2023-06-14t21:18:45+00:00-9dc05154e7f4609</guid>
      <description><![CDATA[Der Mensch ist eine Erfolgsgeschichte der Evolution und hat bewiesen, dass er sich an die unterschiedlichsten Extrembedingungen gut anpassen kann. Trotzdem gibt es Grenzen, die schlicht durch die Biologie vorgegeben werden und mit denen man sich arrangieren muss, wenn man den Körper unter hohe Belastung stellt.

Was sind die Gründe für diese Beschränkungen und unter welchen Bedingungen können diese Grenzen ausgeweitet oder durch Technologie überwunden werden? Die Beschränkungen auf der Erde sind dann im Weltraum noch einmal deutlich kniffliger und müssen bei Astronauten im Orbit und bei künftigen Mondmissionen bedacht werden.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2023/06/14/rz110-grenzen-des-menschlichen-koerpers/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/3210/s/feed/c/mp3/rz110-grenzen-des-menschlichen-koerpers.mp3" length="83643480" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>02:16:40</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Die Physiologie des Mensch in extremen Situationen</itunes:subtitle>
      <itunes:episode>110</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Der Mensch ist eine Erfolgsgeschichte der Evolution und hat bewiesen, dass er sich an die unterschiedlichsten Extrembedingungen gut anpassen kann. Trotzdem gibt es Grenzen, die schlicht durch die Biologie vorgegeben werden und mit denen man sich arrangieren muss, wenn man den Körper unter hohe Belastung stellt.

Was sind die Gründe für diese Beschränkungen und unter welchen Bedingungen können diese Grenzen ausgeweitet oder durch Technologie überwunden werden? Die Beschränkungen auf der Erde sind dann im Weltraum noch einmal deutlich kniffliger und müssen bei Astronauten im Orbit und bei künftigen Mondmissionen bedacht werden.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz110-grenzen-des-menschlichen-koerpers.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[


    <p><strong>Die Physiologie des Mensch in extremen Situationen</strong></p>
    <div>
        <img decoding="async" src="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz110-grenzen-des-menschlichen-koerpers.hero.jpg" width="600px" />
    </div>

    <p>
        Der Mensch ist eine Erfolgsgeschichte der Evolution und hat bewiesen, dass er sich an die unterschiedlichsten Extrembedingungen gut anpassen kann. Trotzdem gibt es Grenzen, die schlicht durch die Biologie vorgegeben werden und mit denen man sich arrangieren muss, wenn man den Körper unter hohe Belastung stellt.<br />
<br />
Was sind die Gründe für diese Beschränkungen und unter welchen Bedingungen können diese Grenzen ausgeweitet oder durch Technologie überwunden werden? Die Beschränkungen auf der Erde sind dann im Weltraum noch einmal deutlich kniffliger und müssen bei Astronauten im Orbit und bei künftigen Mondmissionen bedacht werden.
    </p>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
2 Stunden


16 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    06.04.2023
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Hanns-Christian Gunga" title="Hanns-Christian Gunga" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032332f30362f68616e6e732d63687269737469616e2d67756e67612e6a7067/128/0/0/hanns-christian-gunga" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032332f30362f68616e6e732d63687269737469616e2d67756e67612e6a7067/128/0/0/hanns-christian-gunga 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032332f30362f68616e6e732d63687269737469616e2d67756e67612e6a7067/256/0/0/hanns-christian-gunga 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032332f30362f68616e6e732d63687269737469616e2d67756e67612e6a7067/384/0/0/hanns-christian-gunga 3x"/>


<br/>
<strong>Hanns-Christian Gunga</strong>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>



<p>Hanns-Christian Gunga, Hochschullehrer für Weltraummedizin und extreme Umwelten am Zentrum für Weltraummedizin an der Charité Berlin, erläutert die Auswirkungen von Temperatur, Nahrungsentzug und Schwerelosigkeit auf den menschlichen Körper und warum wir in bestimmten Bereichen so schnell an unsere Grenzen stossen.</p>



<p></p>

    <hr/>

    <div style="display: flex; margin-right: 20px">
        <div class="transcript-logo">
                    </div>
        <div class="transcript-text" style="flex: 1; margin-left: 20px;">
            <p>
                Für diese Episode von Raumzeit liegt auch ein <strong>vollständiges Transkript</strong>
                mit Zeitmarken und Sprecheridentifikation vor.
            </p>
            <p>
                Bitte beachten: das Transkript wurde automatisiert erzeugt und wurde nicht nachträglich gegengelesen oder korrigiert.
                Dieser Prozess ist nicht sonderlich genau und das Ergebnis enthält daher mit Sicherheit eine Reihe von Fehlern.
                Im Zweifel gilt immer das in der Sendung aufgezeichnete gesprochene Wort.
                Formate:
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2023/06/14/rz110-grenzen-des-menschlichen-koerpers/?podlove_template_page=episode-transcript-html" download="rz110-grenzen-des-menschlichen-koerpers.transcript.html">HTML</a>,
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2023/06/14/rz110-grenzen-des-menschlichen-koerpers/?podlove_transcript=webvtt" download="rz110-grenzen-des-menschlichen-koerpers.transcript.vtt">WEBVTT</a>.
            </p>
        </div>
    </div>

    

    <hr/>
    

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    <div class='osfx-shownote-block'><div class='glossary'>
            <h2>Glossar</h2>
    <ul>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Geologie" alt="Geologie – Wikipedia" title="Geologie – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Geologie">Geologie – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Pal%C3%A4ontologie" alt="Paläontologie – Wikipedia" title="Paläontologie – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Pal%C3%A4ontologie">Paläontologie – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://raumzeit-podcast.de/2019/06/10/rz075-geologische-zeit/" alt="RZ075 Geologische Zeit | Raumzeit" title="RZ075 Geologische Zeit | Raumzeit" /><a href="https://raumzeit-podcast.de/2019/06/10/rz075-geologische-zeit/">RZ075 Geologische Zeit | Raumzeit</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Dinosaurier" alt="Dinosaurier – Wikipedia" title="Dinosaurier – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Dinosaurier">Dinosaurier – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Jurassic_Park" alt="Jurassic Park – Wikipedia" title="Jurassic Park – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Jurassic_Park">Jurassic Park – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Helmholtz-Zentrum_Berlin_f%C3%BCr_Materialien_und_Energie" alt="Helmholtz-Zentrum Berlin für Materialien und Energie – Wikipedia" title="Helmholtz-Zentrum Berlin für Materialien und Energie – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Helmholtz-Zentrum_Berlin_f%C3%BCr_Materialien_und_Energie">Helmholtz-Zentrum Berlin für Materialien und Energie – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Parabelflug" alt="Parabelflug – Wikipedia" title="Parabelflug – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Parabelflug">Parabelflug – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Reflexionsarmer_Raum" alt="Reflexionsarmer Raum – Wikipedia" title="Reflexionsarmer Raum – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Reflexionsarmer_Raum">Reflexionsarmer Raum – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Sensorische_Deprivation" alt="Sensorische Deprivation – Wikipedia" title="Sensorische Deprivation – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Sensorische_Deprivation">Sensorische Deprivation – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Floating" alt="Floating – Wikipedia" title="Floating – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Floating">Floating – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Erythrozyt" alt="Erythrozyt – Wikipedia" title="Erythrozyt – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Erythrozyt">Erythrozyt – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Elektrolyt" alt="Elektrolyt – Wikipedia" title="Elektrolyt – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Elektrolyt">Elektrolyt – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Ayran" alt="Ayran – Wikipedia" title="Ayran – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Ayran">Ayran – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Lassi" alt="Lassi – Wikipedia" title="Lassi – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Lassi">Lassi – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Seerechts%C3%BCbereinkommen" alt="Seerechtsübereinkommen – Wikipedia" title="Seerechtsübereinkommen – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Seerechts%C3%BCbereinkommen">Seerechtsübereinkommen – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Fasten" alt="Fasten – Wikipedia" title="Fasten – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Fasten">Fasten – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Hungerk%C3%BCnstler" alt="Hungerkünstler – Wikipedia" title="Hungerkünstler – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Hungerk%C3%BCnstler">Hungerkünstler – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Chronobiologie" alt="Chronobiologie – Wikipedia" title="Chronobiologie – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Chronobiologie">Chronobiologie – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Hypothalamus" alt="Hypothalamus – Wikipedia" title="Hypothalamus – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Hypothalamus">Hypothalamus – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Sommerzeit" alt="Sommerzeit – Wikipedia" title="Sommerzeit – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Sommerzeit">Sommerzeit – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Jetlag" alt="Jetlag – Wikipedia" title="Jetlag – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Jetlag">Jetlag – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://raumzeit-podcast.de/2011/11/04/rz027-mars500/" alt="RZ027 Mars500 | Raumzeit" title="RZ027 Mars500 | Raumzeit" /><a href="https://raumzeit-podcast.de/2011/11/04/rz027-mars500/">RZ027 Mars500 | Raumzeit</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Circadiane_Rhythmik" alt="Circadiane Rhythmik – Wikipedia" title="Circadiane Rhythmik – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Circadiane_Rhythmik">Circadiane Rhythmik – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Waleri_Wladimirowitsch_Poljakow" alt="Waleri Wladimirowitsch Poljakow – Wikipedia" title="Waleri Wladimirowitsch Poljakow – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Waleri_Wladimirowitsch_Poljakow">Waleri Wladimirowitsch Poljakow – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Artemis-Programm" alt="Artemis-Programm – Wikipedia" title="Artemis-Programm – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Artemis-Programm">Artemis-Programm – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Regolith" alt="Regolith – Wikipedia" title="Regolith – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Regolith">Regolith – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://raumzeit-podcast.de/2011/03/11/rz010-raumstationen/" alt="RZ010 Raumstationen | Raumzeit" title="RZ010 Raumstationen | Raumzeit" /><a href="https://raumzeit-podcast.de/2011/03/11/rz010-raumstationen/">RZ010 Raumstationen | Raumzeit</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://raumzeit-podcast.de/2011/09/02/rz021-weltraummedizin/" alt="RZ021 Weltraummedizin | Raumzeit" title="RZ021 Weltraummedizin | Raumzeit" /><a href="https://raumzeit-podcast.de/2011/09/02/rz021-weltraummedizin/">RZ021 Weltraummedizin | Raumzeit</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Titan_(Mond)" alt="Titan (Mond) – Wikipedia" title="Titan (Mond) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Titan_(Mond)">Titan (Mond) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Copernicus_(Erdbeobachtungsprogramm)" alt="Copernicus (Erdbeobachtungsprogramm) – Wikipedia" title="Copernicus (Erdbeobachtungsprogramm) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Copernicus_(Erdbeobachtungsprogramm)">Copernicus (Erdbeobachtungsprogramm) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://raumzeit-podcast.de/2011/01/07/rz006-erdbeobachtung/" alt="RZ006 Erdbeobachtung | Raumzeit" title="RZ006 Erdbeobachtung | Raumzeit" /><a href="https://raumzeit-podcast.de/2011/01/07/rz006-erdbeobachtung/">RZ006 Erdbeobachtung | Raumzeit</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://raumzeit-podcast.de/2012/07/20/rz042-gmes/" alt="RZ042 Copernicus/GMES | Raumzeit" title="RZ042 Copernicus/GMES | Raumzeit" /><a href="https://raumzeit-podcast.de/2012/07/20/rz042-gmes/">RZ042 Copernicus/GMES | Raumzeit</a></li>    </ul>
</div>    
    
</div>
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
]]></content:encoded>
      <psc:chapters xmlns:psc="http://podlove.org/simple-chapters" version="1.2">
        <psc:chapter start="00:00:00.000" title="Intro"/>
        <psc:chapter start="00:00:34.293" title="Vorstellung"/>
        <psc:chapter start="00:01:58.752" title="Paläontologie und die Dinosaurier"/>
        <psc:chapter start="00:12:16.873" title="Sensornetzwerk Mensch"/>
        <psc:chapter start="00:24:47.302" title="Stiftungsgründung"/>
        <psc:chapter start="00:28:28.501" title="Extreme Umwelten"/>
        <psc:chapter start="00:31:30.712" title="Temperaturregelung"/>
        <psc:chapter start="00:56:13.856" title="Essen und Energie"/>
        <psc:chapter start="01:18:19.731" title="Schlaf und Zeit"/>
        <psc:chapter start="01:30:22.972" title="Mars 500"/>
        <psc:chapter start="01:35:42.724" title="Schwerelosigkeit"/>
        <psc:chapter start="01:52:57.140" title="Mondmissionen"/>
        <psc:chapter start="02:09:50.766" title="Ausklang"/>
      </psc:chapters>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2023/06/14/rz110-grenzen-des-menschlichen-koerpers/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2023/06/14/rz110-grenzen-des-menschlichen-koerpers/?podlove_transcript=webvtt" type="text/vtt"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2023/06/14/rz110-grenzen-des-menschlichen-koerpers/?podlove_transcript=json_podcastindex" type="application/json"/>
      <itunes:season>2</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Hanns-Christian Gunga</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2023/06/hanns-christian-gunga.jpg" role="guest">Hanns-Christian Gunga</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ109 Quantentechnologie für die Raumfahrt</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2023/05/03/rz109-quantentechnologie-fuer-die-raumfahrt/</link>
      <pubDate>Wed, 03 May 2023 18:43:08 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">podlove-2023-05-03t18:27:46+00:00-9ac0298c1a19b49</guid>
      <description><![CDATA[Die Grundlagenforschung im Bereich der Quantenmechanik ist in den letzten Jahrzehnten weit vorangeschritten und die gewonnenen Erkenntnisse dienen der Entwicklung neuer Technologien, die der Raumfahrt künftig noch genauere Mess- und Steuerinstrumente verspricht.

Doch auch auf der Erde werden diese Erkenntnisse und Technologien ihre Spuren hinterlassen, sobald sie sich im All bewährt haben. Das DLR hat gleich mehrere Institute gegründet um in diesem Bereich weitere Fortschritte zu erzielen und ganz konkrete Ansätze für die kommende Produktentwicklung zu liefern.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2023/05/03/rz109-quantentechnologie-fuer-die-raumfahrt/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/3207/s/feed/c/mp3/rz109-quantentechnologie-fuer-die-raumfahrt.mp3" length="57779547" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>01:36:11</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Quantenmechanische Eigenschaften dienen zunehmend als Basis moderner Technologien</itunes:subtitle>
      <itunes:episode>109</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Die Grundlagenforschung im Bereich der Quantenmechanik ist in den letzten Jahrzehnten weit vorangeschritten und die gewonnenen Erkenntnisse dienen der Entwicklung neuer Technologien, die der Raumfahrt künftig noch genauere Mess- und Steuerinstrumente verspricht.

Doch auch auf der Erde werden diese Erkenntnisse und Technologien ihre Spuren hinterlassen, sobald sie sich im All bewährt haben. Das DLR hat gleich mehrere Institute gegründet um in diesem Bereich weitere Fortschritte zu erzielen und ganz konkrete Ansätze für die kommende Produktentwicklung zu liefern.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz109-quantentechnologie-fuer-die-raumfahrt.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[


    <p><strong>Quantenmechanische Eigenschaften dienen zunehmend als Basis moderner Technologien</strong></p>
    <div>
        <img decoding="async" src="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz109-quantentechnologie-fuer-die-raumfahrt.hero.jpg" width="600px" />
    </div>

    <p>
        Die Grundlagenforschung im Bereich der Quantenmechanik ist in den letzten Jahrzehnten weit vorangeschritten und die gewonnenen Erkenntnisse dienen der Entwicklung neuer Technologien, die der Raumfahrt künftig noch genauere Mess- und Steuerinstrumente verspricht.<br />
<br />
Doch auch auf der Erde werden diese Erkenntnisse und Technologien ihre Spuren hinterlassen, sobald sie sich im All bewährt haben. Das DLR hat gleich mehrere Institute gegründet um in diesem Bereich weitere Fortschritte zu erzielen und ganz konkrete Ansätze für die kommende Produktentwicklung zu liefern.
    </p>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
1 Stunde


36 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    24.03.2023
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Lisa Wörner" title="Lisa Wörner" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032332f30352f6c6973612d776f65726e65722e6a7067/128/0/0/lisa-woerner" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032332f30352f6c6973612d776f65726e65722e6a7067/128/0/0/lisa-woerner 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032332f30352f6c6973612d776f65726e65722e6a7067/256/0/0/lisa-woerner 2x"/>


<br/>
<strong>Lisa Wörner</strong>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>



<p>Wir sprechen mit der stellvertretenden Leiterin des Instituts für Quantentechnologie des DLR in Ulm Lisa Wörner. Sie stellt die Arbeit des Instituts vor und erläutert, in welchen Bereichen Quantenmechanik heute schon ein Rolle spielt, welche Anwendungen Quantentechnologie in naher Zukunft abdecken wird und was die Hintergründe und Ziele der Raumfahrtexperimente COMPASSO und BECCAL sind.</p>

    <hr/>

    <div style="display: flex; margin-right: 20px">
        <div class="transcript-logo">
                    </div>
        <div class="transcript-text" style="flex: 1; margin-left: 20px;">
            <p>
                Für diese Episode von Raumzeit liegt auch ein <strong>vollständiges Transkript</strong>
                mit Zeitmarken und Sprecheridentifikation vor.
            </p>
            <p>
                Bitte beachten: das Transkript wurde automatisiert erzeugt und wurde nicht nachträglich gegengelesen oder korrigiert.
                Dieser Prozess ist nicht sonderlich genau und das Ergebnis enthält daher mit Sicherheit eine Reihe von Fehlern.
                Im Zweifel gilt immer das in der Sendung aufgezeichnete gesprochene Wort.
                Formate:
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2023/05/03/rz109-quantentechnologie-fuer-die-raumfahrt/?podlove_template_page=episode-transcript-html" download="rz109-quantentechnologie-fuer-die-raumfahrt.transcript.html">HTML</a>,
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2023/05/03/rz109-quantentechnologie-fuer-die-raumfahrt/?podlove_transcript=webvtt" download="rz109-quantentechnologie-fuer-die-raumfahrt.transcript.vtt">WEBVTT</a>.
            </p>
        </div>
    </div>

    

    <hr/>
    

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    <div class='osfx-shownote-block'><div class='glossary'>
            <h2>Glossar</h2>
    <ul>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://www.dlr.de/qt/desktopdefault.aspx/tabid-13498/23500_read-54020/" alt="DLR - Institut für Quantentechnologien" title="DLR - Institut für Quantentechnologien" /><a href="https://www.dlr.de/qt/desktopdefault.aspx/tabid-13498/23500_read-54020/">DLR - Institut für Quantentechnologien</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://en.wikipedia.org/wiki/Facility_for_Antiproton_and_Ion_Research" alt="Facility for Antiproton and Ion Research - Wikipedia" title="Facility for Antiproton and Ion Research - Wikipedia" /><a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Facility_for_Antiproton_and_Ion_Research">Facility for Antiproton and Ion Research - Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/CERN" alt="CERN – Wikipedia" title="CERN – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/CERN">CERN – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Large_Hadron_Collider" alt="Large Hadron Collider – Wikipedia" title="Large Hadron Collider – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Large_Hadron_Collider">Large Hadron Collider – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/ALICE" alt="ALICE – Wikipedia" title="ALICE – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/ALICE">ALICE – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Der_gro%C3%9Fe_Entwurf" alt="Der große Entwurf – Wikipedia" title="Der große Entwurf – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Der_gro%C3%9Fe_Entwurf">Der große Entwurf – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Doppelspaltexperiment" alt="Doppelspaltexperiment – Wikipedia" title="Doppelspaltexperiment – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Doppelspaltexperiment">Doppelspaltexperiment – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Fullerene" alt="Fullerene – Wikipedia" title="Fullerene – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Fullerene">Fullerene – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Welle-Teilchen-Dualismus" alt="Welle-Teilchen-Dualismus – Wikipedia" title="Welle-Teilchen-Dualismus – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Welle-Teilchen-Dualismus">Welle-Teilchen-Dualismus – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Wellenfunktion" alt="Wellenfunktion – Wikipedia" title="Wellenfunktion – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Wellenfunktion">Wellenfunktion – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Quantenmechanik" alt="Quantenmechanik – Wikipedia" title="Quantenmechanik – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Quantenmechanik">Quantenmechanik – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Interferenz_(Physik)" alt="Interferenz (Physik) – Wikipedia" title="Interferenz (Physik) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Interferenz_(Physik)">Interferenz (Physik) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://raumzeit-podcast.de/2011/02/04/rz008-satellitennavigation/" alt="RZ008 Satellitennavigation | Raumzeit" title="RZ008 Satellitennavigation | Raumzeit" /><a href="https://raumzeit-podcast.de/2011/02/04/rz008-satellitennavigation/">RZ008 Satellitennavigation | Raumzeit</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Globales_Navigationssatellitensystem" alt="Globales Navigationssatellitensystem – Wikipedia" title="Globales Navigationssatellitensystem – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Globales_Navigationssatellitensystem">Globales Navigationssatellitensystem – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Global_Positioning_System" alt="Global Positioning System – Wikipedia" title="Global Positioning System – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Global_Positioning_System">Global Positioning System – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Galileo_(Satellitennavigation)" alt="Galileo (Satellitennavigation) – Wikipedia" title="Galileo (Satellitennavigation) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Galileo_(Satellitennavigation)">Galileo (Satellitennavigation) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://www.dlr.de/qt/en/desktopdefault.aspx/tabid-13524/23532_read-73833/" alt="Institute of Quantum Technologies - COMPASSO" title="Institute of Quantum Technologies - COMPASSO" /><a href="https://www.dlr.de/qt/en/desktopdefault.aspx/tabid-13524/23532_read-73833/">Institute of Quantum Technologies - COMPASSO</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Frequenzkamm" alt="Frequenzkamm – Wikipedia" title="Frequenzkamm – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Frequenzkamm">Frequenzkamm – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Bose-Einstein-Kondensat" alt="Bose-Einstein-Kondensat – Wikipedia" title="Bose-Einstein-Kondensat – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Bose-Einstein-Kondensat">Bose-Einstein-Kondensat – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Fermion" alt="Fermion – Wikipedia" title="Fermion – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Fermion">Fermion – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Boson" alt="Boson – Wikipedia" title="Boson – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Boson">Boson – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/LIGO" alt="LIGO – Wikipedia" title="LIGO – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/LIGO">LIGO – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Laser_Interferometer_Space_Antenna" alt="Laser Interferometer Space Antenna – Wikipedia" title="Laser Interferometer Space Antenna – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Laser_Interferometer_Space_Antenna">Laser Interferometer Space Antenna – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Gravity_field_and_steady-state_ocean_circulation_explorer" alt="Gravity field and steady-state ocean circulation explorer – Wikipedia" title="Gravity field and steady-state ocean circulation explorer – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Gravity_field_and_steady-state_ocean_circulation_explorer">Gravity field and steady-state ocean circulation explorer – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/GRACE_(Gravity_Recovery_And_Climate_Experiment)" alt="GRACE (Gravity Recovery And Climate Experiment) – Wikipedia" title="GRACE (Gravity Recovery And Climate Experiment) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/GRACE_(Gravity_Recovery_And_Climate_Experiment)">GRACE (Gravity Recovery And Climate Experiment) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Rosetta_(Sonde)" alt="Rosetta (Sonde) – Wikipedia" title="Rosetta (Sonde) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Rosetta_(Sonde)">Rosetta (Sonde) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Quantenverschr%C3%A4nkung" alt="Quantenverschränkung – Wikipedia" title="Quantenverschränkung – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Quantenverschr%C3%A4nkung">Quantenverschränkung – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/JUICE_(Raumsonde)" alt="JUICE (Raumsonde) – Wikipedia" title="JUICE (Raumsonde) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/JUICE_(Raumsonde)">JUICE (Raumsonde) – Wikipedia</a></li>    </ul>
</div>    
    
</div>
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
]]></content:encoded>
      <psc:chapters xmlns:psc="http://podlove.org/simple-chapters" version="1.2">
        <psc:chapter start="00:00:00.000" title="Intro"/>
        <psc:chapter start="00:00:33.729" title="Begrüßung"/>
        <psc:chapter start="00:02:14.542" title="Institut für Quantentechnologie"/>
        <psc:chapter start="00:05:57.715" title="Lisa Wörner"/>
        <psc:chapter start="00:10:22.804" title="Quantenmechanik"/>
        <psc:chapter start="00:22:39.866" title="Bisherige Quantentechnologie"/>
        <psc:chapter start="00:31:28.161" title="Struktur des Instituts"/>
        <psc:chapter start="00:36:25.573" title="COMPASSO"/>
        <psc:chapter start="00:47:32.567" title="BECCAL"/>
        <psc:chapter start="01:03:58.400" title="Inertialsensorik und Navigation"/>
        <psc:chapter start="01:15:52.492" title="Quantenkommunikation"/>
        <psc:chapter start="01:28:09.079" title="Künfitge Anwendungen"/>
        <psc:chapter start="01:31:39.640" title="Wahrnehmung der Quantentechnologien"/>
        <psc:chapter start="01:33:13.820" title="Ausklang"/>
      </psc:chapters>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2023/05/03/rz109-quantentechnologie-fuer-die-raumfahrt/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2023/05/03/rz109-quantentechnologie-fuer-die-raumfahrt/?podlove_transcript=webvtt" type="text/vtt"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2023/05/03/rz109-quantentechnologie-fuer-die-raumfahrt/?podlove_transcript=json_podcastindex" type="application/json"/>
      <itunes:season>2</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Lisa Wörner</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2023/05/lisa-woerner.jpg" role="guest">Lisa Wörner</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ108 NASA</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2023/03/27/rz108-nasa/</link>
      <pubDate>Mon, 27 Mar 2023 13:20:29 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">podlove-2023-03-27t11:21:34+00:00-fa758b441b68dd8</guid>
      <description><![CDATA[Die NASA spielt in der Raumfahrt eine herausragende und damit führende Rolle. Keine andere Raumfahrtagentur und Wissenschaftsorganisation steht sowohl innerhalb der Wissenschaft als auch in der Öffentlichkeit so für Erfolg und Exzellenz.

Nach einer Reihe sehr erfolgreicher Missionen stehen im Rahmen einer sich ändernden Weltpolitik (die Rolle Russlands verändert sich und die Kooperation mit China bleibt schwierig) und wirtschaftlicher Veränderungen (zunehmende Privatisierung im Raumfahrtbetrieb) alle Agenturen - und damit auch die NASA vor neuen Herausforderungen.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2023/03/27/rz108-nasa/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/3195/s/feed/c/mp3/rz108-nasa.mp3" length="56696992" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>01:34:23</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Einblicke in die Arbeit und Wahrnehmung der NASA und die Rolle der Wissenschaftsdirektion</itunes:subtitle>
      <itunes:episode>108</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Die NASA spielt in der Raumfahrt eine herausragende und damit führende Rolle. Keine andere Raumfahrtagentur und Wissenschaftsorganisation steht sowohl innerhalb der Wissenschaft als auch in der Öffentlichkeit so für Erfolg und Exzellenz.

Nach einer Reihe sehr erfolgreicher Missionen stehen im Rahmen einer sich ändernden Weltpolitik (die Rolle Russlands verändert sich und die Kooperation mit China bleibt schwierig) und wirtschaftlicher Veränderungen (zunehmende Privatisierung im Raumfahrtbetrieb) alle Agenturen - und damit auch die NASA vor neuen Herausforderungen.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz108-nasa.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[


    <p><strong>Einblicke in die Arbeit und Wahrnehmung der NASA und die Rolle der Wissenschaftsdirektion</strong></p>
    <div>
        <img decoding="async" src="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz108-nasa.hero.jpg" width="600px" />
    </div>

    <p>
        Die NASA spielt in der Raumfahrt eine herausragende und damit führende Rolle. Keine andere Raumfahrtagentur und Wissenschaftsorganisation steht sowohl innerhalb der Wissenschaft als auch in der Öffentlichkeit so für Erfolg und Exzellenz.<br />
<br />
Nach einer Reihe sehr erfolgreicher Missionen stehen im Rahmen einer sich ändernden Weltpolitik (die Rolle Russlands verändert sich und die Kooperation mit China bleibt schwierig) und wirtschaftlicher Veränderungen (zunehmende Privatisierung im Raumfahrtbetrieb) alle Agenturen - und damit auch die NASA vor neuen Herausforderungen.
    </p>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
1 Stunde


34 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    24.02.2023
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Thomas Zurbuchen" title="Thomas Zurbuchen" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032332f30332f74686f6d61735f7a757262756368656e2e6a7067/128/0/0/thomas-zurbuchen" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032332f30332f74686f6d61735f7a757262756368656e2e6a7067/128/0/0/thomas-zurbuchen 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032332f30332f74686f6d61735f7a757262756368656e2e6a7067/256/0/0/thomas-zurbuchen 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032332f30332f74686f6d61735f7a757262756368656e2e6a7067/384/0/0/thomas-zurbuchen 3x"/>


<br/>
<strong>Thomas Zurbuchen</strong>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>



<p>Ich spreche mit Thomas Zurbuchen Er war von Oktober 2016 bis Ende 2022 der Wissenschaftsdirektor der NASA und hat in der Zeit an zahlreichen großen Missionen gearbeitet, darunter bahnbrechende Projekte wie Perseverance und Ingenuity und den Start des James-Webb-Teleskop.</p>

    <hr/>

    <div style="display: flex; margin-right: 20px">
        <div class="transcript-logo">
                    </div>
        <div class="transcript-text" style="flex: 1; margin-left: 20px;">
            <p>
                Für diese Episode von Raumzeit liegt auch ein <strong>vollständiges Transkript</strong>
                mit Zeitmarken und Sprecheridentifikation vor.
            </p>
            <p>
                Bitte beachten: das Transkript wurde automatisiert erzeugt und wurde nicht nachträglich gegengelesen oder korrigiert.
                Dieser Prozess ist nicht sonderlich genau und das Ergebnis enthält daher mit Sicherheit eine Reihe von Fehlern.
                Im Zweifel gilt immer das in der Sendung aufgezeichnete gesprochene Wort.
                Formate:
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2023/03/27/rz108-nasa/?podlove_template_page=episode-transcript-html" download="rz108-nasa.transcript.html">HTML</a>,
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2023/03/27/rz108-nasa/?podlove_transcript=webvtt" download="rz108-nasa.transcript.vtt">WEBVTT</a>.
            </p>
        </div>
    </div>

    

    <hr/>
    

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    <div class='osfx-shownote-block'><div class='glossary'>
            <h2>Glossar</h2>
    <ul>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Thomas_Zurbuchen" alt="Thomas Zurbuchen – Wikipedia" title="Thomas Zurbuchen – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Thomas_Zurbuchen">Thomas Zurbuchen – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://www.wikidata.org/wiki/Q108693460" alt="289116 Zurbuchen - Wikidata" title="289116 Zurbuchen - Wikidata" /><a href="https://www.wikidata.org/wiki/Q108693460">289116 Zurbuchen - Wikidata</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Apollo_11" alt="Apollo 11 – Wikipedia" title="Apollo 11 – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Apollo_11">Apollo 11 – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Neil_Armstrong" alt="Neil Armstrong – Wikipedia" title="Neil Armstrong – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Neil_Armstrong">Neil Armstrong – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Buzz_Aldrin" alt="Buzz Aldrin – Wikipedia" title="Buzz Aldrin – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Buzz_Aldrin">Buzz Aldrin – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Magnetosph%C3%A4re" alt="Magnetosphäre – Wikipedia" title="Magnetosphäre – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Magnetosph%C3%A4re">Magnetosphäre – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Sonnenwind" alt="Sonnenwind – Wikipedia" title="Sonnenwind – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Sonnenwind">Sonnenwind – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/SpaceX" alt="SpaceX – Wikipedia" title="SpaceX – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/SpaceX">SpaceX – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://www.linkedin.com/in/kdontchev/" alt="Kiko Dontchev | LinkedIn" title="Kiko Dontchev | LinkedIn" /><a href="https://www.linkedin.com/in/kdontchev/">Kiko Dontchev | LinkedIn</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Enceladus_(Mond)" alt="Enceladus (Mond) – Wikipedia" title="Enceladus (Mond) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Enceladus_(Mond)">Enceladus (Mond) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Josef_Aschbacher" alt="Josef Aschbacher – Wikipedia" title="Josef Aschbacher – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Josef_Aschbacher">Josef Aschbacher – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://raumzeit-podcast.de/2012/07/20/rz042-gmes/" alt="RZ042 Copernicus/GMES | Raumzeit" title="RZ042 Copernicus/GMES | Raumzeit" /><a href="https://raumzeit-podcast.de/2012/07/20/rz042-gmes/">RZ042 Copernicus/GMES | Raumzeit</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Schiaparelli_(Marslander)" alt="Schiaparelli (Marslander) – Wikipedia" title="Schiaparelli (Marslander) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Schiaparelli_(Marslander)">Schiaparelli (Marslander) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://raumzeit-podcast.de/2020/01/17/rz083-spacex/" alt="RZ083 SpaceX | Raumzeit" title="RZ083 SpaceX | Raumzeit" /><a href="https://raumzeit-podcast.de/2020/01/17/rz083-spacex/">RZ083 SpaceX | Raumzeit</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Mars_2020" alt="Mars 2020 – Wikipedia" title="Mars 2020 – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Mars_2020">Mars 2020 – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://en.wikipedia.org/wiki/Ingenuity_(helicopter)" alt="Ingenuity (helicopter) - Wikipedia" title="Ingenuity (helicopter) - Wikipedia" /><a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Ingenuity_(helicopter)">Ingenuity (helicopter) - Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://en.wikipedia.org/wiki/Dragonfly_(spacecraft)" alt="Dragonfly (spacecraft) - Wikipedia" title="Dragonfly (spacecraft) - Wikipedia" /><a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Dragonfly_(spacecraft)">Dragonfly (spacecraft) - Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Voyager-Programm" alt="Voyager-Programm – Wikipedia" title="Voyager-Programm – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Voyager-Programm">Voyager-Programm – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/MAVEN" alt="MAVEN – Wikipedia" title="MAVEN – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/MAVEN">MAVEN – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/New_Horizons" alt="New Horizons – Wikipedia" title="New Horizons – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/New_Horizons">New Horizons – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Zodiakallicht" alt="Zodiakallicht – Wikipedia" title="Zodiakallicht – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Zodiakallicht">Zodiakallicht – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Starlink" alt="Starlink – Wikipedia" title="Starlink – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Starlink">Starlink – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/OneWeb" alt="OneWeb – Wikipedia" title="OneWeb – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/OneWeb">OneWeb – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Projekt_Kuiper" alt="Projekt Kuiper – Wikipedia" title="Projekt Kuiper – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Projekt_Kuiper">Projekt Kuiper – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Weltraumrecht" alt="Weltraumrecht – Wikipedia" title="Weltraumrecht – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Weltraumrecht">Weltraumrecht – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Space_Shuttle" alt="Space Shuttle – Wikipedia" title="Space Shuttle – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Space_Shuttle">Space Shuttle – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Hubble-Weltraumteleskop" alt="Hubble-Weltraumteleskop – Wikipedia" title="Hubble-Weltraumteleskop – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Hubble-Weltraumteleskop">Hubble-Weltraumteleskop – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Nancy_Grace_Roman_Space_Telescope" alt="Nancy Grace Roman Space Telescope – Wikipedia" title="Nancy Grace Roman Space Telescope – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Nancy_Grace_Roman_Space_Telescope">Nancy Grace Roman Space Telescope – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://www.nasa.gov/feature/goddard/2022/nasa-spacex-to-study-hubble-telescope-reboost-possibility" alt="NASA, SpaceX to Study Hubble Telescope Reboost Possibility" title="NASA, SpaceX to Study Hubble Telescope Reboost Possibility" /><a href="https://www.nasa.gov/feature/goddard/2022/nasa-spacex-to-study-hubble-telescope-reboost-possibility">NASA, SpaceX to Study Hubble Telescope Reboost Possibility</a></li>    </ul>
</div>    
    
</div>
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
]]></content:encoded>
      <psc:chapters xmlns:psc="http://podlove.org/simple-chapters" version="1.2">
        <psc:chapter start="00:00:00.000" title="Intro"/>
        <psc:chapter start="00:00:33.510" title="Begrüßung"/>
        <psc:chapter start="00:01:23.649" title="Vorstellung"/>
        <psc:chapter start="00:03:56.467" title="Persönlicher Werdegang"/>
        <psc:chapter start="00:08:36.452" title="NASA Wissenschaftsdirektion"/>
        <psc:chapter start="00:14:37.629" title="Missionsauswahl"/>
        <psc:chapter start="00:21:18.377" title="Kooperationsplanung"/>
        <psc:chapter start="00:27:28.737" title="Dienstleister der Gesellschaft"/>
        <psc:chapter start="00:32:10.906" title="Wahrnehmung der Raumfahrt"/>
        <psc:chapter start="00:48:34.403" title="Perseverance und Ingenuity"/>
        <psc:chapter start="01:00:01.150" title="Dynamische Reaktion"/>
        <psc:chapter start="01:03:43.002" title="Voyager-Mission"/>
        <psc:chapter start="01:09:48.315" title="Reiseziel Mond"/>
        <psc:chapter start="01:13:47.218" title="Internationale Weltraumpolitik"/>
        <psc:chapter start="01:23:03.385" title="Reparaturen im Weltall"/>
        <psc:chapter start="01:29:03.141" title="Ausklang"/>
      </psc:chapters>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2023/03/27/rz108-nasa/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2023/03/27/rz108-nasa/?podlove_transcript=webvtt" type="text/vtt"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2023/03/27/rz108-nasa/?podlove_transcript=json_podcastindex" type="application/json"/>
      <itunes:season>2</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Thomas Zurbuchen</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2023/03/thomas_zurbuchen.jpg" role="guest">Thomas Zurbuchen</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ107 Artemis und Orion</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2023/02/14/rz107-artemis-und-orion/</link>
      <pubDate>Tue, 14 Feb 2023 21:58:29 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">podlove-2023-02-14t21:05:16+00:00-b30eef1cabf2a79</guid>
      <description><![CDATA[50 Jahre nach der letzten Landung auf dem Mond macht sich die NASA auf wiederum Menschen auf den Mond zu senden. Die Artemis-Mission setzt dabei zunächst auf drei konsekutive Missionen, die sich diesem Ziel schrittweise annähert. Das Projekt ist aber auch eine enge Kooperation mit der ESA, die mit dem European Service Modul eine der wichtigsten Komponenten stellt. Das Modul sorgt für den Antrieb des Raumfahrzeugs und versorgt das Crew-Modul der Astronauten mit allen lebenserhaltenden Funktionen. Die Artemis 1 Mission ist Ende 2022 erfolgreich abgeschlossen worden und alles bereitet sich nun auf den ersten bemannten Flug zum Mond seit einem halben Jahrhundert vor.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2023/02/14/rz107-artemis-und-orion/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/3190/s/feed/c/mp3/rz107-artemis-und-orion.mp3" length="67275752" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>01:52:01</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Mit der Artemis-Mission wagt die NASA gemeinsam mit der ESA die Rückkehr zum Mond</itunes:subtitle>
      <itunes:episode>107</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[50 Jahre nach der letzten Landung auf dem Mond macht sich die NASA auf wiederum Menschen auf den Mond zu senden. Die Artemis-Mission setzt dabei zunächst auf drei konsekutive Missionen, die sich diesem Ziel schrittweise annähert. Das Projekt ist aber auch eine enge Kooperation mit der ESA, die mit dem European Service Modul eine der wichtigsten Komponenten stellt. Das Modul sorgt für den Antrieb des Raumfahrzeugs und versorgt das Crew-Modul der Astronauten mit allen lebenserhaltenden Funktionen. Die Artemis 1 Mission ist Ende 2022 erfolgreich abgeschlossen worden und alles bereitet sich nun auf den ersten bemannten Flug zum Mond seit einem halben Jahrhundert vor.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz107-artemis-und-orion.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[


    <p><strong>Mit der Artemis-Mission wagt die NASA gemeinsam mit der ESA die Rückkehr zum Mond</strong></p>
    <div>
        <img decoding="async" src="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz107-artemis-und-orion.hero.jpg" width="600px" />
    </div>

    <p>
        50 Jahre nach der letzten Landung auf dem Mond macht sich die NASA auf wiederum Menschen auf den Mond zu senden. Die Artemis-Mission setzt dabei zunächst auf drei konsekutive Missionen, die sich diesem Ziel schrittweise annähert. Das Projekt ist aber auch eine enge Kooperation mit der ESA, die mit dem European Service Modul eine der wichtigsten Komponenten stellt. Das Modul sorgt für den Antrieb des Raumfahrzeugs und versorgt das Crew-Modul der Astronauten mit allen lebenserhaltenden Funktionen. Die Artemis 1 Mission ist Ende 2022 erfolgreich abgeschlossen worden und alles bereitet sich nun auf den ersten bemannten Flug zum Mond seit einem halben Jahrhundert vor.
    </p>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
1 Stunde


52 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    16.01.2023
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Tobias Langener" title="Tobias Langener" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032332f30322f746f626961732d6c616e67656e65722e6a7067/128/0/0/tobias-langener" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032332f30322f746f626961732d6c616e67656e65722e6a7067/128/0/0/tobias-langener 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032332f30322f746f626961732d6c616e67656e65722e6a7067/256/0/0/tobias-langener 2x"/>


<br/>
<strong>Tobias Langener</strong>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>



<p>Ich spreche mit Tobias Langener von ESA, der verantwortlich für die Antriebssysteme des Orion European Service Modules am Projekt mitgearbeitet hat über die lange Vorgeschichte von Artemis, die technischen Herausforderungen des Projekts und dem erfolgreichen Verlauf der Artemis 1 Mission und welche Erkenntnisse diese geliefert hat.</p>

    <hr/>

    <div style="display: flex; margin-right: 20px">
        <div class="transcript-logo">
                    </div>
        <div class="transcript-text" style="flex: 1; margin-left: 20px;">
            <p>
                Für diese Episode von Raumzeit liegt auch ein <strong>vollständiges Transkript</strong>
                mit Zeitmarken und Sprecheridentifikation vor.
            </p>
            <p>
                Bitte beachten: das Transkript wurde automatisiert erzeugt und wurde nicht nachträglich gegengelesen oder korrigiert.
                Dieser Prozess ist nicht sonderlich genau und das Ergebnis enthält daher mit Sicherheit eine Reihe von Fehlern.
                Im Zweifel gilt immer das in der Sendung aufgezeichnete gesprochene Wort.
                Formate:
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2023/02/14/rz107-artemis-und-orion/?podlove_template_page=episode-transcript-html" download="rz107-artemis-und-orion.transcript.html">HTML</a>,
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2023/02/14/rz107-artemis-und-orion/?podlove_transcript=webvtt" download="rz107-artemis-und-orion.transcript.vtt">WEBVTT</a>.
            </p>
        </div>
    </div>

    

    <hr/>
    

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    <div class='osfx-shownote-block'><div class='glossary'>
            <h2>Glossar</h2>
    <ul>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Europ%C3%A4isches_Weltraumforschungs-_und_Technologiezentrum" alt="Europäisches Weltraumforschungs- und Technologiezentrum – Wikipedia" title="Europäisches Weltraumforschungs- und Technologiezentrum – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Europ%C3%A4isches_Weltraumforschungs-_und_Technologiezentrum">Europäisches Weltraumforschungs- und Technologiezentrum – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/ExoMars" alt="ExoMars – Wikipedia" title="ExoMars – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/ExoMars">ExoMars – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Constellation-Programm" alt="Constellation-Programm – Wikipedia" title="Constellation-Programm – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Constellation-Programm">Constellation-Programm – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Orion_(Raumschiff)" alt="Orion (Raumschiff) – Wikipedia" title="Orion (Raumschiff) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Orion_(Raumschiff)">Orion (Raumschiff) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Artemis-Programm" alt="Artemis-Programm – Wikipedia" title="Artemis-Programm – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Artemis-Programm">Artemis-Programm – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Artemis_1" alt="Artemis 1 – Wikipedia" title="Artemis 1 – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Artemis_1">Artemis 1 – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Space_Launch_System" alt="Space Launch System – Wikipedia" title="Space Launch System – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Space_Launch_System">Space Launch System – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Falcon_9" alt="Falcon 9 – Wikipedia" title="Falcon 9 – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Falcon_9">Falcon 9 – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Falcon_Heavy" alt="Falcon Heavy – Wikipedia" title="Falcon Heavy – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Falcon_Heavy">Falcon Heavy – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://en.wikipedia.org/wiki/Saturn_V" alt="Saturn V - Wikipedia" title="Saturn V - Wikipedia" /><a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Saturn_V">Saturn V - Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Lunar_Orbital_Platform-Gateway" alt="Lunar Orbital Platform-Gateway – Wikipedia" title="Lunar Orbital Platform-Gateway – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Lunar_Orbital_Platform-Gateway">Lunar Orbital Platform-Gateway – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Apollo-Programm" alt="Apollo-Programm – Wikipedia" title="Apollo-Programm – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Apollo-Programm">Apollo-Programm – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Lockheed_Martin" alt="Lockheed Martin – Wikipedia" title="Lockheed Martin – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Lockheed_Martin">Lockheed Martin – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Airbus" alt="Airbus – Wikipedia" title="Airbus – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Airbus">Airbus – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Atlantis_(Raumf%C3%A4hre)" alt="Atlantis (Raumfähre) – Wikipedia" title="Atlantis (Raumfähre) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Atlantis_(Raumf%C3%A4hre)">Atlantis (Raumfähre) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://raumzeit-podcast.de/2010/11/19/rz003-raketenantriebe/" alt="RZ003 Raketenantriebe | Raumzeit" title="RZ003 Raketenantriebe | Raumzeit" /><a href="https://raumzeit-podcast.de/2010/11/19/rz003-raketenantriebe/">RZ003 Raketenantriebe | Raumzeit</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Apollo_13" alt="Apollo 13 – Wikipedia" title="Apollo 13 – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Apollo_13">Apollo 13 – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/OHB" alt="OHB – Wikipedia" title="OHB – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/OHB">OHB – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/White_Sands_Missile_Range" alt="White Sands Missile Range – Wikipedia" title="White Sands Missile Range – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/White_Sands_Missile_Range">White Sands Missile Range – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Kennedy_Space_Center" alt="Kennedy Space Center – Wikipedia" title="Kennedy Space Center – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Kennedy_Space_Center">Kennedy Space Center – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Swing-by" alt="Swing-by – Wikipedia" title="Swing-by – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Swing-by">Swing-by – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://raumzeit-podcast.de/2021/12/12/rz098-geschichte-der-europaeischen-raumfahrt/" alt="RZ098 Geschichte der Europäischen Raumfahrt | Raumzeit" title="RZ098 Geschichte der Europäischen Raumfahrt | Raumzeit" /><a href="https://raumzeit-podcast.de/2021/12/12/rz098-geschichte-der-europaeischen-raumfahrt/">RZ098 Geschichte der Europäischen Raumfahrt | Raumzeit</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Entfernter_r%C3%BCckl%C3%A4ufiger_Orbit" alt="Entfernter rückläufiger Orbit – Wikipedia" title="Entfernter rückläufiger Orbit – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Entfernter_r%C3%BCckl%C3%A4ufiger_Orbit">Entfernter rückläufiger Orbit – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://www.esa.int/esatv/Videos/2020/01/Forward_to_the_Moon_with_ESA/Animation_the_Artemis_1_mission" alt="ESA Television - Videos - 2020 - 01 - Forward to the Moon with ESA - Animation: the Artemis 1 mission" title="ESA Television - Videos - 2020 - 01 - Forward to the Moon with ESA - Animation: the Artemis 1 mission" /><a href="https://www.esa.int/esatv/Videos/2020/01/Forward_to_the_Moon_with_ESA/Animation_the_Artemis_1_mission">ESA Television - Videos - 2020 - 01 - Forward to the Moon with ESA - Animation: the Artemis 1 mission</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://www.youtube.com/watch?v=AvVFy3Feb1U" alt="The Crazy Journey of Artemis 1 - YouTube" title="The Crazy Journey of Artemis 1 - YouTube" /><a href="https://www.youtube.com/watch?v=AvVFy3Feb1U">The Crazy Journey of Artemis 1 - YouTube</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://en.wikipedia.org/wiki/Snoopy" alt="Snoopy - Wikipedia" title="Snoopy - Wikipedia" /><a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Snoopy">Snoopy - Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Shaun_das_Schaf" alt="Shaun das Schaf – Wikipedia" title="Shaun das Schaf – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Shaun_das_Schaf">Shaun das Schaf – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://en.wikipedia.org/wiki/Non-ballistic_atmospheric_entry" alt="Non-ballistic atmospheric entry - Wikipedia" title="Non-ballistic atmospheric entry - Wikipedia" /><a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Non-ballistic_atmospheric_entry">Non-ballistic atmospheric entry - Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Artemis_2" alt="Artemis 2 – Wikipedia" title="Artemis 2 – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Artemis_2">Artemis 2 – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/HAL_9000" alt="HAL 9000 – Wikipedia" title="HAL 9000 – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/HAL_9000">HAL 9000 – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Artemis_3" alt="Artemis 3 – Wikipedia" title="Artemis 3 – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Artemis_3">Artemis 3 – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/SpaceX" alt="SpaceX – Wikipedia" title="SpaceX – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/SpaceX">SpaceX – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Starship_(Rakete)" alt="Starship (Rakete) – Wikipedia" title="Starship (Rakete) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Starship_(Rakete)">Starship (Rakete) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Dragon_(Raumschiff)" alt="Dragon (Raumschiff) – Wikipedia" title="Dragon (Raumschiff) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Dragon_(Raumschiff)">Dragon (Raumschiff) – Wikipedia</a></li>    </ul>
</div>    
    
</div>
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
]]></content:encoded>
      <psc:chapters xmlns:psc="http://podlove.org/simple-chapters" version="1.2">
        <psc:chapter start="00:00:00.000" title="Intro"/>
        <psc:chapter start="00:00:34.154" title="Persönlicher Werdegang"/>
        <psc:chapter start="00:01:46.995" title="Weltraumfahrt in der Ukraine-Krise"/>
        <psc:chapter start="00:06:56.115" title="Entstehung des Artemis-Projekts"/>
        <psc:chapter start="00:17:09.575" title="Komponenten"/>
        <psc:chapter start="00:21:32.212" title="Orion Crew Module"/>
        <psc:chapter start="00:29:54.548" title="Orion ESM"/>
        <psc:chapter start="00:37:47.385" title="ESM Antriebssystem"/>
        <psc:chapter start="00:50:32.010" title="Artemis 1: Missionsvorbereitung"/>
        <psc:chapter start="00:56:32.664" title="Artemis 1: Start"/>
        <psc:chapter start="01:07:36.255" title="Artemis 1: Flugbahn"/>
        <psc:chapter start="01:13:05.159" title="Artemis 1: Technischer Missionsverlauf"/>
        <psc:chapter start="01:27:48.992" title="Teambereitschaft"/>
        <psc:chapter start="01:30:59.228" title="Ad-Hoc Tests"/>
        <psc:chapter start="01:33:08.997" title="Artemis 1: Wiedereintritt und Landung"/>
        <psc:chapter start="01:41:09.389" title="Artemis 2"/>
        <psc:chapter start="01:45:40.672" title="Artemis 3"/>
        <psc:chapter start="01:49:50.298" title="Ausklang"/>
      </psc:chapters>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2023/02/14/rz107-artemis-und-orion/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2023/02/14/rz107-artemis-und-orion/?podlove_transcript=webvtt" type="text/vtt"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2023/02/14/rz107-artemis-und-orion/?podlove_transcript=json_podcastindex" type="application/json"/>
      <itunes:season>2</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tobias Langener</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2023/02/tobias-langener.jpg" role="guest">Tobias Langener</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ106 Der Gaia-Sternkatalog 2</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2022/12/12/rz106-der-gaia-sternkatalog-2/</link>
      <pubDate>Mon, 12 Dec 2022 07:16:56 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">podlove-2022-12-12t07:07:28+00:00-2ac57425201782e</guid>
      <description><![CDATA[Die Sendung ist eine Fortsetzung von RZ076 über den Gaia-Mission und den daraus entstehenden Sternkatalog, dessen Inhalt die astronomische Forschung weltweit mit einer Druckbetankung von Daten versorgt und ganz neue Forschung ermöglicht. Das Data Release 3 diesen Jahres erweitert den bisher schon verfügbaren Datenreichtum um ganz neue Messungen und verbessert dazu die bereits veröffentlichten Daten.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2022/12/12/rz106-der-gaia-sternkatalog-2/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/3182/s/feed/c/mp3/rz106-der-gaia-sternkatalog-2.mp3" length="88149323" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>02:26:48</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Das Data Release 3 des Gaia-Sternkatalogs öffnet die Tür in das Universum weiter als zuvor</itunes:subtitle>
      <itunes:episode>106</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Die Sendung ist eine Fortsetzung von RZ076 über den Gaia-Mission und den daraus entstehenden Sternkatalog, dessen Inhalt die astronomische Forschung weltweit mit einer Druckbetankung von Daten versorgt und ganz neue Forschung ermöglicht. Das Data Release 3 diesen Jahres erweitert den bisher schon verfügbaren Datenreichtum um ganz neue Messungen und verbessert dazu die bereits veröffentlichten Daten.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz106-der-gaia-sternkatalog-2.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[


    <p><strong>Das Data Release 3 des Gaia-Sternkatalogs öffnet die Tür in das Universum weiter als zuvor</strong></p>
    <div>
        <img decoding="async" src="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz106-der-gaia-sternkatalog-2.hero.jpg" width="600px" />
    </div>

    <p>
        Die Sendung ist eine Fortsetzung von RZ076 über den Gaia-Mission und den daraus entstehenden Sternkatalog, dessen Inhalt die astronomische Forschung weltweit mit einer Druckbetankung von Daten versorgt und ganz neue Forschung ermöglicht. Das Data Release 3 diesen Jahres erweitert den bisher schon verfügbaren Datenreichtum um ganz neue Messungen und verbessert dazu die bereits veröffentlichten Daten.
    </p>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
2 Stunden


26 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    02.12.2022
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Stefan Jordan" title="Stefan Jordan" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323031392f30362f73746566616e2d6a6f7264616e2d7371756172652e6a7067/128/0/0/stefan-jordan" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323031392f30362f73746566616e2d6a6f7264616e2d7371756172652e6a7067/128/0/0/stefan-jordan 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323031392f30362f73746566616e2d6a6f7264616e2d7371756172652e6a7067/256/0/0/stefan-jordan 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323031392f30362f73746566616e2d6a6f7264616e2d7371756172652e6a7067/384/0/0/stefan-jordan 3x"/>


<br/>
<strong>Stefan Jordan</strong>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>



<p>Stefan Jordan vom Astronomischen Rechen-Institut vom Zentrum für für Astronomie ist wieder dabei und berichtet, welchen Weg die Gaia-Mission in der Zwischenzeit gegangen ist und welche technischen Probleme es bisher gegeben hat und wie diese gelöst werden konnten. Und wir sprechen über die Qualität des neuen Datenmaterials und die Vielzahl an neuen Erkenntnissen, die die Wissenschaft bereits hat aus dem Projekt gewinnen können.</p>

    <hr/>

    <div style="display: flex; margin-right: 20px">
        <div class="transcript-logo">
                    </div>
        <div class="transcript-text" style="flex: 1; margin-left: 20px;">
            <p>
                Für diese Episode von Raumzeit liegt auch ein <strong>vollständiges Transkript</strong>
                mit Zeitmarken und Sprecheridentifikation vor.
            </p>
            <p>
                Bitte beachten: das Transkript wurde automatisiert erzeugt und wurde nicht nachträglich gegengelesen oder korrigiert.
                Dieser Prozess ist nicht sonderlich genau und das Ergebnis enthält daher mit Sicherheit eine Reihe von Fehlern.
                Im Zweifel gilt immer das in der Sendung aufgezeichnete gesprochene Wort.
                Formate:
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2022/12/12/rz106-der-gaia-sternkatalog-2/?podlove_template_page=episode-transcript-html" download="rz106-der-gaia-sternkatalog-2.transcript.html">HTML</a>,
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2022/12/12/rz106-der-gaia-sternkatalog-2/?podlove_transcript=webvtt" download="rz106-der-gaia-sternkatalog-2.transcript.vtt">WEBVTT</a>.
            </p>
        </div>
    </div>

    

    <hr/>
    

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    <div class='osfx-shownote-block'><div class='glossary'>
            <h2>Glossar</h2>
    <ul>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://raumzeit-podcast.de/2019/07/08/rz076-der-gaia-sternkatalog/" alt="RZ076 Der Gaia-Sternkatalog" title="RZ076 Der Gaia-Sternkatalog" /><a href="https://raumzeit-podcast.de/2019/07/08/rz076-der-gaia-sternkatalog/">RZ076 Der Gaia-Sternkatalog</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://zah.uni-heidelberg.de/institutes/ari/" alt="Astronomisches Rechen-Institut: Zentrum für Astronomie" title="Astronomisches Rechen-Institut: Zentrum für Astronomie" /><a href="https://zah.uni-heidelberg.de/institutes/ari/">Astronomisches Rechen-Institut: Zentrum für Astronomie</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Gaia_(Raumsonde)" alt="Gaia (Raumsonde) – Wikipedia" title="Gaia (Raumsonde) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Gaia_(Raumsonde)">Gaia (Raumsonde) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://www.youtube.com/watch?v=k9pHGhNtyPk" alt="Gaia Early Data Release 3 - Gaia Catalogue of Nearby Stars - Orbits - YouTube" title="Gaia Early Data Release 3 - Gaia Catalogue of Nearby Stars - Orbits - YouTube" /><a href="https://www.youtube.com/watch?v=k9pHGhNtyPk">Gaia Early Data Release 3 - Gaia Catalogue of Nearby Stars - Orbits - YouTube</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://www.youtube.com/watch?v=GkzTxnxhplc" alt="The Warped Galactic Disc of the Milky Way Wobbles Like a Spinning Top - YouTube" title="The Warped Galactic Disc of the Milky Way Wobbles Like a Spinning Top - YouTube" /><a href="https://www.youtube.com/watch?v=GkzTxnxhplc">The Warped Galactic Disc of the Milky Way Wobbles Like a Spinning Top - YouTube</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Lagrange-Punkte" alt="Lagrange-Punkte – Wikipedia" title="Lagrange-Punkte – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Lagrange-Punkte">Lagrange-Punkte – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/James-Webb-Weltraumteleskop" alt="James-Webb-Weltraumteleskop – Wikipedia" title="James-Webb-Weltraumteleskop – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/James-Webb-Weltraumteleskop">James-Webb-Weltraumteleskop – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Streulicht" alt="Streulicht – Wikipedia" title="Streulicht – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Streulicht">Streulicht – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Fokus" alt="Fokus – Wikipedia" title="Fokus – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Fokus">Fokus – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Umlaufbahn" alt="Umlaufbahn – Wikipedia" title="Umlaufbahn – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Umlaufbahn">Umlaufbahn – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Punktspreizfunktion" alt="Punktspreizfunktion – Wikipedia" title="Punktspreizfunktion – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Punktspreizfunktion">Punktspreizfunktion – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Quasar" alt="Quasar – Wikipedia" title="Quasar – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Quasar">Quasar – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Parallaxe" alt="Parallaxe – Wikipedia" title="Parallaxe – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Parallaxe">Parallaxe – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Spektroskopie" alt="Spektroskopie – Wikipedia" title="Spektroskopie – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Spektroskopie">Spektroskopie – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Doppelstern" alt="Doppelstern – Wikipedia" title="Doppelstern – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Doppelstern">Doppelstern – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Ver%C3%A4nderlicher_Stern" alt="Veränderlicher Stern – Wikipedia" title="Veränderlicher Stern – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Ver%C3%A4nderlicher_Stern">Veränderlicher Stern – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Klassifizierung_der_Sterne" alt="Klassifizierung der Sterne – Wikipedia" title="Klassifizierung der Sterne – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Klassifizierung_der_Sterne">Klassifizierung der Sterne – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Ausgleichungsrechnung" alt="Ausgleichungsrechnung – Wikipedia" title="Ausgleichungsrechnung – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Ausgleichungsrechnung">Ausgleichungsrechnung – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Rektaszension" alt="Rektaszension – Wikipedia" title="Rektaszension – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Rektaszension">Rektaszension – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Deklination_(Astronomie)" alt="Deklination (Astronomie) – Wikipedia" title="Deklination (Astronomie) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Deklination_(Astronomie)">Deklination (Astronomie) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Milchstra%C3%9Fe" alt="Milchstraße – Wikipedia" title="Milchstraße – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Milchstra%C3%9Fe">Milchstraße – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Radialgeschwindigkeit" alt="Radialgeschwindigkeit – Wikipedia" title="Radialgeschwindigkeit – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Radialgeschwindigkeit">Radialgeschwindigkeit – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Andromedagalaxie" alt="Andromedagalaxie – Wikipedia" title="Andromedagalaxie – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Andromedagalaxie">Andromedagalaxie – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Spiralarm" alt="Spiralarm – Wikipedia" title="Spiralarm – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Spiralarm">Spiralarm – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://en.wikipedia.org/wiki/Gaia_Sausage" alt="Gaia Sausage - Wikipedia" title="Gaia Sausage - Wikipedia" /><a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Gaia_Sausage">Gaia Sausage - Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Sternhaufen" alt="Sternhaufen – Wikipedia" title="Sternhaufen – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Sternhaufen">Sternhaufen – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Sagittarius-Zwerggalaxie" alt="Sagittarius-Zwerggalaxie – Wikipedia" title="Sagittarius-Zwerggalaxie – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Sagittarius-Zwerggalaxie">Sagittarius-Zwerggalaxie – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Metallizit%C3%A4t" alt="Metallizität – Wikipedia" title="Metallizität – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Metallizit%C3%A4t">Metallizität – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Sternstrom" alt="Sternstrom – Wikipedia" title="Sternstrom – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Sternstrom">Sternstrom – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Rotverschiebung" alt="Rotverschiebung – Wikipedia" title="Rotverschiebung – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Rotverschiebung">Rotverschiebung – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Urknall" alt="Urknall – Wikipedia" title="Urknall – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Urknall">Urknall – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Dunkle_Energie" alt="Dunkle Energie – Wikipedia" title="Dunkle Energie – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Dunkle_Energie">Dunkle Energie – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Doppler-Effekt" alt="Doppler-Effekt – Wikipedia" title="Doppler-Effekt – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Doppler-Effekt">Doppler-Effekt – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Zwerggalaxie" alt="Zwerggalaxie – Wikipedia" title="Zwerggalaxie – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Zwerggalaxie">Zwerggalaxie – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Lokale_Gruppe" alt="Lokale Gruppe – Wikipedia" title="Lokale Gruppe – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Lokale_Gruppe">Lokale Gruppe – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Dreiecksnebel" alt="Dreiecksnebel – Wikipedia" title="Dreiecksnebel – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Dreiecksnebel">Dreiecksnebel – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Messier_87" alt="Messier 87 – Wikipedia" title="Messier 87 – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Messier_87">Messier 87 – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Asteroid" alt="Asteroid – Wikipedia" title="Asteroid – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Asteroid">Asteroid – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Exzentrizit%C3%A4t_(Astronomie)" alt="Exzentrizität (Astronomie) – Wikipedia" title="Exzentrizität (Astronomie) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Exzentrizit%C3%A4t_(Astronomie)">Exzentrizität (Astronomie) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Planet_Neun" alt="Planet Neun – Wikipedia" title="Planet Neun – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Planet_Neun">Planet Neun – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Transneptunisches_Objekt" alt="Transneptunisches Objekt – Wikipedia" title="Transneptunisches Objekt – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Transneptunisches_Objekt">Transneptunisches Objekt – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/(90377)_Sedna" alt="(90377) Sedna – Wikipedia" title="(90377) Sedna – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/(90377)_Sedna">(90377) Sedna – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/(136472)_Makemake" alt="(136472) Makemake – Wikipedia" title="(136472) Makemake – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/(136472)_Makemake">(136472) Makemake – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Winkelsekunde" alt="Winkelsekunde – Wikipedia" title="Winkelsekunde – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Winkelsekunde">Winkelsekunde – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Kepler_(Weltraumteleskop)" alt="Kepler (Weltraumteleskop) – Wikipedia" title="Kepler (Weltraumteleskop) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Kepler_(Weltraumteleskop)">Kepler (Weltraumteleskop) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Hot_Jupiter" alt="Hot Jupiter – Wikipedia" title="Hot Jupiter – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Hot_Jupiter">Hot Jupiter – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Polarstern" alt="Polarstern – Wikipedia" title="Polarstern – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Polarstern">Polarstern – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Sirius" alt="Sirius – Wikipedia" title="Sirius – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Sirius">Sirius – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Donaldismus" alt="Donaldismus – Wikipedia" title="Donaldismus – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Donaldismus">Donaldismus – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Erika_Fuchs" alt="Erika Fuchs – Wikipedia" title="Erika Fuchs – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Erika_Fuchs">Erika Fuchs – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/(31175)_Erikafuchs" alt="(31175) Erikafuchs – Wikipedia" title="(31175) Erikafuchs – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/(31175)_Erikafuchs">(31175) Erikafuchs – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Carl_Barks" alt="Carl Barks – Wikipedia" title="Carl Barks – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Carl_Barks">Carl Barks – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/(2730)_Barks" alt="(2730) Barks – Wikipedia" title="(2730) Barks – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/(2730)_Barks">(2730) Barks – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Europ%C3%A4isches_Weltraumastronomiezentrum" alt="Europäisches Weltraumastronomiezentrum – Wikipedia" title="Europäisches Weltraumastronomiezentrum – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Europ%C3%A4isches_Weltraumastronomiezentrum">Europäisches Weltraumastronomiezentrum – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://en.wikipedia.org/wiki/HEALPix" alt="HEALPix - Wikipedia" title="HEALPix - Wikipedia" /><a href="https://en.wikipedia.org/wiki/HEALPix">HEALPix - Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://healpix.sourceforge.io/" alt="HEALPix - Features" title="HEALPix - Features" /><a href="https://healpix.sourceforge.io/">HEALPix - Features</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://www.mpg.de/19443006/1103-astr-black-hole-closest-to-earth-150980-x" alt="New method finds black hole closest to Earth | Max-Planck-Gesellschaft" title="New method finds black hole closest to Earth | Max-Planck-Gesellschaft" /><a href="https://www.mpg.de/19443006/1103-astr-black-hole-closest-to-earth-150980-x">New method finds black hole closest to Earth | Max-Planck-Gesellschaft</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Akkretionsscheibe" alt="Akkretionsscheibe – Wikipedia" title="Akkretionsscheibe – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Akkretionsscheibe">Akkretionsscheibe – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/R%C3%B6ntgenstrahlung" alt="Röntgenstrahlung – Wikipedia" title="Röntgenstrahlung – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/R%C3%B6ntgenstrahlung">Röntgenstrahlung – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Maschinelles_Lernen" alt="Maschinelles Lernen – Wikipedia" title="Maschinelles Lernen – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Maschinelles_Lernen">Maschinelles Lernen – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Neuronales_Netz" alt="Neuronales Netz – Wikipedia" title="Neuronales Netz – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Neuronales_Netz">Neuronales Netz – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Gravitationslinseneffekt" alt="Gravitationslinseneffekt – Wikipedia" title="Gravitationslinseneffekt – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Gravitationslinseneffekt">Gravitationslinseneffekt – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://www.cosmos.esa.int/web/gaia/news/2022-11-09-gaia-collaboration-to-receive-2023-berkeley-prize" alt="2022-11-09 Gaia Collaboration to receive 2023 Berkeley Prize - Gaia - Cosmos" title="2022-11-09 Gaia Collaboration to receive 2023 Berkeley Prize - Gaia - Cosmos" /><a href="https://www.cosmos.esa.int/web/gaia/news/2022-11-09-gaia-collaboration-to-receive-2023-berkeley-prize">2022-11-09 Gaia Collaboration to receive 2023 Berkeley Prize - Gaia - Cosmos</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Hipparcos" alt="Hipparcos – Wikipedia" title="Hipparcos – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Hipparcos">Hipparcos – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/S%C3%A4ulen_der_Sch%C3%B6pfung" alt="Säulen der Schöpfung – Wikipedia" title="Säulen der Schöpfung – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/S%C3%A4ulen_der_Sch%C3%B6pfung">Säulen der Schöpfung – Wikipedia</a></li>    </ul>
</div>    
    
</div>
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
]]></content:encoded>
      <psc:chapters xmlns:psc="http://podlove.org/simple-chapters" version="1.2">
        <psc:chapter start="00:00:00.000" title="Intro"/>
        <psc:chapter start="00:00:36.713" title="Einstieg"/>
        <psc:chapter start="00:02:07.751" title="Astronomisches Rechen-Institut"/>
        <psc:chapter start="00:04:21.247" title="Auswirkungen der Corona-Krise"/>
        <psc:chapter start="00:07:01.933" title="Bisheriger Missionsverlauf"/>
        <psc:chapter start="00:13:56.589" title="Genauigkeit der Messungen"/>
        <psc:chapter start="00:16:37.315" title="Datenübertragung"/>
        <psc:chapter start="00:26:21.457" title="Probleme mit der Sonde"/>
        <psc:chapter start="00:34:12.278" title="Kalibration des Sytems"/>
        <psc:chapter start="00:37:53.199" title="Data Release 3"/>
        <psc:chapter start="00:50:02.763" title="Detailabstufung der Metadaten"/>
        <psc:chapter start="01:01:28.061" title="Ein neues Bild der Milchstraße"/>
        <psc:chapter start="01:14:02.449" title="Nachbarschaft der Sonne"/>
        <psc:chapter start="01:23:46.856" title="Quasare und Galaxien"/>
        <psc:chapter start="01:29:23.027" title="Vermessung der Asteroiden"/>
        <psc:chapter start="01:37:39.124" title="Planet 9"/>
        <psc:chapter start="01:40:47.396" title="Exoplaneten"/>
        <psc:chapter start="01:46:10.610" title="Sehr helle Sterne"/>
        <psc:chapter start="01:51:36.326" title="Die Gaia Datenbank"/>
        <psc:chapter start="01:58:01.371" title="Auf Schatzsuche in den Gaia-Daten"/>
        <psc:chapter start="02:10:56.451" title="James-Webb-Teleskop"/>
        <psc:chapter start="02:13:36.702" title="Publikationen"/>
        <psc:chapter start="02:17:03.549" title="Ideen für Nachfolgemissionen"/>
        <psc:chapter start="02:23:29.138" title="Ausklang"/>
      </psc:chapters>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2022/12/12/rz106-der-gaia-sternkatalog-2/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2022/12/12/rz106-der-gaia-sternkatalog-2/?podlove_transcript=webvtt" type="text/vtt"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2022/12/12/rz106-der-gaia-sternkatalog-2/?podlove_transcript=json_podcastindex" type="application/json"/>
      <itunes:season>2</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Stefan Jordan</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2019/06/stefan-jordan-square.jpg" role="guest">Stefan Jordan</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ105 Neutronensterne 2</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2022/10/21/rz105-neutronensterne-2/</link>
      <pubDate>Fri, 21 Oct 2022 21:39:42 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">podlove-2022-10-21t21:21:49+00:00-11167e8d8b6f685</guid>
      <description><![CDATA[Neutronensterne waren bei Raumzeit bereits ein Thema, jetzt wagen wir einen zweiten Aufschlag, da sich in diesem Feld in den letzten Jahren so einiges getan hat und neue Teleskop-Projekte sowie Forschungstechniken aufgerufen werden. Und insbesondere die direkte Beobachtung einer Kilonova, der Kollision zweier Neutronesterne, hat dieses Wissenschaftsgenre neu durchgemischt.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2022/10/21/rz105-neutronensterne-2/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/3177/s/feed/c/mp3/rz105-neutronensterne-2.mp3" length="68133403" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>01:53:27</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Ein weiterer Blick auf Neutronensterne aus der Perspektive der Theoretischen Physik</itunes:subtitle>
      <itunes:episode>105</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Neutronensterne waren bei Raumzeit bereits ein Thema, jetzt wagen wir einen zweiten Aufschlag, da sich in diesem Feld in den letzten Jahren so einiges getan hat und neue Teleskop-Projekte sowie Forschungstechniken aufgerufen werden. Und insbesondere die direkte Beobachtung einer Kilonova, der Kollision zweier Neutronesterne, hat dieses Wissenschaftsgenre neu durchgemischt.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz105-neutronensterne-2.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[


    <p><strong>Ein weiterer Blick auf Neutronensterne aus der Perspektive der Theoretischen Physik</strong></p>
    <div>
        <img decoding="async" src="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz105-neutronensterne-2.hero.jpg" width="600px" />
    </div>

    <p>
        Neutronensterne waren bei Raumzeit bereits ein Thema, jetzt wagen wir einen zweiten Aufschlag, da sich in diesem Feld in den letzten Jahren so einiges getan hat und neue Teleskop-Projekte sowie Forschungstechniken aufgerufen werden. Und insbesondere die direkte Beobachtung einer Kilonova, der Kollision zweier Neutronesterne, hat dieses Wissenschaftsgenre neu durchgemischt.
    </p>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
1 Stunde


53 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    15.04.2022
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Vanessa Graber" title="Vanessa Graber" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032322f30392f76616e657373612d6772616265722e6a7067/128/0/0/vanessa-graber" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032322f30392f76616e657373612d6772616265722e6a7067/128/0/0/vanessa-graber 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032322f30392f76616e657373612d6772616265722e6a7067/256/0/0/vanessa-graber 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032322f30392f76616e657373612d6772616265722e6a7067/384/0/0/vanessa-graber 3x"/>


<br/>
<strong>Vanessa Graber</strong>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>



<p>Ich spreche mit Vanessa Graber, theoretische Astrophysikerin und Spezialistin für Neutronenstern-Forschung am Institute of Space Sciences (CSIC) in Barcelona. Wir tauchen ein in die Geschichte und Theorie von Neutronensterne und erläutern die jüngsten Entdeckungen und Ereignisse und blicken zuletzt in die Zukunft eines &#8222;Raumzeit-GPS&#8220;, dass sich am Hintergrundrauschen der Gravitationsechos des Universums selbst orientiert.</p>

    <hr/>

    <div style="display: flex; margin-right: 20px">
        <div class="transcript-logo">
                    </div>
        <div class="transcript-text" style="flex: 1; margin-left: 20px;">
            <p>
                Für diese Episode von Raumzeit liegt auch ein <strong>vollständiges Transkript</strong>
                mit Zeitmarken und Sprecheridentifikation vor.
            </p>
            <p>
                Bitte beachten: das Transkript wurde automatisiert erzeugt und wurde nicht nachträglich gegengelesen oder korrigiert.
                Dieser Prozess ist nicht sonderlich genau und das Ergebnis enthält daher mit Sicherheit eine Reihe von Fehlern.
                Im Zweifel gilt immer das in der Sendung aufgezeichnete gesprochene Wort.
                Formate:
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2022/10/21/rz105-neutronensterne-2/?podlove_template_page=episode-transcript-html" download="rz105-neutronensterne-2.transcript.html">HTML</a>,
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2022/10/21/rz105-neutronensterne-2/?podlove_transcript=webvtt" download="rz105-neutronensterne-2.transcript.vtt">WEBVTT</a>.
            </p>
        </div>
    </div>

    

    <hr/>
    

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    <div class='osfx-shownote-block'><div class='glossary'>
            <h2>Glossar</h2>
    <ul>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Suprafluidit%C3%A4t" alt="Suprafluidität – Wikipedia" title="Suprafluidität – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Suprafluidit%C3%A4t">Suprafluidität – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Supraleiter" alt="Supraleiter – Wikipedia" title="Supraleiter – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Supraleiter">Supraleiter – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Europ%C3%A4ischer_Forschungsrat" alt="Europäischer Forschungsrat – Wikipedia" title="Europäischer Forschungsrat – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Europ%C3%A4ischer_Forschungsrat">Europäischer Forschungsrat – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Neutronenstern" alt="Neutronenstern – Wikipedia" title="Neutronenstern – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Neutronenstern">Neutronenstern – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Walter_Baade" alt="Walter Baade – Wikipedia" title="Walter Baade – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Walter_Baade">Walter Baade – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Fritz_Zwicky" alt="Fritz Zwicky – Wikipedia" title="Fritz Zwicky – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Fritz_Zwicky">Fritz Zwicky – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Supernova" alt="Supernova – Wikipedia" title="Supernova – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Supernova">Supernova – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Kernfusion" alt="Kernfusion – Wikipedia" title="Kernfusion – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Kernfusion">Kernfusion – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Silicium" alt="Silicium – Wikipedia" title="Silicium – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Silicium">Silicium – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Eisen" alt="Eisen – Wikipedia" title="Eisen – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Eisen">Eisen – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Proton" alt="Proton – Wikipedia" title="Proton – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Proton">Proton – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Neutron" alt="Neutron – Wikipedia" title="Neutron – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Neutron">Neutron – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Elektron" alt="Elektron – Wikipedia" title="Elektron – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Elektron">Elektron – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Neutrino" alt="Neutrino – Wikipedia" title="Neutrino – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Neutrino">Neutrino – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Energieerhaltungssatz" alt="Energieerhaltungssatz – Wikipedia" title="Energieerhaltungssatz – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Energieerhaltungssatz">Energieerhaltungssatz – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Kernphotoeffekt" alt="Kernphotoeffekt – Wikipedia" title="Kernphotoeffekt – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Kernphotoeffekt">Kernphotoeffekt – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Jocelyn_Bell_Burnell" alt="Jocelyn Bell Burnell – Wikipedia" title="Jocelyn Bell Burnell – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Jocelyn_Bell_Burnell">Jocelyn Bell Burnell – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Elektromagnetische_St%C3%B6rung" alt="Elektromagnetische Störung – Wikipedia" title="Elektromagnetische Störung – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Elektromagnetische_St%C3%B6rung">Elektromagnetische Störung – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Pulsar" alt="Pulsar – Wikipedia" title="Pulsar – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Pulsar">Pulsar – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/PSR_J1921%2B2153" alt="PSR J1921+2153 – Wikipedia" title="PSR J1921+2153 – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/PSR_J1921%2B2153">PSR J1921+2153 – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Schwarzes_Loch" alt="Schwarzes Loch – Wikipedia" title="Schwarzes Loch – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Schwarzes_Loch">Schwarzes Loch – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Einsteinsche_Feldgleichungen" alt="Einsteinsche Feldgleichungen – Wikipedia" title="Einsteinsche Feldgleichungen – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Einsteinsche_Feldgleichungen">Einsteinsche Feldgleichungen – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Wei%C3%9Fer_Zwerg" alt="Weißer Zwerg – Wikipedia" title="Weißer Zwerg – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Wei%C3%9Fer_Zwerg">Weißer Zwerg – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Erhaltungssatz" alt="Erhaltungssatz – Wikipedia" title="Erhaltungssatz – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Erhaltungssatz">Erhaltungssatz – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Drehimpuls" alt="Drehimpuls – Wikipedia" title="Drehimpuls – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Drehimpuls">Drehimpuls – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Krebsnebel" alt="Krebsnebel – Wikipedia" title="Krebsnebel – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Krebsnebel">Krebsnebel – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/PSR_J0835-4510" alt="PSR J0835-4510 – Wikipedia" title="PSR J0835-4510 – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/PSR_J0835-4510">PSR J0835-4510 – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Standardkerze" alt="Standardkerze – Wikipedia" title="Standardkerze – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Standardkerze">Standardkerze – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Magnetischer_Fluss" alt="Magnetischer Fluss – Wikipedia" title="Magnetischer Fluss – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Magnetischer_Fluss">Magnetischer Fluss – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Wei%C3%9Fer_Zwerg" alt="Weißer Zwerg – Wikipedia" title="Weißer Zwerg – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Wei%C3%9Fer_Zwerg">Weißer Zwerg – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Maxwell-Gleichungen" alt="Maxwell-Gleichungen – Wikipedia" title="Maxwell-Gleichungen – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Maxwell-Gleichungen">Maxwell-Gleichungen – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Dipol_(Physik)" alt="Dipol (Physik) – Wikipedia" title="Dipol (Physik) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Dipol_(Physik)">Dipol (Physik) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/LIGO" alt="LIGO – Wikipedia" title="LIGO – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/LIGO">LIGO – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Zustandsgleichung" alt="Zustandsgleichung – Wikipedia" title="Zustandsgleichung – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Zustandsgleichung">Zustandsgleichung – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/PSR_J1915%2B1606" alt="PSR J1915+1606 – Wikipedia" title="PSR J1915+1606 – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/PSR_J1915%2B1606">PSR J1915+1606 – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Raumzeit" alt="Raumzeit – Wikipedia" title="Raumzeit – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Raumzeit">Raumzeit – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Virgo_(Gravitationswellendetektor)" alt="Virgo (Gravitationswellendetektor) – Wikipedia" title="Virgo (Gravitationswellendetektor) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Virgo_(Gravitationswellendetektor)">Virgo (Gravitationswellendetektor) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Gammablitz" alt="Gammablitz – Wikipedia" title="Gammablitz – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Gammablitz">Gammablitz – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Fermi_Gamma-ray_Space_Telescope" alt="Fermi Gamma-ray Space Telescope – Wikipedia" title="Fermi Gamma-ray Space Telescope – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Fermi_Gamma-ray_Space_Telescope">Fermi Gamma-ray Space Telescope – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Kilonova" alt="Kilonova – Wikipedia" title="Kilonova – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Kilonova">Kilonova – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Square_Kilometre_Array" alt="Square Kilometre Array – Wikipedia" title="Square Kilometre Array – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Square_Kilometre_Array">Square Kilometre Array – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://en.wikipedia.org/wiki/Pulsar_timing_array" alt="Pulsar timing array - Wikipedia" title="Pulsar timing array - Wikipedia" /><a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Pulsar_timing_array">Pulsar timing array - Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://en.wikipedia.org/wiki/Global_Positioning_System" alt="Global Positioning System - Wikipedia" title="Global Positioning System - Wikipedia" /><a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Global_Positioning_System">Global Positioning System - Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Magellansche_Wolken" alt="Magellansche Wolken – Wikipedia" title="Magellansche Wolken – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Magellansche_Wolken">Magellansche Wolken – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Wolfram_Alpha" alt="Wolfram Alpha – Wikipedia" title="Wolfram Alpha – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Wolfram_Alpha">Wolfram Alpha – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Sternsensor" alt="Sternsensor – Wikipedia" title="Sternsensor – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Sternsensor">Sternsensor – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Voyager_Golden_Record" alt="Voyager Golden Record – Wikipedia" title="Voyager Golden Record – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Voyager_Golden_Record">Voyager Golden Record – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Stringtheorie" alt="Stringtheorie – Wikipedia" title="Stringtheorie – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Stringtheorie">Stringtheorie – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Inflation_(Kosmologie)" alt="Inflation (Kosmologie) – Wikipedia" title="Inflation (Kosmologie) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Inflation_(Kosmologie)">Inflation (Kosmologie) – Wikipedia</a></li>    </ul>
</div>    
    
</div>
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
]]></content:encoded>
      <psc:chapters xmlns:psc="http://podlove.org/simple-chapters" version="1.2">
        <psc:chapter start="00:00:00.000" title="Intro"/>
        <psc:chapter start="00:00:33.776" title="Begrüßung"/>
        <psc:chapter start="00:02:37.929" title="Persönlicher Hintergrund"/>
        <psc:chapter start="00:09:52.039" title="Experimental- vs. Theoretische Physik"/>
        <psc:chapter start="00:13:42.800" title="Institut de Ciències de l'Espai"/>
        <psc:chapter start="00:16:16.433" title="Vorhersage der Neutronensterne"/>
        <psc:chapter start="00:27:20.721" title="Entdeckung von Neutronensternen"/>
        <psc:chapter start="00:50:14.338" title="Magnetfelder und Magnetare"/>
        <psc:chapter start="01:01:40.322" title="Detektion von Neutronensternen"/>
        <psc:chapter start="01:09:21.038" title="Die Kilonova"/>
        <psc:chapter start="01:31:52.362" title="Square Kilometer Array"/>
        <psc:chapter start="01:38:18.732" title="Neutronensternsuche mit maschinellem Lernen"/>
        <psc:chapter start="01:43:38.500" title="Raumzeit-GPS"/>
        <psc:chapter start="01:50:56.583" title="Ausklang"/>
      </psc:chapters>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2022/10/21/rz105-neutronensterne-2/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2022/10/21/rz105-neutronensterne-2/?podlove_transcript=webvtt" type="text/vtt"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2022/10/21/rz105-neutronensterne-2/?podlove_transcript=json_podcastindex" type="application/json"/>
      <itunes:season>2</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Vanessa Graber</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2022/09/vanessa-graber.jpg" role="guest">Vanessa Graber</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ104 Cherenkov Telescope Array </title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2022/09/12/rz104-cherenkov-telescope-array/</link>
      <pubDate>Mon, 12 Sep 2022 09:00:00 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">podlove-2022-09-02t06:53:48+00:00-2d17b59e72f1f67</guid>
      <description><![CDATA[Gammateleskope suchen im Weltraum schon seit Jahrzehnten nach hochenergetischen Gammastrahlenquellen und erweitern damit unseren Blick auf das Universum. Auch Kosmische Teilchenstrahlung lässt sich so indirekt nachweisen.

Da die Erde die Gammastrahlen durch ihre Atmosphäre weitgehend abschirmt, müssen sich bodengestützte Teleskope eines Tricks behelfen: sie beobachten einen Nebeneffekt beim Eintreffen der Strahlung, die sogenannten Tscherenkow-Blitze. Mit zeitlich hochauflösenden Kameras lassen sich diese erkennen.

Das Cherenkov Telescope Array ist der Versuch, diese in den letzten Jahren auf La Palma prototypisch betriebenen Beobachtungstechnologien auf eine ganz neue Basis zu stellen. In der Atacama-Wüste soll in Zukunft ein riesiges Feld von drei unterschiedlichen Teleskopgrößen das All auf Gammastrahlenaktivität absuchen.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2022/09/12/rz104-cherenkov-telescope-array/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/3167/s/feed/c/mp3/rz104-cherenkov-telescope-array.mp3" length="56295009" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>01:33:43</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Bodengestütze Gammastrahlen-Teleskope erweitern die Multimessenger-Astronomie</itunes:subtitle>
      <itunes:episode>104</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Gammateleskope suchen im Weltraum schon seit Jahrzehnten nach hochenergetischen Gammastrahlenquellen und erweitern damit unseren Blick auf das Universum. Auch Kosmische Teilchenstrahlung lässt sich so indirekt nachweisen.

Da die Erde die Gammastrahlen durch ihre Atmosphäre weitgehend abschirmt, müssen sich bodengestützte Teleskope eines Tricks behelfen: sie beobachten einen Nebeneffekt beim Eintreffen der Strahlung, die sogenannten Tscherenkow-Blitze. Mit zeitlich hochauflösenden Kameras lassen sich diese erkennen.

Das Cherenkov Telescope Array ist der Versuch, diese in den letzten Jahren auf La Palma prototypisch betriebenen Beobachtungstechnologien auf eine ganz neue Basis zu stellen. In der Atacama-Wüste soll in Zukunft ein riesiges Feld von drei unterschiedlichen Teleskopgrößen das All auf Gammastrahlenaktivität absuchen.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz104-cherenkov-telescope-array.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[


    <p><strong>Bodengestütze Gammastrahlen-Teleskope erweitern die Multimessenger-Astronomie</strong></p>
    <div>
        <img decoding="async" src="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz104-cherenkov-telescope-array.hero.jpg" width="600px" />
    </div>

    <p>
        Gammateleskope suchen im Weltraum schon seit Jahrzehnten nach hochenergetischen Gammastrahlenquellen und erweitern damit unseren Blick auf das Universum. Auch Kosmische Teilchenstrahlung lässt sich so indirekt nachweisen.<br />
<br />
Da die Erde die Gammastrahlen durch ihre Atmosphäre weitgehend abschirmt, müssen sich bodengestützte Teleskope eines Tricks behelfen: sie beobachten einen Nebeneffekt beim Eintreffen der Strahlung, die sogenannten Tscherenkow-Blitze. Mit zeitlich hochauflösenden Kameras lassen sich diese erkennen.<br />
<br />
Das Cherenkov Telescope Array ist der Versuch, diese in den letzten Jahren auf La Palma prototypisch betriebenen Beobachtungstechnologien auf eine ganz neue Basis zu stellen. In der Atacama-Wüste soll in Zukunft ein riesiges Feld von drei unterschiedlichen Teleskopgrößen das All auf Gammastrahlenaktivität absuchen.
    </p>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
1 Stunde


33 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    28.02.2022
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Daniel Mazin" title="Daniel Mazin" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032322f30392f44616e69656c5f4d617a696e5f3330302e6a7067/128/0/0/daniel-mazin" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032322f30392f44616e69656c5f4d617a696e5f3330302e6a7067/128/0/0/daniel-mazin 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032322f30392f44616e69656c5f4d617a696e5f3330302e6a7067/256/0/0/daniel-mazin 2x"/>


<br/>
<strong>Daniel Mazin</strong>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>



<p>Wir sprechen mit Daniel Mazin, dem technischer Projektleiter des Large-Sized Telescope (LST), das Teil des geplanten Cherenkov Telescope Array (CTA) ist. Daniel begleitet betreut sowohl die Entwicklung der prototypischen Teleskope auf La Palma als auch die Planung des großen, südlichen Teils des CTA in der Paranal-Region in der Atacama-Wüste in Chile. Daniel erläutert die physikalischen Hintergründe der Tscherenkow-Strahlung, die Funktionsweise der Gammateleskope und welche wissenschaftlichen Ziele und Perspektiven das CTA haben wird.</p>

    <hr/>

    <div style="display: flex; margin-right: 20px">
        <div class="transcript-logo">
                    </div>
        <div class="transcript-text" style="flex: 1; margin-left: 20px;">
            <p>
                Für diese Episode von Raumzeit liegt auch ein <strong>vollständiges Transkript</strong>
                mit Zeitmarken und Sprecheridentifikation vor.
            </p>
            <p>
                Bitte beachten: das Transkript wurde automatisiert erzeugt und wurde nicht nachträglich gegengelesen oder korrigiert.
                Dieser Prozess ist nicht sonderlich genau und das Ergebnis enthält daher mit Sicherheit eine Reihe von Fehlern.
                Im Zweifel gilt immer das in der Sendung aufgezeichnete gesprochene Wort.
                Formate:
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2022/09/12/rz104-cherenkov-telescope-array/?podlove_template_page=episode-transcript-html" download="rz104-cherenkov-telescope-array.transcript.html">HTML</a>,
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2022/09/12/rz104-cherenkov-telescope-array/?podlove_transcript=webvtt" download="rz104-cherenkov-telescope-array.transcript.vtt">WEBVTT</a>.
            </p>
        </div>
    </div>

    

    <hr/>
    

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    <div class='osfx-shownote-block'><div class='glossary'>
            <h2>Glossar</h2>
    <ul>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Cherenkov_Telescope_Array" alt="Cherenkov Telescope Array – Wikipedia" title="Cherenkov Telescope Array – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Cherenkov_Telescope_Array">Cherenkov Telescope Array – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Pawel_Alexejewitsch_Tscherenkow" alt="Pawel Alexejewitsch Tscherenkow – Wikipedia" title="Pawel Alexejewitsch Tscherenkow – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Pawel_Alexejewitsch_Tscherenkow">Pawel Alexejewitsch Tscherenkow – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Kosmische_Strahlung" alt="Kosmische Strahlung – Wikipedia" title="Kosmische Strahlung – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Kosmische_Strahlung">Kosmische Strahlung – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Victor_Franz_Hess" alt="Victor Franz Hess – Wikipedia" title="Victor Franz Hess – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Victor_Franz_Hess">Victor Franz Hess – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Ionisierende_Strahlung" alt="Ionisierende Strahlung – Wikipedia" title="Ionisierende Strahlung – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Ionisierende_Strahlung">Ionisierende Strahlung – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Elektronenvolt" alt="Elektronenvolt – Wikipedia" title="Elektronenvolt – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Elektronenvolt">Elektronenvolt – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Isotropie" alt="Isotropie – Wikipedia" title="Isotropie – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Isotropie">Isotropie – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Gammastrahlung" alt="Gammastrahlung – Wikipedia" title="Gammastrahlung – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Gammastrahlung">Gammastrahlung – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Elektromagnetische_Welle" alt="Elektromagnetische Welle – Wikipedia" title="Elektromagnetische Welle – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Elektromagnetische_Welle">Elektromagnetische Welle – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Pion" alt="Pion – Wikipedia" title="Pion – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Pion">Pion – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary">Kosmische Strahlung erzeugt auch Gammastrahlung</li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Synchrotronstrahlung" alt="Synchrotronstrahlung – Wikipedia" title="Synchrotronstrahlung – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Synchrotronstrahlung">Synchrotronstrahlung – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Compton-Effekt" alt="Compton-Effekt – Wikipedia" title="Compton-Effekt – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Compton-Effekt">Compton-Effekt – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Alpha-Magnet-Spektrometer" alt="Alpha-Magnet-Spektrometer – Wikipedia" title="Alpha-Magnet-Spektrometer – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Alpha-Magnet-Spektrometer">Alpha-Magnet-Spektrometer – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://raumzeit-podcast.de/2012/06/01/rz038-alpha-magnet-spektrometer/" alt="RZ038 Alpha-Magnet-Spektrometer | Raumzeit" title="RZ038 Alpha-Magnet-Spektrometer | Raumzeit" /><a href="https://raumzeit-podcast.de/2012/06/01/rz038-alpha-magnet-spektrometer/">RZ038 Alpha-Magnet-Spektrometer | Raumzeit</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Positron" alt="Positron – Wikipedia" title="Positron – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Positron">Positron – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Supernova" alt="Supernova – Wikipedia" title="Supernova – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Supernova">Supernova – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/IceCube" alt="IceCube – Wikipedia" title="IceCube – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/IceCube">IceCube – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://raumzeit-podcast.de/2018/06/06/rz073-icecube/" alt="RZ073 IceCube Neutrino Observatory | Raumzeit" title="RZ073 IceCube Neutrino Observatory | Raumzeit" /><a href="https://raumzeit-podcast.de/2018/06/06/rz073-icecube/">RZ073 IceCube Neutrino Observatory | Raumzeit</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Fermi_Gamma-ray_Space_Telescope" alt="Fermi Gamma-ray Space Telescope – Wikipedia" title="Fermi Gamma-ray Space Telescope – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Fermi_Gamma-ray_Space_Telescope">Fermi Gamma-ray Space Telescope – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/High_Energy_Gamma_Ray_Astronomy" alt="High Energy Gamma Ray Astronomy – Wikipedia" title="High Energy Gamma Ray Astronomy – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/High_Energy_Gamma_Ray_Astronomy">High Energy Gamma Ray Astronomy – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/MAGIC-Teleskope" alt="MAGIC-Teleskope – Wikipedia" title="MAGIC-Teleskope – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/MAGIC-Teleskope">MAGIC-Teleskope – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Mach-Zahl" alt="Mach-Zahl – Wikipedia" title="Mach-Zahl – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Mach-Zahl">Mach-Zahl – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Tscherenkow-Blitz" alt="Tscherenkow-Blitz – Wikipedia" title="Tscherenkow-Blitz – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Tscherenkow-Blitz">Tscherenkow-Blitz – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Photomultiplier" alt="Photomultiplier – Wikipedia" title="Photomultiplier – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Photomultiplier">Photomultiplier – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Kathode" alt="Kathode – Wikipedia" title="Kathode – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Kathode">Kathode – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Dynode" alt="Dynode – Wikipedia" title="Dynode – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Dynode">Dynode – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Quantenausbeute" alt="Quantenausbeute – Wikipedia" title="Quantenausbeute – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Quantenausbeute">Quantenausbeute – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Teilchenschauer" alt="Teilchenschauer – Wikipedia" title="Teilchenschauer – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Teilchenschauer">Teilchenschauer – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Stereoskopie" alt="Stereoskopie – Wikipedia" title="Stereoskopie – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Stereoskopie">Stereoskopie – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Zenit" alt="Zenit – Wikipedia" title="Zenit – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Zenit">Zenit – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Pulsar" alt="Pulsar – Wikipedia" title="Pulsar – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Pulsar">Pulsar – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://en.wikipedia.org/wiki/Framework_Programmes_for_Research_and_Technological_Development#Framework_Programme_7" alt="Framework Programmes for Research and Technological Development - Wikipedia" title="Framework Programmes for Research and Technological Development - Wikipedia" /><a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Framework_Programmes_for_Research_and_Technological_Development#Framework_Programme_7">Framework Programmes for Research and Technological Development - Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Konsortium_f%C3%BCr_eine_europ%C3%A4ische_Forschungsinfrastruktur" alt="Konsortium für eine europäische Forschungsinfrastruktur – Wikipedia" title="Konsortium für eine europäische Forschungsinfrastruktur – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Konsortium_f%C3%BCr_eine_europ%C3%A4ische_Forschungsinfrastruktur">Konsortium für eine europäische Forschungsinfrastruktur – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Paranal-Observatorium" alt="Paranal-Observatorium – Wikipedia" title="Paranal-Observatorium – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Paranal-Observatorium">Paranal-Observatorium – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Europ%C3%A4ische_S%C3%BCdsternwarte" alt="Europäische Südsternwarte – Wikipedia" title="Europäische Südsternwarte – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Europ%C3%A4ische_S%C3%BCdsternwarte">Europäische Südsternwarte – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Krebsnebel" alt="Krebsnebel – Wikipedia" title="Krebsnebel – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Krebsnebel">Krebsnebel – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Standardkerze" alt="Standardkerze – Wikipedia" title="Standardkerze – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Standardkerze">Standardkerze – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/CERN" alt="CERN – Wikipedia" title="CERN – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/CERN">CERN – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Ringpuffer" alt="Ringpuffer – Wikipedia" title="Ringpuffer – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Ringpuffer">Ringpuffer – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Dunkle_Materie" alt="Dunkle Materie – Wikipedia" title="Dunkle Materie – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Dunkle_Materie">Dunkle Materie – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Lorentz-Transformation" alt="Lorentz-Transformation – Wikipedia" title="Lorentz-Transformation – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Lorentz-Transformation">Lorentz-Transformation – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Dunkle_Energie" alt="Dunkle Energie – Wikipedia" title="Dunkle Energie – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Dunkle_Energie">Dunkle Energie – Wikipedia</a></li>    </ul>
</div>    
    
</div>
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
]]></content:encoded>
      <psc:chapters xmlns:psc="http://podlove.org/simple-chapters" version="1.2">
        <psc:chapter start="00:00:00.000" title="Intro"/>
        <psc:chapter start="00:00:34.482" title="Begrüßung"/>
        <psc:chapter start="00:02:34.117" title="Persönlicher Hintergrund"/>
        <psc:chapter start="00:05:15.624" title="Projekt-Überbick"/>
        <psc:chapter start="00:07:08.007" title="Kosmische Strahlung und Gammastrahlung"/>
        <psc:chapter start="00:19:13.081" title="Quellen der Kosmischen Strahlung"/>
        <psc:chapter start="00:21:21.997" title="Gammastrahlen-Teleskop-Prototypen"/>
        <psc:chapter start="00:29:16.231" title="Der Tscherenkow-Effekt"/>
        <psc:chapter start="00:37:41.465" title="Tscherenkow-Teleskope"/>
        <psc:chapter start="00:52:42.127" title="Cherenkov Telescope Array"/>
        <psc:chapter start="00:57:12.695" title="Bisherige Teleskope"/>
        <psc:chapter start="01:02:39.431" title="Quellen von Gammastrahlung"/>
        <psc:chapter start="01:08:53.674" title="CTA Finanzierung und Planung"/>
        <psc:chapter start="01:17:08.182" title="Aufnahme und Datenanalyse"/>
        <psc:chapter start="01:25:42.916" title="Perspektiven von CTA"/>
        <psc:chapter start="01:31:30.479" title="Ausklang"/>
      </psc:chapters>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2022/09/12/rz104-cherenkov-telescope-array/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2022/09/12/rz104-cherenkov-telescope-array/?podlove_transcript=webvtt" type="text/vtt"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2022/09/12/rz104-cherenkov-telescope-array/?podlove_transcript=json_podcastindex" type="application/json"/>
      <itunes:season>2</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Daniel Mazin</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2022/09/Daniel_Mazin_300.jpg" role="guest">Daniel Mazin</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ103 Gran Telescopio Canarias</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2022/08/23/rz103-gran-telescopio-canarias/</link>
      <pubDate>Tue, 23 Aug 2022 11:55:27 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">podlove-2022-08-23t11:41:54+00:00-abd1d6128d04566</guid>
      <description><![CDATA[Die Kanarische Insel La Palma beherbergt ist wie ihre Nachbarinsel Teneriffa Standort zahlreicher Teleskope. Die hohe Bergregion im Norden der Insel bietet für viele Anwendungen einen idealen Platz. Das auffälligste und bekannteste Teleskop ist das Gran Telescopio Canarias, dass seit gut einem Jahrzehnt das größe optische Teleskop der Welt ist.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2022/08/23/rz103-gran-telescopio-canarias/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/3161/s/feed/c/mp3/rz103-gran-telescopio-canarias.mp3" length="57224253" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>01:35:16</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Aufbau und Betrieb des größten optischen Teleskops der Welt</itunes:subtitle>
      <itunes:episode>103</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Die Kanarische Insel La Palma beherbergt ist wie ihre Nachbarinsel Teneriffa Standort zahlreicher Teleskope. Die hohe Bergregion im Norden der Insel bietet für viele Anwendungen einen idealen Platz. Das auffälligste und bekannteste Teleskop ist das Gran Telescopio Canarias, dass seit gut einem Jahrzehnt das größe optische Teleskop der Welt ist.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz103-gran-telescopio-canarias.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[


    <p><strong>Aufbau und Betrieb des größten optischen Teleskops der Welt</strong></p>
    <div>
        <img decoding="async" src="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz103-gran-telescopio-canarias.hero.jpg" width="600px" />
    </div>

    <p>
        Die Kanarische Insel La Palma beherbergt ist wie ihre Nachbarinsel Teneriffa Standort zahlreicher Teleskope. Die hohe Bergregion im Norden der Insel bietet für viele Anwendungen einen idealen Platz. Das auffälligste und bekannteste Teleskop ist das Gran Telescopio Canarias, dass seit gut einem Jahrzehnt das größe optische Teleskop der Welt ist.
    </p>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
1 Stunde


35 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    27.02.2022
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Stefan Geier" title="Stefan Geier" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032322f30382f73746566616e2d67656965722e6a7067/128/0/0/stefan-geier" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032322f30382f73746566616e2d67656965722e6a7067/128/0/0/stefan-geier 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032322f30382f73746566616e2d67656965722e6a7067/256/0/0/stefan-geier 2x"/>


<br/>
<strong>Stefan Geier</strong>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>



<p>Wir sprechen mit Stefan Geier, Support Astronomer am Gran Telescopio Canarias auf La Palma. Er ist zuständig für den Betrieb des Teleskops und arbeitet als Wissenschaftler für Wissenschaftler, in dem er die ordnungsgemäße Planung und Durchführung der beantragten Beobachtungen sicherstellt und unter Berücksichtigung verschiedener Beobachtungsparameter und Einflüsse durch die Natur die maximale Auslastung des Teleskops garantiert. Wir sprechen über den Geschichte, Aufbau und Struktur des Teleskops, den Ablauf der Beobachtungen und welche Faktoren über den Erfolg der wissenschaftlichen Arbeit entscheidend sind.</p>

    <hr/>

    <div style="display: flex; margin-right: 20px">
        <div class="transcript-logo">
                    </div>
        <div class="transcript-text" style="flex: 1; margin-left: 20px;">
            <p>
                Für diese Episode von Raumzeit liegt auch ein <strong>vollständiges Transkript</strong>
                mit Zeitmarken und Sprecheridentifikation vor.
            </p>
            <p>
                Bitte beachten: das Transkript wurde automatisiert erzeugt und wurde nicht nachträglich gegengelesen oder korrigiert.
                Dieser Prozess ist nicht sonderlich genau und das Ergebnis enthält daher mit Sicherheit eine Reihe von Fehlern.
                Im Zweifel gilt immer das in der Sendung aufgezeichnete gesprochene Wort.
                Formate:
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2022/08/23/rz103-gran-telescopio-canarias/?podlove_template_page=episode-transcript-html" download="rz103-gran-telescopio-canarias.transcript.html">HTML</a>,
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2022/08/23/rz103-gran-telescopio-canarias/?podlove_transcript=webvtt" download="rz103-gran-telescopio-canarias.transcript.vtt">WEBVTT</a>.
            </p>
        </div>
    </div>

    

    <hr/>
    

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    <div class='osfx-shownote-block'><div class='glossary'>
            <h2>Glossar</h2>
    <ul>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://raumzeit-podcast.de/2017/11/18/rz068-bodengestuetzte-astronomie/" alt="RZ068 Bodengestützte Astronomie | Raumzeit" title="RZ068 Bodengestützte Astronomie | Raumzeit" /><a href="https://raumzeit-podcast.de/2017/11/18/rz068-bodengestuetzte-astronomie/">RZ068 Bodengestützte Astronomie | Raumzeit</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://raumzeit-podcast.de/2021/10/10/rz094-weltraumbeobachtung-und-die-wissenschaft/" alt="RZ094 Weltraumbeobachtung und die Wissenschaft | Raumzeit" title="RZ094 Weltraumbeobachtung und die Wissenschaft | Raumzeit" /><a href="https://raumzeit-podcast.de/2021/10/10/rz094-weltraumbeobachtung-und-die-wissenschaft/">RZ094 Weltraumbeobachtung und die Wissenschaft | Raumzeit</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Niels-Bohr-Institut" alt="Niels-Bohr-Institut – Wikipedia" title="Niels-Bohr-Institut – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Niels-Bohr-Institut">Niels-Bohr-Institut – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Gran_Telescopio_Canarias" alt="Gran Telescopio Canarias – Wikipedia" title="Gran Telescopio Canarias – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Gran_Telescopio_Canarias">Gran Telescopio Canarias – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Nordic_Optical_Telescope" alt="Nordic Optical Telescope – Wikipedia" title="Nordic Optical Telescope – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Nordic_Optical_Telescope">Nordic Optical Telescope – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Thirty_Meter_Telescope" alt="Thirty Meter Telescope – Wikipedia" title="Thirty Meter Telescope – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Thirty_Meter_Telescope">Thirty Meter Telescope – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Extremely_Large_Telescope" alt="Extremely Large Telescope – Wikipedia" title="Extremely Large Telescope – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Extremely_Large_Telescope">Extremely Large Telescope – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Calima" alt="Calima – Wikipedia" title="Calima – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Calima">Calima – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Extinktion_(Optik)" alt="Extinktion (Optik) – Wikipedia" title="Extinktion (Optik) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Extinktion_(Optik)">Extinktion (Optik) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Azimut" alt="Azimut – Wikipedia" title="Azimut – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Azimut">Azimut – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://en.wikipedia.org/wiki/Very_Large_Telescope" alt="Very Large Telescope - Wikipedia" title="Very Large Telescope - Wikipedia" /><a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Very_Large_Telescope">Very Large Telescope - Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Cassegrain-Teleskop" alt="Cassegrain-Teleskop – Wikipedia" title="Cassegrain-Teleskop – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Cassegrain-Teleskop">Cassegrain-Teleskop – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Ritchey-Chr%C3%A9tien-Cassegrain-Teleskop" alt="Ritchey-Chrétien-Cassegrain-Teleskop – Wikipedia" title="Ritchey-Chrétien-Cassegrain-Teleskop – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Ritchey-Chr%C3%A9tien-Cassegrain-Teleskop">Ritchey-Chrétien-Cassegrain-Teleskop – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Nasmyth-Teleskop" alt="Nasmyth-Teleskop – Wikipedia" title="Nasmyth-Teleskop – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Nasmyth-Teleskop">Nasmyth-Teleskop – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Licht" alt="Licht – Wikipedia" title="Licht – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Licht">Licht – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Spektroskopie" alt="Spektroskopie – Wikipedia" title="Spektroskopie – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Spektroskopie">Spektroskopie – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://www.gtc.iac.es/instruments/osiris/" alt="Grantecan: OSIRIS" title="Grantecan: OSIRIS" /><a href="http://www.gtc.iac.es/instruments/osiris/">Grantecan: OSIRIS</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://www.gtc.iac.es/instruments/emir/emir.php" alt="Grantecan: EMIR" title="Grantecan: EMIR" /><a href="http://www.gtc.iac.es/instruments/emir/emir.php">Grantecan: EMIR</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://www.gtc.iac.es/instruments/megara/megara.php" alt="Grantecan: MEGARA" title="Grantecan: MEGARA" /><a href="http://www.gtc.iac.es/instruments/megara/megara.php">Grantecan: MEGARA</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://en.wikipedia.org/wiki/Integral_field_spectrograph" alt="Integral field spectrograph - Wikipedia" title="Integral field spectrograph - Wikipedia" /><a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Integral_field_spectrograph">Integral field spectrograph - Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Doppler-Effekt" alt="Doppler-Effekt – Wikipedia" title="Doppler-Effekt – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Doppler-Effekt">Doppler-Effekt – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Rotverschiebung" alt="Rotverschiebung – Wikipedia" title="Rotverschiebung – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Rotverschiebung">Rotverschiebung – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://www.gtc.iac.es/instruments/canaricam/canaricam.php" alt="Grantecan: CanariCam" title="Grantecan: CanariCam" /><a href="http://www.gtc.iac.es/instruments/canaricam/canaricam.php">Grantecan: CanariCam</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://www.gtc.iac.es/instruments/hors/horus.php" alt="Grantecan: HORuS" title="Grantecan: HORuS" /><a href="http://www.gtc.iac.es/instruments/hors/horus.php">Grantecan: HORuS</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://www.gtc.iac.es/instruments/miradas/miradas.php" alt="Grantecan: MIRADAS" title="Grantecan: MIRADAS" /><a href="http://www.gtc.iac.es/instruments/miradas/miradas.php">Grantecan: MIRADAS</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Osiris" alt="Osiris – Wikipedia" title="Osiris – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Osiris">Osiris – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Horus" alt="Horus – Wikipedia" title="Horus – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Horus">Horus – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Megara" alt="Megara – Wikipedia" title="Megara – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Megara">Megara – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Europ%C3%A4ische_S%C3%BCdsternwarte" alt="Europäische Südsternwarte – Wikipedia" title="Europäische Südsternwarte – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Europ%C3%A4ische_S%C3%BCdsternwarte">Europäische Südsternwarte – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Seeing" alt="Seeing – Wikipedia" title="Seeing – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Seeing">Seeing – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Halbwertsbreite" alt="Halbwertsbreite – Wikipedia" title="Halbwertsbreite – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Halbwertsbreite">Halbwertsbreite – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Winkelsekunde" alt="Winkelsekunde – Wikipedia" title="Winkelsekunde – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Winkelsekunde">Winkelsekunde – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Signal-Rausch-Verh%C3%A4ltnis" alt="Signal-Rausch-Verhältnis – Wikipedia" title="Signal-Rausch-Verhältnis – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Signal-Rausch-Verh%C3%A4ltnis">Signal-Rausch-Verhältnis – Wikipedia</a></li>    </ul>
</div>    
    
</div>
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
]]></content:encoded>
      <psc:chapters xmlns:psc="http://podlove.org/simple-chapters" version="1.2">
        <psc:chapter start="00:00:00.000" title="Intro"/>
        <psc:chapter start="00:00:34.341" title="Begrüßung"/>
        <psc:chapter start="00:03:01.829" title="Persönlicher Hintergrund"/>
        <psc:chapter start="00:15:34.301" title="Roque-de-los-Muchachos-Observatorium"/>
        <psc:chapter start="00:17:46.972" title="Observatorio GTC"/>
        <psc:chapter start="00:21:53.213" title="Einfluss des Wetters"/>
        <psc:chapter start="00:25:53.483" title="Auswirkungen des Vulkanausbruchs"/>
        <psc:chapter start="00:27:29.412" title="Aufbau des Teleskops"/>
        <psc:chapter start="00:30:27.067" title="Der Spiegel"/>
        <psc:chapter start="00:39:00.606" title="Aufhängung der Instrumente"/>
        <psc:chapter start="00:42:07.654" title="Aktuelle Instrumente"/>
        <psc:chapter start="00:56:44.755" title="Zukünftige Instrumente"/>
        <psc:chapter start="00:59:10.432" title="Betrieb des Teleskops"/>
        <psc:chapter start="01:01:21.620" title="Planung und Ablauf der Beobachtungen"/>
        <psc:chapter start="01:20:23.951" title="Priorisierung der Beobachtungen"/>
        <psc:chapter start="01:28:27.855" title="Qualitätskontrolle und Nachbearbeitung"/>
        <psc:chapter start="01:31:16.656" title="Erfolge"/>
        <psc:chapter start="01:33:18.421" title="Ausklang"/>
      </psc:chapters>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2022/08/23/rz103-gran-telescopio-canarias/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2022/08/23/rz103-gran-telescopio-canarias/?podlove_transcript=webvtt" type="text/vtt"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2022/08/23/rz103-gran-telescopio-canarias/?podlove_transcript=json_podcastindex" type="application/json"/>
      <itunes:season>2</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Stefan Geier</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2022/08/stefan-geier.jpg" role="guest">Stefan Geier</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ102 Galaxien-Beobachtung </title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2022/06/26/rz102-galaxien-beobachtung/</link>
      <pubDate>Sun, 26 Jun 2022 15:50:41 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">podlove-2022-06-12t14:33:29+00:00-13ca4a3a8733413</guid>
      <description><![CDATA[Hunderte Millionen Sterne bevölkern unsere Galaxis und hunderte Millionen solcher Galaxien mit hunderten von Millionen Sternen sind jenseits Milchstraße im Universum zu entdecken. Die aktive Beobachtung dieser Galaxien dient dem Verständnis der Entstehung des Universums und damit auch unserer Galaxis und der Überprüfung physikalischer Theorien. Neben der reinen Katalogisieren dieser Galaxien ist aber vor allem die genaue Untersuchung ihrer Eigenschaften ein wichtiger Beitrag zur Astrophysik.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2022/06/26/rz102-galaxien-beobachtung/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/3159/s/feed/c/mp3/rz102-galaxien-beobachtung.mp3" length="59683512" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>01:39:22</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Auf der Jagd nach neuen Galaxien</itunes:subtitle>
      <itunes:episode>102</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Hunderte Millionen Sterne bevölkern unsere Galaxis und hunderte Millionen solcher Galaxien mit hunderten von Millionen Sternen sind jenseits Milchstraße im Universum zu entdecken. Die aktive Beobachtung dieser Galaxien dient dem Verständnis der Entstehung des Universums und damit auch unserer Galaxis und der Überprüfung physikalischer Theorien. Neben der reinen Katalogisieren dieser Galaxien ist aber vor allem die genaue Untersuchung ihrer Eigenschaften ein wichtiger Beitrag zur Astrophysik.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz102-galaxien-beobachtung.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[


    <p><strong>Auf der Jagd nach neuen Galaxien</strong></p>
    <div>
        <img decoding="async" src="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz102-galaxien-beobachtung.hero.jpg" width="600px" />
    </div>

    <p>
        Hunderte Millionen Sterne bevölkern unsere Galaxis und hunderte Millionen solcher Galaxien mit hunderten von Millionen Sternen sind jenseits Milchstraße im Universum zu entdecken. Die aktive Beobachtung dieser Galaxien dient dem Verständnis der Entstehung des Universums und damit auch unserer Galaxis und der Überprüfung physikalischer Theorien. Neben der reinen Katalogisieren dieser Galaxien ist aber vor allem die genaue Untersuchung ihrer Eigenschaften ein wichtiger Beitrag zur Astrophysik.
    </p>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
1 Stunde


39 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    23.02.2022
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Helmut Dannerbauer" title="Helmut Dannerbauer" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032322f30362f68656c6d75742d64616e6e657262617565722e6a7067/128/0/0/helmut-dannerbauer" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032322f30362f68656c6d75742d64616e6e657262617565722e6a7067/128/0/0/helmut-dannerbauer 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032322f30362f68656c6d75742d64616e6e657262617565722e6a7067/256/0/0/helmut-dannerbauer 2x"/>


<br/>
<strong>Helmut Dannerbauer</strong>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>



<p>Helmut Dannerbauer ist der &#8222;Galaxienjäger&#8220; beim Instituto Astrofisica de Canarias auf Teneriffa, er durchforstet das All nach Galaxien und entdeckt dabei komplett neue Systeme und untersucht bekannte Galaxien auf ihre Beschaffenheit.Wir sprechen über seine Arbeit, Vorgehensweise, Methoden und Werkzeuge. </p>

    <hr/>

    <div style="display: flex; margin-right: 20px">
        <div class="transcript-logo">
                    </div>
        <div class="transcript-text" style="flex: 1; margin-left: 20px;">
            <p>
                Für diese Episode von Raumzeit liegt auch ein <strong>vollständiges Transkript</strong>
                mit Zeitmarken und Sprecheridentifikation vor.
            </p>
            <p>
                Bitte beachten: das Transkript wurde automatisiert erzeugt und wurde nicht nachträglich gegengelesen oder korrigiert.
                Dieser Prozess ist nicht sonderlich genau und das Ergebnis enthält daher mit Sicherheit eine Reihe von Fehlern.
                Im Zweifel gilt immer das in der Sendung aufgezeichnete gesprochene Wort.
                Formate:
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2022/06/26/rz102-galaxien-beobachtung/?podlove_template_page=episode-transcript-html" download="rz102-galaxien-beobachtung.transcript.html">HTML</a>,
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2022/06/26/rz102-galaxien-beobachtung/?podlove_transcript=webvtt" download="rz102-galaxien-beobachtung.transcript.vtt">WEBVTT</a>.
            </p>
        </div>
    </div>

    

    <hr/>
    

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    <div class='osfx-shownote-block'><div class='glossary'>
            <h2>Glossar</h2>
    <ul>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Instituto_de_Astrof%C3%ADsica_de_Canarias" alt="Instituto de Astrofísica de Canarias – Wikipedia" title="Instituto de Astrofísica de Canarias – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Instituto_de_Astrof%C3%ADsica_de_Canarias">Instituto de Astrofísica de Canarias – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Stephen_Hawking" alt="Stephen Hawking – Wikipedia" title="Stephen Hawking – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Stephen_Hawking">Stephen Hawking – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Ludwig-Maximilians-Universit%C3%A4t_M%C3%BCnchen" alt="Ludwig-Maximilians-Universität München – Wikipedia" title="Ludwig-Maximilians-Universität München – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Ludwig-Maximilians-Universit%C3%A4t_M%C3%BCnchen">Ludwig-Maximilians-Universität München – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Europ%C3%A4ische_S%C3%BCdsternwarte" alt="Europäische Südsternwarte – Wikipedia" title="Europäische Südsternwarte – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Europ%C3%A4ische_S%C3%BCdsternwarte">Europäische Südsternwarte – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Reinhard_Genzel" alt="Reinhard Genzel – Wikipedia" title="Reinhard Genzel – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Reinhard_Genzel">Reinhard Genzel – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Wechselwirkende_Galaxien" alt="Wechselwirkende Galaxien – Wikipedia" title="Wechselwirkende Galaxien – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Wechselwirkende_Galaxien">Wechselwirkende Galaxien – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Max-Planck-Institut_f%C3%BCr_Radioastronomie" alt="Max-Planck-Institut für Radioastronomie – Wikipedia" title="Max-Planck-Institut für Radioastronomie – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Max-Planck-Institut_f%C3%BCr_Radioastronomie">Max-Planck-Institut für Radioastronomie – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Santiago_Ram%C3%B3n_y_Cajal" alt="Santiago Ramón y Cajal – Wikipedia" title="Santiago Ramón y Cajal – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Santiago_Ram%C3%B3n_y_Cajal">Santiago Ramón y Cajal – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://euraxess.ec.europa.eu/jobs/funding/ramon-y-cajal" alt="RAMON Y CAJAL | EURAXESS" title="RAMON Y CAJAL | EURAXESS" /><a href="https://euraxess.ec.europa.eu/jobs/funding/ramon-y-cajal">RAMON Y CAJAL | EURAXESS</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Tenure-Track" alt="Tenure-Track – Wikipedia" title="Tenure-Track – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Tenure-Track">Tenure-Track – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://raumzeit-podcast.de/2016/09/28/rz063-galaxien-und-kosmologie/" alt="RZ063 Galaxien und Kosmologie | Raumzeit" title="RZ063 Galaxien und Kosmologie | Raumzeit" /><a href="https://raumzeit-podcast.de/2016/09/28/rz063-galaxien-und-kosmologie/">RZ063 Galaxien und Kosmologie | Raumzeit</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Balkenspiralgalaxie" alt="Balkenspiralgalaxie – Wikipedia" title="Balkenspiralgalaxie – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Balkenspiralgalaxie">Balkenspiralgalaxie – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Elliptische_Galaxie" alt="Elliptische Galaxie – Wikipedia" title="Elliptische Galaxie – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Elliptische_Galaxie">Elliptische Galaxie – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Irregul%C3%A4re_Galaxie" alt="Irreguläre Galaxie – Wikipedia" title="Irreguläre Galaxie – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Irregul%C3%A4re_Galaxie">Irreguläre Galaxie – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Andromedagalaxie" alt="Andromedagalaxie – Wikipedia" title="Andromedagalaxie – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Andromedagalaxie">Andromedagalaxie – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Magellansche_Wolken" alt="Magellansche Wolken – Wikipedia" title="Magellansche Wolken – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Magellansche_Wolken">Magellansche Wolken – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Akkretionsscheibe" alt="Akkretionsscheibe – Wikipedia" title="Akkretionsscheibe – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Akkretionsscheibe">Akkretionsscheibe – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Gezeitenschweif" alt="Gezeitenschweif – Wikipedia" title="Gezeitenschweif – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Gezeitenschweif">Gezeitenschweif – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Antennen-Galaxien" alt="Antennen-Galaxien – Wikipedia" title="Antennen-Galaxien – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Antennen-Galaxien">Antennen-Galaxien – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Linsenf%C3%B6rmige_Galaxie" alt="Linsenförmige Galaxie – Wikipedia" title="Linsenförmige Galaxie – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Linsenf%C3%B6rmige_Galaxie">Linsenförmige Galaxie – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Gran_Telescopio_Canarias" alt="Gran Telescopio Canarias – Wikipedia" title="Gran Telescopio Canarias – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Gran_Telescopio_Canarias">Gran Telescopio Canarias – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Nahinfrarotspektroskopie" alt="Nahinfrarotspektroskopie – Wikipedia" title="Nahinfrarotspektroskopie – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Nahinfrarotspektroskopie">Nahinfrarotspektroskopie – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://en.wikipedia.org/wiki/IRAM_30m_telescope" alt="IRAM 30m telescope - Wikipedia" title="IRAM 30m telescope - Wikipedia" /><a href="https://en.wikipedia.org/wiki/IRAM_30m_telescope">IRAM 30m telescope - Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Kohlenstoffmonoxid" alt="Kohlenstoffmonoxid – Wikipedia" title="Kohlenstoffmonoxid – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Kohlenstoffmonoxid">Kohlenstoffmonoxid – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Rotverschiebung" alt="Rotverschiebung – Wikipedia" title="Rotverschiebung – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Rotverschiebung">Rotverschiebung – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Interferometer_(Radioastronomie)" alt="Interferometer (Radioastronomie) – Wikipedia" title="Interferometer (Radioastronomie) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Interferometer_(Radioastronomie)">Interferometer (Radioastronomie) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Atacama_Large_Millimeter/submillimeter_Array" alt="Atacama Large Millimeter/submillimeter Array – Wikipedia" title="Atacama Large Millimeter/submillimeter Array – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Atacama_Large_Millimeter/submillimeter_Array">Atacama Large Millimeter/submillimeter Array – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://en.wikipedia.org/wiki/Northern_Extended_Millimeter_Array" alt="Northern Extended Millimeter Array - Wikipedia" title="Northern Extended Millimeter Array - Wikipedia" /><a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Northern_Extended_Millimeter_Array">Northern Extended Millimeter Array - Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Atacama_Pathfinder_Experiment" alt="Atacama Pathfinder Experiment – Wikipedia" title="Atacama Pathfinder Experiment – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Atacama_Pathfinder_Experiment">Atacama Pathfinder Experiment – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/La-Silla-Observatorium" alt="La-Silla-Observatorium – Wikipedia" title="La-Silla-Observatorium – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/La-Silla-Observatorium">La-Silla-Observatorium – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Galaxienhaufen" alt="Galaxienhaufen – Wikipedia" title="Galaxienhaufen – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Galaxienhaufen">Galaxienhaufen – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://en.wikipedia.org/wiki/MRC_1138-262" alt="MRC 1138-262 - Wikipedia" title="MRC 1138-262 - Wikipedia" /><a href="https://en.wikipedia.org/wiki/MRC_1138-262">MRC 1138-262 - Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Virgo-Galaxienhaufen" alt="Virgo-Galaxienhaufen – Wikipedia" title="Virgo-Galaxienhaufen – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Virgo-Galaxienhaufen">Virgo-Galaxienhaufen – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Coma-Galaxienhaufen" alt="Coma-Galaxienhaufen – Wikipedia" title="Coma-Galaxienhaufen – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Coma-Galaxienhaufen">Coma-Galaxienhaufen – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Hubble_Deep_Field" alt="Hubble Deep Field – Wikipedia" title="Hubble Deep Field – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Hubble_Deep_Field">Hubble Deep Field – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Starburstgalaxie" alt="Starburstgalaxie – Wikipedia" title="Starburstgalaxie – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Starburstgalaxie">Starburstgalaxie – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Signal-Rausch-Verh%C3%A4ltnis" alt="Signal-Rausch-Verhältnis – Wikipedia" title="Signal-Rausch-Verhältnis – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Signal-Rausch-Verh%C3%A4ltnis">Signal-Rausch-Verhältnis – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Flexible_Image_Transport_System" alt="Flexible Image Transport System – Wikipedia" title="Flexible Image Transport System – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Flexible_Image_Transport_System">Flexible Image Transport System – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Arecibo-Observatorium" alt="Arecibo-Observatorium – Wikipedia" title="Arecibo-Observatorium – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Arecibo-Observatorium">Arecibo-Observatorium – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Contact_(1997)" alt="Contact (1997) – Wikipedia" title="Contact (1997) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Contact_(1997)">Contact (1997) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Scheinbare_Helligkeit" alt="Scheinbare Helligkeit – Wikipedia" title="Scheinbare Helligkeit – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Scheinbare_Helligkeit">Scheinbare Helligkeit – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/H-alpha" alt="H-alpha – Wikipedia" title="H-alpha – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/H-alpha">H-alpha – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Sombrerogalaxie" alt="Sombrerogalaxie – Wikipedia" title="Sombrerogalaxie – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Sombrerogalaxie">Sombrerogalaxie – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Einsteinring" alt="Einsteinring – Wikipedia" title="Einsteinring – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Einsteinring">Einsteinring – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Gravitationslinseneffekt" alt="Gravitationslinseneffekt – Wikipedia" title="Gravitationslinseneffekt – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Gravitationslinseneffekt">Gravitationslinseneffekt – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Euclid_(Weltraumteleskop)" alt="Euclid (Weltraumteleskop) – Wikipedia" title="Euclid (Weltraumteleskop) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Euclid_(Weltraumteleskop)">Euclid (Weltraumteleskop) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Lokale_Gruppe" alt="Lokale Gruppe – Wikipedia" title="Lokale Gruppe – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Lokale_Gruppe">Lokale Gruppe – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Filament_(Kosmos)" alt="Filament (Kosmos) – Wikipedia" title="Filament (Kosmos) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Filament_(Kosmos)">Filament (Kosmos) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Hyperion_(Superhaufen)" alt="Hyperion (Superhaufen) – Wikipedia" title="Hyperion (Superhaufen) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Hyperion_(Superhaufen)">Hyperion (Superhaufen) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Internationale_Astronomische_Union" alt="Internationale Astronomische Union – Wikipedia" title="Internationale Astronomische Union – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Internationale_Astronomische_Union">Internationale Astronomische Union – Wikipedia</a></li>    </ul>
</div>    
    
</div>
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
]]></content:encoded>
      <psc:chapters xmlns:psc="http://podlove.org/simple-chapters" version="1.2">
        <psc:chapter start="00:00:00.000" title="Intro"/>
        <psc:chapter start="00:00:35.394" title="Begrüßung"/>
        <psc:chapter start="00:01:45.703" title="Persönlicher Hintergrund"/>
        <psc:chapter start="00:08:36.734" title="Erwartungen an das James-Webb-Teleskop"/>
        <psc:chapter start="00:12:48.182" title="Galaxietypen"/>
        <psc:chapter start="00:22:50.336" title="Nutzung von Teleskopen"/>
        <psc:chapter start="00:33:58.035" title="Möglichkeiten mit JWST"/>
        <psc:chapter start="00:38:27.103" title="Galaxienjagd"/>
        <psc:chapter start="00:42:31.286" title="Bentragung von Beobachtugen"/>
        <psc:chapter start="00:50:28.047" title="Durchführung der Beobachtung"/>
        <psc:chapter start="00:58:23.571" title="Datenverarbeitung"/>
        <psc:chapter start="01:02:44.647" title="Publikation"/>
        <psc:chapter start="01:04:19.099" title="Galaxien auf den Puls fühlen"/>
        <psc:chapter start="01:09:52.368" title="Bildgebung"/>
        <psc:chapter start="01:15:05.712" title="Galaxienentstehung"/>
        <psc:chapter start="01:19:28.657" title="Gravitational Lensing"/>
        <psc:chapter start="01:22:52.336" title="Suchen mit Machine Learning"/>
        <psc:chapter start="01:25:38.075" title="Galaxiencluster"/>
        <psc:chapter start="01:28:45.500" title="Galaxien entdecken"/>
        <psc:chapter start="01:35:56.163" title="Ausklang"/>
      </psc:chapters>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2022/06/26/rz102-galaxien-beobachtung/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2022/06/26/rz102-galaxien-beobachtung/?podlove_transcript=webvtt" type="text/vtt"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2022/06/26/rz102-galaxien-beobachtung/?podlove_transcript=json_podcastindex" type="application/json"/>
      <itunes:season>2</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Helmut Dannerbauer</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2022/06/helmut-dannerbauer.jpg" role="guest">Helmut Dannerbauer</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ101 Exoplaneten-Beobachtung</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2022/06/04/rz101-exoplaneten-beobachtung/</link>
      <pubDate>Fri, 03 Jun 2022 22:46:04 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">podlove-2022-06-03t22:06:18+00:00-6f4b7939dc22bc5</guid>
      <description><![CDATA[Es ist noch nicht so lange her und Exoplaneten waren eine fundamentale Neuigkeit und wichtige Entdeckung. Mit der Zeit ist aber die reine Entdeckung und Zählung dieser Objekte nicht mehr ausreichend: man rückt ihnen mit zahlreichen neuen Weltraumteleskopen auf die Pelle und gewinnt zunehmend neue Erkenntnisse über andere und letztlich auch unser eigenes Sonnensysteme.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2022/06/04/rz101-exoplaneten-beobachtung/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/3148/s/feed/c/mp3/rz101-exoplaneten-beobachtung.mp3" length="59124804" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>01:38:26</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Die Beobachtung von Extrasolaren Planeten wechselt von der Entdeckungs- in die aktive Erforschungsphase</itunes:subtitle>
      <itunes:episode>101</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Es ist noch nicht so lange her und Exoplaneten waren eine fundamentale Neuigkeit und wichtige Entdeckung. Mit der Zeit ist aber die reine Entdeckung und Zählung dieser Objekte nicht mehr ausreichend: man rückt ihnen mit zahlreichen neuen Weltraumteleskopen auf die Pelle und gewinnt zunehmend neue Erkenntnisse über andere und letztlich auch unser eigenes Sonnensysteme.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz101-exoplaneten-beobachtung.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[


    <p><strong>Die Beobachtung von Extrasolaren Planeten wechselt von der Entdeckungs- in die aktive Erforschungsphase</strong></p>
    <div>
        <img decoding="async" src="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz101-exoplaneten-beobachtung.hero.jpg" width="600px" />
    </div>

    <p>
        Es ist noch nicht so lange her und Exoplaneten waren eine fundamentale Neuigkeit und wichtige Entdeckung. Mit der Zeit ist aber die reine Entdeckung und Zählung dieser Objekte nicht mehr ausreichend: man rückt ihnen mit zahlreichen neuen Weltraumteleskopen auf die Pelle und gewinnt zunehmend neue Erkenntnisse über andere und letztlich auch unser eigenes Sonnensysteme.
    </p>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
1 Stunde


38 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    22.02.2022
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Hans Jörg Deeg" title="Hans Jörg Deeg" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032322f30362f68616e732d6a6f6572672d646565672e6a7067/128/0/0/hans-joerg-deeg" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032322f30362f68616e732d6a6f6572672d646565672e6a7067/128/0/0/hans-joerg-deeg 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032322f30362f68616e732d6a6f6572672d646565672e6a7067/256/0/0/hans-joerg-deeg 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032322f30362f68616e732d6a6f6572672d646565672e6a7067/384/0/0/hans-joerg-deeg 3x"/>


<br/>
<strong>Hans Jörg Deeg</strong>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>



<p>Ich spreche mit Hans Jörg Deeg, Wissenschaftler am Instituto de Astrofísica de Canarias und Urgestein der Exoplanetenforschung. Wir sprechen über die etablierten Beobachtungsmethoden und Astroseismologiebei Exoplaneten, über die bekannten Planetentypen, die man bisher gefunden hat, die Ergebnisse bisheriger Missionen und die Techniken und Forschungsziele aktueller und kommender Weltraumteleskope. Zum Abschluss schauen wir noch auf ein paar skurille Sonnensysteme und erläutern, warum ein neunter Planet in unserem Sonnensystem oder auch ein Planet wie Tatooine aus Star Wars alles andere als unwahrscheinlich sind.</p>

    <hr/>

    <div style="display: flex; margin-right: 20px">
        <div class="transcript-logo">
                    </div>
        <div class="transcript-text" style="flex: 1; margin-left: 20px;">
            <p>
                Für diese Episode von Raumzeit liegt auch ein <strong>vollständiges Transkript</strong>
                mit Zeitmarken und Sprecheridentifikation vor.
            </p>
            <p>
                Bitte beachten: das Transkript wurde automatisiert erzeugt und wurde nicht nachträglich gegengelesen oder korrigiert.
                Dieser Prozess ist nicht sonderlich genau und das Ergebnis enthält daher mit Sicherheit eine Reihe von Fehlern.
                Im Zweifel gilt immer das in der Sendung aufgezeichnete gesprochene Wort.
                Formate:
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2022/06/04/rz101-exoplaneten-beobachtung/?podlove_template_page=episode-transcript-html" download="rz101-exoplaneten-beobachtung.transcript.html">HTML</a>,
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2022/06/04/rz101-exoplaneten-beobachtung/?podlove_transcript=webvtt" download="rz101-exoplaneten-beobachtung.transcript.vtt">WEBVTT</a>.
            </p>
        </div>
    </div>

    

    <hr/>
    

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    <div class='osfx-shownote-block'><div class='glossary'>
            <h2>Glossar</h2>
    <ul>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Julius-Maximilians-Universit%C3%A4t_W%C3%BCrzburg" alt="Julius-Maximilians-Universität Würzburg – Wikipedia" title="Julius-Maximilians-Universität Würzburg – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Julius-Maximilians-Universit%C3%A4t_W%C3%BCrzburg">Julius-Maximilians-Universität Würzburg – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/University_at_Buffalo" alt="University at Buffalo – Wikipedia" title="University at Buffalo – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/University_at_Buffalo">University at Buffalo – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Very_Large_Array" alt="Very Large Array – Wikipedia" title="Very Large Array – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Very_Large_Array">Very Large Array – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Transitmethode" alt="Transitmethode – Wikipedia" title="Transitmethode – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Transitmethode">Transitmethode – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Zirkumbin%C3%A4rer_Planet" alt="Zirkumbinärer Planet – Wikipedia" title="Zirkumbinärer Planet – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Zirkumbin%C3%A4rer_Planet">Zirkumbinärer Planet – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Instituto_de_Astrof%C3%ADsica_de_Canarias" alt="Instituto de Astrofísica de Canarias – Wikipedia" title="Instituto de Astrofísica de Canarias – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Instituto_de_Astrof%C3%ADsica_de_Canarias">Instituto de Astrofísica de Canarias – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Dimidium" alt="Dimidium – Wikipedia" title="Dimidium – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Dimidium">Dimidium – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Hot_Jupiter" alt="Hot Jupiter – Wikipedia" title="Hot Jupiter – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Hot_Jupiter">Hot Jupiter – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Spektralklasse" alt="Spektralklasse – Wikipedia" title="Spektralklasse – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Spektralklasse">Spektralklasse – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Habitable_Zone" alt="Habitable Zone – Wikipedia" title="Habitable Zone – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Habitable_Zone">Habitable Zone – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Migration_(Astronomie)" alt="Migration (Astronomie) – Wikipedia" title="Migration (Astronomie) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Migration_(Astronomie)">Migration (Astronomie) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://en.wikipedia.org/wiki/HARPS-N" alt="HARPS-N - Wikipedia" title="HARPS-N - Wikipedia" /><a href="https://en.wikipedia.org/wiki/HARPS-N">HARPS-N - Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Extremely_Large_Telescope" alt="Extremely Large Telescope – Wikipedia" title="Extremely Large Telescope – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Extremely_Large_Telescope">Extremely Large Telescope – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/HD_209458" alt="HD 209458 – Wikipedia" title="HD 209458 – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/HD_209458">HD 209458 – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/COROT_(Weltraumteleskop)" alt="COROT (Weltraumteleskop) – Wikipedia" title="COROT (Weltraumteleskop) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/COROT_(Weltraumteleskop)">COROT (Weltraumteleskop) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Kepler_(Weltraumteleskop)" alt="Kepler (Weltraumteleskop) – Wikipedia" title="Kepler (Weltraumteleskop) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Kepler_(Weltraumteleskop)">Kepler (Weltraumteleskop) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Ekliptik" alt="Ekliptik – Wikipedia" title="Ekliptik – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Ekliptik">Ekliptik – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Transiting_Exoplanet_Survey_Satellite" alt="Transiting Exoplanet Survey Satellite – Wikipedia" title="Transiting Exoplanet Survey Satellite – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Transiting_Exoplanet_Survey_Satellite">Transiting Exoplanet Survey Satellite – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/James-Webb-Weltraumteleskop" alt="James-Webb-Weltraumteleskop – Wikipedia" title="James-Webb-Weltraumteleskop – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/James-Webb-Weltraumteleskop">James-Webb-Weltraumteleskop – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/PLATO" alt="PLATO – Wikipedia" title="PLATO – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/PLATO">PLATO – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Asteroseismologie" alt="Asteroseismologie – Wikipedia" title="Asteroseismologie – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Asteroseismologie">Asteroseismologie – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Darwin_(Weltraumteleskop)" alt="Darwin (Weltraumteleskop) – Wikipedia" title="Darwin (Weltraumteleskop) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Darwin_(Weltraumteleskop)">Darwin (Weltraumteleskop) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://en.wikipedia.org/wiki/Tatooine" alt="Tatooine - Wikipedia" title="Tatooine - Wikipedia" /><a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Tatooine">Tatooine - Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Zirkumbin%C3%A4rer_Planet" alt="Zirkumbinärer Planet – Wikipedia" title="Zirkumbinärer Planet – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Zirkumbin%C3%A4rer_Planet">Zirkumbinärer Planet – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Doppelstern" alt="Doppelstern – Wikipedia" title="Doppelstern – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Doppelstern">Doppelstern – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Planet_Neun" alt="Planet Neun – Wikipedia" title="Planet Neun – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Planet_Neun">Planet Neun – Wikipedia</a></li>    </ul>
</div>    
    
</div>
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
]]></content:encoded>
      <psc:chapters xmlns:psc="http://podlove.org/simple-chapters" version="1.2">
        <psc:chapter start="00:00:00.000" title="Intro"/>
        <psc:chapter start="00:00:34.725" title="Begrüßung"/>
        <psc:chapter start="00:02:28.885" title="Persönlicher Hintergrund"/>
        <psc:chapter start="00:07:15.111" title="Der Beginn der Exoplanetenforschung"/>
        <psc:chapter start="00:10:42.316" title="Planetentypen und Entstehung"/>
        <psc:chapter start="00:20:45.866" title="Planetenbildung"/>
        <psc:chapter start="00:25:12.419" title="Radialgeschwindigkeitsmethode"/>
        <psc:chapter start="00:33:33.630" title="Transitmethode"/>
        <psc:chapter start="00:40:16.139" title="Direct Imaging"/>
        <psc:chapter start="00:42:23.538" title="Exoplaneten in der Entstehung"/>
        <psc:chapter start="00:44:24.724" title="Bisherige Exoplaneten-Missionen"/>
        <psc:chapter start="00:49:49.766" title="TESS"/>
        <psc:chapter start="00:54:05.756" title="PLATO"/>
        <psc:chapter start="01:02:35.836" title="CHEOPS"/>
        <psc:chapter start="01:05:46.146" title="JWST"/>
        <psc:chapter start="01:13:20.553" title="Offene Fragen"/>
        <psc:chapter start="01:17:18.509" title="Ist unser Sonnensystem normal?"/>
        <psc:chapter start="01:22:18.217" title="Neue Beobachtungskonzepte"/>
        <psc:chapter start="01:23:56.137" title="Zirkumbinäre Planeten"/>
        <psc:chapter start="01:31:06.670" title="Exoplanetenzensus"/>
        <psc:chapter start="01:34:28.171" title="Planet 9"/>
        <psc:chapter start="01:36:12.435" title="Ausklang"/>
      </psc:chapters>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2022/06/04/rz101-exoplaneten-beobachtung/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2022/06/04/rz101-exoplaneten-beobachtung/?podlove_transcript=webvtt" type="text/vtt"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2022/06/04/rz101-exoplaneten-beobachtung/?podlove_transcript=json_podcastindex" type="application/json"/>
      <itunes:season>2</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Hans Jörg Deeg</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2022/06/hans-joerg-deeg.jpg" role="guest">Hans Jörg Deeg</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ100 Raumzeit und Gravitation</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2022/05/12/rz100-raumzeit-und-gravitation/</link>
      <pubDate>Thu, 12 May 2022 15:32:34 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">podlove-2022-05-12t09:12:14+00:00-8717169d1847aa8</guid>
      <description><![CDATA[Newton und Einstein haben der Welt Formeln gegeben, die das Wesen unserer Welt und des Universums sehr akkurat und belastbar beschreiben. Sie haben uns den Zugang und die Nutzung des Alls eröffnet und viele Fragen über die Entstehung und Funktion des Weltalls beantwortet.

Doch noch mehr Fragen wurden aufgeworfen und bleiben vorerst unbeantwortet. Wir können das was, was wir erleben und nutzen gut mathematisch beschreiben, doch wissen wir auch, dass diese Beschreibungen ihre Grenzen haben. Diese zu durchschreiten ist eine Aufgabe der theoretischen Physik und Kosmologie, die auf der Suche ist nach einem noch besseren Verständnis dessen, was die Welt im innersten zusammenhält.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2022/05/12/rz100-raumzeit-und-gravitation/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/3143/s/feed/c/mp3/rz100-raumzeit-und-gravitation.mp3" length="57573840" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>01:35:51</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Über das Wesen der Raumzeit die Suche nach einer Erklärung für Gravitation</itunes:subtitle>
      <itunes:episode>100</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Newton und Einstein haben der Welt Formeln gegeben, die das Wesen unserer Welt und des Universums sehr akkurat und belastbar beschreiben. Sie haben uns den Zugang und die Nutzung des Alls eröffnet und viele Fragen über die Entstehung und Funktion des Weltalls beantwortet.

Doch noch mehr Fragen wurden aufgeworfen und bleiben vorerst unbeantwortet. Wir können das was, was wir erleben und nutzen gut mathematisch beschreiben, doch wissen wir auch, dass diese Beschreibungen ihre Grenzen haben. Diese zu durchschreiten ist eine Aufgabe der theoretischen Physik und Kosmologie, die auf der Suche ist nach einem noch besseren Verständnis dessen, was die Welt im innersten zusammenhält.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz100-raumzeit-und-gravitation.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[


    <p><strong>Über das Wesen der Raumzeit die Suche nach einer Erklärung für Gravitation</strong></p>
    <div>
        <img decoding="async" src="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz100-raumzeit-und-gravitation.hero.jpg" width="600px" />
    </div>

    <p>
        Newton und Einstein haben der Welt Formeln gegeben, die das Wesen unserer Welt und des Universums sehr akkurat und belastbar beschreiben. Sie haben uns den Zugang und die Nutzung des Alls eröffnet und viele Fragen über die Entstehung und Funktion des Weltalls beantwortet.<br />
<br />
Doch noch mehr Fragen wurden aufgeworfen und bleiben vorerst unbeantwortet. Wir können das was, was wir erleben und nutzen gut mathematisch beschreiben, doch wissen wir auch, dass diese Beschreibungen ihre Grenzen haben. Diese zu durchschreiten ist eine Aufgabe der theoretischen Physik und Kosmologie, die auf der Suche ist nach einem noch besseren Verständnis dessen, was die Welt im innersten zusammenhält.
    </p>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
1 Stunde


35 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    15.04.2022
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Lavinia Heisenberg" title="Lavinia Heisenberg" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032322f30352f6c6176696e69612d68656973656e626572672d7363616c65642e6a7067/128/0/0/lavinia-heisenberg" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032322f30352f6c6176696e69612d68656973656e626572672d7363616c65642e6a7067/128/0/0/lavinia-heisenberg 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032322f30352f6c6176696e69612d68656973656e626572672d7363616c65642e6a7067/256/0/0/lavinia-heisenberg 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032322f30352f6c6176696e69612d68656973656e626572672d7363616c65642e6a7067/384/0/0/lavinia-heisenberg 3x"/>


<br/>
<strong>Lavinia Heisenberg</strong>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>



<p>Wir sprechen mit Lavinia Heisenberg, theoretische Physikerin und Kosmologin an den Universitäten in Zürich und Heidelberg. Sie forscht an Modellen zur Beschreibung des Universums und erläutert, warum unser aktuelles Weltbild des Universums noch lange nicht auserzählt ist.</p>

    <hr/>

    <div style="display: flex; margin-right: 20px">
        <div class="transcript-logo">
                    </div>
        <div class="transcript-text" style="flex: 1; margin-left: 20px;">
            <p>
                Für diese Episode von Raumzeit liegt auch ein <strong>vollständiges Transkript</strong>
                mit Zeitmarken und Sprecheridentifikation vor.
            </p>
            <p>
                Bitte beachten: das Transkript wurde automatisiert erzeugt und wurde nicht nachträglich gegengelesen oder korrigiert.
                Dieser Prozess ist nicht sonderlich genau und das Ergebnis enthält daher mit Sicherheit eine Reihe von Fehlern.
                Im Zweifel gilt immer das in der Sendung aufgezeichnete gesprochene Wort.
                Formate:
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2022/05/12/rz100-raumzeit-und-gravitation/?podlove_template_page=episode-transcript-html" download="rz100-raumzeit-und-gravitation.transcript.html">HTML</a>,
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2022/05/12/rz100-raumzeit-und-gravitation/?podlove_transcript=webvtt" download="rz100-raumzeit-und-gravitation.transcript.vtt">WEBVTT</a>.
            </p>
        </div>
    </div>

    

    <hr/>
    

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    <div class='osfx-shownote-block'><div class='glossary'>
            <h2>Glossar</h2>
    <ul>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Isaac_Newton" alt="Isaac Newton – Wikipedia" title="Isaac Newton – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Isaac_Newton">Isaac Newton – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Gravitation" alt="Gravitation – Wikipedia" title="Gravitation – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Gravitation">Gravitation – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Newtonsches_Gravitationsgesetz" alt="Newtonsches Gravitationsgesetz – Wikipedia" title="Newtonsches Gravitationsgesetz – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Newtonsches_Gravitationsgesetz">Newtonsches Gravitationsgesetz – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Axiom" alt="Axiom – Wikipedia" title="Axiom – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Axiom">Axiom – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Raumzeit" alt="Raumzeit – Wikipedia" title="Raumzeit – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Raumzeit">Raumzeit – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Differentialgeometrie" alt="Differentialgeometrie – Wikipedia" title="Differentialgeometrie – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Differentialgeometrie">Differentialgeometrie – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Galilei-Transformation" alt="Galilei-Transformation – Wikipedia" title="Galilei-Transformation – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Galilei-Transformation">Galilei-Transformation – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Lorentz-Transformation" alt="Lorentz-Transformation – Wikipedia" title="Lorentz-Transformation – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Lorentz-Transformation">Lorentz-Transformation – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Inertialsystem" alt="Inertialsystem – Wikipedia" title="Inertialsystem – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Inertialsystem">Inertialsystem – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Freier_Fall" alt="Freier Fall – Wikipedia" title="Freier Fall – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Freier_Fall">Freier Fall – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Quant" alt="Quant – Wikipedia" title="Quant – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Quant">Quant – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Maxwell-Gleichungen" alt="Maxwell-Gleichungen – Wikipedia" title="Maxwell-Gleichungen – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Maxwell-Gleichungen">Maxwell-Gleichungen – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Photoelektrischer_Effekt" alt="Photoelektrischer Effekt – Wikipedia" title="Photoelektrischer Effekt – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Photoelektrischer_Effekt">Photoelektrischer Effekt – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Quantenmechanik" alt="Quantenmechanik – Wikipedia" title="Quantenmechanik – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Quantenmechanik">Quantenmechanik – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Quantenfeldtheorie" alt="Quantenfeldtheorie – Wikipedia" title="Quantenfeldtheorie – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Quantenfeldtheorie">Quantenfeldtheorie – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Teilchenphysik" alt="Teilchenphysik – Wikipedia" title="Teilchenphysik – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Teilchenphysik">Teilchenphysik – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Allgemeine_Relativit%C3%A4tstheorie" alt="Allgemeine Relativitätstheorie – Wikipedia" title="Allgemeine Relativitätstheorie – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Allgemeine_Relativit%C3%A4tstheorie">Allgemeine Relativitätstheorie – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Minkowski-Raum" alt="Minkowski-Raum – Wikipedia" title="Minkowski-Raum – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Minkowski-Raum">Minkowski-Raum – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/%C3%84ther_(Physik)" alt="Äther (Physik) – Wikipedia" title="Äther (Physik) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/%C3%84ther_(Physik)">Äther (Physik) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Urknall" alt="Urknall – Wikipedia" title="Urknall – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Urknall">Urknall – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Large_Hadron_Collider" alt="Large Hadron Collider – Wikipedia" title="Large Hadron Collider – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Large_Hadron_Collider">Large Hadron Collider – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Schwarzes_Loch" alt="Schwarzes Loch – Wikipedia" title="Schwarzes Loch – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Schwarzes_Loch">Schwarzes Loch – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Singularit%C3%A4t_(Astronomie)" alt="Singularität (Astronomie) – Wikipedia" title="Singularität (Astronomie) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Singularit%C3%A4t_(Astronomie)">Singularität (Astronomie) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Dunkle_Energie" alt="Dunkle Energie – Wikipedia" title="Dunkle Energie – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Dunkle_Energie">Dunkle Energie – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Dunkle_Materie" alt="Dunkle Materie – Wikipedia" title="Dunkle Materie – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Dunkle_Materie">Dunkle Materie – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Hubble-Konstante" alt="Hubble-Konstante – Wikipedia" title="Hubble-Konstante – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Hubble-Konstante">Hubble-Konstante – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Stringtheorie" alt="Stringtheorie – Wikipedia" title="Stringtheorie – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Stringtheorie">Stringtheorie – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Vektorfeld" alt="Vektorfeld – Wikipedia" title="Vektorfeld – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Vektorfeld">Vektorfeld – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Quantengravitation" alt="Quantengravitation – Wikipedia" title="Quantengravitation – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Quantengravitation">Quantengravitation – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Kosmologie" alt="Kosmologie – Wikipedia" title="Kosmologie – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Kosmologie">Kosmologie – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Gravitationswelle" alt="Gravitationswelle – Wikipedia" title="Gravitationswelle – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Gravitationswelle">Gravitationswelle – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/LIGO" alt="LIGO – Wikipedia" title="LIGO – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/LIGO">LIGO – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Virgo_(Gravitationswellendetektor)" alt="Virgo (Gravitationswellendetektor) – Wikipedia" title="Virgo (Gravitationswellendetektor) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Virgo_(Gravitationswellendetektor)">Virgo (Gravitationswellendetektor) – Wikipedia</a></li>    </ul>
</div>    
    
</div>
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
]]></content:encoded>
      <psc:chapters xmlns:psc="http://podlove.org/simple-chapters" version="1.2">
        <psc:chapter start="00:00:00.000" title="Intro"/>
        <psc:chapter start="00:00:35.995" title="Begrüßung"/>
        <psc:chapter start="00:01:48.534" title="Vorstellung"/>
        <psc:chapter start="00:03:31.756" title="Persönlicher Hintergrund"/>
        <psc:chapter start="00:07:35.011" title="Newtons Gravitationsgesetze"/>
        <psc:chapter start="00:13:27.310" title="Einsteins Erkenntnisse"/>
        <psc:chapter start="00:20:12.315" title="Relativistische Effekte"/>
        <psc:chapter start="00:35:22.461" title="Allgemeine Relativitätstheorie"/>
        <psc:chapter start="00:47:31.014" title="Gravitation und Raumkrümmung"/>
        <psc:chapter start="00:53:27.768" title="Alternative Verständnismodelle"/>
        <psc:chapter start="00:57:15.218" title="Schwerkraft verstehen"/>
        <psc:chapter start="01:01:15.557" title="Wo Einstein endet"/>
        <psc:chapter start="01:12:00.769" title="Auf der Suche nach der Weltformel"/>
        <psc:chapter start="01:25:38.533" title="Wie die theoretische Physik forscht"/>
        <psc:chapter start="01:30:18.248" title="Wie gut kommen wir voran?"/>
        <psc:chapter start="01:33:38.742" title="Ausklang"/>
      </psc:chapters>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2022/05/12/rz100-raumzeit-und-gravitation/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2022/05/12/rz100-raumzeit-und-gravitation/?podlove_transcript=webvtt" type="text/vtt"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2022/05/12/rz100-raumzeit-und-gravitation/?podlove_transcript=json_podcastindex" type="application/json"/>
      <itunes:season>2</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Lavinia Heisenberg</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2022/05/lavinia-heisenberg-scaled.jpg" role="guest">Lavinia Heisenberg</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ099 CHEOPS</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2022/01/11/rz099-cheops/</link>
      <pubDate>Tue, 11 Jan 2022 12:23:28 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">podlove-2022-01-10t01:01:29+00:00-5778921eaa69295</guid>
      <description><![CDATA[Weltraumteleskope versuchen alle möglichen Blickwinkel auf das All einzunehmen und spezialisieren sich dabei auf die unterschiedlichste Art und Weise. Das Projekt CHEOPS ist dabei eine einfache und reduzierte und damit auch vergleichsweise günstige Mission, die in Kooperation mit der ESA von der Schweiz aus geleitet und gelenkt wird.

CHEOPS konzentriert sich darauf, die Helligkeit von Sternen und Exoplaneten mit einer außerordentlichen Auflösung und Genauigkeit über längere Zeit zu messen und dabei auch die feinsten Änderungen aufzuzeichnen]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2022/01/11/rz099-cheops/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/3137/s/feed/c/mp3/rz099-cheops.mp3" length="55997125" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>01:33:13</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Ein schielendes Auge nimmt Exoplaneten ins Visier</itunes:subtitle>
      <itunes:episode>99</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Weltraumteleskope versuchen alle möglichen Blickwinkel auf das All einzunehmen und spezialisieren sich dabei auf die unterschiedlichste Art und Weise. Das Projekt CHEOPS ist dabei eine einfache und reduzierte und damit auch vergleichsweise günstige Mission, die in Kooperation mit der ESA von der Schweiz aus geleitet und gelenkt wird.

CHEOPS konzentriert sich darauf, die Helligkeit von Sternen und Exoplaneten mit einer außerordentlichen Auflösung und Genauigkeit über längere Zeit zu messen und dabei auch die feinsten Änderungen aufzuzeichnen]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz099-cheops.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[


    <p><strong>Ein schielendes Auge nimmt Exoplaneten ins Visier</strong></p>
    <div>
        <img decoding="async" src="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz099-cheops.hero.jpg" width="600px" />
    </div>

    <p>
        Weltraumteleskope versuchen alle möglichen Blickwinkel auf das All einzunehmen und spezialisieren sich dabei auf die unterschiedlichste Art und Weise. Das Projekt CHEOPS ist dabei eine einfache und reduzierte und damit auch vergleichsweise günstige Mission, die in Kooperation mit der ESA von der Schweiz aus geleitet und gelenkt wird.<br />
<br />
CHEOPS konzentriert sich darauf, die Helligkeit von Sternen und Exoplaneten mit einer außerordentlichen Auflösung und Genauigkeit über längere Zeit zu messen und dabei auch die feinsten Änderungen aufzuzeichnen
    </p>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
1 Stunde


33 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    08.11.2021
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Christopher Broeg" title="Christopher Broeg" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032322f30312f6368726973746f706865722d62726f65672e6a7067/128/0/0/christopher-broeg" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032322f30312f6368726973746f706865722d62726f65672e6a7067/128/0/0/christopher-broeg 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032322f30312f6368726973746f706865722d62726f65672e6a7067/256/0/0/christopher-broeg 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032322f30312f6368726973746f706865722d62726f65672e6a7067/384/0/0/christopher-broeg 3x"/>


<br/>
<strong>Christopher Broeg</strong>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>



<p>Wir sprechen mit dem Project Manager von CHEOPS, Christopher Broeg vom Centre for Space and Habitability in Bern über die Entstehungsgeschichte der Mission, wie der kompakte Satellit entworfen und gebaut wurde, wie so eine kleine Mission ihren Launcher findet und wie das Instrument funktioniert und welche Ergebnisse es bereits geliefert hat.</p>

    <hr/>

    <div style="display: flex; margin-right: 20px">
        <div class="transcript-logo">
                    </div>
        <div class="transcript-text" style="flex: 1; margin-left: 20px;">
            <p>
                Für diese Episode von Raumzeit liegt auch ein <strong>vollständiges Transkript</strong>
                mit Zeitmarken und Sprecheridentifikation vor.
            </p>
            <p>
                Bitte beachten: das Transkript wurde automatisiert erzeugt und wurde nicht nachträglich gegengelesen oder korrigiert.
                Dieser Prozess ist nicht sonderlich genau und das Ergebnis enthält daher mit Sicherheit eine Reihe von Fehlern.
                Im Zweifel gilt immer das in der Sendung aufgezeichnete gesprochene Wort.
                Formate:
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2022/01/11/rz099-cheops/?podlove_template_page=episode-transcript-html" download="rz099-cheops.transcript.html">HTML</a>,
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2022/01/11/rz099-cheops/?podlove_transcript=webvtt" download="rz099-cheops.transcript.vtt">WEBVTT</a>.
            </p>
        </div>
    </div>

    

    <hr/>
    

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    <div class='osfx-shownote-block'><div class='glossary'>
            <h2>Glossar</h2>
    <ul>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/CHEOPS_(Weltraumteleskop)" alt="CHEOPS (Weltraumteleskop) – Wikipedia" title="CHEOPS (Weltraumteleskop) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/CHEOPS_(Weltraumteleskop)">CHEOPS (Weltraumteleskop) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Exoplanet" alt="Exoplanet – Wikipedia" title="Exoplanet – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Exoplanet">Exoplanet – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Spektroskopie" alt="Spektroskopie – Wikipedia" title="Spektroskopie – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Spektroskopie">Spektroskopie – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/COROT_(Weltraumteleskop)" alt="COROT (Weltraumteleskop) – Wikipedia" title="COROT (Weltraumteleskop) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/COROT_(Weltraumteleskop)">COROT (Weltraumteleskop) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Kepler_(Weltraumteleskop)" alt="Kepler (Weltraumteleskop) – Wikipedia" title="Kepler (Weltraumteleskop) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Kepler_(Weltraumteleskop)">Kepler (Weltraumteleskop) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Transiting_Exoplanet_Survey_Satellite" alt="Transiting Exoplanet Survey Satellite – Wikipedia" title="Transiting Exoplanet Survey Satellite – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Transiting_Exoplanet_Survey_Satellite">Transiting Exoplanet Survey Satellite – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Cosmic_Vision_2015%E2%80%932025" alt="Cosmic Vision 2015–2025 – Wikipedia" title="Cosmic Vision 2015–2025 – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Cosmic_Vision_2015%E2%80%932025">Cosmic Vision 2015–2025 – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Parts_per_million" alt="Parts per million – Wikipedia" title="Parts per million – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Parts_per_million">Parts per million – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Sonnensynchrone_Umlaufbahn" alt="Sonnensynchrone Umlaufbahn – Wikipedia" title="Sonnensynchrone Umlaufbahn – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Sonnensynchrone_Umlaufbahn">Sonnensynchrone Umlaufbahn – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Sojus_(Rakete)" alt="Sojus (Rakete) – Wikipedia" title="Sojus (Rakete) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Sojus_(Rakete)">Sojus (Rakete) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Fregat" alt="Fregat – Wikipedia" title="Fregat – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Fregat">Fregat – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Launch_and_Early_Orbit_Phase" alt="Launch and Early Orbit Phase – Wikipedia" title="Launch and Early Orbit Phase – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Launch_and_Early_Orbit_Phase">Launch and Early Orbit Phase – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Dunkelstrom" alt="Dunkelstrom – Wikipedia" title="Dunkelstrom – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Dunkelstrom">Dunkelstrom – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Bias_(Elektronik)" alt="Bias (Elektronik) – Wikipedia" title="Bias (Elektronik) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Bias_(Elektronik)">Bias (Elektronik) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Zerodur" alt="Zerodur – Wikipedia" title="Zerodur – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Zerodur">Zerodur – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/S%C3%BCdatlantische_Anomalie" alt="Südatlantische Anomalie – Wikipedia" title="Südatlantische Anomalie – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/S%C3%BCdatlantische_Anomalie">Südatlantische Anomalie – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Van-Allen-G%C3%BCrtel" alt="Van-Allen-Gürtel – Wikipedia" title="Van-Allen-Gürtel – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Van-Allen-G%C3%BCrtel">Van-Allen-Gürtel – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://raumzeit-podcast.de/2012/03/30/rz034-space-situational-awareness/" alt="RZ034 Space Situational Awareness | Raumzeit" title="RZ034 Space Situational Awareness | Raumzeit" /><a href="https://raumzeit-podcast.de/2012/03/30/rz034-space-situational-awareness/">RZ034 Space Situational Awareness | Raumzeit</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://raumzeit-podcast.de/2011/01/21/rz007-weltraumschrott/" alt="RZ007 Weltraumschrott | Raumzeit" title="RZ007 Weltraumschrott | Raumzeit" /><a href="https://raumzeit-podcast.de/2011/01/21/rz007-weltraumschrott/">RZ007 Weltraumschrott | Raumzeit</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://raumzeit-podcast.de/2020/11/17/rz092-weltraumschrott-bekaempfung/" alt="RZ092 Weltraumschrott-Bekämpfung | Raumzeit" title="RZ092 Weltraumschrott-Bekämpfung | Raumzeit" /><a href="https://raumzeit-podcast.de/2020/11/17/rz092-weltraumschrott-bekaempfung/">RZ092 Weltraumschrott-Bekämpfung | Raumzeit</a></li>    </ul>
</div>    
    
</div>
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
]]></content:encoded>
      <psc:chapters xmlns:psc="http://podlove.org/simple-chapters" version="1.2">
        <psc:chapter start="00:00:00.000" title="Intro"/>
        <psc:chapter start="00:00:35.075" title="Begrüßung"/>
        <psc:chapter start="00:01:24.233" title="Centre for Space and Habiliity"/>
        <psc:chapter start="00:02:33.244" title="Persönlicher Hintergrund"/>
        <psc:chapter start="00:04:01.461" title="Ziele von CHEOPS"/>
        <psc:chapter start="00:09:00.863" title="Geburt der Mission"/>
        <psc:chapter start="00:17:28.191" title="Launch und Orbit planen"/>
        <psc:chapter start="00:24:49.150" title="Design für den Start"/>
        <psc:chapter start="00:28:29.741" title="Der Start"/>
        <psc:chapter start="00:31:35.949" title="Technik des Satelliten"/>
        <psc:chapter start="00:38:53.317" title="Inbetriebnahme"/>
        <psc:chapter start="00:51:38.027" title="Instrumentskalibration"/>
        <psc:chapter start="00:56:09.247" title="Beobachtug von Sternen"/>
        <psc:chapter start="01:04:19.658" title="Der unscharfer Blick"/>
        <psc:chapter start="01:09:15.266" title="Vorläufige Ergebnisse"/>
        <psc:chapter start="01:20:17.448" title="Heiße Pixel und Missionsdauer"/>
        <psc:chapter start="01:30:40.671" title="Ausklang"/>
      </psc:chapters>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2022/01/11/rz099-cheops/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2022/01/11/rz099-cheops/?podlove_transcript=webvtt" type="text/vtt"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2022/01/11/rz099-cheops/?podlove_transcript=json_podcastindex" type="application/json"/>
      <itunes:season>2</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Christopher Broeg</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2022/01/christopher-broeg.jpg" role="guest">Christopher Broeg</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ098 Geschichte der Europäischen Raumfahrt</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2021/12/12/rz098-geschichte-der-europaeischen-raumfahrt/</link>
      <pubDate>Sun, 12 Dec 2021 06:00:00 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">podlove-2021-12-03t11:36:16+00:00-c708d3dbcd82841</guid>
      <description><![CDATA[War Europa führend bei der Entwicklung der ersten Raketentechnik zu Beginn des 20. Jahrhunderts blutete sie in Folge des zweiten Weltkriegs nachhaltig aus und und brauchte ein paar Jahrzehnte, um die wieder auf die Füße zu kommen. Sinnbildlich für aber auch vorbildlich für den schwierigen Einigungsprozess Westeuropas fanden die großen europäischen Staaten nach einigen Mißerfolgen gegen Ende der Siebziger Jahre langsam zueinander und mit dem Erfolg des Ariane-Programms stieg auch die Bedeutung der Europäischen Raumfahrt im internationalen Vergleich und Wettbewerb stetig an. Heute ist die  ESA und die europäische Raumfahrtindustrie die am besten vernetzte Wissensschaftsstruktur der Welt und trägt besonders mit seinen Erdbeobachtungsprojekten erheblich zur Gesamtleistung der Raumfahrt bei.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2021/12/12/rz098-geschichte-der-europaeischen-raumfahrt/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/3131/s/feed/c/mp3/rz098-geschichte-der-europaeischen-raumfahrt.mp3" length="61893282" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>01:43:02</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Europas steiniger Weg zu einem der großen Mitspieler der Internationalen Raumfahrt</itunes:subtitle>
      <itunes:episode>98</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[War Europa führend bei der Entwicklung der ersten Raketentechnik zu Beginn des 20. Jahrhunderts blutete sie in Folge des zweiten Weltkriegs nachhaltig aus und und brauchte ein paar Jahrzehnte, um die wieder auf die Füße zu kommen. Sinnbildlich für aber auch vorbildlich für den schwierigen Einigungsprozess Westeuropas fanden die großen europäischen Staaten nach einigen Mißerfolgen gegen Ende der Siebziger Jahre langsam zueinander und mit dem Erfolg des Ariane-Programms stieg auch die Bedeutung der Europäischen Raumfahrt im internationalen Vergleich und Wettbewerb stetig an. Heute ist die  ESA und die europäische Raumfahrtindustrie die am besten vernetzte Wissensschaftsstruktur der Welt und trägt besonders mit seinen Erdbeobachtungsprojekten erheblich zur Gesamtleistung der Raumfahrt bei.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz098-geschichte-der-europaeischen-raumfahrt.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[


    <p><strong>Europas steiniger Weg zu einem der großen Mitspieler der Internationalen Raumfahrt</strong></p>
    <div>
        <img decoding="async" src="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz098-geschichte-der-europaeischen-raumfahrt.hero.jpg" width="600px" />
    </div>

    <p>
        War Europa führend bei der Entwicklung der ersten Raketentechnik zu Beginn des 20. Jahrhunderts blutete sie in Folge des zweiten Weltkriegs nachhaltig aus und und brauchte ein paar Jahrzehnte, um die wieder auf die Füße zu kommen. Sinnbildlich für aber auch vorbildlich für den schwierigen Einigungsprozess Westeuropas fanden die großen europäischen Staaten nach einigen Mißerfolgen gegen Ende der Siebziger Jahre langsam zueinander und mit dem Erfolg des Ariane-Programms stieg auch die Bedeutung der Europäischen Raumfahrt im internationalen Vergleich und Wettbewerb stetig an. Heute ist die  ESA und die europäische Raumfahrtindustrie die am besten vernetzte Wissensschaftsstruktur der Welt und trägt besonders mit seinen Erdbeobachtungsprojekten erheblich zur Gesamtleistung der Raumfahrt bei.
    </p>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
1 Stunde


43 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    29.09.2021
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Helmuth Trischler" title="Helmuth Trischler" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032312f31322f63736d5f5472697363686c65725f48656c6d7574685f613265653230383465312e6a7067/128/0/0/helmuth-trischler" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032312f31322f63736d5f5472697363686c65725f48656c6d7574685f613265653230383465312e6a7067/128/0/0/helmuth-trischler 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032312f31322f63736d5f5472697363686c65725f48656c6d7574685f613265653230383465312e6a7067/256/0/0/helmuth-trischler 2x"/>


<br/>
<strong>Helmuth Trischler</strong>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>



<p>Wir sprechen mit dem Technikhistoriker und Museumsleiter für Forschung am Deutschen Museum in München Helmuth Trischler. Helmuth Trischler beschäftigt sich intensiv mit der Geschichte der Raumfahrt. In dieser Rolle ist er auch aktiv in die historischen Forschung der ESA selbst mit eingebunden.</p>

    <hr/>

    <div style="display: flex; margin-right: 20px">
        <div class="transcript-logo">
                    </div>
        <div class="transcript-text" style="flex: 1; margin-left: 20px;">
            <p>
                Für diese Episode von Raumzeit liegt auch ein <strong>vollständiges Transkript</strong>
                mit Zeitmarken und Sprecheridentifikation vor.
            </p>
            <p>
                Bitte beachten: das Transkript wurde automatisiert erzeugt und wurde nicht nachträglich gegengelesen oder korrigiert.
                Dieser Prozess ist nicht sonderlich genau und das Ergebnis enthält daher mit Sicherheit eine Reihe von Fehlern.
                Im Zweifel gilt immer das in der Sendung aufgezeichnete gesprochene Wort.
                Formate:
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2021/12/12/rz098-geschichte-der-europaeischen-raumfahrt/?podlove_template_page=episode-transcript-html" download="rz098-geschichte-der-europaeischen-raumfahrt.transcript.html">HTML</a>,
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2021/12/12/rz098-geschichte-der-europaeischen-raumfahrt/?podlove_transcript=webvtt" download="rz098-geschichte-der-europaeischen-raumfahrt.transcript.vtt">WEBVTT</a>.
            </p>
        </div>
    </div>

    

    <hr/>
    

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    <div class='osfx-shownote-block'><div class='glossary'>
            <h2>Glossar</h2>
    <ul>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Deutsches_Museum" alt="Deutsches Museum – Wikipedia" title="Deutsches Museum – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Deutsches_Museum">Deutsches Museum – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://www.deutsches-museum.de/museumsinsel/ausstellung/raumfahrt" alt="Raumfahrt - Deutsches Museum" title="Raumfahrt - Deutsches Museum" /><a href="https://www.deutsches-museum.de/museumsinsel/ausstellung/raumfahrt">Raumfahrt - Deutsches Museum</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Museum_Mensch_und_Natur" alt="Museum Mensch und Natur – Wikipedia" title="Museum Mensch und Natur – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Museum_Mensch_und_Natur">Museum Mensch und Natur – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://raumzeit-podcast.de/2020/04/08/rz086-meteoriten/" alt="RZ086 Meteoriten | Raumzeit" title="RZ086 Meteoriten | Raumzeit" /><a href="https://raumzeit-podcast.de/2020/04/08/rz086-meteoriten/">RZ086 Meteoriten | Raumzeit</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Forschungsmuseum" alt="Forschungsmuseum – Wikipedia" title="Forschungsmuseum – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Forschungsmuseum">Forschungsmuseum – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Frau_im_Mond" alt="Frau im Mond – Wikipedia" title="Frau im Mond – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Frau_im_Mond">Frau im Mond – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Wernher_von_Braun" alt="Wernher von Braun – Wikipedia" title="Wernher von Braun – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Wernher_von_Braun">Wernher von Braun – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Heereswaffenamt" alt="Heereswaffenamt – Wikipedia" title="Heereswaffenamt – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Heereswaffenamt">Heereswaffenamt – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Heeresversuchsanstalt_Peenem%C3%BCnde" alt="Heeresversuchsanstalt Peenemünde – Wikipedia" title="Heeresversuchsanstalt Peenemünde – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Heeresversuchsanstalt_Peenem%C3%BCnde">Heeresversuchsanstalt Peenemünde – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Aggregat_4" alt="Aggregat 4 – Wikipedia" title="Aggregat 4 – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Aggregat_4">Aggregat 4 – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Vergeltungswaffe" alt="Vergeltungswaffe – Wikipedia" title="Vergeltungswaffe – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Vergeltungswaffe">Vergeltungswaffe – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://airandspace.si.edu/research/publications/von-braun-dreamer-space-engineer-war" alt="Von Braun: Dreamer of Space, Engineer of War | National Air and Space Museum" title="Von Braun: Dreamer of Space, Engineer of War | National Air and Space Museum" /><a href="https://airandspace.si.edu/research/publications/von-braun-dreamer-space-engineer-war">Von Braun: Dreamer of Space, Engineer of War | National Air and Space Museum</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/CERN" alt="CERN – Wikipedia" title="CERN – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/CERN">CERN – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Large_Hadron_Collider" alt="Large Hadron Collider – Wikipedia" title="Large Hadron Collider – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Large_Hadron_Collider">Large Hadron Collider – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/European_Launcher_Development_Organisation" alt="European Launcher Development Organisation – Wikipedia" title="European Launcher Development Organisation – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/European_Launcher_Development_Organisation">European Launcher Development Organisation – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/European_Space_Research_Organisation" alt="European Space Research Organisation – Wikipedia" title="European Space Research Organisation – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/European_Space_Research_Organisation">European Space Research Organisation – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Apollo-Programm" alt="Apollo-Programm – Wikipedia" title="Apollo-Programm – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Apollo-Programm">Apollo-Programm – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Sputnik" alt="Sputnik – Wikipedia" title="Sputnik – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Sputnik">Sputnik – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Blue_Streak" alt="Blue Streak – Wikipedia" title="Blue Streak – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Blue_Streak">Blue Streak – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Konrad_Adenauer" alt="Konrad Adenauer – Wikipedia" title="Konrad Adenauer – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Konrad_Adenauer">Konrad Adenauer – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Georges_Pompidou" alt="Georges Pompidou – Wikipedia" title="Georges Pompidou – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Georges_Pompidou">Georges Pompidou – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Woomera_Prohibited_Area" alt="Woomera Prohibited Area – Wikipedia" title="Woomera Prohibited Area – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Woomera_Prohibited_Area">Woomera Prohibited Area – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Europa_(Rakete)" alt="Europa (Rakete) – Wikipedia" title="Europa (Rakete) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Europa_(Rakete)">Europa (Rakete) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Europ%C3%A4ische_Weltraumorganisation" alt="Europäische Weltraumorganisation – Wikipedia" title="Europäische Weltraumorganisation – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Europ%C3%A4ische_Weltraumorganisation">Europäische Weltraumorganisation – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Interkosmos" alt="Interkosmos – Wikipedia" title="Interkosmos – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Interkosmos">Interkosmos – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Heinz_Riesenhuber" alt="Heinz Riesenhuber – Wikipedia" title="Heinz Riesenhuber – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Heinz_Riesenhuber">Heinz Riesenhuber – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Reimar_L%C3%BCst" alt="Reimar Lüst – Wikipedia" title="Reimar Lüst – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Reimar_L%C3%BCst">Reimar Lüst – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Helios_(Sonde)" alt="Helios (Sonde) – Wikipedia" title="Helios (Sonde) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Helios_(Sonde)">Helios (Sonde) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Ludwig_Erhard" alt="Ludwig Erhard – Wikipedia" title="Ludwig Erhard – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Ludwig_Erhard">Ludwig Erhard – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Lyndon_B._Johnson" alt="Lyndon B. Johnson – Wikipedia" title="Lyndon B. Johnson – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Lyndon_B._Johnson">Lyndon B. Johnson – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Club_of_Rome" alt="Club of Rome – Wikipedia" title="Club of Rome – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Club_of_Rome">Club of Rome – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Umweltbewegung" alt="Umweltbewegung – Wikipedia" title="Umweltbewegung – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Umweltbewegung">Umweltbewegung – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Raumfahrtzentrum_Guayana" alt="Raumfahrtzentrum Guayana – Wikipedia" title="Raumfahrtzentrum Guayana – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Raumfahrtzentrum_Guayana">Raumfahrtzentrum Guayana – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Ariane_5" alt="Ariane 5 – Wikipedia" title="Ariane 5 – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Ariane_5">Ariane 5 – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Ariane_6" alt="Ariane 6 – Wikipedia" title="Ariane 6 – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Ariane_6">Ariane 6 – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Sojus_(Rakete)" alt="Sojus (Rakete) – Wikipedia" title="Sojus (Rakete) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Sojus_(Rakete)">Sojus (Rakete) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Glasnost" alt="Glasnost – Wikipedia" title="Glasnost – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Glasnost">Glasnost – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Boeing" alt="Boeing – Wikipedia" title="Boeing – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Boeing">Boeing – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Northrop_Grumman" alt="Northrop Grumman – Wikipedia" title="Northrop Grumman – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Northrop_Grumman">Northrop Grumman – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Airbus" alt="Airbus – Wikipedia" title="Airbus – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Airbus">Airbus – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Azur_(Satellit)" alt="Azur (Satellit) – Wikipedia" title="Azur (Satellit) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Azur_(Satellit)">Azur (Satellit) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Deutsches_Zentrum_f%C3%BCr_Luft-_und_Raumfahrt" alt="Deutsches Zentrum für Luft- und Raumfahrt – Wikipedia" title="Deutsches Zentrum für Luft- und Raumfahrt – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Deutsches_Zentrum_f%C3%BCr_Luft-_und_Raumfahrt">Deutsches Zentrum für Luft- und Raumfahrt – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Deutsche_Agentur_f%C3%BCr_Raumfahrtangelegenheiten" alt="Deutsche Agentur für Raumfahrtangelegenheiten – Wikipedia" title="Deutsche Agentur für Raumfahrtangelegenheiten – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Deutsche_Agentur_f%C3%BCr_Raumfahrtangelegenheiten">Deutsche Agentur für Raumfahrtangelegenheiten – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Internationale_Raumstation" alt="Internationale Raumstation – Wikipedia" title="Internationale Raumstation – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Internationale_Raumstation">Internationale Raumstation – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Japan_Aerospace_Exploration_Agency" alt="Japan Aerospace Exploration Agency – Wikipedia" title="Japan Aerospace Exploration Agency – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Japan_Aerospace_Exploration_Agency">Japan Aerospace Exploration Agency – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Roskosmos" alt="Roskosmos – Wikipedia" title="Roskosmos – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Roskosmos">Roskosmos – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Galileo_(Satellitennavigation)" alt="Galileo (Satellitennavigation) – Wikipedia" title="Galileo (Satellitennavigation) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Galileo_(Satellitennavigation)">Galileo (Satellitennavigation) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Copernicus_(Erdbeobachtungsprogramm)" alt="Copernicus (Erdbeobachtungsprogramm) – Wikipedia" title="Copernicus (Erdbeobachtungsprogramm) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Copernicus_(Erdbeobachtungsprogramm)">Copernicus (Erdbeobachtungsprogramm) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Anthropoz%C3%A4n" alt="Anthropozän – Wikipedia" title="Anthropozän – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Anthropoz%C3%A4n">Anthropozän – Wikipedia</a></li>    </ul>
</div>    
    
</div>
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
]]></content:encoded>
      <psc:chapters xmlns:psc="http://podlove.org/simple-chapters" version="1.2">
        <psc:chapter start="00:00:00.000" title="Intro"/>
        <psc:chapter start="00:00:32.298" title="Begrüßung"/>
        <psc:chapter start="00:01:08.431" title="Wissenschaft und Raumfahrt im Deutschen Museum"/>
        <psc:chapter start="00:14:33.670" title="Persönlicher Hintergrund"/>
        <psc:chapter start="00:17:35.907" title="Beginn der europäischen Raumfahrtkultur"/>
        <psc:chapter start="00:20:25.644" title="Wernher von Braun"/>
        <psc:chapter start="00:28:03.216" title="Intellektuelle Reparation"/>
        <psc:chapter start="00:33:09.928" title="Die Wissenschaftlich-technische Integration Europas"/>
        <psc:chapter start="00:39:19.874" title="Technologietransfer nach Russland"/>
        <psc:chapter start="00:41:44.559" title="Europäischer Aufbruch"/>
        <psc:chapter start="00:49:51.280" title="Gründung von ESRO und ELDO"/>
        <psc:chapter start="00:58:36.666" title="Die Geographie der ESA"/>
        <psc:chapter start="01:03:17.713" title="Das Interkosmos-Programm"/>
        <psc:chapter start="01:05:15.444" title="Die europäische Arbeitsteilung der ESA"/>
        <psc:chapter start="01:10:06.030" title="Erste Missionen der ESA"/>
        <psc:chapter start="01:14:32.054" title="Aufstieg der ESA"/>
        <psc:chapter start="01:16:15.051" title="Der Erfolg des Ariane-Programms"/>
        <psc:chapter start="01:22:25.769" title="Raumfahrtmanagement und die Industrie"/>
        <psc:chapter start="01:28:57.854" title="Transnationale Aktivität"/>
        <psc:chapter start="01:35:25.927" title="Zukunft der europäischen Raumfahrt"/>
        <psc:chapter start="01:40:37.612" title="Ausklang"/>
      </psc:chapters>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2021/12/12/rz098-geschichte-der-europaeischen-raumfahrt/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2021/12/12/rz098-geschichte-der-europaeischen-raumfahrt/?podlove_transcript=webvtt" type="text/vtt"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2021/12/12/rz098-geschichte-der-europaeischen-raumfahrt/?podlove_transcript=json_podcastindex" type="application/json"/>
      <itunes:season>2</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Helmuth Trischler</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2021/12/csm_Trischler_Helmuth_a2ee2084e1.jpg" role="guest">Helmuth Trischler</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ097 Wettersatelliten</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2021/11/21/rz097-wettersatelliten/</link>
      <pubDate>Sun, 21 Nov 2021 11:00:00 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">podlove-2021-11-12t22:45:57+00:00-d7757e86d8e3f80</guid>
      <description><![CDATA[Die europäische Organisation EUMETSAT ist der europäische Betreiber von Wettersatelliten und Datendienstleister für die Wetterdienste und die Wissenschaft. EUMETSAT steuert von seinem Stammsitz in Darmstadt die Flotte der Meteosat- und MetOp-Satelliten und ist im Rahmen des EU-Programms Copernicus auch Teil der europäischen Erdbeobachtungsmissionen. Wir sprechen über die Entwicklung der europäischen Wettersatelliten seit den 70er Jahren und die die heutige Flotte von EUMETSAT zur Beobachtung der Wetterlage, wie neue Systeme geplant und schrittweise eingeführt werden und welche zukünftigen Herausforderungen für die Wetterbeobachtung anstehen.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2021/11/21/rz097-wettersatelliten/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/3118/s/feed/c/mp3/rz097-wettersatelliten.mp3" length="61606079" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>01:42:34</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Die europäische Satellitenfamilie zur Messung der Wetterphänomene</itunes:subtitle>
      <itunes:episode>97</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Die europäische Organisation EUMETSAT ist der europäische Betreiber von Wettersatelliten und Datendienstleister für die Wetterdienste und die Wissenschaft. EUMETSAT steuert von seinem Stammsitz in Darmstadt die Flotte der Meteosat- und MetOp-Satelliten und ist im Rahmen des EU-Programms Copernicus auch Teil der europäischen Erdbeobachtungsmissionen. Wir sprechen über die Entwicklung der europäischen Wettersatelliten seit den 70er Jahren und die die heutige Flotte von EUMETSAT zur Beobachtung der Wetterlage, wie neue Systeme geplant und schrittweise eingeführt werden und welche zukünftigen Herausforderungen für die Wetterbeobachtung anstehen.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz097-wettersatelliten.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[


    <p><strong>Die europäische Satellitenfamilie zur Messung der Wetterphänomene</strong></p>
    <div>
        <img decoding="async" src="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz097-wettersatelliten.hero.jpg" width="600px" />
    </div>

    <p>
        Die europäische Organisation EUMETSAT ist der europäische Betreiber von Wettersatelliten und Datendienstleister für die Wetterdienste und die Wissenschaft. EUMETSAT steuert von seinem Stammsitz in Darmstadt die Flotte der Meteosat- und MetOp-Satelliten und ist im Rahmen des EU-Programms Copernicus auch Teil der europäischen Erdbeobachtungsmissionen. Wir sprechen über die Entwicklung der europäischen Wettersatelliten seit den 70er Jahren und die die heutige Flotte von EUMETSAT zur Beobachtung der Wetterlage, wie neue Systeme geplant und schrittweise eingeführt werden und welche zukünftigen Herausforderungen für die Wetterbeobachtung anstehen.
    </p>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
1 Stunde


42 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    28.09.2021
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Cristian Bank" title="Cristian Bank" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032312f31312f637269737469616e2d62616e6b2d7371756172652e6a7067/128/0/0/cristian-bank" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032312f31312f637269737469616e2d62616e6b2d7371756172652e6a7067/128/0/0/cristian-bank 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032312f31312f637269737469616e2d62616e6b2d7371756172652e6a7067/256/0/0/cristian-bank 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032312f31312f637269737469616e2d62616e6b2d7371756172652e6a7067/384/0/0/cristian-bank 3x"/>


<br/>
<strong>Cristian Bank</strong>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>



<p>Wir sprechen mit Cristian Bank, Direktor für die Entwicklung neuer Satellitensysteme bei EUMETSAT über die Entstehung des Meteosat-Programms und der Geburt der EUMETSAT-Organisation.</p>

    <hr/>

    <div style="display: flex; margin-right: 20px">
        <div class="transcript-logo">
                    </div>
        <div class="transcript-text" style="flex: 1; margin-left: 20px;">
            <p>
                Für diese Episode von Raumzeit liegt auch ein <strong>vollständiges Transkript</strong>
                mit Zeitmarken und Sprecheridentifikation vor.
            </p>
            <p>
                Bitte beachten: das Transkript wurde automatisiert erzeugt und wurde nicht nachträglich gegengelesen oder korrigiert.
                Dieser Prozess ist nicht sonderlich genau und das Ergebnis enthält daher mit Sicherheit eine Reihe von Fehlern.
                Im Zweifel gilt immer das in der Sendung aufgezeichnete gesprochene Wort.
                Formate:
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2021/11/21/rz097-wettersatelliten/?podlove_template_page=episode-transcript-html" download="rz097-wettersatelliten.transcript.html">HTML</a>,
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2021/11/21/rz097-wettersatelliten/?podlove_transcript=webvtt" download="rz097-wettersatelliten.transcript.vtt">WEBVTT</a>.
            </p>
        </div>
    </div>

    

    <hr/>
    

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    <div class='osfx-shownote-block'><div class='glossary'>
            <h2>Glossar</h2>
    <ul>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/EUMETSAT" alt="EUMETSAT – Wikipedia" title="EUMETSAT – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/EUMETSAT">EUMETSAT – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Voyager-Programm" alt="Voyager-Programm – Wikipedia" title="Voyager-Programm – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Voyager-Programm">Voyager-Programm – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Viking" alt="Viking – Wikipedia" title="Viking – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Viking">Viking – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Spacelab" alt="Spacelab – Wikipedia" title="Spacelab – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Spacelab">Spacelab – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Space_Shuttle" alt="Space Shuttle – Wikipedia" title="Space Shuttle – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Space_Shuttle">Space Shuttle – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Ernst_Messerschmid" alt="Ernst Messerschmid – Wikipedia" title="Ernst Messerschmid – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Ernst_Messerschmid">Ernst Messerschmid – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Columbus_(ISS-Modul)" alt="Columbus (ISS-Modul) – Wikipedia" title="Columbus (ISS-Modul) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Columbus_(ISS-Modul)">Columbus (ISS-Modul) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Ariane_(Rakete)" alt="Ariane (Rakete) – Wikipedia" title="Ariane (Rakete) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Ariane_(Rakete)">Ariane (Rakete) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Automated_Transfer_Vehicle" alt="Automated Transfer Vehicle – Wikipedia" title="Automated Transfer Vehicle – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Automated_Transfer_Vehicle">Automated Transfer Vehicle – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Wetterstation" alt="Wetterstation – Wikipedia" title="Wetterstation – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Wetterstation">Wetterstation – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Wetterballon" alt="Wetterballon – Wikipedia" title="Wetterballon – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Wetterballon">Wetterballon – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/H%C3%B6henforschungsrakete" alt="Höhenforschungsrakete – Wikipedia" title="Höhenforschungsrakete – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/H%C3%B6henforschungsrakete">Höhenforschungsrakete – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Meteosat" alt="Meteosat – Wikipedia" title="Meteosat – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Meteosat">Meteosat – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Geosynchrone_Umlaufbahn" alt="Geosynchrone Umlaufbahn – Wikipedia" title="Geosynchrone Umlaufbahn – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Geosynchrone_Umlaufbahn">Geosynchrone Umlaufbahn – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Sonnensynchrone_Umlaufbahn" alt="Sonnensynchrone Umlaufbahn – Wikipedia" title="Sonnensynchrone Umlaufbahn – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Sonnensynchrone_Umlaufbahn">Sonnensynchrone Umlaufbahn – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Sofortbildkamera" alt="Sofortbildkamera – Wikipedia" title="Sofortbildkamera – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Sofortbildkamera">Sofortbildkamera – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Cirrus_(Wolke)" alt="Cirrus (Wolke) – Wikipedia" title="Cirrus (Wolke) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Cirrus_(Wolke)">Cirrus (Wolke) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/European_Launcher_Development_Organisation" alt="European Launcher Development Organisation – Wikipedia" title="European Launcher Development Organisation – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/European_Launcher_Development_Organisation">European Launcher Development Organisation – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/European_Space_Research_Organisation" alt="European Space Research Organisation – Wikipedia" title="European Space Research Organisation – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/European_Space_Research_Organisation">European Space Research Organisation – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Flugmeteorologie" alt="Flugmeteorologie – Wikipedia" title="Flugmeteorologie – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Flugmeteorologie">Flugmeteorologie – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/CCD-Sensor" alt="CCD-Sensor – Wikipedia" title="CCD-Sensor – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/CCD-Sensor">CCD-Sensor – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Europ%C3%A4isches_Weltraumforschungs-_und_Technologiezentrum" alt="Europäisches Weltraumforschungs- und Technologiezentrum – Wikipedia" title="Europäisches Weltraumforschungs- und Technologiezentrum – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Europ%C3%A4isches_Weltraumforschungs-_und_Technologiezentrum">Europäisches Weltraumforschungs- und Technologiezentrum – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Sojus_(Rakete)" alt="Sojus (Rakete) – Wikipedia" title="Sojus (Rakete) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Sojus_(Rakete)">Sojus (Rakete) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Ausbruch_des_Eyjafjallaj%C3%B6kull_2010" alt="Ausbruch des Eyjafjallajökull 2010 – Wikipedia" title="Ausbruch des Eyjafjallajökull 2010 – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Ausbruch_des_Eyjafjallaj%C3%B6kull_2010">Ausbruch des Eyjafjallajökull 2010 – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Sentinel_(Satellit)" alt="Sentinel (Satellit) – Wikipedia" title="Sentinel (Satellit) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Sentinel_(Satellit)">Sentinel (Satellit) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Copernicus_(Erdbeobachtungsprogramm)" alt="Copernicus (Erdbeobachtungsprogramm) – Wikipedia" title="Copernicus (Erdbeobachtungsprogramm) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Copernicus_(Erdbeobachtungsprogramm)">Copernicus (Erdbeobachtungsprogramm) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://raumzeit-podcast.de/2018/01/20/rz069-copernicus-open-data-strategy/" alt="RZ069 Copernicus Open Data Strategy | Raumzeit" title="RZ069 Copernicus Open Data Strategy | Raumzeit" /><a href="https://raumzeit-podcast.de/2018/01/20/rz069-copernicus-open-data-strategy/">RZ069 Copernicus Open Data Strategy | Raumzeit</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Cloud_Computing" alt="Cloud Computing – Wikipedia" title="Cloud Computing – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Cloud_Computing">Cloud Computing – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Big_Data" alt="Big Data – Wikipedia" title="Big Data – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Big_Data">Big Data – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://en.wikipedia.org/wiki/Destination_Earth_(European_Union)" alt="Destination Earth (European Union) - Wikipedia" title="Destination Earth (European Union) - Wikipedia" /><a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Destination_Earth_(European_Union)">Destination Earth (European Union) - Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://www.eumetsat.int/about-us/satellite-application-facilities-safs" alt="Satellite Application Facilities (SAFs) | EUMETSAT" title="Satellite Application Facilities (SAFs) | EUMETSAT" /><a href="https://www.eumetsat.int/about-us/satellite-application-facilities-safs">Satellite Application Facilities (SAFs) | EUMETSAT</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Maschinelles_Lernen" alt="Maschinelles Lernen – Wikipedia" title="Maschinelles Lernen – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Maschinelles_Lernen">Maschinelles Lernen – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://www.eumetsat.int/our-satellites/jason-series" alt="Jason series | EUMETSAT" title="Jason series | EUMETSAT" /><a href="https://www.eumetsat.int/our-satellites/jason-series">Jason series | EUMETSAT</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://en.wikipedia.org/wiki/Jason_satellite_series" alt="Jason satellite series - Wikipedia" title="Jason satellite series - Wikipedia" /><a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Jason_satellite_series">Jason satellite series - Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/CryoSat" alt="CryoSat – Wikipedia" title="CryoSat – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/CryoSat">CryoSat – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/ADM-Aeolus" alt="ADM-Aeolus – Wikipedia" title="ADM-Aeolus – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/ADM-Aeolus">ADM-Aeolus – Wikipedia</a></li>    </ul>
</div>    
    
</div>
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
]]></content:encoded>
      <psc:chapters xmlns:psc="http://podlove.org/simple-chapters" version="1.2">
        <psc:chapter start="00:00:00.000" title="Intro"/>
        <psc:chapter start="00:00:32.713" title="Begrüßung"/>
        <psc:chapter start="00:01:15.918" title="EUMETSAT"/>
        <psc:chapter start="00:02:04.504" title="Persönlicher Hintergrund"/>
        <psc:chapter start="00:04:09.998" title="Wetterbeobachtug"/>
        <psc:chapter start="00:08:46.911" title="Geschichte der Wettersatelliten"/>
        <psc:chapter start="00:18:53.959" title="Meteosat-Programm"/>
        <psc:chapter start="00:30:57.392" title="Technische Weiterentwicklung"/>
        <psc:chapter start="00:36:14.282" title="Satellitenbau -und design"/>
        <psc:chapter start="00:47:25.000" title="MetOp"/>
        <psc:chapter start="00:50:49.208" title="Wetter als Datendiensteistung"/>
        <psc:chapter start="01:10:43.095" title="Die Wettervorhersage"/>
        <psc:chapter start="01:21:28.376" title="Seewetter und Meeresspiegelmessung"/>
        <psc:chapter start="01:24:36.056" title="Zukünftige Missionen und Ausrichtung"/>
        <psc:chapter start="01:29:03.017" title="Windmessung und Wettermodelle"/>
        <psc:chapter start="01:37:45.017" title="Ausklang"/>
      </psc:chapters>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2021/11/21/rz097-wettersatelliten/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2021/11/21/rz097-wettersatelliten/?podlove_transcript=webvtt" type="text/vtt"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2021/11/21/rz097-wettersatelliten/?podlove_transcript=json_podcastindex" type="application/json"/>
      <itunes:season>2</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Cristian Bank</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2021/11/cristian-bank-square.jpg" role="guest">Cristian Bank</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ096 Erdähnliche Exoplaneten</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2021/11/07/rz096-erdaehnliche-exoplaneten/</link>
      <pubDate>Sun, 07 Nov 2021 10:00:00 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">podlove-2021-11-02t21:29:50+00:00-af2ae1479e30b97</guid>
      <description><![CDATA[Exoplaneten sind eine der jüngsten wissenschaftlichen Disziplinen, doch beschleunigt sich die Zahl der Erkenntnisse durch zahlreiche erfolgreiche Deep Space Missionen und weiterer Forschung in diesem Bereich immer mehr. Nach der ersten Runde der reinen Detektion dieser fernen und schwer zu findenden Körper, geht jetzt auch die Suche nach Planeten los, die Gemeinsamkeiten mit der Erde aufweisen.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2021/11/07/rz096-erdaehnliche-exoplaneten/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/3111/s/feed/c/mp3/rz096-erdaehnliche-exoplaneten.mp3" length="59598804" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>01:39:13</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Die Suche nach Planeten außerhalb unseres Sonnensystems nimmt Fahrt auf</itunes:subtitle>
      <itunes:episode>96</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Exoplaneten sind eine der jüngsten wissenschaftlichen Disziplinen, doch beschleunigt sich die Zahl der Erkenntnisse durch zahlreiche erfolgreiche Deep Space Missionen und weiterer Forschung in diesem Bereich immer mehr. Nach der ersten Runde der reinen Detektion dieser fernen und schwer zu findenden Körper, geht jetzt auch die Suche nach Planeten los, die Gemeinsamkeiten mit der Erde aufweisen.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz096-erdaehnliche-exoplaneten.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[


    <p><strong>Die Suche nach Planeten außerhalb unseres Sonnensystems nimmt Fahrt auf</strong></p>
    <div>
        <img decoding="async" src="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz096-erdaehnliche-exoplaneten.hero.jpg" width="600px" />
    </div>

    <p>
        Exoplaneten sind eine der jüngsten wissenschaftlichen Disziplinen, doch beschleunigt sich die Zahl der Erkenntnisse durch zahlreiche erfolgreiche Deep Space Missionen und weiterer Forschung in diesem Bereich immer mehr. Nach der ersten Runde der reinen Detektion dieser fernen und schwer zu findenden Körper, geht jetzt auch die Suche nach Planeten los, die Gemeinsamkeiten mit der Erde aufweisen.
    </p>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
1 Stunde


39 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    27.09.2021
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Lena Noack" title="Lena Noack" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032312f31312f6c656e612d6e6f61636b2e6a7067/128/0/0/lena-noack" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032312f31312f6c656e612d6e6f61636b2e6a7067/128/0/0/lena-noack 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032312f31312f6c656e612d6e6f61636b2e6a7067/256/0/0/lena-noack 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032312f31312f6c656e612d6e6f61636b2e6a7067/384/0/0/lena-noack 3x"/>


<br/>
<strong>Lena Noack</strong>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>



<p>Wir sprechen mit Lena Noack, Professorin und Leiterin der Gruppe Geodynamik und Mineralphysik planetarer Prozesse am Institut der Geowissenschaften der FU Berlin. Sie rückt den Exoplaneten auch mathematisch zu Leibe indem sie in komplexen Modellierungen die Entstehung kompletter Sonnensysteme simuliert um den letzten Geheimnissen der Exoplaneten auf den Leib zu rücken.</p>

    <hr/>

    <div style="display: flex; margin-right: 20px">
        <div class="transcript-logo">
                    </div>
        <div class="transcript-text" style="flex: 1; margin-left: 20px;">
            <p>
                Für diese Episode von Raumzeit liegt auch ein <strong>vollständiges Transkript</strong>
                mit Zeitmarken und Sprecheridentifikation vor.
            </p>
            <p>
                Bitte beachten: das Transkript wurde automatisiert erzeugt und wurde nicht nachträglich gegengelesen oder korrigiert.
                Dieser Prozess ist nicht sonderlich genau und das Ergebnis enthält daher mit Sicherheit eine Reihe von Fehlern.
                Im Zweifel gilt immer das in der Sendung aufgezeichnete gesprochene Wort.
                Formate:
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2021/11/07/rz096-erdaehnliche-exoplaneten/?podlove_template_page=episode-transcript-html" download="rz096-erdaehnliche-exoplaneten.transcript.html">HTML</a>,
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2021/11/07/rz096-erdaehnliche-exoplaneten/?podlove_transcript=webvtt" download="rz096-erdaehnliche-exoplaneten.transcript.vtt">WEBVTT</a>.
            </p>
        </div>
    </div>

    

    <hr/>
    

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    <div class='osfx-shownote-block'><div class='glossary'>
            <h2>Glossar</h2>
    <ul>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://raumzeit-podcast.de/2016/01/05/rz060-extrasolare-planeten/" alt="RZ060 Extrasolare Planeten | Raumzeit" title="RZ060 Extrasolare Planeten | Raumzeit" /><a href="https://raumzeit-podcast.de/2016/01/05/rz060-extrasolare-planeten/">RZ060 Extrasolare Planeten | Raumzeit</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://www.dlr.de/pf" alt="DLR - Institut für Planetenforschung - Home" title="DLR - Institut für Planetenforschung - Home" /><a href="https://www.dlr.de/pf">DLR - Institut für Planetenforschung - Home</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary">DLR Institut für Planetenforschung</li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Plattentektonik" alt="Plattentektonik – Wikipedia" title="Plattentektonik – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Plattentektonik">Plattentektonik – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Vulkanismus" alt="Vulkanismus – Wikipedia" title="Vulkanismus – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Vulkanismus">Vulkanismus – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Exoplanet" alt="Exoplanet – Wikipedia" title="Exoplanet – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Exoplanet">Exoplanet – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/COROT_(Weltraumteleskop)" alt="COROT (Weltraumteleskop) – Wikipedia" title="COROT (Weltraumteleskop) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/COROT_(Weltraumteleskop)">COROT (Weltraumteleskop) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/PLATO" alt="PLATO – Wikipedia" title="PLATO – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/PLATO">PLATO – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Pulsar" alt="Pulsar – Wikipedia" title="Pulsar – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Pulsar">Pulsar – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Interferometrie" alt="Interferometrie – Wikipedia" title="Interferometrie – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Interferometrie">Interferometrie – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://en.wikipedia.org/wiki/Large_Interferometer_For_Exoplanets" alt="Large Interferometer For Exoplanets - Wikipedia" title="Large Interferometer For Exoplanets - Wikipedia" /><a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Large_Interferometer_For_Exoplanets">Large Interferometer For Exoplanets - Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Transiting_Exoplanet_Survey_Satellite" alt="Transiting Exoplanet Survey Satellite – Wikipedia" title="Transiting Exoplanet Survey Satellite – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Transiting_Exoplanet_Survey_Satellite">Transiting Exoplanet Survey Satellite – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Mars_(Planet)" alt="Mars (Planet) – Wikipedia" title="Mars (Planet) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Mars_(Planet)">Mars (Planet) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Venus_(Planet)" alt="Venus (Planet) – Wikipedia" title="Venus (Planet) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Venus_(Planet)">Venus (Planet) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Spektralklasse" alt="Spektralklasse – Wikipedia" title="Spektralklasse – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Spektralklasse">Spektralklasse – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Transitmethode" alt="Transitmethode – Wikipedia" title="Transitmethode – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Transitmethode">Transitmethode – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Trappist-1" alt="Trappist-1 – Wikipedia" title="Trappist-1 – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Trappist-1">Trappist-1 – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Habitable_Zone" alt="Habitable Zone – Wikipedia" title="Habitable Zone – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Habitable_Zone">Habitable Zone – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Proxima_Centauri" alt="Proxima Centauri – Wikipedia" title="Proxima Centauri – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Proxima_Centauri">Proxima Centauri – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Spektroskopie" alt="Spektroskopie – Wikipedia" title="Spektroskopie – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Spektroskopie">Spektroskopie – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Eismond" alt="Eismond – Wikipedia" title="Eismond – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Eismond">Eismond – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Io_(Mond)" alt="Io (Mond) – Wikipedia" title="Io (Mond) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Io_(Mond)">Io (Mond) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Akkretionsscheibe" alt="Akkretionsscheibe – Wikipedia" title="Akkretionsscheibe – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Akkretionsscheibe">Akkretionsscheibe – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Mantelkonvektion" alt="Mantelkonvektion – Wikipedia" title="Mantelkonvektion – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Mantelkonvektion">Mantelkonvektion – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Python_(Programmiersprache)" alt="Python (Programmiersprache) – Wikipedia" title="Python (Programmiersprache) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Python_(Programmiersprache)">Python (Programmiersprache) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Matlab" alt="Matlab – Wikipedia" title="Matlab – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Matlab">Matlab – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/James-Webb-Weltraumteleskop" alt="James-Webb-Weltraumteleskop – Wikipedia" title="James-Webb-Weltraumteleskop – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/James-Webb-Weltraumteleskop">James-Webb-Weltraumteleskop – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://raumzeit-podcast.de/2021/09/26/rz093-das-james-webb-weltraumteleskop/" alt="RZ093 Das James-Webb-Weltraumteleskop | Raumzeit" title="RZ093 Das James-Webb-Weltraumteleskop | Raumzeit" /><a href="https://raumzeit-podcast.de/2021/09/26/rz093-das-james-webb-weltraumteleskop/">RZ093 Das James-Webb-Weltraumteleskop | Raumzeit</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Cyanobakterien" alt="Cyanobakterien – Wikipedia" title="Cyanobakterien – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Cyanobakterien">Cyanobakterien – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Proxima_Centauri" alt="Proxima Centauri – Wikipedia" title="Proxima Centauri – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Proxima_Centauri">Proxima Centauri – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Supererde" alt="Supererde – Wikipedia" title="Supererde – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Supererde">Supererde – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/New_Horizons" alt="New Horizons – Wikipedia" title="New Horizons – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/New_Horizons">New Horizons – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Breakthrough_Starshot" alt="Breakthrough Starshot – Wikipedia" title="Breakthrough Starshot – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Breakthrough_Starshot">Breakthrough Starshot – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Sonnensegel_(Raumfahrt)" alt="Sonnensegel (Raumfahrt) – Wikipedia" title="Sonnensegel (Raumfahrt) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Sonnensegel_(Raumfahrt)">Sonnensegel (Raumfahrt) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Au%C3%9Ferirdisches_Leben" alt="Außerirdisches Leben – Wikipedia" title="Außerirdisches Leben – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Au%C3%9Ferirdisches_Leben">Außerirdisches Leben – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Phosphane" alt="Phosphane – Wikipedia" title="Phosphane – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Phosphane">Phosphane – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Methan" alt="Methan – Wikipedia" title="Methan – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Methan">Methan – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://raumzeit-podcast.de/2020/04/08/rz086-meteoriten/" alt="RZ086 Meteoriten | Raumzeit" title="RZ086 Meteoriten | Raumzeit" /><a href="https://raumzeit-podcast.de/2020/04/08/rz086-meteoriten/">RZ086 Meteoriten | Raumzeit</a></li>    </ul>
</div>    
    
</div>
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
]]></content:encoded>
      <psc:chapters xmlns:psc="http://podlove.org/simple-chapters" version="1.2">
        <psc:chapter start="00:00:00.000" title="Intro"/>
        <psc:chapter start="00:00:35.244" title="Begrüßung"/>
        <psc:chapter start="00:01:36.642" title="Persönlicher Hintergrund"/>
        <psc:chapter start="00:09:20.101" title="Der erste Exoplanet"/>
        <psc:chapter start="00:12:26.187" title="Auf der Suche nach weiteren Exoplaneten"/>
        <psc:chapter start="00:19:39.962" title="Wann ist ein Planet erdähnlich?"/>
        <psc:chapter start="00:28:17.465" title="Was wissen wir über die bekannten Exoplaneten?"/>
        <psc:chapter start="00:35:34.180" title="Entdeckung von Trappist-1"/>
        <psc:chapter start="00:37:52.786" title="Beobachtung der Atmosphären"/>
        <psc:chapter start="00:44:07.706" title="Modellierung der Planetenentstehung"/>
        <psc:chapter start="01:06:09.535" title="Trappist-1 und Leben"/>
        <psc:chapter start="01:12:02.728" title="Proxima Centauri"/>
        <psc:chapter start="01:19:33.465" title="Gibt es eine zweite Erde?"/>
        <psc:chapter start="01:22:46.121" title="Wie viel erdähnliche Planeten gibt es?"/>
        <psc:chapter start="01:26:38.177" title="Andere Lebensformen"/>
        <psc:chapter start="01:33:28.155" title="Neuer Studiengang an der FU"/>
        <psc:chapter start="01:36:52.002" title="Ausklang"/>
      </psc:chapters>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2021/11/07/rz096-erdaehnliche-exoplaneten/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2021/11/07/rz096-erdaehnliche-exoplaneten/?podlove_transcript=webvtt" type="text/vtt"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2021/11/07/rz096-erdaehnliche-exoplaneten/?podlove_transcript=json_podcastindex" type="application/json"/>
      <itunes:season>2</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Lena Noack</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2021/11/lena-noack.jpg" role="guest">Lena Noack</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>Wichtiger Hinweis der Metaebene</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2021/10/27/wichtiger-hinweis-der-metaebene/</link>
      <pubDate>Wed, 27 Oct 2021 11:51:28 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">podlove-2021-10-27t11:50:25+00:00-20e2af2caebfcf4</guid>
      <description><![CDATA[Die Metaebene gibt es nur, weil Ihr, die Hörerinnen und Hörer, sie finanziert. Es gibt keine Einnahmen aus Werbung und das soll auch so bleiben. Ganz wichtig sind die Daueraufträge, die viele von Euch eingerichtet haben. Nun ändert sich leider (ein weiteres Mal nach 2020) die Bankverbindung und ich bitte Euch, Eure Daueraufträge entsprechend abzuändern, sonst geht der Metaebene sehr bald das Geld aus. Die neue IBAN lautet DE85120400000028046100.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2021/10/27/wichtiger-hinweis-der-metaebene/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/3108/s/feed/c/mp3/zwischenruf-2021.mp3" length="3275070" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>00:05:21</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Ein wichtiger Zwischenruf aus der Metaebene</itunes:subtitle>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Die Metaebene gibt es nur, weil Ihr, die Hörerinnen und Hörer, sie finanziert. Es gibt keine Einnahmen aus Werbung und das soll auch so bleiben. Ganz wichtig sind die Daueraufträge, die viele von Euch eingerichtet haben. Nun ändert sich leider (ein weiteres Mal nach 2020) die Bankverbindung und ich bitte Euch, Eure Daueraufträge entsprechend abzuändern, sonst geht der Metaebene sehr bald das Geld aus. Die neue IBAN lautet DE85120400000028046100.]]></itunes:summary>
      <content:encoded><![CDATA[



<div style="clear: both">
<p><strong>Ein wichtiger Zwischenruf aus der Metaebene</strong></p>
    <p>
        <a href="https://raumzeit-podcast.de/2021/10/27/wichtiger-hinweis-der-metaebene/">
            
        </a>
        Die Metaebene gibt es nur, weil Ihr, die Hörerinnen und Hörer, sie finanziert. Es gibt keine Einnahmen aus Werbung und das soll auch so bleiben. Ganz wichtig sind die Daueraufträge, die viele von Euch eingerichtet haben. Nun ändert sich leider (ein weiteres Mal nach 2020) die Bankverbindung und ich bitte Euch, Eure Daueraufträge entsprechend abzuändern, sonst geht der Metaebene sehr bald das Geld aus. Die neue IBAN lautet DE85120400000028046100.
    </p>
</div>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">

5 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    27.10.2021
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

</div>



<p><a href="https://metaebene.me/spenden">Spenden für die Metaebene</a></p>



<pre class="wp-block-preformatted"><strong>Inhaber: Tim Pritlove
IBAN:    DE85120400000028046100
BIC:     COBADEFF </strong></pre>



<ul class="wp-block-list"><li><a href="https://cre.fm/">CRE</a></li><li><a href="https://raumzeit-podcast.de/">Raumzeit</a></li><li><a href="https://forschergeist.de/">Forschergeist</a></li><li><a href="https://freakshow.fm/">Freak Show</a></li><li><a href="https://logbuch-netzpolitik.de/">Logbuch:Netzpolitik</a></li><li><a href="https://ukw.fm/">UKW</a></li></ul>

    <hr/>

    <div style="display: flex; margin-right: 20px">
        <div class="transcript-logo">
                    </div>
        <div class="transcript-text" style="flex: 1; margin-left: 20px;">
            <p>
                Für diese Episode von Raumzeit liegt auch ein <strong>vollständiges Transkript</strong>
                mit Zeitmarken und Sprecheridentifikation vor.
            </p>
            <p>
                Bitte beachten: das Transkript wurde automatisiert erzeugt und wurde nicht nachträglich gegengelesen oder korrigiert.
                Dieser Prozess ist nicht sonderlich genau und das Ergebnis enthält daher mit Sicherheit eine Reihe von Fehlern.
                Im Zweifel gilt immer das in der Sendung aufgezeichnete gesprochene Wort.
                Formate:
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2021/10/27/wichtiger-hinweis-der-metaebene/?podlove_template_page=episode-transcript-html" download="zwischenruf-2021.transcript.html">HTML</a>,
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2021/10/27/wichtiger-hinweis-der-metaebene/?podlove_transcript=webvtt" download="zwischenruf-2021.transcript.vtt">WEBVTT</a>.
            </p>
        </div>
    </div>

    

    <hr/>
    

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
]]></content:encoded>
      <psc:chapters xmlns:psc="http://podlove.org/simple-chapters" version="1.2">
        <psc:chapter start="00:00:00.000" title="Hallo"/>
        <psc:chapter start="00:00:24.026" title="Bitte Dauerauftrag ändern"/>
        <psc:chapter start="00:02:14.362" title="Mehrwert"/>
        <psc:chapter start="00:02:33.710" title="CRE"/>
        <psc:chapter start="00:02:54.746" title="Raumzeit"/>
        <psc:chapter start="00:03:15.140" title="Forschergeist"/>
        <psc:chapter start="00:03:28.153" title="Freak Show"/>
        <psc:chapter start="00:03:48.171" title="Logbuch:Netzpolitik"/>
        <psc:chapter start="00:04:06.853" title="UKW"/>
        <psc:chapter start="00:04:37.840" title="Die Metaebene"/>
        <psc:chapter start="00:05:14.696" title="Tschüss"/>
      </psc:chapters>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2021/10/27/wichtiger-hinweis-der-metaebene/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2021/10/27/wichtiger-hinweis-der-metaebene/?podlove_transcript=webvtt" type="text/vtt"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2021/10/27/wichtiger-hinweis-der-metaebene/?podlove_transcript=json_podcastindex" type="application/json"/>
      <itunes:season>2</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ095 JUICE</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2021/10/24/rz095-juice/</link>
      <pubDate>Sun, 24 Oct 2021 10:00:00 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">podlove-2021-10-18t23:39:30+00:00-cb3b72ce7916375</guid>
      <description><![CDATA[Das Jupitersystem mit seine großen Zahl an Monden birgt noch viel Unbekanntes und im nächsten Jahr startet die ESA mit JUICE eine Mission, die sich weniger auf den Planeten selbst als vielmehr auf seine Monde konzentrieren wird. Finales Ziel ist der größte der sogenannten Galileiischen Monde Ganymed. Die Sonde wird in einen Orbit um diesen Mond eintreten und dabei das Objekt über einen längeren Zeitpunkt mit vielen Instrumenten aufs genaueste untersuchen.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2021/10/24/rz095-juice/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/3097/s/feed/c/mp3/rz095-juice.mp3" length="40705246" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>01:07:44</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Die ESA-Mission zu den Eismonden des Jupiters</itunes:subtitle>
      <itunes:episode>95</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Das Jupitersystem mit seine großen Zahl an Monden birgt noch viel Unbekanntes und im nächsten Jahr startet die ESA mit JUICE eine Mission, die sich weniger auf den Planeten selbst als vielmehr auf seine Monde konzentrieren wird. Finales Ziel ist der größte der sogenannten Galileiischen Monde Ganymed. Die Sonde wird in einen Orbit um diesen Mond eintreten und dabei das Objekt über einen längeren Zeitpunkt mit vielen Instrumenten aufs genaueste untersuchen.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz095-juice.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[


    <p><strong>Die ESA-Mission zu den Eismonden des Jupiters</strong></p>
    <div>
        <img decoding="async" src="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz095-juice.hero.jpg" width="600px" />
    </div>

    <p>
        Das Jupitersystem mit seine großen Zahl an Monden birgt noch viel Unbekanntes und im nächsten Jahr startet die ESA mit JUICE eine Mission, die sich weniger auf den Planeten selbst als vielmehr auf seine Monde konzentrieren wird. Finales Ziel ist der größte der sogenannten Galileiischen Monde Ganymed. Die Sonde wird in einen Orbit um diesen Mond eintreten und dabei das Objekt über einen längeren Zeitpunkt mit vielen Instrumenten aufs genaueste untersuchen.
    </p>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
1 Stunde


7 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    22.09.2021
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Nicolas Altobelli" title="Nicolas Altobelli" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032312f31302f6e69636f6c61732d616c746962656c6c692e6a706567/128/0/0/nicolas-altobelli" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032312f31302f6e69636f6c61732d616c746962656c6c692e6a706567/128/0/0/nicolas-altobelli 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032312f31302f6e69636f6c61732d616c746962656c6c692e6a706567/256/0/0/nicolas-altobelli 2x"/>


<br/>
<strong>Nicolas Altobelli</strong>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>



<p>Wir sprechen mit Nicolas Altobelli, Mission Manager der JUICE Mission am ESAC in Spanien. Wir reden über die Ziele der Mission, den langen Anflug auf das Jupitersystem und den Eintritt in den Orbit um Ganymed, die Instrumente der Sonde, wissenschaftlichen Ziele der Mission und die Besonderheiten und Rätsel, die uns die Monde des Jupiter heute noch aufgeben.</p>

    <hr/>

    <div style="display: flex; margin-right: 20px">
        <div class="transcript-logo">
                    </div>
        <div class="transcript-text" style="flex: 1; margin-left: 20px;">
            <p>
                Für diese Episode von Raumzeit liegt auch ein <strong>vollständiges Transkript</strong>
                mit Zeitmarken und Sprecheridentifikation vor.
            </p>
            <p>
                Bitte beachten: das Transkript wurde automatisiert erzeugt und wurde nicht nachträglich gegengelesen oder korrigiert.
                Dieser Prozess ist nicht sonderlich genau und das Ergebnis enthält daher mit Sicherheit eine Reihe von Fehlern.
                Im Zweifel gilt immer das in der Sendung aufgezeichnete gesprochene Wort.
                Formate:
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2021/10/24/rz095-juice/?podlove_template_page=episode-transcript-html" download="rz095-juice.transcript.html">HTML</a>,
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2021/10/24/rz095-juice/?podlove_transcript=webvtt" download="rz095-juice.transcript.vtt">WEBVTT</a>.
            </p>
        </div>
    </div>

    

    <hr/>
    

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    <div class='osfx-shownote-block'><div class='glossary'>
            <h2>Glossar</h2>
    <ul>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/JUICE_(Raumsonde)" alt="JUICE (Raumsonde) – Wikipedia" title="JUICE (Raumsonde) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/JUICE_(Raumsonde)">JUICE (Raumsonde) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Rosetta_(Sonde)" alt="Rosetta (Sonde) – Wikipedia" title="Rosetta (Sonde) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Rosetta_(Sonde)">Rosetta (Sonde) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://raumzeit-podcast.de/2011/07/25/rz020-giotto-und-rosetta/" alt="RZ020 Giotto und Rosetta | Raumzeit" title="RZ020 Giotto und Rosetta | Raumzeit" /><a href="https://raumzeit-podcast.de/2011/07/25/rz020-giotto-und-rosetta/">RZ020 Giotto und Rosetta | Raumzeit</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://raumzeit-podcast.de/2015/06/16/rz058-philae/" alt="RZ058 Philae | Raumzeit" title="RZ058 Philae | Raumzeit" /><a href="https://raumzeit-podcast.de/2015/06/16/rz058-philae/">RZ058 Philae | Raumzeit</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Tschurjumow-Gerassimenko" alt="Tschurjumow-Gerassimenko – Wikipedia" title="Tschurjumow-Gerassimenko – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Tschurjumow-Gerassimenko">Tschurjumow-Gerassimenko – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Cassini-Huygens" alt="Cassini-Huygens – Wikipedia" title="Cassini-Huygens – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Cassini-Huygens">Cassini-Huygens – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Galileische_Monde" alt="Galileische Monde – Wikipedia" title="Galileische Monde – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Galileische_Monde">Galileische Monde – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Galileo_(Raumsonde)" alt="Galileo (Raumsonde) – Wikipedia" title="Galileo (Raumsonde) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Galileo_(Raumsonde)">Galileo (Raumsonde) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Raucher_(Hydrothermie)" alt="Raucher (Hydrothermie) – Wikipedia" title="Raucher (Hydrothermie) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Raucher_(Hydrothermie)">Raucher (Hydrothermie) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Enceladus_(Mond)" alt="Enceladus (Mond) – Wikipedia" title="Enceladus (Mond) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Enceladus_(Mond)">Enceladus (Mond) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Bahnresonanz" alt="Bahnresonanz – Wikipedia" title="Bahnresonanz – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Bahnresonanz">Bahnresonanz – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Gasplanet" alt="Gasplanet – Wikipedia" title="Gasplanet – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Gasplanet">Gasplanet – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Europa_Clipper" alt="Europa Clipper – Wikipedia" title="Europa Clipper – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Europa_Clipper">Europa Clipper – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Juno_(Raumsonde)" alt="Juno (Raumsonde) – Wikipedia" title="Juno (Raumsonde) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Juno_(Raumsonde)">Juno (Raumsonde) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Swing-by" alt="Swing-by – Wikipedia" title="Swing-by – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Swing-by">Swing-by – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Ulysses_(Sonde)" alt="Ulysses (Sonde) – Wikipedia" title="Ulysses (Sonde) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Ulysses_(Sonde)">Ulysses (Sonde) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Jupiter_(Planet)" alt="Jupiter (Planet) – Wikipedia" title="Jupiter (Planet) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Jupiter_(Planet)">Jupiter (Planet) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://raumzeit-podcast.de/2010/11/12/rz002-missionsplanung/" alt="RZ002 Missionsplanung | Raumzeit" title="RZ002 Missionsplanung | Raumzeit" /><a href="https://raumzeit-podcast.de/2010/11/12/rz002-missionsplanung/">RZ002 Missionsplanung | Raumzeit</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://raumzeit-podcast.de/2012/02/24/rz032-das-saturnsystem/" alt="RZ032 Das Saturnsystem | Raumzeit" title="RZ032 Das Saturnsystem | Raumzeit" /><a href="https://raumzeit-podcast.de/2012/02/24/rz032-das-saturnsystem/">RZ032 Das Saturnsystem | Raumzeit</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/H%C3%B6henmesser" alt="Höhenmesser – Wikipedia" title="Höhenmesser – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/H%C3%B6henmesser">Höhenmesser – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Deep_Space_Network" alt="Deep Space Network – Wikipedia" title="Deep Space Network – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Deep_Space_Network">Deep Space Network – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Ariane_5" alt="Ariane 5 – Wikipedia" title="Ariane 5 – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Ariane_5">Ariane 5 – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Europa_(Mond)" alt="Europa (Mond) – Wikipedia" title="Europa (Mond) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Europa_(Mond)">Europa (Mond) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Enceladus_(Mond)" alt="Enceladus (Mond) – Wikipedia" title="Enceladus (Mond) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Enceladus_(Mond)">Enceladus (Mond) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Polarlicht" alt="Polarlicht – Wikipedia" title="Polarlicht – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Polarlicht">Polarlicht – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Wostoksee" alt="Wostoksee – Wikipedia" title="Wostoksee – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Wostoksee">Wostoksee – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Habitable_Zone" alt="Habitable Zone – Wikipedia" title="Habitable Zone – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Habitable_Zone">Habitable Zone – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Europa_Clipper" alt="Europa Clipper – Wikipedia" title="Europa Clipper – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Europa_Clipper">Europa Clipper – Wikipedia</a></li>    </ul>
</div>    
    
</div>
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
]]></content:encoded>
      <psc:chapters xmlns:psc="http://podlove.org/simple-chapters" version="1.2">
        <psc:chapter start="00:00:00.000" title="Intro"/>
        <psc:chapter start="00:00:33.650" title="Begrüßung"/>
        <psc:chapter start="00:01:18.922" title="Hintergrund"/>
        <psc:chapter start="00:04:59.509" title="Entstehung und Ziele der Mission"/>
        <psc:chapter start="00:15:24.262" title="Flug zum Jupiter"/>
        <psc:chapter start="00:20:34.607" title="Ankunft am Jupiter"/>
        <psc:chapter start="00:24:00.115" title="Im Orbit um Ganymed"/>
        <psc:chapter start="00:29:14.350" title="Beobachtung des Jupitersystems"/>
        <psc:chapter start="00:31:40.303" title="Instrumente"/>
        <psc:chapter start="00:35:43.005" title="Datenübermittlung"/>
        <psc:chapter start="00:41:21.195" title="Wissenschaftliche Ziele der Mission"/>
        <psc:chapter start="00:44:18.236" title="Mondaktivität und Ozeane"/>
        <psc:chapter start="00:53:50.908" title="Teilchenanalyse"/>
        <psc:chapter start="00:56:41.385" title="Digital Terrain Modell"/>
        <psc:chapter start="00:58:28.342" title="Missionsmanagement"/>
        <psc:chapter start="01:01:42.293" title="Ausblick auf zukünftige Missionen"/>
        <psc:chapter start="01:05:37.496" title="Ausklang"/>
      </psc:chapters>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2021/10/24/rz095-juice/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2021/10/24/rz095-juice/?podlove_transcript=webvtt" type="text/vtt"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2021/10/24/rz095-juice/?podlove_transcript=json_podcastindex" type="application/json"/>
      <itunes:season>2</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Nicolas Altobelli</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2021/10/nicolas-altibelli.jpeg" role="guest">Nicolas Altobelli</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ094 Weltraumbeobachtung und die Wissenschaft</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2021/10/10/rz094-weltraumbeobachtung-und-die-wissenschaft/</link>
      <pubDate>Sun, 10 Oct 2021 12:00:00 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">podlove-2021-10-07t14:40:25+00:00-9d3ac935cc73b64</guid>
      <description><![CDATA[Zahlreiche Missionen der ESA sind der umfassenden astronomischen Beobachtung des Weltalls gewidmet. Gerade hat die Mission Gaia alle Erwartungen übererfüllt und einige neue Missionen wurden gerade gestartet oder stehen schon in den Startlöchern. Doch wie läuft so eine Mission im Vorfeld ab und wie gelingt die Zusammenarbeit mit der wissenschaftlichen Community? Wir sprechen über diese Beobachtungsmissionen, das Wissenschaftsprogramm der ESA und auch die Zukunft der bodengestützen Astronomie durch das Extremely Large Telescope in Chile.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2021/10/10/rz094-weltraumbeobachtung-und-die-wissenschaft/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/3092/s/feed/c/mp3/rz094-weltraumbeobachtung-und-die-wissenschaft.mp3" length="53082968" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>01:28:21</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Planung und Koordination von Weltraumbeobachtungsmissionen beim Europäischen Astronomiezentrum (ESAC)</itunes:subtitle>
      <itunes:episode>94</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Zahlreiche Missionen der ESA sind der umfassenden astronomischen Beobachtung des Weltalls gewidmet. Gerade hat die Mission Gaia alle Erwartungen übererfüllt und einige neue Missionen wurden gerade gestartet oder stehen schon in den Startlöchern. Doch wie läuft so eine Mission im Vorfeld ab und wie gelingt die Zusammenarbeit mit der wissenschaftlichen Community? Wir sprechen über diese Beobachtungsmissionen, das Wissenschaftsprogramm der ESA und auch die Zukunft der bodengestützen Astronomie durch das Extremely Large Telescope in Chile.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz094-weltraumbeobachtung-und-die-wissenschaft.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[


    <p><strong>Planung und Koordination von Weltraumbeobachtungsmissionen beim Europäischen Astronomiezentrum (ESAC)</strong></p>
    <div>
        <img decoding="async" src="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz094-weltraumbeobachtung-und-die-wissenschaft.hero.jpg" width="600px" />
    </div>

    <p>
        Zahlreiche Missionen der ESA sind der umfassenden astronomischen Beobachtung des Weltalls gewidmet. Gerade hat die Mission Gaia alle Erwartungen übererfüllt und einige neue Missionen wurden gerade gestartet oder stehen schon in den Startlöchern. Doch wie läuft so eine Mission im Vorfeld ab und wie gelingt die Zusammenarbeit mit der wissenschaftlichen Community? Wir sprechen über diese Beobachtungsmissionen, das Wissenschaftsprogramm der ESA und auch die Zukunft der bodengestützen Astronomie durch das Extremely Large Telescope in Chile.
    </p>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
1 Stunde


28 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    21.09.2021
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Markus Kissler-Patig" title="Markus Kissler-Patig" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032312f31302f6d61726b75732d6b6973736c65722d70617469672d7371756172652e6a7067/128/0/0/markus-kissler-patig" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032312f31302f6d61726b75732d6b6973736c65722d70617469672d7371756172652e6a7067/128/0/0/markus-kissler-patig 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032312f31302f6d61726b75732d6b6973736c65722d70617469672d7371756172652e6a7067/256/0/0/markus-kissler-patig 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032312f31302f6d61726b75732d6b6973736c65722d70617469672d7371756172652e6a7067/384/0/0/markus-kissler-patig 3x"/>


<br/>
<strong>Markus Kissler-Patig</strong>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>



<p>Wir sprechen mit Markus Kissler-Patig, Head of Science and Operations beim Europäischen Weltraumastronomiezentrum (ESAC) bei Madrid, Spanien. Er hat im Laufe seiner Karriere an zahlreichen Wirkungsstätten an Weltraumbeobachtungssystemen und -missionen teilgenommen und maßgeblich die Entwicklung des Extremely Large Telescope in Chile vorangetrieben. </p>

    <hr/>

    <div style="display: flex; margin-right: 20px">
        <div class="transcript-logo">
                    </div>
        <div class="transcript-text" style="flex: 1; margin-left: 20px;">
            <p>
                Für diese Episode von Raumzeit liegt auch ein <strong>vollständiges Transkript</strong>
                mit Zeitmarken und Sprecheridentifikation vor.
            </p>
            <p>
                Bitte beachten: das Transkript wurde automatisiert erzeugt und wurde nicht nachträglich gegengelesen oder korrigiert.
                Dieser Prozess ist nicht sonderlich genau und das Ergebnis enthält daher mit Sicherheit eine Reihe von Fehlern.
                Im Zweifel gilt immer das in der Sendung aufgezeichnete gesprochene Wort.
                Formate:
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2021/10/10/rz094-weltraumbeobachtung-und-die-wissenschaft/?podlove_template_page=episode-transcript-html" download="rz094-weltraumbeobachtung-und-die-wissenschaft.transcript.html">HTML</a>,
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2021/10/10/rz094-weltraumbeobachtung-und-die-wissenschaft/?podlove_transcript=webvtt" download="rz094-weltraumbeobachtung-und-die-wissenschaft.transcript.vtt">WEBVTT</a>.
            </p>
        </div>
    </div>

    

    <hr/>
    

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    <div class='osfx-shownote-block'><div class='glossary'>
            <h2>Glossar</h2>
    <ul>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Europ%C3%A4isches_Weltraumastronomiezentrum" alt="Europäisches Weltraumastronomiezentrum – Wikipedia" title="Europäisches Weltraumastronomiezentrum – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Europ%C3%A4isches_Weltraumastronomiezentrum">Europäisches Weltraumastronomiezentrum – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Europ%C3%A4ische_S%C3%BCdsternwarte" alt="Europäische Südsternwarte – Wikipedia" title="Europäische Südsternwarte – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Europ%C3%A4ische_S%C3%BCdsternwarte">Europäische Südsternwarte – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Extremely_Large_Telescope" alt="Extremely Large Telescope – Wikipedia" title="Extremely Large Telescope – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Extremely_Large_Telescope">Extremely Large Telescope – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Gemini-Observatorium" alt="Gemini-Observatorium – Wikipedia" title="Gemini-Observatorium – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Gemini-Observatorium">Gemini-Observatorium – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Astrobiologie" alt="Astrobiologie – Wikipedia" title="Astrobiologie – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Astrobiologie">Astrobiologie – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Keck-Observatorium" alt="Keck-Observatorium – Wikipedia" title="Keck-Observatorium – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Keck-Observatorium">Keck-Observatorium – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://en.wikipedia.org/wiki/Very_Large_Telescope" alt="Very Large Telescope - Wikipedia" title="Very Large Telescope - Wikipedia" /><a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Very_Large_Telescope">Very Large Telescope - Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Gaia_DR2" alt="Gaia DR2 – Wikipedia" title="Gaia DR2 – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Gaia_DR2">Gaia DR2 – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://raumzeit-podcast.de/2019/07/08/rz076-der-gaia-sternkatalog/" alt="RZ076 Der Gaia-Sternkatalog | Raumzeit" title="RZ076 Der Gaia-Sternkatalog | Raumzeit" /><a href="https://raumzeit-podcast.de/2019/07/08/rz076-der-gaia-sternkatalog/">RZ076 Der Gaia-Sternkatalog | Raumzeit</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Euclid_(Weltraumteleskop)" alt="Euclid (Weltraumteleskop) – Wikipedia" title="Euclid (Weltraumteleskop) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Euclid_(Weltraumteleskop)">Euclid (Weltraumteleskop) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/PLATO" alt="PLATO – Wikipedia" title="PLATO – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/PLATO">PLATO – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Advanced_Telescope_for_High_Energy_Astrophysics" alt="Advanced Telescope for High Energy Astrophysics – Wikipedia" title="Advanced Telescope for High Energy Astrophysics – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Advanced_Telescope_for_High_Energy_Astrophysics">Advanced Telescope for High Energy Astrophysics – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/XMM-Newton" alt="XMM-Newton – Wikipedia" title="XMM-Newton – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/XMM-Newton">XMM-Newton – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Europ%C3%A4isches_Raumflugkontrollzentrum" alt="Europäisches Raumflugkontrollzentrum – Wikipedia" title="Europäisches Raumflugkontrollzentrum – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Europ%C3%A4isches_Raumflugkontrollzentrum">Europäisches Raumflugkontrollzentrum – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Lagrange-Punkte" alt="Lagrange-Punkte – Wikipedia" title="Lagrange-Punkte – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Lagrange-Punkte">Lagrange-Punkte – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Solar_Orbiter" alt="Solar Orbiter – Wikipedia" title="Solar Orbiter – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Solar_Orbiter">Solar Orbiter – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/ExoMars" alt="ExoMars – Wikipedia" title="ExoMars – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/ExoMars">ExoMars – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://raumzeit-podcast.de/2013/02/01/rz051-xmm-newton/" alt="RZ051 XMM-Newton | Raumzeit" title="RZ051 XMM-Newton | Raumzeit" /><a href="https://raumzeit-podcast.de/2013/02/01/rz051-xmm-newton/">RZ051 XMM-Newton | Raumzeit</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://raumzeit-podcast.de/2013/03/01/rz052-solar-orbiter/" alt="RZ052 Solar Orbiter | Raumzeit" title="RZ052 Solar Orbiter | Raumzeit" /><a href="https://raumzeit-podcast.de/2013/03/01/rz052-solar-orbiter/">RZ052 Solar Orbiter | Raumzeit</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/JUICE_(Raumsonde)" alt="JUICE (Raumsonde) – Wikipedia" title="JUICE (Raumsonde) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/JUICE_(Raumsonde)">JUICE (Raumsonde) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Extremely_Large_Telescope" alt="Extremely Large Telescope – Wikipedia" title="Extremely Large Telescope – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Extremely_Large_Telescope">Extremely Large Telescope – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Event_Horizon_Telescope" alt="Event Horizon Telescope – Wikipedia" title="Event Horizon Telescope – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Event_Horizon_Telescope">Event Horizon Telescope – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://raumzeit-podcast.de/2019/05/11/rz074-schwarze-loecher/" alt="RZ074 Schwarze Löcher | Raumzeit" title="RZ074 Schwarze Löcher | Raumzeit" /><a href="https://raumzeit-podcast.de/2019/05/11/rz074-schwarze-loecher/">RZ074 Schwarze Löcher | Raumzeit</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://raumzeit-podcast.de/2017/11/18/rz068-bodengestuetzte-astronomie/" alt="RZ068 Bodengestützte Astronomie | Raumzeit" title="RZ068 Bodengestützte Astronomie | Raumzeit" /><a href="https://raumzeit-podcast.de/2017/11/18/rz068-bodengestuetzte-astronomie/">RZ068 Bodengestützte Astronomie | Raumzeit</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Europ%C3%A4ische_S%C3%BCdsternwarte" alt="Europäische Südsternwarte – Wikipedia" title="Europäische Südsternwarte – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Europ%C3%A4ische_S%C3%BCdsternwarte">Europäische Südsternwarte – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://raumzeit-podcast.de/2012/03/30/rz034-space-situational-awareness/" alt="RZ034 Space Situational Awareness | Raumzeit" title="RZ034 Space Situational Awareness | Raumzeit" /><a href="https://raumzeit-podcast.de/2012/03/30/rz034-space-situational-awareness/">RZ034 Space Situational Awareness | Raumzeit</a></li>    </ul>
</div>    
    
</div>
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
]]></content:encoded>
      <psc:chapters xmlns:psc="http://podlove.org/simple-chapters" version="1.2">
        <psc:chapter start="00:00:00.000" title="Intro"/>
        <psc:chapter start="00:00:32.895" title="Begrüßung"/>
        <psc:chapter start="00:01:38.182" title="Vorstellung"/>
        <psc:chapter start="00:02:04.944" title="Persönlicher Hintergrund"/>
        <psc:chapter start="00:09:43.195" title="Das Wissenschaftsprogramm der ESA"/>
        <psc:chapter start="00:16:26.710" title="Der Erfolg von Gaia"/>
        <psc:chapter start="00:24:15.004" title="Neue Durchmusterungsmissionen"/>
        <psc:chapter start="00:25:48.335" title="Missionen: Ziele und Konsens"/>
        <psc:chapter start="00:37:00.315" title="Missionen: Abstimmung über Technik und Kosten"/>
        <psc:chapter start="00:46:19.091" title="Missionen: Bau und Entwicklung"/>
        <psc:chapter start="00:50:18.411" title="Missionen: Start und Betrieb"/>
        <psc:chapter start="00:58:07.061" title="Bodenteleskope und das ELT"/>
        <psc:chapter start="01:11:21.980" title="ESO und ESA"/>
        <psc:chapter start="01:17:00.488" title="Betriebssicherheit von Missionen"/>
        <psc:chapter start="01:22:20.860" title="Nächste Missionen"/>
        <psc:chapter start="01:24:57.909" title="Ausklang"/>
      </psc:chapters>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2021/10/10/rz094-weltraumbeobachtung-und-die-wissenschaft/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2021/10/10/rz094-weltraumbeobachtung-und-die-wissenschaft/?podlove_transcript=webvtt" type="text/vtt"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2021/10/10/rz094-weltraumbeobachtung-und-die-wissenschaft/?podlove_transcript=json_podcastindex" type="application/json"/>
      <itunes:season>2</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Markus Kissler-Patig</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2021/10/markus-kissler-patig-square.jpg" role="guest">Markus Kissler-Patig</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ093 Das James-Webb-Weltraumteleskop</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2021/09/26/rz093-das-james-webb-weltraumteleskop/</link>
      <pubDate>Sun, 26 Sep 2021 09:00:00 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">podlove-2021-09-25t09:25:52+00:00-e8ba199df2052a2</guid>
      <description><![CDATA[Das James-Webb-Weltraumteleskop ist wohl die international von der Astronomen, Astrophysikern und anderen Wissenschaftlern am meisten herbeigesehnte Mission seit Gaia. Denn das außergewöhnliche Teleskop, das vom Lagrange-Punkt L2  das Weltall beobachten soll stellt an Komplexität und Möglichkeiten der Instrumente alle bisherigen Projekte in den Schatten. Der Start hat sich schon um viele Jahre verzögert doch nun soll es im Dezember 2021 endlich so weit sein. Wenn alles klappt könnten sich eine Reihe wichtiger wissenschaftlicher Erkenntnisse ergeben.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2021/09/26/rz093-das-james-webb-weltraumteleskop/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/2990/s/feed/c/mp3/rz093-das-james-webb-weltraumteleskop.mp3" length="73079184" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>02:01:41</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Die nächste Generation von Weltraumteleskopen wagt den Blick an den Rand des Universums</itunes:subtitle>
      <itunes:episode>93</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Das James-Webb-Weltraumteleskop ist wohl die international von der Astronomen, Astrophysikern und anderen Wissenschaftlern am meisten herbeigesehnte Mission seit Gaia. Denn das außergewöhnliche Teleskop, das vom Lagrange-Punkt L2  das Weltall beobachten soll stellt an Komplexität und Möglichkeiten der Instrumente alle bisherigen Projekte in den Schatten. Der Start hat sich schon um viele Jahre verzögert doch nun soll es im Dezember 2021 endlich so weit sein. Wenn alles klappt könnten sich eine Reihe wichtiger wissenschaftlicher Erkenntnisse ergeben.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz093-das-james-webb-weltraumteleskop.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[


    <p><strong>Die nächste Generation von Weltraumteleskopen wagt den Blick an den Rand des Universums</strong></p>
    <div>
        <img decoding="async" src="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz093-das-james-webb-weltraumteleskop.hero.jpg" width="600px" />
    </div>

    <p>
        Das James-Webb-Weltraumteleskop ist wohl die international von der Astronomen, Astrophysikern und anderen Wissenschaftlern am meisten herbeigesehnte Mission seit Gaia. Denn das außergewöhnliche Teleskop, das vom Lagrange-Punkt L2  das Weltall beobachten soll stellt an Komplexität und Möglichkeiten der Instrumente alle bisherigen Projekte in den Schatten. Der Start hat sich schon um viele Jahre verzögert doch nun soll es im Dezember 2021 endlich so weit sein. Wenn alles klappt könnten sich eine Reihe wichtiger wissenschaftlicher Erkenntnisse ergeben.
    </p>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
2 Stunden


1 Minute

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    21.09.2021
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Günther Hasinger" title="Günther Hasinger" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032312f30392f4775656e746865725f486173696e6765722d7371756172652e6a7067/128/0/0/guenther-hasinger" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032312f30392f4775656e746865725f486173696e6765722d7371756172652e6a7067/128/0/0/guenther-hasinger 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032312f30392f4775656e746865725f486173696e6765722d7371756172652e6a7067/256/0/0/guenther-hasinger 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032312f30392f4775656e746865725f486173696e6765722d7371756172652e6a7067/384/0/0/guenther-hasinger 3x"/>


<br/>
<strong>Günther Hasinger</strong>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>



<p>Wir sprechen mit Günther Hasinger, dem Leiter des Europäischen Weltraumastronomiezentrums (ESAC) der ESA bei Madrid über die Entstehungsgeschichte und die Anforderungen für die Mission, mit welchen Instrumenten das Teleskop ausgestattet ist und welche Erkenntnisse aus der Beobachtung des Alls mithilfe dieses leistungsstarken Instruments zu erwarten sind.</p>

    <hr/>

    <div style="display: flex; margin-right: 20px">
        <div class="transcript-logo">
                    </div>
        <div class="transcript-text" style="flex: 1; margin-left: 20px;">
            <p>
                Für diese Episode von Raumzeit liegt auch ein <strong>vollständiges Transkript</strong>
                mit Zeitmarken und Sprecheridentifikation vor.
            </p>
            <p>
                Bitte beachten: das Transkript wurde automatisiert erzeugt und wurde nicht nachträglich gegengelesen oder korrigiert.
                Dieser Prozess ist nicht sonderlich genau und das Ergebnis enthält daher mit Sicherheit eine Reihe von Fehlern.
                Im Zweifel gilt immer das in der Sendung aufgezeichnete gesprochene Wort.
                Formate:
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2021/09/26/rz093-das-james-webb-weltraumteleskop/?podlove_template_page=episode-transcript-html" download="rz093-das-james-webb-weltraumteleskop.transcript.html">HTML</a>,
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2021/09/26/rz093-das-james-webb-weltraumteleskop/?podlove_transcript=webvtt" download="rz093-das-james-webb-weltraumteleskop.transcript.vtt">WEBVTT</a>.
            </p>
        </div>
    </div>

    

    <hr/>
    

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                
        <div class="psn-shownotes">

    
    <ul>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/James-Webb-Weltraumteleskop">James-Webb-Weltraumteleskop – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Europ%C3%A4isches_Weltraumastronomiezentrum">Europäisches Weltraumastronomiezentrum – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Supernova">Supernova – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Joachim_Tr%C3%BCmper">Joachim Trümper – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://raumzeit-podcast.de/2011/09/23/rz023-rosat/">RZ023 ROSAT | Raumzeit</a>
                    — Raumzeit
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/ROSAT">ROSAT – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Schwarzes_Loch">Schwarzes Loch – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Gleitsichtglas">Gleitsichtglas – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/XMM-Newton">XMM-Newton – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Chandra_(Teleskop)">Chandra (Teleskop) – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Leibniz-Institut_f%C3%BCr_Astrophysik_Potsdam">Leibniz-Institut für Astrophysik Potsdam – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Max-Planck-Institut_f%C3%BCr_extraterrestrische_Physik">Max-Planck-Institut für extraterrestrische Physik – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Kernfusion">Kernfusion – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Europ%C3%A4isches_Weltraumforschungs-_und_Technologiezentrum">Europäisches Weltraumforschungs- und Technologiezentrum – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Gaia_(Raumsonde)">Gaia (Raumsonde) – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://raumzeit-podcast.de/2019/07/08/rz076-der-gaia-sternkatalog/">RZ076 Der Gaia-Sternkatalog | Raumzeit</a>
                    — Raumzeit
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Hubble-Weltraumteleskop">Hubble-Weltraumteleskop – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Keck-Observatorium">Keck-Observatorium – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Hubble-Konstante">Hubble-Konstante – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Dunkle_Energie">Dunkle Energie – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Expansion_des_Universums">Expansion des Universums – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Pan-STARRS">Pan-STARRS – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/1I/%CA%BBOumuamua">1I/ʻOumuamua – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Rotverschiebung">Rotverschiebung – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Infrarotstrahlung">Infrarotstrahlung – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Exoplanet">Exoplanet – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Mikrosystem_(Technik)">Mikrosystem (Technik) – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Quasar">Quasar – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Akkretionsscheibe">Akkretionsscheibe – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Urknall">Urknall – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Kaltgastriebwerk">Kaltgastriebwerk – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Tr%C3%A4gheitsrad">Trägheitsrad – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Lissajous-Figur">Lissajous-Figur – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Lagrange-Punkte">Lagrange-Punkte – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Polyimide">Polyimide – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Ariane_5">Ariane 5 – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Atlas_(Rakete)">Atlas (Rakete) – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://en.wikipedia.org/wiki/Cosmic_Evolution_Survey">Cosmic Evolution Survey - Wikipedia</a>
                    — en.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Hubble_Deep_Field">Hubble Deep Field – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/%C3%84ther_(Physik)">Äther (Physik) – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Hertzsprung-Russell-Diagramm">Hertzsprung-Russell-Diagramm – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Sternentstehung">Sternentstehung – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Atacama_Large_Millimeter/submillimeter_Array">Atacama Large Millimeter/submillimeter Array – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Planet_Neun">Planet Neun – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Michael_E._Brown">Michael E. Brown – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://www.nasa.gov/feature/goddard/2020/hubble-pins-down-weird-exoplanet-with-far-flung-orbit">Hubble Pins Down Weird Exoplanet with Far-Flung Orbit | NASA</a>
                    — NASA
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Habitable_Zone">Habitable Zone – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Roter_Zwerg">Roter Zwerg – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Trappist-1">Trappist-1 – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/CHEOPS_(Weltraumteleskop)">CHEOPS (Weltraumteleskop) – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Sonnenwind">Sonnenwind – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/ARIEL_(Weltraumteleskop)">ARIEL (Weltraumteleskop) – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/PLATO">PLATO – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Comet_Interceptor">Comet Interceptor – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Gammablitz">Gammablitz – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Kilonova">Kilonova – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Laser_Interferometer_Space_Antenna">Laser Interferometer Space Antenna – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Periodensystem">Periodensystem – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Nancy_Grace_Roman_Space_Telescope">Nancy Grace Roman Space Telescope – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Large_UV_Optical_Infrared_Surveyor">Large UV Optical Infrared Surveyor – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://www.jpl.nasa.gov/habex/">Habitable Exoplanet Observatory (HabEx)</a>
                    — jpl.nasa.gov
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Cosmic_Vision_2015%E2%80%932025">Cosmic Vision 2015–2025 – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Voyage_2050">Voyage 2050 – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Martian_Moons_Exploration">Martian Moons Exploration – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/BepiColombo">BepiColombo – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Advanced_Telescope_for_High_Energy_Astrophysics">Advanced Telescope for High Energy Astrophysics – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/SMILE_(Satellit)">SMILE (Satellit) – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/EROSITA">eROSITA – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        </ul>


</div>

        
                
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
]]></content:encoded>
      <psc:chapters xmlns:psc="http://podlove.org/simple-chapters" version="1.2">
        <psc:chapter start="00:00:00.000" title="Intro"/>
        <psc:chapter start="00:00:34.828" title="Begrüßung"/>
        <psc:chapter start="00:01:31.926" title="Das ESAC"/>
        <psc:chapter start="00:03:24.733" title="Persönlicher Hintergrund"/>
        <psc:chapter start="00:12:37.310" title="Hubble und Gaia"/>
        <psc:chapter start="00:15:14.355" title="JWST vor dem Start"/>
        <psc:chapter start="00:16:39.918" title="Ziele und Design des JWST"/>
        <psc:chapter start="00:32:52.121" title="Die Instrumente"/>
        <psc:chapter start="00:47:18.896" title="Einsatzort"/>
        <psc:chapter start="00:49:39.645" title="Abschirmung"/>
        <psc:chapter start="00:52:44.026" title="Anpassungen der Ariane 5"/>
        <psc:chapter start="00:58:11.536" title="Start und Entfaltung und Kalibration des Systems"/>
        <psc:chapter start="01:02:53.944" title="Optionen für eine Verlängerung der Mission"/>
        <psc:chapter start="01:06:18.573" title="Beteiligte Organisationen"/>
        <psc:chapter start="01:08:50.194" title="Missionssteuerung"/>
        <psc:chapter start="01:10:40.035" title="Beobachtung des Universums mit dem JWST"/>
        <psc:chapter start="01:20:48.111" title="Mögliche neue Erkenntnisse"/>
        <psc:chapter start="01:41:38.269" title="JWST und die Multi-Messenger-Astronomie"/>
        <psc:chapter start="01:47:15.721" title="Ausblick in die Zukunft der Weltraumteleskope"/>
        <psc:chapter start="01:55:19.346" title="Kooperation mit China"/>
        <psc:chapter start="01:59:20.707" title="Ausklang"/>
      </psc:chapters>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2021/09/26/rz093-das-james-webb-weltraumteleskop/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2021/09/26/rz093-das-james-webb-weltraumteleskop/?podlove_transcript=webvtt" type="text/vtt"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2021/09/26/rz093-das-james-webb-weltraumteleskop/?podlove_transcript=json_podcastindex" type="application/json"/>
      <itunes:season>2</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Günther Hasinger</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2021/09/Guenther_Hasinger-square.jpg" role="guest">Günther Hasinger</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ092 Weltraumschrott-Bekämpfung</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2020/11/17/rz092-weltraumschrott-bekaempfung/</link>
      <pubDate>Tue, 17 Nov 2020 10:00:00 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">podlove-2020-11-03t12:38:01+00:00-ce461b2fcc0b190</guid>
      <description><![CDATA[Weltraumschrott und auch der deutlich erhöhte Verkehr im Erdorbit stellen in zunehmenden Maße die Raumfahrt vor Probleme. Besonders die spürbar erhöhte Anzahl von Objekte durch viele neue Kleinsatelliten und Mega-Konstellationen wie Iridium, Starlink, OneWeb oder Kuiper vergrößern die Wahrscheinlichkeiten von neuen Kollisionen laufend.

Die ESA hat ihre Aktivitäten im Bereich der Bekämpfung des Schrotts ausgeweitet und verfolgt ein Space Safety Programm, dass mit neuen Radarsystemen die Erfassung der Objekte im Orbit deutlich verbessern soll und mit Lasertechnologie ggf. sogar die Bahnen von störenden Elementen vom Boden aus ändern kann. Projekte wie Clearspace One versuchen wiederum neue Missionen zu entwickeln, die aktiv besonders gefährliche Strukturen aus dem All zu fischen und zu einem kontrollierten Wiedereintritt zu bewegen.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2020/11/17/rz092-weltraumschrott-bekaempfung/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/2987/s/feed/c/mp3/rz092-weltraumschrott-bekaempfung.mp3" length="53722788" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>01:29:25</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Die Bekämpung des Weltraumschrotts im Erdorbit geht in seine nächste Phase</itunes:subtitle>
      <itunes:episode>92</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Weltraumschrott und auch der deutlich erhöhte Verkehr im Erdorbit stellen in zunehmenden Maße die Raumfahrt vor Probleme. Besonders die spürbar erhöhte Anzahl von Objekte durch viele neue Kleinsatelliten und Mega-Konstellationen wie Iridium, Starlink, OneWeb oder Kuiper vergrößern die Wahrscheinlichkeiten von neuen Kollisionen laufend.

Die ESA hat ihre Aktivitäten im Bereich der Bekämpfung des Schrotts ausgeweitet und verfolgt ein Space Safety Programm, dass mit neuen Radarsystemen die Erfassung der Objekte im Orbit deutlich verbessern soll und mit Lasertechnologie ggf. sogar die Bahnen von störenden Elementen vom Boden aus ändern kann. Projekte wie Clearspace One versuchen wiederum neue Missionen zu entwickeln, die aktiv besonders gefährliche Strukturen aus dem All zu fischen und zu einem kontrollierten Wiedereintritt zu bewegen.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz092-weltraumschrott-bekaempfung.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[


    <p><strong>Die Bekämpung des Weltraumschrotts im Erdorbit geht in seine nächste Phase</strong></p>
    <div>
        <img decoding="async" src="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz092-weltraumschrott-bekaempfung.hero.jpg" width="600px" />
    </div>

    <p>
        Weltraumschrott und auch der deutlich erhöhte Verkehr im Erdorbit stellen in zunehmenden Maße die Raumfahrt vor Probleme. Besonders die spürbar erhöhte Anzahl von Objekte durch viele neue Kleinsatelliten und Mega-Konstellationen wie Iridium, Starlink, OneWeb oder Kuiper vergrößern die Wahrscheinlichkeiten von neuen Kollisionen laufend.<br />
<br />
Die ESA hat ihre Aktivitäten im Bereich der Bekämpfung des Schrotts ausgeweitet und verfolgt ein Space Safety Programm, dass mit neuen Radarsystemen die Erfassung der Objekte im Orbit deutlich verbessern soll und mit Lasertechnologie ggf. sogar die Bahnen von störenden Elementen vom Boden aus ändern kann. Projekte wie Clearspace One versuchen wiederum neue Missionen zu entwickeln, die aktiv besonders gefährliche Strukturen aus dem All zu fischen und zu einem kontrollierten Wiedereintritt zu bewegen.
    </p>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
1 Stunde


29 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    26.10.2020
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Holger Krag" title="Holger Krag" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f686f6c6765722d6b7261672e6a7067/128/0/0/holger-krag" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f686f6c6765722d6b7261672e6a7067/128/0/0/holger-krag 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f686f6c6765722d6b7261672e6a7067/256/0/0/holger-krag 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f686f6c6765722d6b7261672e6a7067/384/0/0/holger-krag 3x"/>


<br/>
<strong>Holger Krag</strong>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>



<p>Wir sprechen mit Holger Krag vom Weltraumkontrollzentrum ESOC der ESA in Darmstadt. Holger war bereits vor gut zehn Jahren zu Gast bei Raumzeit und hat in der siebten Ausgabe dieser Gesprächsreihe von den spezifischen Problemen des Weltraumschrotts und ihrer möglichen Bekämpfung berichtet. Eine Dekade später blicken wir auf die damaligen Aussagen zurück und vergleichen, wie sich Raumfahrt und Problematik entwickelt haben und welche Hoffnung es gibt, dieser immer größer werdenden Gefahr Herr zu werden.</p>

    <hr/>

    <div style="display: flex; margin-right: 20px">
        <div class="transcript-logo">
                    </div>
        <div class="transcript-text" style="flex: 1; margin-left: 20px;">
            <p>
                Für diese Episode von Raumzeit liegt auch ein <strong>vollständiges Transkript</strong>
                mit Zeitmarken und Sprecheridentifikation vor.
            </p>
            <p>
                Bitte beachten: das Transkript wurde automatisiert erzeugt und wurde nicht nachträglich gegengelesen oder korrigiert.
                Dieser Prozess ist nicht sonderlich genau und das Ergebnis enthält daher mit Sicherheit eine Reihe von Fehlern.
                Im Zweifel gilt immer das in der Sendung aufgezeichnete gesprochene Wort.
                Formate:
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2020/11/17/rz092-weltraumschrott-bekaempfung/?podlove_template_page=episode-transcript-html" download="rz092-weltraumschrott-bekaempfung.transcript.html">HTML</a>,
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2020/11/17/rz092-weltraumschrott-bekaempfung/?podlove_transcript=webvtt" download="rz092-weltraumschrott-bekaempfung.transcript.vtt">WEBVTT</a>.
            </p>
        </div>
    </div>

    

    <hr/>
    

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    <div class='osfx-shownote-block'><div class='glossary'>
            <h2>Glossar</h2>
    <ul>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://raumzeit-podcast.de/2011/01/21/rz007-weltraumschrott/" alt="RZ007 Weltraumschrott | Raumzeit" title="RZ007 Weltraumschrott | Raumzeit" /><a href="https://raumzeit-podcast.de/2011/01/21/rz007-weltraumschrott/">RZ007 Weltraumschrott | Raumzeit</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://en.wikipedia.org/wiki/Mission_Shakti" alt="Mission Shakti - Wikipedia" title="Mission Shakti - Wikipedia" /><a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Mission_Shakti">Mission Shakti - Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Antisatellitenwaffe" alt="Antisatellitenwaffe – Wikipedia" title="Antisatellitenwaffe – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Antisatellitenwaffe">Antisatellitenwaffe – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://www.esa.int/Safety_Security/Space_Debris" alt="ESA - Space Debris" title="ESA - Space Debris" /><a href="https://www.esa.int/Safety_Security/Space_Debris">ESA - Space Debris</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/German_Experimental_Space_Surveillance_and_Tracking_Radar" alt="German Experimental Space Surveillance and Tracking Radar – Wikipedia" title="German Experimental Space Surveillance and Tracking Radar – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/German_Experimental_Space_Surveillance_and_Tracking_Radar">German Experimental Space Surveillance and Tracking Radar – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://raumzeit-podcast.de/2012/03/30/rz034-space-situational-awareness/" alt="RZ034 Space Situational Awareness | Raumzeit" title="RZ034 Space Situational Awareness | Raumzeit" /><a href="https://raumzeit-podcast.de/2012/03/30/rz034-space-situational-awareness/">RZ034 Space Situational Awareness | Raumzeit</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Strahlungsdruck" alt="Strahlungsdruck – Wikipedia" title="Strahlungsdruck – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Strahlungsdruck">Strahlungsdruck – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Voyager-Sonden" alt="Voyager-Sonden – Wikipedia" title="Voyager-Sonden – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Voyager-Sonden">Voyager-Sonden – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Starlink" alt="Starlink – Wikipedia" title="Starlink – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Starlink">Starlink – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/OneWeb" alt="OneWeb – Wikipedia" title="OneWeb – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/OneWeb">OneWeb – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Projekt_Kuiper" alt="Projekt Kuiper – Wikipedia" title="Projekt Kuiper – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Projekt_Kuiper">Projekt Kuiper – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Cubesat" alt="Cubesat – Wikipedia" title="Cubesat – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Cubesat">Cubesat – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Satellitenorbit" alt="Satellitenorbit – Wikipedia" title="Satellitenorbit – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Satellitenorbit">Satellitenorbit – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Envisat" alt="Envisat – Wikipedia" title="Envisat – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Envisat">Envisat – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://www.esa.int/Safety_Security/Clean_Space" alt="ESA - Clean Space" title="ESA - Clean Space" /><a href="https://www.esa.int/Safety_Security/Clean_Space">ESA - Clean Space</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://en.wikipedia.org/wiki/ClearSpace_One" alt="ClearSpace One - Wikipedia" title="ClearSpace One - Wikipedia" /><a href="https://en.wikipedia.org/wiki/ClearSpace_One">ClearSpace One - Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Internationale_Fernmeldeunion" alt="Internationale Fernmeldeunion – Wikipedia" title="Internationale Fernmeldeunion – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Internationale_Fernmeldeunion">Internationale Fernmeldeunion – Wikipedia</a></li>    </ul>
</div>    
    
</div>
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
]]></content:encoded>
      <psc:chapters xmlns:psc="http://podlove.org/simple-chapters" version="1.2">
        <psc:chapter start="00:00:00.000" title="Intro"/>
        <psc:chapter start="00:00:36.540" title="Begrüßung"/>
        <psc:chapter start="00:02:09.547" title="Rückblick"/>
        <psc:chapter start="00:04:25.484" title="Aktuelle Situation im All"/>
        <psc:chapter start="00:11:19.609" title="Explosionen im Orbit"/>
        <psc:chapter start="00:16:28.178" title="Orbitales Verkehrswesen"/>
        <psc:chapter start="00:18:22.567" title="Space Safety Technologie"/>
        <psc:chapter start="00:42:30.079" title="Satellitenregistrierung"/>
        <psc:chapter start="00:52:55.058" title="CubeSats und Kleinsatelliten"/>
        <psc:chapter start="00:55:35.288" title="Geostationäre Satelliten"/>
        <psc:chapter start="00:57:54.994" title="Orbitale Müllabfuhr"/>
        <psc:chapter start="01:16:12.997" title="Rückholsysteme und In-Orbit Recycling"/>
        <psc:chapter start="01:23:44.640" title="Raumklimawandel"/>
        <psc:chapter start="01:27:24.905" title="Ausklang"/>
      </psc:chapters>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2020/11/17/rz092-weltraumschrott-bekaempfung/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2020/11/17/rz092-weltraumschrott-bekaempfung/?podlove_transcript=webvtt" type="text/vtt"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2020/11/17/rz092-weltraumschrott-bekaempfung/?podlove_transcript=json_podcastindex" type="application/json"/>
      <itunes:season>2</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Holger Krag</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
      <podcast:person img="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/contributors/holger-krag.jpg" role="guest">Holger Krag</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ091 Philosophie und das Universum</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2020/10/27/rz091-philosophie-und-das-universum/</link>
      <pubDate>Tue, 27 Oct 2020 09:00:35 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">podlove-2020-10-05t20:23:41+00:00-f8276bc4bbf3546</guid>
      <description><![CDATA[Philosophische Fragen scheinen nur auf den ersten Blick wenig vereinbar mit der Naturwissenschaft zu sein. Tatsächlich bietet die deutende und ordnende Kraft philosophischer Erklärungsmuster eine Menge Potential, auch in der Astrophysik und Astronomie bestimmte Fragestellungen neu zu formulieren oder zu vermitteln.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2020/10/27/rz091-philosophie-und-das-universum/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/2976/s/feed/c/mp3/rz091-philosophie-und-das-universum.mp3" length="71810921" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>01:59:34</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Philosophie als ordnende und Kraft der Naturwissenschaften</itunes:subtitle>
      <itunes:episode>91</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Philosophische Fragen scheinen nur auf den ersten Blick wenig vereinbar mit der Naturwissenschaft zu sein. Tatsächlich bietet die deutende und ordnende Kraft philosophischer Erklärungsmuster eine Menge Potential, auch in der Astrophysik und Astronomie bestimmte Fragestellungen neu zu formulieren oder zu vermitteln.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz091-philosophie-und-das-universum.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[


    <p><strong>Philosophie als ordnende und Kraft der Naturwissenschaften</strong></p>
    <div>
        <img decoding="async" src="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz091-philosophie-und-das-universum.hero.jpg" width="600px" />
    </div>

    <p>
        Philosophische Fragen scheinen nur auf den ersten Blick wenig vereinbar mit der Naturwissenschaft zu sein. Tatsächlich bietet die deutende und ordnende Kraft philosophischer Erklärungsmuster eine Menge Potential, auch in der Astrophysik und Astronomie bestimmte Fragestellungen neu zu formulieren oder zu vermitteln.
    </p>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
1 Stunde


59 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    25.09.2020
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Sibylle Anderl" title="Sibylle Anderl" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032302f31302f737962696c6c652d616e6465726c2e6a7067/128/0/0/sibylle-anderl" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032302f31302f737962696c6c652d616e6465726c2e6a7067/128/0/0/sibylle-anderl 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032302f31302f737962696c6c652d616e6465726c2e6a7067/256/0/0/sibylle-anderl 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032302f31302f737962696c6c652d616e6465726c2e6a7067/384/0/0/sibylle-anderl 3x"/>


<br/>
<strong>Sibylle Anderl</strong>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>



<p>Sibylle Anderl hat sowohl Astrophysik als auch Philosophie studiert und ist heute als Wissenschaftsjournalistin tätig. In ihrer wissenschaftlichen Tätigkeit als Astrophysikerin als auch in ihrer journalistischen Arbeit hat sie dabei die Prinzipien und die Methoden der Erkenntnisgewinnung aus der Philosophie in Einklang zu bringen und erläutert im Gespräch den potentiellen Nutzen eines wissenschaftstheoretischen Ansatzes für die Arbeit. Während die moderne Naturwissenschaft viele alte Vorstellungen der Welt durch die Philosophie abgelöst hat könnte umgekehrt die ordnende Kraft der Philosophie neue Ansätze für die Astrophysik liefern, wo die Erkenntnisse für Erklärungen noch nicht ausreichen.</p>

    <hr/>

    <div style="display: flex; margin-right: 20px">
        <div class="transcript-logo">
                    </div>
        <div class="transcript-text" style="flex: 1; margin-left: 20px;">
            <p>
                Für diese Episode von Raumzeit liegt auch ein <strong>vollständiges Transkript</strong>
                mit Zeitmarken und Sprecheridentifikation vor.
            </p>
            <p>
                Bitte beachten: das Transkript wurde automatisiert erzeugt und wurde nicht nachträglich gegengelesen oder korrigiert.
                Dieser Prozess ist nicht sonderlich genau und das Ergebnis enthält daher mit Sicherheit eine Reihe von Fehlern.
                Im Zweifel gilt immer das in der Sendung aufgezeichnete gesprochene Wort.
                Formate:
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2020/10/27/rz091-philosophie-und-das-universum/?podlove_template_page=episode-transcript-html" download="rz091-philosophie-und-das-universum.transcript.html">HTML</a>,
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2020/10/27/rz091-philosophie-und-das-universum/?podlove_transcript=webvtt" download="rz091-philosophie-und-das-universum.transcript.vtt">WEBVTT</a>.
            </p>
        </div>
    </div>

    

    <hr/>
    

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    <div class='osfx-shownote-block'><div class='glossary'>
            <h2>Glossar</h2>
    <ul>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Per_Anhalter_durch_die_Galaxis" alt="Per Anhalter durch die Galaxis – Wikipedia" title="Per Anhalter durch die Galaxis – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Per_Anhalter_durch_die_Galaxis">Per Anhalter durch die Galaxis – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Technische_Universit%C3%A4t_Berlin" alt="Technische Universität Berlin – Wikipedia" title="Technische Universität Berlin – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Technische_Universit%C3%A4t_Berlin">Technische Universität Berlin – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Europ%C3%A4ische_S%C3%BCdsternwarte" alt="Europäische Südsternwarte – Wikipedia" title="Europäische Südsternwarte – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Europ%C3%A4ische_S%C3%BCdsternwarte">Europäische Südsternwarte – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Atacama_Large_Millimeter/submillimeter_Array" alt="Atacama Large Millimeter/submillimeter Array – Wikipedia" title="Atacama Large Millimeter/submillimeter Array – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Atacama_Large_Millimeter/submillimeter_Array">Atacama Large Millimeter/submillimeter Array – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://raumzeit-podcast.de/2017/11/18/rz068-bodengestuetzte-astronomie/" alt="RZ068 Bodengestützte Astronomie | Raumzeit" title="RZ068 Bodengestützte Astronomie | Raumzeit" /><a href="https://raumzeit-podcast.de/2017/11/18/rz068-bodengestuetzte-astronomie/">RZ068 Bodengestützte Astronomie | Raumzeit</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://en.wikipedia.org/wiki/Northern_Extended_Millimeter_Array" alt="Northern Extended Millimeter Array - Wikipedia" title="Northern Extended Millimeter Array - Wikipedia" /><a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Northern_Extended_Millimeter_Array">Northern Extended Millimeter Array - Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Heliosph%C3%A4re" alt="Heliosphäre – Wikipedia" title="Heliosphäre – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Heliosph%C3%A4re">Heliosphäre – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Sherlock_Holmes" alt="Sherlock Holmes – Wikipedia" title="Sherlock Holmes – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Sherlock_Holmes">Sherlock Holmes – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Aristoteles" alt="Aristoteles – Wikipedia" title="Aristoteles – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Aristoteles">Aristoteles – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Mark_Aurel" alt="Mark Aurel – Wikipedia" title="Mark Aurel – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Mark_Aurel">Mark Aurel – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Pulsar" alt="Pulsar – Wikipedia" title="Pulsar – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Pulsar">Pulsar – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Jocelyn_Bell_Burnell" alt="Jocelyn Bell Burnell – Wikipedia" title="Jocelyn Bell Burnell – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Jocelyn_Bell_Burnell">Jocelyn Bell Burnell – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Thomas_S._Kuhn" alt="Thomas S. Kuhn – Wikipedia" title="Thomas S. Kuhn – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Thomas_S._Kuhn">Thomas S. Kuhn – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/The_Structure_of_Scientific_Revolutions" alt="The Structure of Scientific Revolutions – Wikipedia" title="The Structure of Scientific Revolutions – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/The_Structure_of_Scientific_Revolutions">The Structure of Scientific Revolutions – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Astrobiologie" alt="Astrobiologie – Wikipedia" title="Astrobiologie – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Astrobiologie">Astrobiologie – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Ontologie" alt="Ontologie – Wikipedia" title="Ontologie – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Ontologie">Ontologie – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Physikalismus_(Ontologie)" alt="Physikalismus (Ontologie) – Wikipedia" title="Physikalismus (Ontologie) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Physikalismus_(Ontologie)">Physikalismus (Ontologie) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Urknall" alt="Urknall – Wikipedia" title="Urknall – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Urknall">Urknall – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Dunkle_Energie" alt="Dunkle Energie – Wikipedia" title="Dunkle Energie – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Dunkle_Energie">Dunkle Energie – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Feld_(Physik)" alt="Feld (Physik) – Wikipedia" title="Feld (Physik) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Feld_(Physik)">Feld (Physik) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Dunkle_Materie" alt="Dunkle Materie – Wikipedia" title="Dunkle Materie – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Dunkle_Materie">Dunkle Materie – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Dunkle_Materie" alt="Dunkle Materie – Wikipedia" title="Dunkle Materie – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Dunkle_Materie">Dunkle Materie – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Vera_Rubin" alt="Vera Rubin – Wikipedia" title="Vera Rubin – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Vera_Rubin">Vera Rubin – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Struktur_des_Kosmos" alt="Struktur des Kosmos – Wikipedia" title="Struktur des Kosmos – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Struktur_des_Kosmos">Struktur des Kosmos – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Gravitation" alt="Gravitation – Wikipedia" title="Gravitation – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Gravitation">Gravitation – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Allgemeine_Relativit%C3%A4tstheorie" alt="Allgemeine Relativitätstheorie – Wikipedia" title="Allgemeine Relativitätstheorie – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Allgemeine_Relativit%C3%A4tstheorie">Allgemeine Relativitätstheorie – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Quantenphysik" alt="Quantenphysik – Wikipedia" title="Quantenphysik – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Quantenphysik">Quantenphysik – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Hawking-Strahlung" alt="Hawking-Strahlung – Wikipedia" title="Hawking-Strahlung – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Hawking-Strahlung">Hawking-Strahlung – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Isaac_Newton" alt="Isaac Newton – Wikipedia" title="Isaac Newton – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Isaac_Newton">Isaac Newton – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Trajektorie_(Mathematik)" alt="Trajektorie (Mathematik) – Wikipedia" title="Trajektorie (Mathematik) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Trajektorie_(Mathematik)">Trajektorie (Mathematik) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Raumzeit" alt="Raumzeit – Wikipedia" title="Raumzeit – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Raumzeit">Raumzeit – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Karl_Popper" alt="Karl Popper – Wikipedia" title="Karl Popper – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Karl_Popper">Karl Popper – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Kurt_G%C3%B6del" alt="Kurt Gödel – Wikipedia" title="Kurt Gödel – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Kurt_G%C3%B6del">Kurt Gödel – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Georg_Wilhelm_Friedrich_Hegel" alt="Georg Wilhelm Friedrich Hegel – Wikipedia" title="Georg Wilhelm Friedrich Hegel – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Georg_Wilhelm_Friedrich_Hegel">Georg Wilhelm Friedrich Hegel – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Stringtheorie" alt="Stringtheorie – Wikipedia" title="Stringtheorie – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Stringtheorie">Stringtheorie – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Stephen_Hawking" alt="Stephen Hawking – Wikipedia" title="Stephen Hawking – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Stephen_Hawking">Stephen Hawking – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Richard_Feynman" alt="Richard Feynman – Wikipedia" title="Richard Feynman – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Richard_Feynman">Richard Feynman – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://blogs.faz.net/planckton/" alt="Planckton - Blogs der FAZ" title="Planckton - Blogs der FAZ" /><a href="https://blogs.faz.net/planckton/">Planckton - Blogs der FAZ</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/COVID-19-Pandemie" alt="COVID-19-Pandemie – Wikipedia" title="COVID-19-Pandemie – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/COVID-19-Pandemie">COVID-19-Pandemie – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Modell" alt="Modell – Wikipedia" title="Modell – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Modell">Modell – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Interferometrie" alt="Interferometrie – Wikipedia" title="Interferometrie – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Interferometrie">Interferometrie – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Mikrokosmos" alt="Mikrokosmos – Wikipedia" title="Mikrokosmos – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Mikrokosmos">Mikrokosmos – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Elektron" alt="Elektron – Wikipedia" title="Elektron – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Elektron">Elektron – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Quark_(Physik)" alt="Quark (Physik) – Wikipedia" title="Quark (Physik) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Quark_(Physik)">Quark (Physik) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://www.hanser-literaturverlage.de/buch/das-universum-und-ich/978-3-446-25663-7/" alt="Das Universum und ich - Bücher - Hanser Literaturverlage" title="Das Universum und ich - Bücher - Hanser Literaturverlage" /><a href="https://www.hanser-literaturverlage.de/buch/das-universum-und-ich/978-3-446-25663-7/">Das Universum und ich - Bücher - Hanser Literaturverlage</a></li>    </ul>
</div>    
    
</div>
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
]]></content:encoded>
      <psc:chapters xmlns:psc="http://podlove.org/simple-chapters" version="1.2">
        <psc:chapter start="00:00:00.000" title="Intro"/>
        <psc:chapter start="00:00:33.555" title="Begrüßung"/>
        <psc:chapter start="00:01:28.424" title="Persönliche Entwicklung"/>
        <psc:chapter start="00:03:45.677" title="Mathematik und Philosophie"/>
        <psc:chapter start="00:06:42.015" title="Einstieg in die Astronomie"/>
        <psc:chapter start="00:08:42.483" title="Beobachtungen mit Teleskopen"/>
        <psc:chapter start="00:13:43.113" title="Spurensuche im Universum"/>
        <psc:chapter start="00:20:21.447" title="Interdisziplinäres Forschen"/>
        <psc:chapter start="00:27:55.998" title="Geschichte der Wissenschaftsphilosophie"/>
        <psc:chapter start="00:50:11.803" title="Ontologie und Semantik"/>
        <psc:chapter start="00:52:44.561" title="Das kosmologische Standardmodell"/>
        <psc:chapter start="01:07:51.481" title="Vereinigung der Theorien"/>
        <psc:chapter start="01:21:47.179" title="Philosophie als wissenschaftliche Disziplin"/>
        <psc:chapter start="01:27:49.490" title="Philosophische Bescheidenheit"/>
        <psc:chapter start="01:34:50.976" title="Philosophie als Kommunikationshilfe"/>
        <psc:chapter start="01:41:46.500" title="Wissenschaftsjournalismus"/>
        <psc:chapter start="01:46:59.778" title="Ein schwarzes Loch erklären"/>
        <psc:chapter start="01:53:23.546" title="Ausklang"/>
      </psc:chapters>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2020/10/27/rz091-philosophie-und-das-universum/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2020/10/27/rz091-philosophie-und-das-universum/?podlove_transcript=webvtt" type="text/vtt"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2020/10/27/rz091-philosophie-und-das-universum/?podlove_transcript=json_podcastindex" type="application/json"/>
      <itunes:season>2</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Sibylle Anderl</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/10/sybille-anderl.jpg" role="guest">Sibylle Anderl</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ090 Weltraumstaub</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2020/10/13/rz090-weltraumstaub/</link>
      <pubDate>Tue, 13 Oct 2020 08:00:00 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">podlove-2020-09-29t21:15:55+00:00-23f750d80a15476</guid>
      <description><![CDATA[Das gemeinhin als so leer angesehene Universum ist wenn man genauer hinschaut ziemlich staubig. Planetenstaub und interstellare Gase, Monderuptionen und die Ausgasungen von Kometen: überall künden kleinste Partikel von den Aktivitäten des Alls.

War es anfangs noch das Ziel, die Gefährdung der Raumfahrt durch diese Stäube besser einschätzen zu können hat sich diese Disziplin mit der Zeit zu einer neuartigen Form des Astronomie entwickelt. Künftig werden neue Missionen den Fluss der Partikel im All so genau berechnen können, dass sich heute noch verborgene Vorgänge und Spuren von unentdeckten Objekte auffinden lassen werden.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2020/10/13/rz090-weltraumstaub/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/2972/s/feed/c/mp3/rz090-weltraumstaub.mp3" length="78911262" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>02:11:24</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Kleinste Partikel des Alls entwickeln sich vom Hindernis zu einer neuen Form der Astronomie</itunes:subtitle>
      <itunes:episode>90</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Das gemeinhin als so leer angesehene Universum ist wenn man genauer hinschaut ziemlich staubig. Planetenstaub und interstellare Gase, Monderuptionen und die Ausgasungen von Kometen: überall künden kleinste Partikel von den Aktivitäten des Alls.

War es anfangs noch das Ziel, die Gefährdung der Raumfahrt durch diese Stäube besser einschätzen zu können hat sich diese Disziplin mit der Zeit zu einer neuartigen Form des Astronomie entwickelt. Künftig werden neue Missionen den Fluss der Partikel im All so genau berechnen können, dass sich heute noch verborgene Vorgänge und Spuren von unentdeckten Objekte auffinden lassen werden.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz090-weltraumstaub.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[


    <p><strong>Kleinste Partikel des Alls entwickeln sich vom Hindernis zu einer neuen Form der Astronomie</strong></p>
    <div>
        <img decoding="async" src="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz090-weltraumstaub.hero.jpg" width="600px" />
    </div>

    <p>
        Das gemeinhin als so leer angesehene Universum ist wenn man genauer hinschaut ziemlich staubig. Planetenstaub und interstellare Gase, Monderuptionen und die Ausgasungen von Kometen: überall künden kleinste Partikel von den Aktivitäten des Alls.<br />
<br />
War es anfangs noch das Ziel, die Gefährdung der Raumfahrt durch diese Stäube besser einschätzen zu können hat sich diese Disziplin mit der Zeit zu einer neuartigen Form des Astronomie entwickelt. Künftig werden neue Missionen den Fluss der Partikel im All so genau berechnen können, dass sich heute noch verborgene Vorgänge und Spuren von unentdeckten Objekte auffinden lassen werden.
    </p>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
2 Stunden


11 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    09.09.2020
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Eberhard Grün" title="Eberhard Grün" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032302f30392f65626572686172642d677275656e2e6a7067/128/0/0/eberhard-gruen" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032302f30392f65626572686172642d677275656e2e6a7067/128/0/0/eberhard-gruen 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032302f30392f65626572686172642d677275656e2e6a7067/256/0/0/eberhard-gruen 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032302f30392f65626572686172642d677275656e2e6a7067/384/0/0/eberhard-gruen 3x"/>


<br/>
<strong>Eberhard Grün</strong>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>



<p>Eberhard Grün hat Zeit seines wissenschaftlichen Lebens sich diesen Aspekten des Weltraums gewidmet und hat dabei zahlreiche Instrumente und Missionen entwickelt und mitgestaltet, mit dem sich der Weltraumstaub detektieren und vermessen ließ. Für seine Arbeit wurde er von der Royal Astronomical Society ausgezeichnet und auch ein Asteroid nach ihm benannt.</p>

    <hr/>

    <div style="display: flex; margin-right: 20px">
        <div class="transcript-logo">
                    </div>
        <div class="transcript-text" style="flex: 1; margin-left: 20px;">
            <p>
                Für diese Episode von Raumzeit liegt auch ein <strong>vollständiges Transkript</strong>
                mit Zeitmarken und Sprecheridentifikation vor.
            </p>
            <p>
                Bitte beachten: das Transkript wurde automatisiert erzeugt und wurde nicht nachträglich gegengelesen oder korrigiert.
                Dieser Prozess ist nicht sonderlich genau und das Ergebnis enthält daher mit Sicherheit eine Reihe von Fehlern.
                Im Zweifel gilt immer das in der Sendung aufgezeichnete gesprochene Wort.
                Formate:
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2020/10/13/rz090-weltraumstaub/?podlove_template_page=episode-transcript-html" download="rz090-weltraumstaub.transcript.html">HTML</a>,
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2020/10/13/rz090-weltraumstaub/?podlove_transcript=webvtt" download="rz090-weltraumstaub.transcript.vtt">WEBVTT</a>.
            </p>
        </div>
    </div>

    

    <hr/>
    

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    <div class='osfx-shownote-block'><div class='glossary'>
            <h2>Glossar</h2>
    <ul>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Eberhard_Gr%C3%BCn" alt="Eberhard Grün – Wikipedia" title="Eberhard Grün – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Eberhard_Gr%C3%BCn">Eberhard Grün – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Zodiakallicht" alt="Zodiakallicht – Wikipedia" title="Zodiakallicht – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Zodiakallicht">Zodiakallicht – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Giovanni_Domenico_Cassini" alt="Giovanni Domenico Cassini – Wikipedia" title="Giovanni Domenico Cassini – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Giovanni_Domenico_Cassini">Giovanni Domenico Cassini – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Ekliptik" alt="Ekliptik – Wikipedia" title="Ekliptik – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Ekliptik">Ekliptik – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Tonband" alt="Tonband – Wikipedia" title="Tonband – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Tonband">Tonband – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Elektrostatik" alt="Elektrostatik – Wikipedia" title="Elektrostatik – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Elektrostatik">Elektrostatik – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Olivingruppe" alt="Olivingruppe – Wikipedia" title="Olivingruppe – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Olivingruppe">Olivingruppe – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Ion" alt="Ion – Wikipedia" title="Ion – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Ion">Ion – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Plasma" alt="Plasma – Wikipedia" title="Plasma – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Plasma">Plasma – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Koinzidenzmessung" alt="Koinzidenzmessung – Wikipedia" title="Koinzidenzmessung – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Koinzidenzmessung">Koinzidenzmessung – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/H%C3%B6henforschungsrakete" alt="Höhenforschungsrakete – Wikipedia" title="Höhenforschungsrakete – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/H%C3%B6henforschungsrakete">Höhenforschungsrakete – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/European_Space_Research_Organisation" alt="European Space Research Organisation – Wikipedia" title="European Space Research Organisation – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/European_Space_Research_Organisation">European Space Research Organisation – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/HEOS-1" alt="HEOS-1 – Wikipedia" title="HEOS-1 – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/HEOS-1">HEOS-1 – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Polarlicht" alt="Polarlicht – Wikipedia" title="Polarlicht – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Polarlicht">Polarlicht – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Helios_(Sonde)" alt="Helios (Sonde) – Wikipedia" title="Helios (Sonde) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Helios_(Sonde)">Helios (Sonde) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Saturn_(Rakete)" alt="Saturn (Rakete) – Wikipedia" title="Saturn (Rakete) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Saturn_(Rakete)">Saturn (Rakete) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Mikrometeorit" alt="Mikrometeorit – Wikipedia" title="Mikrometeorit – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Mikrometeorit">Mikrometeorit – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Neon" alt="Neon – Wikipedia" title="Neon – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Neon">Neon – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Halleyscher_Komet" alt="Halleyscher Komet – Wikipedia" title="Halleyscher Komet – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Halleyscher_Komet">Halleyscher Komet – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/10P/Tempel_2" alt="10P/Tempel 2 – Wikipedia" title="10P/Tempel 2 – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/10P/Tempel_2">10P/Tempel 2 – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Giotto_(Sonde)" alt="Giotto (Sonde) – Wikipedia" title="Giotto (Sonde) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Giotto_(Sonde)">Giotto (Sonde) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/ISEE-3/ICE" alt="ISEE-3/ICE – Wikipedia" title="ISEE-3/ICE – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/ISEE-3/ICE">ISEE-3/ICE – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Kuiperg%C3%BCrtel" alt="Kuipergürtel – Wikipedia" title="Kuipergürtel – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Kuiperg%C3%BCrtel">Kuipergürtel – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Tschurjumow-Gerassimenko" alt="Tschurjumow-Gerassimenko – Wikipedia" title="Tschurjumow-Gerassimenko – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Tschurjumow-Gerassimenko">Tschurjumow-Gerassimenko – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Rosetta_(Sonde)" alt="Rosetta (Sonde) – Wikipedia" title="Rosetta (Sonde) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Rosetta_(Sonde)">Rosetta (Sonde) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://raumzeit-podcast.de/2011/07/25/rz020-giotto-und-rosetta/" alt="RZ020 Giotto und Rosetta | Raumzeit" title="RZ020 Giotto und Rosetta | Raumzeit" /><a href="https://raumzeit-podcast.de/2011/07/25/rz020-giotto-und-rosetta/">RZ020 Giotto und Rosetta | Raumzeit</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://raumzeit-podcast.de/2011/04/08/rz012-sigmund-jaehn/" alt="RZ012 Sigmund Jähn | Raumzeit" title="RZ012 Sigmund Jähn | Raumzeit" /><a href="https://raumzeit-podcast.de/2011/04/08/rz012-sigmund-jaehn/">RZ012 Sigmund Jähn | Raumzeit</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/STS-51-L" alt="STS-51-L – Wikipedia" title="STS-51-L – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/STS-51-L">STS-51-L – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Galileo_(Raumsonde)" alt="Galileo (Raumsonde) – Wikipedia" title="Galileo (Raumsonde) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Galileo_(Raumsonde)">Galileo (Raumsonde) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Enceladus_(Mond)" alt="Enceladus (Mond) – Wikipedia" title="Enceladus (Mond) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Enceladus_(Mond)">Enceladus (Mond) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Ulysses_(Sonde)" alt="Ulysses (Sonde) – Wikipedia" title="Ulysses (Sonde) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Ulysses_(Sonde)">Ulysses (Sonde) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Swing-by" alt="Swing-by – Wikipedia" title="Swing-by – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Swing-by">Swing-by – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Pioneer_(Raumsonden-Programm)" alt="Pioneer (Raumsonden-Programm) – Wikipedia" title="Pioneer (Raumsonden-Programm) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Pioneer_(Raumsonden-Programm)">Pioneer (Raumsonden-Programm) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Jupiter_(Planet)" alt="Jupiter (Planet) – Wikipedia" title="Jupiter (Planet) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Jupiter_(Planet)">Jupiter (Planet) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Io_(Mond)" alt="Io (Mond) – Wikipedia" title="Io (Mond) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Io_(Mond)">Io (Mond) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Rechtl%C3%A4ufig_und_r%C3%BCckl%C3%A4ufig" alt="rechtläufig und rückläufig – Wikipedia" title="rechtläufig und rückläufig – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Rechtl%C3%A4ufig_und_r%C3%BCckl%C3%A4ufig">rechtläufig und rückläufig – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Interstellarer_Staub" alt="Interstellarer Staub – Wikipedia" title="Interstellarer Staub – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Interstellarer_Staub">Interstellarer Staub – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Cassini-Huygens" alt="Cassini-Huygens – Wikipedia" title="Cassini-Huygens – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Cassini-Huygens">Cassini-Huygens – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Geysir" alt="Geysir – Wikipedia" title="Geysir – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Geysir">Geysir – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://raumzeit-podcast.de/2011/12/16/rz030-cassini-huygens/" alt="RZ030 Cassini-Huygens | Raumzeit" title="RZ030 Cassini-Huygens | Raumzeit" /><a href="https://raumzeit-podcast.de/2011/12/16/rz030-cassini-huygens/">RZ030 Cassini-Huygens | Raumzeit</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://en.wikipedia.org/wiki/Comet_Rendezvous_Asteroid_Flyby" alt="Comet Rendezvous Asteroid Flyby - Wikipedia" title="Comet Rendezvous Asteroid Flyby - Wikipedia" /><a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Comet_Rendezvous_Asteroid_Flyby">Comet Rendezvous Asteroid Flyby - Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Hayabusa_2" alt="Hayabusa 2 – Wikipedia" title="Hayabusa 2 – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Hayabusa_2">Hayabusa 2 – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Stardust_(Sonde)" alt="Stardust (Sonde) – Wikipedia" title="Stardust (Sonde) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Stardust_(Sonde)">Stardust (Sonde) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://en.wikipedia.org/wiki/Surface_Dust_Analyser" alt="Surface Dust Analyser - Wikipedia" title="Surface Dust Analyser - Wikipedia" /><a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Surface_Dust_Analyser">Surface Dust Analyser - Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Destiny_Plus" alt="Destiny Plus – Wikipedia" title="Destiny Plus – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Destiny_Plus">Destiny Plus – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/(3200)_Phaethon" alt="(3200) Phaethon – Wikipedia" title="(3200) Phaethon – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/(3200)_Phaethon">(3200) Phaethon – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Geminiden" alt="Geminiden – Wikipedia" title="Geminiden – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Geminiden">Geminiden – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Lagrange-Punkte" alt="Lagrange-Punkte – Wikipedia" title="Lagrange-Punkte – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Lagrange-Punkte">Lagrange-Punkte – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/(4240)_Gr%C3%BCn" alt="(4240) Grün – Wikipedia" title="(4240) Grün – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/(4240)_Gr%C3%BCn">(4240) Grün – Wikipedia</a></li>    </ul>
</div>    
    
</div>
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
]]></content:encoded>
      <psc:chapters xmlns:psc="http://podlove.org/simple-chapters" version="1.2">
        <psc:chapter start="00:00:00.000" title="Intro"/>
        <psc:chapter start="00:00:34.131" title="Begrüßung"/>
        <psc:chapter start="00:01:25.047" title="Aufwachsen in Heidelberg"/>
        <psc:chapter start="00:04:29.893" title="Studium"/>
        <psc:chapter start="00:06:26.161" title="Staubbeschleunigung"/>
        <psc:chapter start="00:21:04.776" title="Staubmessung im All"/>
        <psc:chapter start="00:34:54.194" title="Staub als Schlüssel zum All"/>
        <psc:chapter start="00:39:14.282" title="Jagd auf Kometenstaub mit Giotto"/>
        <psc:chapter start="00:54:10.965" title="Internationale Kooperation"/>
        <psc:chapter start="00:57:25.755" title="Mondstaub am Jupiter"/>
        <psc:chapter start="01:06:33.409" title="Interstellarer Staub"/>
        <psc:chapter start="01:10:50.732" title="Staubquellen im All"/>
        <psc:chapter start="01:18:32.340" title="Cassini-Mission"/>
        <psc:chapter start="01:24:52.834" title="Rosetta-Mission"/>
        <psc:chapter start="01:40:15.686" title="Probenrückführung"/>
        <psc:chapter start="01:44:09.051" title="Staubastronomie"/>
        <psc:chapter start="02:01:16.855" title="Zukünfitge Fragen und Entwicklungen"/>
        <psc:chapter start="02:08:30.985" title="Ausklang"/>
      </psc:chapters>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2020/10/13/rz090-weltraumstaub/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2020/10/13/rz090-weltraumstaub/?podlove_transcript=webvtt" type="text/vtt"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2020/10/13/rz090-weltraumstaub/?podlove_transcript=json_podcastindex" type="application/json"/>
      <itunes:season>2</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Eberhard Grün</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/09/eberhard-gruen.jpg" role="guest">Eberhard Grün</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ089 Kerbal Space Program</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2020/09/22/rz089-kerbal-space-program/</link>
      <pubDate>Tue, 22 Sep 2020 17:17:34 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">podlove-2020-09-22t16:57:04+00:00-90aba9a98cf52db</guid>
      <description><![CDATA[Es hat nicht lange gedauert und das vor einigen Jahren veröffentlichte Kerbal Space Program hat weltweit viele Freunde gefunden. Und dazu gehören auch viele, die selbst in der Raumfahrt arbeiten. Denn obwohl in dem Spiel nicht das tatsächliche Sonnensystem oder gar unser Universum modelliert wird, bildet es die physikalischen Gesetzmäßigkeiten korrekt ab und erlaubt es jedem, selbst Raketenprogramme aufzusetzen, Satelliten zu starten und im Orbit zu halten, Landemissionen auf anderen Planeten anzuführen und alle diese Raumfahrzeuge zusammen arbeiten zu lassen.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2020/09/22/rz089-kerbal-space-program/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/2966/s/feed/c/mp3/rz089-kerbal-space-program.mp3" length="58164503" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>01:36:50</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Wie Missionsanalysten mit einem Spiel ihre eigene Arbeit besser kennenlernen</itunes:subtitle>
      <itunes:episode>89</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Es hat nicht lange gedauert und das vor einigen Jahren veröffentlichte Kerbal Space Program hat weltweit viele Freunde gefunden. Und dazu gehören auch viele, die selbst in der Raumfahrt arbeiten. Denn obwohl in dem Spiel nicht das tatsächliche Sonnensystem oder gar unser Universum modelliert wird, bildet es die physikalischen Gesetzmäßigkeiten korrekt ab und erlaubt es jedem, selbst Raketenprogramme aufzusetzen, Satelliten zu starten und im Orbit zu halten, Landemissionen auf anderen Planeten anzuführen und alle diese Raumfahrzeuge zusammen arbeiten zu lassen.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz089-kerbal-space-program.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[


    <p><strong>Wie Missionsanalysten mit einem Spiel ihre eigene Arbeit besser kennenlernen</strong></p>
    <div>
        <img decoding="async" src="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz089-kerbal-space-program.hero.jpg" width="600px" />
    </div>

    <p>
        Es hat nicht lange gedauert und das vor einigen Jahren veröffentlichte Kerbal Space Program hat weltweit viele Freunde gefunden. Und dazu gehören auch viele, die selbst in der Raumfahrt arbeiten. Denn obwohl in dem Spiel nicht das tatsächliche Sonnensystem oder gar unser Universum modelliert wird, bildet es die physikalischen Gesetzmäßigkeiten korrekt ab und erlaubt es jedem, selbst Raketenprogramme aufzusetzen, Satelliten zu starten und im Orbit zu halten, Landemissionen auf anderen Planeten anzuführen und alle diese Raumfahrzeuge zusammen arbeiten zu lassen.
    </p>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
1 Stunde


36 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    08.09.2020
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Bruno Teixera de Sousa" title="Bruno Teixera de Sousa" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032302f30392f6272756e6f2d736f7573612e6a7067/128/0/0/bruno-teixera-de-sousa" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032302f30392f6272756e6f2d736f7573612e6a7067/128/0/0/bruno-teixera-de-sousa 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032302f30392f6272756e6f2d736f7573612e6a7067/256/0/0/bruno-teixera-de-sousa 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032302f30392f6272756e6f2d736f7573612e6a7067/384/0/0/bruno-teixera-de-sousa 3x"/>


<br/>
<strong>Bruno Teixera de Sousa</strong>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>



<p>Bruno Teixera de Sousa ist Teamleiter für die Cluster II Mission der ESA und arbeitet am Europäischen Weltraumkontrollzentrum (ESOC) in Darmstadt. Doch neben seiner Hauptmission fährt er in der Freizeit noch zahlreiche Missionen im Kerbal Space Program und setzt die Software zum Beispiel auch ein, um Schüler auf Praktikum in die Welt der Missionsanalyse und -kontrolle einzuführen. Denn obwohl Kerbal eine ganz eigene Welt zeichnet sind die Lehren nahezu uneingeschränkt in die professionelle Raumfahrzeug-Steuerung zu übertragen und so schärfen auch die Profis ihre Fähigkeiten mit der Software.</p>

    <hr/>

    <div style="display: flex; margin-right: 20px">
        <div class="transcript-logo">
                    </div>
        <div class="transcript-text" style="flex: 1; margin-left: 20px;">
            <p>
                Für diese Episode von Raumzeit liegt auch ein <strong>vollständiges Transkript</strong>
                mit Zeitmarken und Sprecheridentifikation vor.
            </p>
            <p>
                Bitte beachten: das Transkript wurde automatisiert erzeugt und wurde nicht nachträglich gegengelesen oder korrigiert.
                Dieser Prozess ist nicht sonderlich genau und das Ergebnis enthält daher mit Sicherheit eine Reihe von Fehlern.
                Im Zweifel gilt immer das in der Sendung aufgezeichnete gesprochene Wort.
                Formate:
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2020/09/22/rz089-kerbal-space-program/?podlove_template_page=episode-transcript-html" download="rz089-kerbal-space-program.transcript.html">HTML</a>,
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2020/09/22/rz089-kerbal-space-program/?podlove_transcript=webvtt" download="rz089-kerbal-space-program.transcript.vtt">WEBVTT</a>.
            </p>
        </div>
    </div>

    

    <hr/>
    

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    <div class='osfx-shownote-block'><div class='glossary'>
            <h2>Glossar</h2>
    <ul>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Kerbal_Space_Program" alt="Kerbal Space Program – Wikipedia" title="Kerbal Space Program – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Kerbal_Space_Program">Kerbal Space Program – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Battlestar_Galactica" alt="Battlestar Galactica – Wikipedia" title="Battlestar Galactica – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Battlestar_Galactica">Battlestar Galactica – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Top_Gun_%E2%80%93_Sie_f%C3%BCrchten_weder_Tod_noch_Teufel" alt="Top Gun – Sie fürchten weder Tod noch Teufel – Wikipedia" title="Top Gun – Sie fürchten weder Tod noch Teufel – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Top_Gun_%E2%80%93_Sie_f%C3%BCrchten_weder_Tod_noch_Teufel">Top Gun – Sie fürchten weder Tod noch Teufel – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Venus_Express" alt="Venus Express – Wikipedia" title="Venus Express – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Venus_Express">Venus Express – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://raumzeit-podcast.de/2012/09/20/rz046-venus-express/" alt="RZ046 Venus Express | Raumzeit" title="RZ046 Venus Express | Raumzeit" /><a href="https://raumzeit-podcast.de/2012/09/20/rz046-venus-express/">RZ046 Venus Express | Raumzeit</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Solar_Orbiter" alt="Solar Orbiter – Wikipedia" title="Solar Orbiter – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Solar_Orbiter">Solar Orbiter – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://raumzeit-podcast.de/2013/03/01/rz052-solar-orbiter/" alt="RZ052 Solar Orbiter | Raumzeit" title="RZ052 Solar Orbiter | Raumzeit" /><a href="https://raumzeit-podcast.de/2013/03/01/rz052-solar-orbiter/">RZ052 Solar Orbiter | Raumzeit</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://raumzeit-podcast.de/2011/03/25/rz011-astronautenausbildung/" alt="RZ011 Astronautenausbildung | Raumzeit" title="RZ011 Astronautenausbildung | Raumzeit" /><a href="https://raumzeit-podcast.de/2011/03/25/rz011-astronautenausbildung/">RZ011 Astronautenausbildung | Raumzeit</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://sci.esa.int/web/cluster" alt="ESA Science &amp; Technology - Cluster" title="ESA Science &amp; Technology - Cluster" /><a href="https://sci.esa.int/web/cluster">ESA Science &amp; Technology - Cluster</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Koronaler_Massenauswurf" alt="Koronaler Massenauswurf – Wikipedia" title="Koronaler Massenauswurf – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Koronaler_Massenauswurf">Koronaler Massenauswurf – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://raumzeit-podcast.de/2020/03/08/rz085-erforschung-der-sonne/" alt="RZ085 Erforschung der Sonne | Raumzeit" title="RZ085 Erforschung der Sonne | Raumzeit" /><a href="https://raumzeit-podcast.de/2020/03/08/rz085-erforschung-der-sonne/">RZ085 Erforschung der Sonne | Raumzeit</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://xkcd.com/1356/" alt="xkcd: Orbital Mechanics" title="xkcd: Orbital Mechanics" /><a href="https://xkcd.com/1356/">xkcd: Orbital Mechanics</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://wiki.kerbalspaceprogram.com/wiki/Kerbol/de" alt="Kerbol/de - Kerbal Space Program Wiki" title="Kerbol/de - Kerbal Space Program Wiki" /><a href="https://wiki.kerbalspaceprogram.com/wiki/Kerbol/de">Kerbol/de - Kerbal Space Program Wiki</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://wiki.kerbalspaceprogram.com/wiki/Duna/de" alt="Duna/de - Kerbal Space Program Wiki" title="Duna/de - Kerbal Space Program Wiki" /><a href="https://wiki.kerbalspaceprogram.com/wiki/Duna/de">Duna/de - Kerbal Space Program Wiki</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://wiki.kerbalspaceprogram.com/wiki/Eve/de" alt="Eve/de - Kerbal Space Program Wiki" title="Eve/de - Kerbal Space Program Wiki" /><a href="https://wiki.kerbalspaceprogram.com/wiki/Eve/de">Eve/de - Kerbal Space Program Wiki</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://raumzeit-podcast.de/2012/08/03/rz043-bepicolombo/" alt="RZ043 BepiColombo | Raumzeit" title="RZ043 BepiColombo | Raumzeit" /><a href="https://raumzeit-podcast.de/2012/08/03/rz043-bepicolombo/">RZ043 BepiColombo | Raumzeit</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://raumzeit-podcast.de/2020/01/17/rz083-spacex/" alt="RZ083 SpaceX | Raumzeit" title="RZ083 SpaceX | Raumzeit" /><a href="https://raumzeit-podcast.de/2020/01/17/rz083-spacex/">RZ083 SpaceX | Raumzeit</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Swing-by" alt="Swing-by – Wikipedia" title="Swing-by – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Swing-by">Swing-by – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://www.youtube.com/channel/UCkKhZJXIx7YkHnpLXxUjYsQ" alt="ShadowZone - YouTube" title="ShadowZone - YouTube" /><a href="https://www.youtube.com/channel/UCkKhZJXIx7YkHnpLXxUjYsQ">ShadowZone - YouTube</a></li>    </ul>
</div>    
    
</div>
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
]]></content:encoded>
      <psc:chapters xmlns:psc="http://podlove.org/simple-chapters" version="1.2">
        <psc:chapter start="00:00:00.000" title="Intro"/>
        <psc:chapter start="00:00:35.748" title="Begrüßung"/>
        <psc:chapter start="00:02:02.592" title="Persönlicher Hintergrund"/>
        <psc:chapter start="00:09:41.227" title="Space Craft Operations Manager"/>
        <psc:chapter start="00:12:05.702" title="ESOC und der Lockdown"/>
        <psc:chapter start="00:19:04.302" title="Cluster und Cluster II"/>
        <psc:chapter start="00:26:27.665" title="Kerbal Space Program"/>
        <psc:chapter start="00:30:44.928" title="KSP: Grundlagen"/>
        <psc:chapter start="00:35:14.971" title="KSP: Ursprünge"/>
        <psc:chapter start="00:37:26.386" title="KSP: Kerbol-System"/>
        <psc:chapter start="00:47:07.460" title="KSP: Raketenbau"/>
        <psc:chapter start="00:54:04.444" title="KSP: Zufall und Redundanz"/>
        <psc:chapter start="00:56:39.635" title="KSP: Gesetze und Simulationen"/>
        <psc:chapter start="01:00:17.760" title="KSP: Raumflug"/>
        <psc:chapter start="01:05:03.518" title="KSP: Planeten"/>
        <psc:chapter start="01:07:33.130" title="KSP: ESA-Missionen in KSP"/>
        <psc:chapter start="01:10:24.813" title="Kerbal als Lernwerkzeug"/>
        <psc:chapter start="01:22:25.145" title="Wie man Kerbal lernt"/>
        <psc:chapter start="01:26:02.462" title="Kunst und Kreativität"/>
        <psc:chapter start="01:31:11.942" title="Steuerung und Kommunikation"/>
        <psc:chapter start="01:33:25.916" title="Ausklang"/>
      </psc:chapters>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2020/09/22/rz089-kerbal-space-program/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2020/09/22/rz089-kerbal-space-program/?podlove_transcript=webvtt" type="text/vtt"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2020/09/22/rz089-kerbal-space-program/?podlove_transcript=json_podcastindex" type="application/json"/>
      <itunes:season>2</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Bruno Teixera de Sousa</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/09/bruno-sousa.jpg" role="guest">Bruno Teixera de Sousa</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ088 GEO600</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2020/08/04/rz088-geo600/</link>
      <pubDate>Tue, 04 Aug 2020 11:29:52 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">podlove-2020-08-04t11:05:35+00:00-d55cd0a1855bca4</guid>
      <description><![CDATA[Unter dem unscheinbaren Namen GEO600 versteckt sich auf einem Feld in der Nähe von Hannover eine ebenso unscheinbare Anlage, die aber einen großen Einfluss auf die Forschung an Gravationswellen hat. Denn dort wird die Technologie, die weltweit in den Gravitationswellendetektoren zum Einsatz kommt maßgeblich mitentwickelt und vorangetrieben.

Gravitationswellen wurden 2016 in das Licht der Öffentlichkeit gehoben, nachdem mit den LIGO-Detektoren in den USA das erste Signal empfangen werden konnte. Die LIGO-Detektoren waren kurz vorher mit der neuesten Technik, die am GEO600 getestet wurde, ausgestattet worden. Und für die Zukunft werden weitere Maßnahmen erwogen, um die Erkennung der Gravitationswellen noch weiter zu verfeinern und damit das Zeitalter der Gravitationswellenastronomie einzuläuten.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2020/08/04/rz088-geo600/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/2958/s/feed/c/mp3/rz088-geo600.mp3" length="95440526" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>02:38:57</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Über die Technologie zur Detektion von Gravitationswellen</itunes:subtitle>
      <itunes:episode>88</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Unter dem unscheinbaren Namen GEO600 versteckt sich auf einem Feld in der Nähe von Hannover eine ebenso unscheinbare Anlage, die aber einen großen Einfluss auf die Forschung an Gravationswellen hat. Denn dort wird die Technologie, die weltweit in den Gravitationswellendetektoren zum Einsatz kommt maßgeblich mitentwickelt und vorangetrieben.

Gravitationswellen wurden 2016 in das Licht der Öffentlichkeit gehoben, nachdem mit den LIGO-Detektoren in den USA das erste Signal empfangen werden konnte. Die LIGO-Detektoren waren kurz vorher mit der neuesten Technik, die am GEO600 getestet wurde, ausgestattet worden. Und für die Zukunft werden weitere Maßnahmen erwogen, um die Erkennung der Gravitationswellen noch weiter zu verfeinern und damit das Zeitalter der Gravitationswellenastronomie einzuläuten.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz088-geo600.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[


    <p><strong>Über die Technologie zur Detektion von Gravitationswellen</strong></p>
    <div>
        <img decoding="async" src="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz088-geo600.hero.jpg" width="600px" />
    </div>

    <p>
        Unter dem unscheinbaren Namen GEO600 versteckt sich auf einem Feld in der Nähe von Hannover eine ebenso unscheinbare Anlage, die aber einen großen Einfluss auf die Forschung an Gravationswellen hat. Denn dort wird die Technologie, die weltweit in den Gravitationswellendetektoren zum Einsatz kommt maßgeblich mitentwickelt und vorangetrieben.<br />
<br />
Gravitationswellen wurden 2016 in das Licht der Öffentlichkeit gehoben, nachdem mit den LIGO-Detektoren in den USA das erste Signal empfangen werden konnte. Die LIGO-Detektoren waren kurz vorher mit der neuesten Technik, die am GEO600 getestet wurde, ausgestattet worden. Und für die Zukunft werden weitere Maßnahmen erwogen, um die Erkennung der Gravitationswellen noch weiter zu verfeinern und damit das Zeitalter der Gravitationswellenastronomie einzuläuten.
    </p>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
2 Stunden


38 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    03.07.2020
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Harald Lück" title="Harald Lück" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032302f30382f64725f686172616c645f6c75636b2e6a7067/128/0/0/harald-lueck"/>


<br/>
<strong>Harald Lück</strong>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>



<p>Ich spreche mit Harald Lück, dem Forschungsgruppenleiter für Laserinterferometrie &amp; Gravitationswellen-Astronomie des Albert-Einstein-Instituts (bzw. Max-Planck-Instititut für Gravitationsphysik) in Hannover über den Aufbau von GEO600, welche technischen Herausforderungen gemeistert werden musste, um einen funktionierenden Detektor von Gravitationswellen zu entwickeln und zu betreiben.</p>

    <hr/>

    <div style="display: flex; margin-right: 20px">
        <div class="transcript-logo">
                    </div>
        <div class="transcript-text" style="flex: 1; margin-left: 20px;">
            <p>
                Für diese Episode von Raumzeit liegt auch ein <strong>vollständiges Transkript</strong>
                mit Zeitmarken und Sprecheridentifikation vor.
            </p>
            <p>
                Bitte beachten: das Transkript wurde automatisiert erzeugt und wurde nicht nachträglich gegengelesen oder korrigiert.
                Dieser Prozess ist nicht sonderlich genau und das Ergebnis enthält daher mit Sicherheit eine Reihe von Fehlern.
                Im Zweifel gilt immer das in der Sendung aufgezeichnete gesprochene Wort.
                Formate:
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2020/08/04/rz088-geo600/?podlove_template_page=episode-transcript-html" download="rz088-geo600.transcript.html">HTML</a>,
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2020/08/04/rz088-geo600/?podlove_transcript=webvtt" download="rz088-geo600.transcript.vtt">WEBVTT</a>.
            </p>
        </div>
    </div>

    

    <hr/>
    

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                
        <div class="psn-shownotes">

    
    <ul>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Max-Planck-Institut_f%C3%BCr_Gravitationsphysik">Max-Planck-Institut für Gravitationsphysik – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Albert_Einstein">Albert Einstein – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Gravitationswelle">Gravitationswelle – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Raumzeit">Raumzeit – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Joseph_Weber_(Physiker)">Joseph Weber (Physiker) – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Neutronenstern">Neutronenstern – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Schwarzes_Loch">Schwarzes Loch – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Kelvin">Kelvin – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Interferometrie">Interferometrie – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://en.wikipedia.org/wiki/Rainer_Weiss">Rainer Weiss - Wikipedia</a>
                    — en.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Laser">Laser – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Michelson-Interferometer">Michelson-Interferometer – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Albert_Abraham_Michelson">Albert Abraham Michelson – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/GEO600">GEO600 – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/LIGO">LIGO – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Virgo_(Gravitationswellendetektor)">Virgo (Gravitationswellendetektor) – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Russell_Hulse">Russell Hulse – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Joseph_Hooton_Taylor,_Jr.">Joseph Hooton Taylor, Jr. – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Pulsar">Pulsar – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/PSR_1913%2B16">PSR 1913+16 – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Akkretionsscheibe">Akkretionsscheibe – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Rammelsberg">Rammelsberg – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Supernova">Supernova – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Neutrino">Neutrino – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Beteigeuze">Beteigeuze – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Quadrupol">Quadrupol – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Dipol">Dipol – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Argon-Ionen-Laser">Argon-Ionen-Laser – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Nd:YAG-Laser">Nd:YAG-Laser – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Optischer_Resonator">Optischer Resonator – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Moden">Moden – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Edelstahl">Edelstahl – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Parts_per_million">Parts per million – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Quarzglas">Quarzglas – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Dielektrikum">Dielektrikum – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Siliciumdioxid">Siliciumdioxid – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Tantal(V)-oxid">Tantal(V)-oxid – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Resonanzfrequenz">Resonanzfrequenz – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Amplitude">Amplitude – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Fluktuations-Dissipations-Theorem">Fluktuations-Dissipations-Theorem – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/W%C3%A4rmerauschen">Wärmerauschen – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/KAGRA">KAGRA – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Phasenmodulation">Phasenmodulation – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Photodiode">Photodiode – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Photon">Photon – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Quantenmechanik">Quantenmechanik – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Schrotrauschen">Schrotrauschen – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Elektrisches_Feld">Elektrisches Feld – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Fabry-P%C3%A9rot-Interferometer">Fabry-Pérot-Interferometer – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Vakuumfluktuation">Vakuumfluktuation – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Gequetschtes_Licht">Gequetschtes Licht – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/GW170817">GW170817 – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Einstein-Teleskop">Einstein-Teleskop – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/National_Institute_of_Standards_and_Technology">National Institute of Standards and Technology – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Physikalisch-Technische_Bundesanstalt">Physikalisch-Technische Bundesanstalt – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Dunkle_Materie">Dunkle Materie – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Urknall">Urknall – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Laser_Interferometer_Space_Antenna">Laser Interferometer Space Antenna – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Wei%C3%9Fer_Zwerg">Weißer Zwerg – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Europ%C3%A4isches_Strategieforum_f%C3%BCr_Forschungsinfrastrukturen">Europäisches Strategieforum für Forschungsinfrastrukturen – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        </ul>


</div>

        
                
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
]]></content:encoded>
      <psc:chapters xmlns:psc="http://podlove.org/simple-chapters" version="1.2">
        <psc:chapter start="00:00:00.000" title="Intro"/>
        <psc:chapter start="00:00:35.480" title="Begrüßung"/>
        <psc:chapter start="00:02:23.843" title="Albert-Einstein-Institut"/>
        <psc:chapter start="00:03:35.219" title="Einstein und die Raumzeit"/>
        <psc:chapter start="00:11:59.802" title="Interferometrie"/>
        <psc:chapter start="00:16:33.632" title="Das neue Detekorprinzip"/>
        <psc:chapter start="00:20:52.977" title="Auf den Spuren der Gravitationswellen"/>
        <psc:chapter start="00:27:43.748" title="GEO600"/>
        <psc:chapter start="00:36:14.397" title="Erwartungen und Vorhersagen"/>
        <psc:chapter start="00:41:07.364" title="GEO600 Funktionsprinzip"/>
        <psc:chapter start="00:46:37.989" title="Mode Cleaning"/>
        <psc:chapter start="00:56:58.851" title="Aufweitung des Lasers"/>
        <psc:chapter start="00:59:32.008" title="Strahlteiler"/>
        <psc:chapter start="01:01:42.044" title="Spiegelaufhängung"/>
        <psc:chapter start="01:03:14.629" title="Vakuumisieren der Rohre"/>
        <psc:chapter start="01:10:21.858" title="Spiegel"/>
        <psc:chapter start="01:15:57.697" title="Monoltihische Aufhängung"/>
        <psc:chapter start="01:28:02.967" title="Der überflüssige Knick"/>
        <psc:chapter start="01:31:47.376" title="Optische Konfiguration"/>
        <psc:chapter start="01:46:12.262" title="Signal Recycling"/>
        <psc:chapter start="01:50:17.256" title="Power Recycling"/>
        <psc:chapter start="01:51:19.810" title="Thermisches Rauschen"/>
        <psc:chapter start="01:54:27.278" title="Output Mode Cleaner"/>
        <psc:chapter start="01:57:10.892" title="Gequetschtes Licht"/>
        <psc:chapter start="02:03:11.810" title="Detektion der Gravitationswellen"/>
        <psc:chapter start="02:08:53.022" title="Detektoren auf der Erde"/>
        <psc:chapter start="02:15:24.199" title="Künftige Detektortechnologie"/>
        <psc:chapter start="02:26:22.954" title="Chancen der Gravitationswellenastronomie"/>
        <psc:chapter start="02:33:30.511" title="Einstein-Teleskop"/>
        <psc:chapter start="02:36:17.633" title="Ausklang"/>
      </psc:chapters>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2020/08/04/rz088-geo600/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2020/08/04/rz088-geo600/?podlove_transcript=webvtt" type="text/vtt"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2020/08/04/rz088-geo600/?podlove_transcript=json_podcastindex" type="application/json"/>
      <itunes:season>2</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Harald Lück</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/08/dr_harald_luck.jpg" role="guest">Harald Lück</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ087 Amateurastronomie</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2020/05/06/rz087-amateurastronomie/</link>
      <pubDate>Wed, 06 May 2020 09:40:00 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">podlove-2020-04-26t22:39:26+00:00-61d14cca42ab92c</guid>
      <description><![CDATA[Astronomie ist kein Tätigkeitsfeld, das nur ausgebildeten Astronomen offen steht. Leistungsfähige Teleskope und Kameras sind schon lange in hoher Qualität in zunehmend erschwinglichen Preisklassen erhältlich und rund um die Welt werfen viele Sternenliebhaber ihren ganz privaten Blick ins Universum. Dabei steht bei vielen der Spaß an der Sache im Vordergrund, doch gibt es auch einige, die mit ihren Beoabachtungen auch die professionelle Sternenwissenschaft unterstützen oder sogar ihre eigenen Entdeckungen machen. Das Internet und frei verfügbare Software zur spezifisch auf Astronomie ausgerichteten Bildbearbeitung tun ihr übriges, diese Aktivitäten möglich zu machen.

Doch für die Hobbyastronomen wird es auch zunehmend schwieriger an der Lichtverschmutzung der menschlichen Zivilisation vorbei einen hochwertigen Blick auf die Sterne zu erhaschen. Viele mischen sich daher auch in die lokale Politik ein und drängen die Entscheidungsträger zu einem gewissenhafteren Einsatz von Nachtlicht bis hin zur Deklaration ganzer Landstriche zu Sternenparks. Bleibt die zunehmende Population des Firmaments durch immer neue Satelliten, die auch die Profis vor Probleme stellen.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2020/05/06/rz087-amateurastronomie/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/2954/s/feed/c/mp3/rz087-amateurastronomie.mp3" length="60536219" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>01:40:47</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Selber in die Sterne schauen und dabei die Wissenschaft unterstützen</itunes:subtitle>
      <itunes:episode>87</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Astronomie ist kein Tätigkeitsfeld, das nur ausgebildeten Astronomen offen steht. Leistungsfähige Teleskope und Kameras sind schon lange in hoher Qualität in zunehmend erschwinglichen Preisklassen erhältlich und rund um die Welt werfen viele Sternenliebhaber ihren ganz privaten Blick ins Universum. Dabei steht bei vielen der Spaß an der Sache im Vordergrund, doch gibt es auch einige, die mit ihren Beoabachtungen auch die professionelle Sternenwissenschaft unterstützen oder sogar ihre eigenen Entdeckungen machen. Das Internet und frei verfügbare Software zur spezifisch auf Astronomie ausgerichteten Bildbearbeitung tun ihr übriges, diese Aktivitäten möglich zu machen.

Doch für die Hobbyastronomen wird es auch zunehmend schwieriger an der Lichtverschmutzung der menschlichen Zivilisation vorbei einen hochwertigen Blick auf die Sterne zu erhaschen. Viele mischen sich daher auch in die lokale Politik ein und drängen die Entscheidungsträger zu einem gewissenhafteren Einsatz von Nachtlicht bis hin zur Deklaration ganzer Landstriche zu Sternenparks. Bleibt die zunehmende Population des Firmaments durch immer neue Satelliten, die auch die Profis vor Probleme stellen.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz087-amateurastronomie.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[


    <p><strong>Selber in die Sterne schauen und dabei die Wissenschaft unterstützen</strong></p>
    <div>
        <img decoding="async" src="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz087-amateurastronomie.hero.jpg" width="600px" />
    </div>

    <p>
        Astronomie ist kein Tätigkeitsfeld, das nur ausgebildeten Astronomen offen steht. Leistungsfähige Teleskope und Kameras sind schon lange in hoher Qualität in zunehmend erschwinglichen Preisklassen erhältlich und rund um die Welt werfen viele Sternenliebhaber ihren ganz privaten Blick ins Universum. Dabei steht bei vielen der Spaß an der Sache im Vordergrund, doch gibt es auch einige, die mit ihren Beoabachtungen auch die professionelle Sternenwissenschaft unterstützen oder sogar ihre eigenen Entdeckungen machen. Das Internet und frei verfügbare Software zur spezifisch auf Astronomie ausgerichteten Bildbearbeitung tun ihr übriges, diese Aktivitäten möglich zu machen.<br />
<br />
Doch für die Hobbyastronomen wird es auch zunehmend schwieriger an der Lichtverschmutzung der menschlichen Zivilisation vorbei einen hochwertigen Blick auf die Sterne zu erhaschen. Viele mischen sich daher auch in die lokale Politik ein und drängen die Entscheidungsträger zu einem gewissenhafteren Einsatz von Nachtlicht bis hin zur Deklaration ganzer Landstriche zu Sternenparks. Bleibt die zunehmende Population des Firmaments durch immer neue Satelliten, die auch die Profis vor Probleme stellen.
    </p>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
1 Stunde


40 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    17.03.2020
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Carolin Liefke" title="Carolin Liefke" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032302f30342f6361726f6c696e2d6c6965666b652e6a7067/128/0/0/carolin-liefke" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032302f30342f6361726f6c696e2d6c6965666b652e6a7067/128/0/0/carolin-liefke 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032302f30342f6361726f6c696e2d6c6965666b652e6a7067/256/0/0/carolin-liefke 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032302f30342f6361726f6c696e2d6c6965666b652e6a7067/384/0/0/carolin-liefke 3x"/>


<br/>
<strong>Carolin Liefke</strong>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>



<p>Carolin Liefke arbeitet als wissenschaftliche Mitarbeiterin im Haus der Astronomie, einem Zentrum für Öffentlichkeitsarbeit und Didaktik der Astronomie auf dem Campus des Max-Planck-Instituts für Astronomie in Heidelberg.</p>



<p>Das Haus der Astronomie stellt Lehrkräften in Universitäten, Schulen oder auch Kindergärten Materialien für den Unterricht von Astronomie und Astrophysik bereit, führt Kurse für Lehrerinnen und Schüler an und unterstützt generell die Vermittlung des Wissens über das Universum.</p>



<p>Wir sprechen über die Möglichkeiten der Amateurastronomie, welche Technik und Software zum Einsatz gebracht werden kann und wie Probleme der übermäßigen Beleuchtung der Städte und Siedlungen bekämpft werden können.</p>

    <hr/>

    <div style="display: flex; margin-right: 20px">
        <div class="transcript-logo">
                    </div>
        <div class="transcript-text" style="flex: 1; margin-left: 20px;">
            <p>
                Für diese Episode von Raumzeit liegt auch ein <strong>vollständiges Transkript</strong>
                mit Zeitmarken und Sprecheridentifikation vor.
            </p>
            <p>
                Bitte beachten: das Transkript wurde automatisiert erzeugt und wurde nicht nachträglich gegengelesen oder korrigiert.
                Dieser Prozess ist nicht sonderlich genau und das Ergebnis enthält daher mit Sicherheit eine Reihe von Fehlern.
                Im Zweifel gilt immer das in der Sendung aufgezeichnete gesprochene Wort.
                Formate:
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2020/05/06/rz087-amateurastronomie/?podlove_template_page=episode-transcript-html" download="rz087-amateurastronomie.transcript.html">HTML</a>,
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2020/05/06/rz087-amateurastronomie/?podlove_transcript=webvtt" download="rz087-amateurastronomie.transcript.vtt">WEBVTT</a>.
            </p>
        </div>
    </div>

    

    <hr/>
    

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    <div class='osfx-shownote-block'><div class='glossary'>
            <h2>Glossar</h2>
    <ul>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Shoemaker-Levy_9" alt="Shoemaker-Levy 9 – Wikipedia" title="Shoemaker-Levy 9 – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Shoemaker-Levy_9">Shoemaker-Levy 9 – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://www.vds-astro.de/" alt="Vereinigung der Sternfreunde e.V." title="Vereinigung der Sternfreunde e.V." /><a href="https://www.vds-astro.de/">Vereinigung der Sternfreunde e.V.</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Haus_der_Astronomie" alt="Haus der Astronomie – Wikipedia" title="Haus der Astronomie – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Haus_der_Astronomie">Haus der Astronomie – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Dobson-Teleskop" alt="Dobson-Teleskop – Wikipedia" title="Dobson-Teleskop – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Dobson-Teleskop">Dobson-Teleskop – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Newtonteleskop" alt="Newtonteleskop – Wikipedia" title="Newtonteleskop – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Newtonteleskop">Newtonteleskop – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Andromedagalaxie" alt="Andromedagalaxie – Wikipedia" title="Andromedagalaxie – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Andromedagalaxie">Andromedagalaxie – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Okular" alt="Okular – Wikipedia" title="Okular – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Okular">Okular – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Radioteleskop_Effelsberg" alt="Radioteleskop Effelsberg – Wikipedia" title="Radioteleskop Effelsberg – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Radioteleskop_Effelsberg">Radioteleskop Effelsberg – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Gezeitenschweif" alt="Gezeitenschweif – Wikipedia" title="Gezeitenschweif – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Gezeitenschweif">Gezeitenschweif – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Spektroskopie" alt="Spektroskopie – Wikipedia" title="Spektroskopie – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Spektroskopie">Spektroskopie – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Supernova" alt="Supernova – Wikipedia" title="Supernova – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Supernova">Supernova – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://en.wikipedia.org/wiki/Palomar_Transient_Factory" alt="Palomar Transient Factory - Wikipedia" title="Palomar Transient Factory - Wikipedia" /><a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Palomar_Transient_Factory">Palomar Transient Factory - Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Beteigeuze" alt="Beteigeuze – Wikipedia" title="Beteigeuze – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Beteigeuze">Beteigeuze – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://skysafariastronomy.com/" alt="SkySafari 6" title="SkySafari 6" /><a href="https://skysafariastronomy.com/">SkySafari 6</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://stellarium.org/de/" alt="Stellarium Astronomy Software" title="Stellarium Astronomy Software" /><a href="https://stellarium.org/de/">Stellarium Astronomy Software</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://pixinsight.com/" alt="PixInsight — Pleiades Astrophoto" title="PixInsight — Pleiades Astrophoto" /><a href="https://pixinsight.com/">PixInsight — Pleiades Astrophoto</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://www.fitswork.de/software/" alt="Fitswork - Bildverarbeitung für Astrofotografien" title="Fitswork - Bildverarbeitung für Astrofotografien" /><a href="https://www.fitswork.de/software/">Fitswork - Bildverarbeitung für Astrofotografien</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://deepskystacker.free.fr/german/" alt="DeepSkyStacker" title="DeepSkyStacker" /><a href="http://deepskystacker.free.fr/german/">DeepSkyStacker</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://www.autostakkert.com/" alt="AutoStakkert! – Lucky Imaging with an Edge" title="AutoStakkert! – Lucky Imaging with an Edge" /><a href="http://www.autostakkert.com/">AutoStakkert! – Lucky Imaging with an Edge</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://www.firecapture.de/" alt="FireCapture" title="FireCapture" /><a href="http://www.firecapture.de/">FireCapture</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://www.astrometrica.at/" alt="Astrometrica" title="Astrometrica" /><a href="http://www.astrometrica.at/">Astrometrica</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Lichtverschmutzung" alt="Lichtverschmutzung – Wikipedia" title="Lichtverschmutzung – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Lichtverschmutzung">Lichtverschmutzung – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Lichtschutzgebiet" alt="Lichtschutzgebiet – Wikipedia" title="Lichtschutzgebiet – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Lichtschutzgebiet">Lichtschutzgebiet – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Mojave-W%C3%BCste" alt="Mojave-Wüste – Wikipedia" title="Mojave-Wüste – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Mojave-W%C3%BCste">Mojave-Wüste – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Andromedagalaxie" alt="Andromedagalaxie – Wikipedia" title="Andromedagalaxie – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Andromedagalaxie">Andromedagalaxie – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Starlink" alt="Starlink – Wikipedia" title="Starlink – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Starlink">Starlink – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Vantablack" alt="Vantablack – Wikipedia" title="Vantablack – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Vantablack">Vantablack – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Elon_Musk" alt="Elon Musk – Wikipedia" title="Elon Musk – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Elon_Musk">Elon Musk – Wikipedia</a></li>    </ul>
</div>    
    
</div>
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
]]></content:encoded>
      <psc:chapters xmlns:psc="http://podlove.org/simple-chapters" version="1.2">
        <psc:chapter start="00:00:00.000" title="Intro"/>
        <psc:chapter start="00:00:33.264" title="Begrüßung"/>
        <psc:chapter start="00:01:52.756" title="Persönlicher Hintergrund"/>
        <psc:chapter start="00:05:00.707" title="Haus der Astronomie"/>
        <psc:chapter start="00:09:21.067" title="Amateurszene"/>
        <psc:chapter start="00:15:58.904" title="Wo fängt man an?"/>
        <psc:chapter start="00:17:32.142" title="Kontakt zwischen Profis und Amateuren"/>
        <psc:chapter start="00:23:14.135" title="Teleskope für den Einstieg"/>
        <psc:chapter start="00:33:23.388" title="Optische Teleskope und Astrofotografie"/>
        <psc:chapter start="00:55:42.254" title="Radioastronomie"/>
        <psc:chapter start="00:59:29.608" title="Erfolgreiche Projekte"/>
        <psc:chapter start="01:07:34.826" title="Spektroskopie"/>
        <psc:chapter start="01:10:20.995" title="Asteroidenbeobachtung"/>
        <psc:chapter start="01:12:40.558" title="Supernova-Nachbeobachtung"/>
        <psc:chapter start="01:17:19.058" title="Software und Resourcen"/>
        <psc:chapter start="01:24:41.669" title="Lichtverschmutzung und Sternenparks"/>
        <psc:chapter start="01:30:38.032" title="Probleme mit Starlink"/>
        <psc:chapter start="01:36:50.315" title="Ausklang"/>
      </psc:chapters>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2020/05/06/rz087-amateurastronomie/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2020/05/06/rz087-amateurastronomie/?podlove_transcript=webvtt" type="text/vtt"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2020/05/06/rz087-amateurastronomie/?podlove_transcript=json_podcastindex" type="application/json"/>
      <itunes:season>2</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Carolin Liefke</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/04/carolin-liefke.jpg" role="guest">Carolin Liefke</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ086 Meteoriten</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2020/04/08/rz086-meteoriten/</link>
      <pubDate>Wed, 08 Apr 2020 08:00:00 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">podlove-2020-04-06t10:49:43+00:00-e0cb3f3cf01c383</guid>
      <description><![CDATA[Das Sonnensystem ist mit unzähligen Asteroiden, Kometen und anderen Bruchstücken durchsetzt und wie es der Zufall so werden diese zu Meteroiden, die die Erde ansteuern und dann zu Meteoren, die flammend unsere Atmosphäre durchschneiden um am Ende als Meterorit auf der Erdoberfläche aufzuschlagen und für uns Zeuge einer kosmischen Vergangenheit werden, über die wir immer noch zu wenig wissen.

Doch schon heute können wir aus diesen zumeist schwarzen Körpern eine Menge herauslesen und teilweise auch ihre Herkunft bestimmen. In umfangreichen Sammlungen dieser Meteoriten lassen sich für die Raumfahrt gezielt bestimmte Objekte heraussuchen, um Aufschluss über die Beschaffenheit von Asteroiden zu erhalten, die von Raumfahrzeugen bereist werden. Eine solche Sammlung hält unter anderem das Museum für Naturkunde in Berlin vor und ist damit Partner der Raumfahrt und Wissenschaft.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2020/04/08/rz086-meteoriten/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/2947/s/feed/c/mp3/rz086-meteoriten.mp3" length="66516904" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>01:50:45</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Was uns Meteoriten über das Universum verraten</itunes:subtitle>
      <itunes:episode>86</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Das Sonnensystem ist mit unzähligen Asteroiden, Kometen und anderen Bruchstücken durchsetzt und wie es der Zufall so werden diese zu Meteroiden, die die Erde ansteuern und dann zu Meteoren, die flammend unsere Atmosphäre durchschneiden um am Ende als Meterorit auf der Erdoberfläche aufzuschlagen und für uns Zeuge einer kosmischen Vergangenheit werden, über die wir immer noch zu wenig wissen.

Doch schon heute können wir aus diesen zumeist schwarzen Körpern eine Menge herauslesen und teilweise auch ihre Herkunft bestimmen. In umfangreichen Sammlungen dieser Meteoriten lassen sich für die Raumfahrt gezielt bestimmte Objekte heraussuchen, um Aufschluss über die Beschaffenheit von Asteroiden zu erhalten, die von Raumfahrzeugen bereist werden. Eine solche Sammlung hält unter anderem das Museum für Naturkunde in Berlin vor und ist damit Partner der Raumfahrt und Wissenschaft.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz086-meteoriten.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[


    <p><strong>Was uns Meteoriten über das Universum verraten</strong></p>
    <div>
        <img decoding="async" src="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz086-meteoriten.hero.jpg" width="600px" />
    </div>

    <p>
        Das Sonnensystem ist mit unzähligen Asteroiden, Kometen und anderen Bruchstücken durchsetzt und wie es der Zufall so werden diese zu Meteroiden, die die Erde ansteuern und dann zu Meteoren, die flammend unsere Atmosphäre durchschneiden um am Ende als Meterorit auf der Erdoberfläche aufzuschlagen und für uns Zeuge einer kosmischen Vergangenheit werden, über die wir immer noch zu wenig wissen.<br />
<br />
Doch schon heute können wir aus diesen zumeist schwarzen Körpern eine Menge herauslesen und teilweise auch ihre Herkunft bestimmen. In umfangreichen Sammlungen dieser Meteoriten lassen sich für die Raumfahrt gezielt bestimmte Objekte heraussuchen, um Aufschluss über die Beschaffenheit von Asteroiden zu erhalten, die von Raumfahrzeugen bereist werden. Eine solche Sammlung hält unter anderem das Museum für Naturkunde in Berlin vor und ist damit Partner der Raumfahrt und Wissenschaft.
    </p>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
1 Stunde


50 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    10.03.2020
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Ansgar Greshake" title="Ansgar Greshake" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032302f30342f616e736761722d6772657368616b652e6a7067/128/0/0/ansgar-greshake" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032302f30342f616e736761722d6772657368616b652e6a7067/128/0/0/ansgar-greshake 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032302f30342f616e736761722d6772657368616b652e6a7067/256/0/0/ansgar-greshake 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032302f30342f616e736761722d6772657368616b652e6a7067/384/0/0/ansgar-greshake 3x"/>


<br/>
<strong>Ansgar Greshake</strong>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>



<p>Wir sprechen in dieser Ausgabe mit Ansgar Greshake, dem Kustus (Kurator) dieser Meteoritensammlung im Naturkundemuseum Wir sprechen über die Bedeutung dieser Sammlung und wie die wissenschaftliche Kooperation abläuft, woher die Sammlung ihre Meteoriten bezieht und wie das Museum sich diese Objekte auch mal von Dächern fegt.</p>



<p>Wir diskutieren ausführlich die Beschaffenheit und Bestandteile einzelner Meteroritenformen und was sie uns über das Universum erzählen, welches großes Interesse die Raumfahrt an diesen Steinen hat und auf welchen Orten der Welt es sich lohnt, nach schwarzen Steinen Ausschau zu halten. </p>

    <hr/>

    <div style="display: flex; margin-right: 20px">
        <div class="transcript-logo">
                    </div>
        <div class="transcript-text" style="flex: 1; margin-left: 20px;">
            <p>
                Für diese Episode von Raumzeit liegt auch ein <strong>vollständiges Transkript</strong>
                mit Zeitmarken und Sprecheridentifikation vor.
            </p>
            <p>
                Bitte beachten: das Transkript wurde automatisiert erzeugt und wurde nicht nachträglich gegengelesen oder korrigiert.
                Dieser Prozess ist nicht sonderlich genau und das Ergebnis enthält daher mit Sicherheit eine Reihe von Fehlern.
                Im Zweifel gilt immer das in der Sendung aufgezeichnete gesprochene Wort.
                Formate:
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2020/04/08/rz086-meteoriten/?podlove_template_page=episode-transcript-html" download="rz086-meteoriten.transcript.html">HTML</a>,
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2020/04/08/rz086-meteoriten/?podlove_transcript=webvtt" download="rz086-meteoriten.transcript.vtt">WEBVTT</a>.
            </p>
        </div>
    </div>

    

    <hr/>
    

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    <div class='osfx-shownote-block'><div class='glossary'>
            <h2>Glossar</h2>
    <ul>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Museum_f%C3%BCr_Naturkunde_(Berlin)" alt="Museum für Naturkunde (Berlin) – Wikipedia" title="Museum für Naturkunde (Berlin) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Museum_f%C3%BCr_Naturkunde_(Berlin)">Museum für Naturkunde (Berlin) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Humboldt-Universit%C3%A4t_zu_Berlin" alt="Humboldt-Universität zu Berlin – Wikipedia" title="Humboldt-Universität zu Berlin – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Humboldt-Universit%C3%A4t_zu_Berlin">Humboldt-Universität zu Berlin – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Meteorit" alt="Meteorit – Wikipedia" title="Meteorit – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Meteorit">Meteorit – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/W%C3%BCste" alt="Wüste – Wikipedia" title="Wüste – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/W%C3%BCste">Wüste – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Sahara" alt="Sahara – Wikipedia" title="Sahara – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Sahara">Sahara – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Antarktis" alt="Antarktis – Wikipedia" title="Antarktis – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Antarktis">Antarktis – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Tundra" alt="Tundra – Wikipedia" title="Tundra – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Tundra">Tundra – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Nullarbor-Ebene" alt="Nullarbor-Ebene – Wikipedia" title="Nullarbor-Ebene – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Nullarbor-Ebene">Nullarbor-Ebene – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Atacama-W%C3%BCste" alt="Atacama-Wüste – Wikipedia" title="Atacama-Wüste – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Atacama-W%C3%BCste">Atacama-Wüste – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Namib" alt="Namib – Wikipedia" title="Namib – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Namib">Namib – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Meteor_von_Tscheljabinsk" alt="Meteor von Tscheljabinsk – Wikipedia" title="Meteor von Tscheljabinsk – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Meteor_von_Tscheljabinsk">Meteor von Tscheljabinsk – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Neuschwanstein_(Meteorit)" alt="Neuschwanstein (Meteorit) – Wikipedia" title="Neuschwanstein (Meteorit) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Neuschwanstein_(Meteorit)">Neuschwanstein (Meteorit) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Schatzregal" alt="Schatzregal – Wikipedia" title="Schatzregal – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Schatzregal">Schatzregal – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Himmelsscheibe_von_Nebra" alt="Himmelsscheibe von Nebra – Wikipedia" title="Himmelsscheibe von Nebra – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Himmelsscheibe_von_Nebra">Himmelsscheibe von Nebra – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/N%C3%B6rdlinger_Ries" alt="Nördlinger Ries – Wikipedia" title="Nördlinger Ries – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/N%C3%B6rdlinger_Ries">Nördlinger Ries – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Meteoroid" alt="Meteoroid – Wikipedia" title="Meteoroid – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Meteoroid">Meteoroid – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Lockheed_U-2" alt="Lockheed U-2 – Wikipedia" title="Lockheed U-2 – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Lockheed_U-2">Lockheed U-2 – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://www.spektrum.de/news/ein-hobbyforscher-sammelt-winzige-meteoriten-aus-dem-staub-der-staedte-und-verbluefft-die-wissenscha/1701232?utm_source=pocket-newtab" alt="Ein Hobbyforscher sammelt winzige Meteoriten aus dem Staub der Städte - und verblüfft die Wissenschaft" title="Ein Hobbyforscher sammelt winzige Meteoriten aus dem Staub der Städte - und verblüfft die Wissenschaft" /><a href="https://www.spektrum.de/news/ein-hobbyforscher-sammelt-winzige-meteoriten-aus-dem-staub-der-staedte-und-verbluefft-die-wissenscha/1701232?utm_source=pocket-newtab">Ein Hobbyforscher sammelt winzige Meteoriten aus dem Staub der Städte - und verblüfft die Wissenschaft</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://goo.gl/maps/pm7V8NdyNRJ8v1j17" alt="Google Maps: IKEA Tempelhof Berlin" title="Google Maps: IKEA Tempelhof Berlin" /><a href="https://goo.gl/maps/pm7V8NdyNRJ8v1j17">Google Maps: IKEA Tempelhof Berlin</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Citizen_Science" alt="Citizen Science – Wikipedia" title="Citizen Science – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Citizen_Science">Citizen Science – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Eisen" alt="Eisen – Wikipedia" title="Eisen – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Eisen">Eisen – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Komet" alt="Komet – Wikipedia" title="Komet – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Komet">Komet – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Leoniden_(Meteorstrom)" alt="Leoniden (Meteorstrom) – Wikipedia" title="Leoniden (Meteorstrom) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Leoniden_(Meteorstrom)">Leoniden (Meteorstrom) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Geminiden" alt="Geminiden – Wikipedia" title="Geminiden – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Geminiden">Geminiden – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Eisenerz" alt="Eisenerz – Wikipedia" title="Eisenerz – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Eisenerz">Eisenerz – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Windkanter" alt="Windkanter – Wikipedia" title="Windkanter – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Windkanter">Windkanter – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Hayabusa_2" alt="Hayabusa 2 – Wikipedia" title="Hayabusa 2 – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Hayabusa_2">Hayabusa 2 – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/OSIRIS-REx" alt="OSIRIS-REx – Wikipedia" title="OSIRIS-REx – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/OSIRIS-REx">OSIRIS-REx – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/(162173)_Ryugu" alt="(162173) Ryugu – Wikipedia" title="(162173) Ryugu – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/(162173)_Ryugu">(162173) Ryugu – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://en.wikipedia.org/wiki/Yamato_691" alt="Yamato 691 - Wikipedia" title="Yamato 691 - Wikipedia" /><a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Yamato_691">Yamato 691 - Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Interstellares_Medium" alt="Interstellares Medium – Wikipedia" title="Interstellares Medium – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Interstellares_Medium">Interstellares Medium – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Siliciumcarbid" alt="Siliciumcarbid – Wikipedia" title="Siliciumcarbid – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Siliciumcarbid">Siliciumcarbid – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Steinmeteorit" alt="Steinmeteorit – Wikipedia" title="Steinmeteorit – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Steinmeteorit">Steinmeteorit – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Olivingruppe" alt="Olivingruppe – Wikipedia" title="Olivingruppe – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Olivingruppe">Olivingruppe – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Pyroxengruppe" alt="Pyroxengruppe – Wikipedia" title="Pyroxengruppe – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Pyroxengruppe">Pyroxengruppe – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Tonminerale" alt="Tonminerale – Wikipedia" title="Tonminerale – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Tonminerale">Tonminerale – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Aluminium" alt="Aluminium – Wikipedia" title="Aluminium – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Aluminium">Aluminium – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Isotop" alt="Isotop – Wikipedia" title="Isotop – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Isotop">Isotop – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Differenzierung_(Planetologie)" alt="Differenzierung (Planetologie) – Wikipedia" title="Differenzierung (Planetologie) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Differenzierung_(Planetologie)">Differenzierung (Planetologie) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/(4)_Vesta" alt="(4) Vesta – Wikipedia" title="(4) Vesta – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/(4)_Vesta">(4) Vesta – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Dawn_(Raumsonde)" alt="Dawn (Raumsonde) – Wikipedia" title="Dawn (Raumsonde) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Dawn_(Raumsonde)">Dawn (Raumsonde) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/(1)_Ceres" alt="(1) Ceres – Wikipedia" title="(1) Ceres – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/(1)_Ceres">(1) Ceres – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Sonnennebel" alt="Sonnennebel – Wikipedia" title="Sonnennebel – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Sonnennebel">Sonnennebel – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Eisenmeteorit" alt="Eisenmeteorit – Wikipedia" title="Eisenmeteorit – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Eisenmeteorit">Eisenmeteorit – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Eisen" alt="Eisen – Wikipedia" title="Eisen – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Eisen">Eisen – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Nickel" alt="Nickel – Wikipedia" title="Nickel – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Nickel">Nickel – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Taenit" alt="Taenit – Wikipedia" title="Taenit – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Taenit">Taenit – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Kamacit" alt="Kamacit – Wikipedia" title="Kamacit – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Kamacit">Kamacit – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Widmanst%C3%A4tten-Struktur" alt="Widmanstätten-Struktur – Wikipedia" title="Widmanstätten-Struktur – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Widmanst%C3%A4tten-Struktur">Widmanstätten-Struktur – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Hoba_(Meteorit)" alt="Hoba (Meteorit) – Wikipedia" title="Hoba (Meteorit) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Hoba_(Meteorit)">Hoba (Meteorit) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Stein-Eisen-Meteorit" alt="Stein-Eisen-Meteorit – Wikipedia" title="Stein-Eisen-Meteorit – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Stein-Eisen-Meteorit">Stein-Eisen-Meteorit – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Peter_Simon_Pallas" alt="Peter Simon Pallas – Wikipedia" title="Peter Simon Pallas – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Peter_Simon_Pallas">Peter Simon Pallas – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Krasnojarsk_(Meteorit)" alt="Krasnojarsk (Meteorit) – Wikipedia" title="Krasnojarsk (Meteorit) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Krasnojarsk_(Meteorit)">Krasnojarsk (Meteorit) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Ensisheim_(Meteorit)" alt="Ensisheim (Meteorit) – Wikipedia" title="Ensisheim (Meteorit) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Ensisheim_(Meteorit)">Ensisheim (Meteorit) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Phobos_(Mond)" alt="Phobos (Mond) – Wikipedia" title="Phobos (Mond) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Phobos_(Mond)">Phobos (Mond) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Deimos_(Mond)" alt="Deimos (Mond) – Wikipedia" title="Deimos (Mond) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Deimos_(Mond)">Deimos (Mond) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Japan_Aerospace_Exploration_Agency" alt="Japan Aerospace Exploration Agency – Wikipedia" title="Japan Aerospace Exploration Agency – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Japan_Aerospace_Exploration_Agency">Japan Aerospace Exploration Agency – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Astrobiologie" alt="Astrobiologie – Wikipedia" title="Astrobiologie – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Astrobiologie">Astrobiologie – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Organische_Chemie" alt="Organische Chemie – Wikipedia" title="Organische Chemie – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Organische_Chemie">Organische Chemie – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Spektroskopie" alt="Spektroskopie – Wikipedia" title="Spektroskopie – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Spektroskopie">Spektroskopie – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Aminos%C3%A4uren" alt="Aminosäuren – Wikipedia" title="Aminosäuren – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Aminos%C3%A4uren">Aminosäuren – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Alkohole" alt="Alkohole – Wikipedia" title="Alkohole – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Alkohole">Alkohole – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Ketone" alt="Ketone – Wikipedia" title="Ketone – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Ketone">Ketone – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Rosetta_(Sonde)" alt="Rosetta (Sonde) – Wikipedia" title="Rosetta (Sonde) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Rosetta_(Sonde)">Rosetta (Sonde) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Tschurjumow-Gerassimenko" alt="Tschurjumow-Gerassimenko – Wikipedia" title="Tschurjumow-Gerassimenko – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Tschurjumow-Gerassimenko">Tschurjumow-Gerassimenko – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Apollo-Programm" alt="Apollo-Programm – Wikipedia" title="Apollo-Programm – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Apollo-Programm">Apollo-Programm – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Luna-Programm" alt="Luna-Programm – Wikipedia" title="Luna-Programm – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Luna-Programm">Luna-Programm – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Mondmeteorit" alt="Mondmeteorit – Wikipedia" title="Mondmeteorit – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Mondmeteorit">Mondmeteorit – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Einschlagkrater" alt="Einschlagkrater – Wikipedia" title="Einschlagkrater – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Einschlagkrater">Einschlagkrater – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Basalt" alt="Basalt – Wikipedia" title="Basalt – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Basalt">Basalt – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Erdkruste" alt="Erdkruste – Wikipedia" title="Erdkruste – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Erdkruste">Erdkruste – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Erdmantel" alt="Erdmantel – Wikipedia" title="Erdmantel – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Erdmantel">Erdmantel – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Ringwoodit" alt="Ringwoodit – Wikipedia" title="Ringwoodit – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Ringwoodit">Ringwoodit – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Wadsleyit" alt="Wadsleyit – Wikipedia" title="Wadsleyit – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Wadsleyit">Wadsleyit – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Feldspat" alt="Feldspat – Wikipedia" title="Feldspat – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Feldspat">Feldspat – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Calcium" alt="Calcium – Wikipedia" title="Calcium – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Calcium">Calcium – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/International_Mineralogical_Association" alt="International Mineralogical Association – Wikipedia" title="International Mineralogical Association – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/International_Mineralogical_Association">International Mineralogical Association – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Viking" alt="Viking – Wikipedia" title="Viking – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Viking">Viking – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Olympus_Mons" alt="Olympus Mons – Wikipedia" title="Olympus Mons – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Olympus_Mons">Olympus Mons – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Mariner" alt="Mariner – Wikipedia" title="Mariner – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Mariner">Mariner – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/BepiColombo" alt="BepiColombo – Wikipedia" title="BepiColombo – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/BepiColombo">BepiColombo – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Feuerkugelnetz" alt="Feuerkugelnetz – Wikipedia" title="Feuerkugelnetz – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Feuerkugelnetz">Feuerkugelnetz – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Tunguska-Ereignis" alt="Tunguska-Ereignis – Wikipedia" title="Tunguska-Ereignis – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Tunguska-Ereignis">Tunguska-Ereignis – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/2008_TC3" alt="2008 TC3 – Wikipedia" title="2008 TC3 – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/2008_TC3">2008 TC3 – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Starlink" alt="Starlink – Wikipedia" title="Starlink – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Starlink">Starlink – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Andromeda_%E2%80%93_T%C3%B6dlicher_Staub_aus_dem_All_(1971)" alt="Andromeda – Tödlicher Staub aus dem All (1971) – Wikipedia" title="Andromeda – Tödlicher Staub aus dem All (1971) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Andromeda_%E2%80%93_T%C3%B6dlicher_Staub_aus_dem_All_(1971)">Andromeda – Tödlicher Staub aus dem All (1971) – Wikipedia</a></li>    </ul>
</div>    
    
</div>
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
]]></content:encoded>
      <psc:chapters xmlns:psc="http://podlove.org/simple-chapters" version="1.2">
        <psc:chapter start="00:00:00.000" title="Intro"/>
        <psc:chapter start="00:00:34.989" title="Begrüßung"/>
        <psc:chapter start="00:01:28.476" title="Persönlicher Hintergrund"/>
        <psc:chapter start="00:02:48.512" title="Museum für Naturkunde"/>
        <psc:chapter start="00:07:33.414" title="Aufgaben im Museum"/>
        <psc:chapter start="00:08:38.753" title="Die Meteoriten-Sammlung"/>
        <psc:chapter start="00:09:54.590" title="Metereorite"/>
        <psc:chapter start="00:16:49.762" title="Meteor von Tscheljabinsk"/>
        <psc:chapter start="00:18:54.688" title="Wem gehören Meteoriten?"/>
        <psc:chapter start="00:22:22.905" title="Die Suche nach Mikrometeoriten"/>
        <psc:chapter start="00:34:03.715" title="Sternschnuppenmoment"/>
        <psc:chapter start="00:37:37.956" title="Frische Meteroriten"/>
        <psc:chapter start="00:43:18.343" title="Zusammenarbeit mit der Raumfahrt"/>
        <psc:chapter start="00:52:22.558" title="Steinmeteoriten"/>
        <psc:chapter start="01:00:28.727" title="Urnebel vs. Präsolares Material"/>
        <psc:chapter start="01:02:49.372" title="Eisenmetereoriten"/>
        <psc:chapter start="01:05:57.702" title="Stein-Eisenmeteoriten"/>
        <psc:chapter start="01:10:37.037" title="Eisen und Nickel"/>
        <psc:chapter start="01:11:53.235" title="Bedeutung der Sammlungen"/>
        <psc:chapter start="01:15:53.643" title="Wo kam das Leben her?"/>
        <psc:chapter start="01:18:51.103" title="Mondmeteoriten"/>
        <psc:chapter start="01:29:01.483" title="Marsmeteoriten"/>
        <psc:chapter start="01:32:33.856" title="Venus und Merkur"/>
        <psc:chapter start="01:35:00.194" title="Meteoriten-Tracking"/>
        <psc:chapter start="01:41:37.635" title="Biohazard-Problematik"/>
        <psc:chapter start="01:45:13.113" title="Künftige Materiallager"/>
        <psc:chapter start="01:48:42.982" title="Ausklang"/>
      </psc:chapters>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2020/04/08/rz086-meteoriten/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2020/04/08/rz086-meteoriten/?podlove_transcript=webvtt" type="text/vtt"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2020/04/08/rz086-meteoriten/?podlove_transcript=json_podcastindex" type="application/json"/>
      <itunes:season>2</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Ansgar Greshake</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/04/ansgar-greshake.jpg" role="guest">Ansgar Greshake</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ085 Erforschung der Sonne</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2020/03/08/rz085-erforschung-der-sonne/</link>
      <pubDate>Sun, 08 Mar 2020 16:38:46 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">podlove-2020-02-19t22:08:40+00:00-61fff82a79047f5</guid>
      <description><![CDATA[Die Sonne lag und liegt im Fokus diverser Missionen der letzten Jahrzehnte. Jetzt wird mit dem Doppelgespann Parker Solar Probe und dem Solar Orbiter ein weiterer und weitgehender Schritt unternommen, die letzten Rätsel der Sonne, ihrer Aktivität, des Sonnenwinds und einiger noch ungeklärter Phänomene zu lösen. Parker Solar Probe kommt dabei der Sonne so nah wie noch nie ein anderes Raumfahrzeug zuvor.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2020/03/08/rz085-erforschung-der-sonne/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/2940/s/feed/c/mp3/rz085-erforschung-der-sonne.mp3" length="69627559" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>01:55:56</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Die Erforschung von Sonnenwind und Magnetosphäre durch neue Missionen</itunes:subtitle>
      <itunes:episode>85</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Die Sonne lag und liegt im Fokus diverser Missionen der letzten Jahrzehnte. Jetzt wird mit dem Doppelgespann Parker Solar Probe und dem Solar Orbiter ein weiterer und weitgehender Schritt unternommen, die letzten Rätsel der Sonne, ihrer Aktivität, des Sonnenwinds und einiger noch ungeklärter Phänomene zu lösen. Parker Solar Probe kommt dabei der Sonne so nah wie noch nie ein anderes Raumfahrzeug zuvor.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz085-erforschung-der-sonne.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[


    <p><strong>Die Erforschung von Sonnenwind und Magnetosphäre durch neue Missionen</strong></p>
    <div>
        <img decoding="async" src="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz085-erforschung-der-sonne.hero.jpg" width="600px" />
    </div>

    <p>
        Die Sonne lag und liegt im Fokus diverser Missionen der letzten Jahrzehnte. Jetzt wird mit dem Doppelgespann Parker Solar Probe und dem Solar Orbiter ein weiterer und weitgehender Schritt unternommen, die letzten Rätsel der Sonne, ihrer Aktivität, des Sonnenwinds und einiger noch ungeklärter Phänomene zu lösen. Parker Solar Probe kommt dabei der Sonne so nah wie noch nie ein anderes Raumfahrzeug zuvor.
    </p>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
1 Stunde


55 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    19.02.2020
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Volker Bothmer" title="Volker Bothmer" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032302f30322f766f6c6b65722d626f74686d65722d333030783330302e6a7067/128/0/0/volker-bothmer" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032302f30322f766f6c6b65722d626f74686d65722d333030783330302e6a7067/128/0/0/volker-bothmer 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032302f30322f766f6c6b65722d626f74686d65722d333030783330302e6a7067/256/0/0/volker-bothmer 2x"/>


<br/>
<strong>Volker Bothmer</strong>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>



<p>Wir sprechen mit Volker Bothmer vom Institut für Astrophysik an der Georg-August-Universität in Göttingen. Er ist der Leiter der Arbeitsgruppe zur Physik der Sonne, Heliosphäre und des Weltraumwetters.</p>



<p>Volker Bothmer hat in den letzten Jahrzehnten an nahezu allen wichtigen Missionen mitgearbeitet und ist auch jetzt bei Parker Solar Probe und Solar Orbiter aktiv eingebunden. </p>

    <hr/>

    <div style="display: flex; margin-right: 20px">
        <div class="transcript-logo">
                    </div>
        <div class="transcript-text" style="flex: 1; margin-left: 20px;">
            <p>
                Für diese Episode von Raumzeit liegt auch ein <strong>vollständiges Transkript</strong>
                mit Zeitmarken und Sprecheridentifikation vor.
            </p>
            <p>
                Bitte beachten: das Transkript wurde automatisiert erzeugt und wurde nicht nachträglich gegengelesen oder korrigiert.
                Dieser Prozess ist nicht sonderlich genau und das Ergebnis enthält daher mit Sicherheit eine Reihe von Fehlern.
                Im Zweifel gilt immer das in der Sendung aufgezeichnete gesprochene Wort.
                Formate:
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2020/03/08/rz085-erforschung-der-sonne/?podlove_template_page=episode-transcript-html" download="rz085-erforschung-der-sonne.transcript.html">HTML</a>,
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2020/03/08/rz085-erforschung-der-sonne/?podlove_transcript=webvtt" download="rz085-erforschung-der-sonne.transcript.vtt">WEBVTT</a>.
            </p>
        </div>
    </div>

    

    <hr/>
    

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    <div class='osfx-shownote-block'><div class='glossary'>
            <h2>Glossar</h2>
    <ul>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Apollo_11" alt="Apollo 11 – Wikipedia" title="Apollo 11 – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Apollo_11">Apollo 11 – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Magnetischer_Sturm" alt="Magnetischer Sturm – Wikipedia" title="Magnetischer Sturm – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Magnetischer_Sturm">Magnetischer Sturm – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Sonnenfleck" alt="Sonnenfleck – Wikipedia" title="Sonnenfleck – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Sonnenfleck">Sonnenfleck – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Helios_(Sonde)" alt="Helios (Sonde) – Wikipedia" title="Helios (Sonde) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Helios_(Sonde)">Helios (Sonde) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Eugene_N._Parker" alt="Eugene N. Parker – Wikipedia" title="Eugene N. Parker – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Eugene_N._Parker">Eugene N. Parker – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Ludwig_Biermann" alt="Ludwig Biermann – Wikipedia" title="Ludwig Biermann – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Ludwig_Biermann">Ludwig Biermann – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Mariner" alt="Mariner – Wikipedia" title="Mariner – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Mariner">Mariner – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Carl_Friedrich_Gau%C3%9F" alt="Carl Friedrich Gauß – Wikipedia" title="Carl Friedrich Gauß – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Carl_Friedrich_Gau%C3%9F">Carl Friedrich Gauß – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Alexander_von_Humboldt" alt="Alexander von Humboldt – Wikipedia" title="Alexander von Humboldt – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Alexander_von_Humboldt">Alexander von Humboldt – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Fluiddynamik" alt="Fluiddynamik – Wikipedia" title="Fluiddynamik – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Fluiddynamik">Fluiddynamik – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Polarlicht" alt="Polarlicht – Wikipedia" title="Polarlicht – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Polarlicht">Polarlicht – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Rudolf_Wolf_(Astronom)" alt="Rudolf Wolf (Astronom) – Wikipedia" title="Rudolf Wolf (Astronom) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Rudolf_Wolf_(Astronom)">Rudolf Wolf (Astronom) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Richard_Christopher_Carrington" alt="Richard Christopher Carrington – Wikipedia" title="Richard Christopher Carrington – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Richard_Christopher_Carrington">Richard Christopher Carrington – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Carrington-Ereignis" alt="Carrington-Ereignis – Wikipedia" title="Carrington-Ereignis – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Carrington-Ereignis">Carrington-Ereignis – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Maxwell-Gleichungen" alt="Maxwell-Gleichungen – Wikipedia" title="Maxwell-Gleichungen – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Maxwell-Gleichungen">Maxwell-Gleichungen – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Zeeman-Effekt" alt="Zeeman-Effekt – Wikipedia" title="Zeeman-Effekt – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Zeeman-Effekt">Zeeman-Effekt – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Korona_(Sonne)" alt="Korona (Sonne) – Wikipedia" title="Korona (Sonne) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Korona_(Sonne)">Korona (Sonne) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Photosph%C3%A4re" alt="Photosphäre – Wikipedia" title="Photosphäre – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Photosph%C3%A4re">Photosphäre – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Spektroskopie" alt="Spektroskopie – Wikipedia" title="Spektroskopie – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Spektroskopie">Spektroskopie – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Heliosph%C3%A4re" alt="Heliosphäre – Wikipedia" title="Heliosphäre – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Heliosph%C3%A4re">Heliosphäre – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Helioseismologie" alt="Helioseismologie – Wikipedia" title="Helioseismologie – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Helioseismologie">Helioseismologie – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Ulysses_(Sonde)" alt="Ulysses (Sonde) – Wikipedia" title="Ulysses (Sonde) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Ulysses_(Sonde)">Ulysses (Sonde) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Weltraumwetter" alt="Weltraumwetter – Wikipedia" title="Weltraumwetter – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Weltraumwetter">Weltraumwetter – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/STEREO" alt="STEREO – Wikipedia" title="STEREO – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/STEREO">STEREO – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Parker_Solar_Probe" alt="Parker Solar Probe" title="Parker Solar Probe" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Parker_Solar_Probe">Parker Solar Probe</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Solar_Orbiter" alt="Solar Orbiter" title="Solar Orbiter" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Solar_Orbiter">Solar Orbiter</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Lagrange-Punkte" alt="Lagrange-Punkte – Wikipedia" title="Lagrange-Punkte – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Lagrange-Punkte">Lagrange-Punkte – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Solar_Dynamics_Observatory" alt="Solar Dynamics Observatory – Wikipedia" title="Solar Dynamics Observatory – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Solar_Dynamics_Observatory">Solar Dynamics Observatory – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Swing-by" alt="Swing-by – Wikipedia" title="Swing-by – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Swing-by">Swing-by – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Delta_IV" alt="Delta IV – Wikipedia" title="Delta IV – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Delta_IV">Delta IV – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Zodiakallicht" alt="Zodiakallicht – Wikipedia" title="Zodiakallicht – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Zodiakallicht">Zodiakallicht – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Atlas_V" alt="Atlas V – Wikipedia" title="Atlas V – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Atlas_V">Atlas V – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Sublimation_(Phasen%C3%BCbergang)" alt="Sublimation (Phasenübergang) – Wikipedia" title="Sublimation (Phasenübergang) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Sublimation_(Phasen%C3%BCbergang)">Sublimation (Phasenübergang) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Global_Positioning_System" alt="Global Positioning System – Wikipedia" title="Global Positioning System – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Global_Positioning_System">Global Positioning System – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Galileo_(Satellitennavigation)" alt="Galileo (Satellitennavigation) – Wikipedia" title="Galileo (Satellitennavigation) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Galileo_(Satellitennavigation)">Galileo (Satellitennavigation) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Deep_Space_Climate_Observatory" alt="Deep Space Climate Observatory – Wikipedia" title="Deep Space Climate Observatory – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Deep_Space_Climate_Observatory">Deep Space Climate Observatory – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Advanced_Composition_Explorer" alt="Advanced Composition Explorer – Wikipedia" title="Advanced Composition Explorer – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Advanced_Composition_Explorer">Advanced Composition Explorer – Wikipedia</a></li>    </ul>
</div>    
    
</div>
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
]]></content:encoded>
      <psc:chapters xmlns:psc="http://podlove.org/simple-chapters" version="1.2">
        <psc:chapter start="00:00:33.745" title="Intro"/>
        <psc:chapter start="00:01:28.111" title="Persönlicher Hintergrund"/>
        <psc:chapter start="00:12:05.649" title="Geschichte der Erforschung"/>
        <psc:chapter start="00:25:42.562" title="Aufbau der Sonne"/>
        <psc:chapter start="00:38:28.067" title="Missionen zur Sonne"/>
        <psc:chapter start="00:55:18.535" title="Solar Probe und Solar Orbiter"/>
        <psc:chapter start="01:20:31.702" title="Startängste und Förderung"/>
        <psc:chapter start="01:25:50.046" title="Wissenschaftliche Erkenntnisse"/>
        <psc:chapter start="01:34:31.011" title="Weltraumwetter und Missionsplanung"/>
        <psc:chapter start="01:53:45.496" title="Ausklang"/>
      </psc:chapters>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2020/03/08/rz085-erforschung-der-sonne/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2020/03/08/rz085-erforschung-der-sonne/?podlove_transcript=webvtt" type="text/vtt"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2020/03/08/rz085-erforschung-der-sonne/?podlove_transcript=json_podcastindex" type="application/json"/>
      <itunes:season>2</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Volker Bothmer</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/02/volker-bothmer-300x300.jpg" role="guest">Volker Bothmer</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ084 Besuch beim Asteroiden</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2020/02/07/rz084-besuch-beim-asteroiden/</link>
      <pubDate>Fri, 07 Feb 2020 10:00:22 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">podlove-2020-01-26t21:22:26+00:00-7467daa7b707db4</guid>
      <description><![CDATA[Die Fortsetzung der Hayabusa-Mission der japanischen Weltraumagentur JAXA führt eine Raumsonde zum Asteroiden Ryugu. Mit an Bord ist der Lander MASCOT, der vom Institut für Raumfahrtsysteme des DLR in Bremen entwickelt wurde. Die Mission verläuft außerordentlich erfolgreich und befindet sich derzeit auf dem Rückflug zur Erde.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2020/02/07/rz084-besuch-beim-asteroiden/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/2922/s/feed/c/mp3/rz084-besuch-beim-asteroiden.mp3" length="74461169" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>02:03:59</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Die Mission Hayabusa 2 und der Lander MASCOT besuchen den Asteroiden Ryugu</itunes:subtitle>
      <itunes:episode>84</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Die Fortsetzung der Hayabusa-Mission der japanischen Weltraumagentur JAXA führt eine Raumsonde zum Asteroiden Ryugu. Mit an Bord ist der Lander MASCOT, der vom Institut für Raumfahrtsysteme des DLR in Bremen entwickelt wurde. Die Mission verläuft außerordentlich erfolgreich und befindet sich derzeit auf dem Rückflug zur Erde.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz084-besuch-beim-asteroiden.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[<p>


    <p><strong>Die Mission Hayabusa 2 und der Lander MASCOT besuchen den Asteroiden Ryugu</strong></p>
    <div>
        <img decoding="async" src="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz084-besuch-beim-asteroiden.hero.jpg" width="600px" />
    </div>

    <p>
        Die Fortsetzung der Hayabusa-Mission der japanischen Weltraumagentur JAXA führt eine Raumsonde zum Asteroiden Ryugu. Mit an Bord ist der Lander MASCOT, der vom Institut für Raumfahrtsysteme des DLR in Bremen entwickelt wurde. Die Mission verläuft außerordentlich erfolgreich und befindet sich derzeit auf dem Rückflug zur Erde.
    </p>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
2 Stunden


3 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    15.01.2020
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Tra-Mi Ho" title="Tra-Mi Ho" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032302f30312f7472612d6d692d686f2d646c722d333030783330302e6a7067/128/0/0/tra-mi-ho" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032302f30312f7472612d6d692d686f2d646c722d333030783330302e6a7067/128/0/0/tra-mi-ho 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323032302f30312f7472612d6d692d686f2d646c722d333030783330302e6a7067/256/0/0/tra-mi-ho 2x"/>


<br/>
<strong>Tra-Mi Ho</strong>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>


Wir sprechen mit Tra-Mi Ho, Projektleiterin des Landers MASCOT über die Gründe für Missionen zu Asteroiden, die Erfahrungen der ersten Hayabusa-Mission, den Planungen für die Nachfolge-Mission, die Anforderungen an die Lander-Module der Mission, den Verlauf der Landung von MASCOT und die Massnahmen, die erforderlich waren, um den Lander korrekt in Betrieb zu nehmen, welche Daten gesammelt werden konnte und welche Erkenntnisse aus der Mission voraussichtlich generiert werden konnten.
    <hr/>

    <div style="display: flex; margin-right: 20px">
        <div class="transcript-logo">
                    </div>
        <div class="transcript-text" style="flex: 1; margin-left: 20px;">
            <p>
                Für diese Episode von Raumzeit liegt auch ein <strong>vollständiges Transkript</strong>
                mit Zeitmarken und Sprecheridentifikation vor.
            </p>
            <p>
                Bitte beachten: das Transkript wurde automatisiert erzeugt und wurde nicht nachträglich gegengelesen oder korrigiert.
                Dieser Prozess ist nicht sonderlich genau und das Ergebnis enthält daher mit Sicherheit eine Reihe von Fehlern.
                Im Zweifel gilt immer das in der Sendung aufgezeichnete gesprochene Wort.
                Formate:
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2020/02/07/rz084-besuch-beim-asteroiden/?podlove_template_page=episode-transcript-html" download="rz084-besuch-beim-asteroiden.transcript.html">HTML</a>,
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2020/02/07/rz084-besuch-beim-asteroiden/?podlove_transcript=webvtt" download="rz084-besuch-beim-asteroiden.transcript.vtt">WEBVTT</a>.
            </p>
        </div>
    </div>

    

    <hr/>
    

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    <div class='osfx-shownote-block'><div class='glossary'>
            <h2>Glossar</h2>
    <ul>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://www.dlr.de/irs/" alt="DLR - Institut für Raumfahrtsysteme - Home" title="DLR - Institut für Raumfahrtsysteme - Home" /><a href="https://www.dlr.de/irs/">DLR - Institut für Raumfahrtsysteme - Home</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Hayabusa_2" alt="Hayabusa 2 – Wikipedia" title="Hayabusa 2 – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Hayabusa_2">Hayabusa 2 – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Europ%C3%A4isches_Weltraumforschungs-_und_Technologiezentrum" alt="Europäisches Weltraumforschungs- und Technologiezentrum – Wikipedia" title="Europäisches Weltraumforschungs- und Technologiezentrum – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Europ%C3%A4isches_Weltraumforschungs-_und_Technologiezentrum">Europäisches Weltraumforschungs- und Technologiezentrum – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://en.wikipedia.org/wiki/Guidance,_navigation,_and_control" alt="Guidance, navigation, and control - Wikipedia" title="Guidance, navigation, and control - Wikipedia" /><a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Guidance,_navigation,_and_control">Guidance, navigation, and control - Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/ZARM" alt="ZARM – Wikipedia" title="ZARM – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/ZARM">ZARM – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Fallturm_Bremen" alt="Fallturm Bremen – Wikipedia" title="Fallturm Bremen – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Fallturm_Bremen">Fallturm Bremen – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Meteor_von_Tscheljabinsk" alt="Meteor von Tscheljabinsk – Wikipedia" title="Meteor von Tscheljabinsk – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Meteor_von_Tscheljabinsk">Meteor von Tscheljabinsk – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Tunguska-Ereignis" alt="Tunguska-Ereignis – Wikipedia" title="Tunguska-Ereignis – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Tunguska-Ereignis">Tunguska-Ereignis – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://raumzeit-podcast.de/2018/03/14/rz071-asteroidenabwehr/" alt="RZ071 Asteroidenabwehr | Raumzeit" title="RZ071 Asteroidenabwehr | Raumzeit" /><a href="https://raumzeit-podcast.de/2018/03/14/rz071-asteroidenabwehr/">RZ071 Asteroidenabwehr | Raumzeit</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/NEAR_Shoemaker" alt="NEAR Shoemaker – Wikipedia" title="NEAR Shoemaker – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/NEAR_Shoemaker">NEAR Shoemaker – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/(433)_Eros" alt="(433) Eros – Wikipedia" title="(433) Eros – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/(433)_Eros">(433) Eros – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Rosetta_(Sonde)" alt="Rosetta (Sonde) – Wikipedia" title="Rosetta (Sonde) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Rosetta_(Sonde)">Rosetta (Sonde) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/(2867)_%C5%A0teins" alt="(2867) Šteins – Wikipedia" title="(2867) Šteins – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/(2867)_%C5%A0teins">(2867) Šteins – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/(21)_Lutetia" alt="(21) Lutetia – Wikipedia" title="(21) Lutetia – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/(21)_Lutetia">(21) Lutetia – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Japan_Aerospace_Exploration_Agency" alt="Japan Aerospace Exploration Agency – Wikipedia" title="Japan Aerospace Exploration Agency – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Japan_Aerospace_Exploration_Agency">Japan Aerospace Exploration Agency – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Hayabusa_(Raumsonde)" alt="Hayabusa (Raumsonde) – Wikipedia" title="Hayabusa (Raumsonde) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Hayabusa_(Raumsonde)">Hayabusa (Raumsonde) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Micro/Nano_Experimental_Robot_Vehicle_for_Asteroid" alt="Micro/Nano Experimental Robot Vehicle for Asteroid – Wikipedia" title="Micro/Nano Experimental Robot Vehicle for Asteroid – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Micro/Nano_Experimental_Robot_Vehicle_for_Asteroid">Micro/Nano Experimental Robot Vehicle for Asteroid – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Tschurjumow-Gerassimenko" alt="Tschurjumow-Gerassimenko – Wikipedia" title="Tschurjumow-Gerassimenko – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Tschurjumow-Gerassimenko">Tschurjumow-Gerassimenko – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Asteroid" alt="Asteroid – Wikipedia" title="Asteroid – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Asteroid">Asteroid – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Planetary_Protection" alt="Planetary Protection – Wikipedia" title="Planetary Protection – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Planetary_Protection">Planetary Protection – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Hayabusa_2" alt="Hayabusa 2 – Wikipedia" title="Hayabusa 2 – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Hayabusa_2">Hayabusa 2 – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/(162173)_Ryugu" alt="(162173) Ryugu – Wikipedia" title="(162173) Ryugu – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/(162173)_Ryugu">(162173) Ryugu – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Internationale_Astronomische_Union" alt="Internationale Astronomische Union – Wikipedia" title="Internationale Astronomische Union – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Internationale_Astronomische_Union">Internationale Astronomische Union – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Jet_Propulsion_Laboratory" alt="Jet Propulsion Laboratory – Wikipedia" title="Jet Propulsion Laboratory – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Jet_Propulsion_Laboratory">Jet Propulsion Laboratory – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://sci.esa.int/web/cosmic-vision/-/48792-marco-polo" alt="ESA Science &amp; Technology - Marco Polo Mission Summary" title="ESA Science &amp; Technology - Marco Polo Mission Summary" /><a href="https://sci.esa.int/web/cosmic-vision/-/48792-marco-polo">ESA Science &amp; Technology - Marco Polo Mission Summary</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Astronomische_Einheit" alt="Astronomische Einheit – Wikipedia" title="Astronomische Einheit – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Astronomische_Einheit">Astronomische Einheit – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Endlicher_Automat" alt="Endlicher Automat – Wikipedia" title="Endlicher Automat – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Endlicher_Automat">Endlicher Automat – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Gravitationskonstante" alt="Gravitationskonstante – Wikipedia" title="Gravitationskonstante – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Gravitationskonstante">Gravitationskonstante – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Regolith" alt="Regolith – Wikipedia" title="Regolith – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Regolith">Regolith – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/OSIRIS-REx" alt="OSIRIS-REx – Wikipedia" title="OSIRIS-REx – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/OSIRIS-REx">OSIRIS-REx – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/(101955)_Bennu" alt="(101955) Bennu" title="(101955) Bennu" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/(101955)_Bennu">(101955) Bennu</a></li>    </ul>
</div>    
    
</div>
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
</p>
]]></content:encoded>
      <psc:chapters xmlns:psc="http://podlove.org/simple-chapters" version="1.2">
        <psc:chapter start="00:00:00.000" title="Intro"/>
        <psc:chapter start="00:00:33.493" title="Begrüßung"/>
        <psc:chapter start="00:01:34.242" title="Persönlicher Hintergrund"/>
        <psc:chapter start="00:04:07.705" title="Institut für Raumfahrtsysteme"/>
        <psc:chapter start="00:08:14.325" title="Warum Asteroide erforschen?"/>
        <psc:chapter start="00:15:25.952" title="Bisherige Missionen zu Asteroide"/>
        <psc:chapter start="00:18:47.354" title="JAXA"/>
        <psc:chapter start="00:23:23.338" title="Die erste Hayabusa-Mission"/>
        <psc:chapter start="00:38:11.969" title="Erkenntnisse durch die erste Mission"/>
        <psc:chapter start="00:44:12.961" title="Hayabusa-2_ Planung und Konzeption"/>
        <psc:chapter start="00:53:50.508" title="Hayabusa-2: Hinflug"/>
        <psc:chapter start="01:00:47.951" title="Hayabusa-2: Design der Lander"/>
        <psc:chapter start="01:17:52.106" title="MASCOT: Dia Landung"/>
        <psc:chapter start="01:47:29.681" title="MASCOT: Datensammlung"/>
        <psc:chapter start="01:53:49.998" title="MASCOT: Erkenntnisse"/>
        <psc:chapter start="01:55:00.802" title="Hayabusa-2: Probennahme und Rückflug"/>
        <psc:chapter start="01:57:01.613" title="Künftige Missionen und Ziele"/>
        <psc:chapter start="02:01:49.037" title="Ausklang"/>
      </psc:chapters>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2020/02/07/rz084-besuch-beim-asteroiden/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2020/02/07/rz084-besuch-beim-asteroiden/?podlove_transcript=webvtt" type="text/vtt"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2020/02/07/rz084-besuch-beim-asteroiden/?podlove_transcript=json_podcastindex" type="application/json"/>
      <itunes:season>2</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tra-Mi Ho</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/01/tra-mi-ho-dlr-300x300.jpg" role="guest">Tra-Mi Ho</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ083 SpaceX</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2020/01/17/rz083-spacex/</link>
      <pubDate>Fri, 17 Jan 2020 10:00:05 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">podlove-2019-11-23t09:00:07+00:00-fd8085fa1df0ebe</guid>
      <description><![CDATA[Kaum ein Unternehmen hat die Raumfahrt in den letzten Jahren so umfangreich und nachhaltig umgekrempelt wie SpaceX. Das Projekt des ehemaligen PayPal-Gründers Elon Musk wurde 2002 gegründet und trat an, um mit einer von Grund auf neu entwickelten Rakete den Zugang zum All so günstig zu machen wie noch nie. 17 Jahre später lässt sich feststellen, dass SpaceX das Vorhaben gelungen ist. Die Falcon 9 Rakete hat nicht nur die Kosten erheblich gedrückt, sie hat auch der Raumfahrt durch die erstmalige Landung der ersten Stufe der Rakete wieder etwas von der Magie zurückgegeben, die die Raumfahrt in den 60er Jahren so geprägt hat. Auf Basis der selben Triebwerkstechnologie wurde mit der Falcon Heavy zudem die heute stärkste Rakete entwickelt und SpaceX ist jetzt dabei mit dem Starship-Projekt auch einen Transportweg zum Mars zu entwickeln.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2020/01/17/rz083-spacex/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/2876/s/feed/c/mp3/rz083-spacex.mp3" length="98510411" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>02:44:05</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Über die Geschichte, Methodik und Philosophie des amerikanischen Raumfahrtunternehmens</itunes:subtitle>
      <itunes:episode>83</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Kaum ein Unternehmen hat die Raumfahrt in den letzten Jahren so umfangreich und nachhaltig umgekrempelt wie SpaceX. Das Projekt des ehemaligen PayPal-Gründers Elon Musk wurde 2002 gegründet und trat an, um mit einer von Grund auf neu entwickelten Rakete den Zugang zum All so günstig zu machen wie noch nie. 17 Jahre später lässt sich feststellen, dass SpaceX das Vorhaben gelungen ist. Die Falcon 9 Rakete hat nicht nur die Kosten erheblich gedrückt, sie hat auch der Raumfahrt durch die erstmalige Landung der ersten Stufe der Rakete wieder etwas von der Magie zurückgegeben, die die Raumfahrt in den 60er Jahren so geprägt hat. Auf Basis der selben Triebwerkstechnologie wurde mit der Falcon Heavy zudem die heute stärkste Rakete entwickelt und SpaceX ist jetzt dabei mit dem Starship-Projekt auch einen Transportweg zum Mars zu entwickeln.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz083-spacex.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[<p>


    <p><strong>Über die Geschichte, Methodik und Philosophie des amerikanischen Raumfahrtunternehmens</strong></p>
    <div>
        <img decoding="async" src="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz083-spacex.hero.jpg" width="600px" />
    </div>

    <p>
        Kaum ein Unternehmen hat die Raumfahrt in den letzten Jahren so umfangreich und nachhaltig umgekrempelt wie SpaceX. Das Projekt des ehemaligen PayPal-Gründers Elon Musk wurde 2002 gegründet und trat an, um mit einer von Grund auf neu entwickelten Rakete den Zugang zum All so günstig zu machen wie noch nie. 17 Jahre später lässt sich feststellen, dass SpaceX das Vorhaben gelungen ist. Die Falcon 9 Rakete hat nicht nur die Kosten erheblich gedrückt, sie hat auch der Raumfahrt durch die erstmalige Landung der ersten Stufe der Rakete wieder etwas von der Magie zurückgegeben, die die Raumfahrt in den 60er Jahren so geprägt hat. Auf Basis der selben Triebwerkstechnologie wurde mit der Falcon Heavy zudem die heute stärkste Rakete entwickelt und SpaceX ist jetzt dabei mit dem Starship-Projekt auch einen Transportweg zum Mars zu entwickeln.
    </p>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
2 Stunden


44 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    18.11.2019
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Hans Koenigsmann" title="Hans Koenigsmann" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323031392f31312f48616e732d6b6f656e6967736d616e6e2e6a7067/128/0/0/hans-koenigsmann" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323031392f31312f48616e732d6b6f656e6967736d616e6e2e6a7067/128/0/0/hans-koenigsmann 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323031392f31312f48616e732d6b6f656e6967736d616e6e2e6a7067/256/0/0/hans-koenigsmann 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323031392f31312f48616e732d6b6f656e6967736d616e6e2e6a7067/384/0/0/hans-koenigsmann 3x"/>


<br/>
<strong>Hans Koenigsmann</strong>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>


Wir sprechen mit Hans Koenigsmann, einem deutschen Raumfahrtingenieur, der recht früh (als vierter technischer Mitarbeiter) zu SpaceX gekommen ist und heute die Missionssicherheit der SpaceX-Starts übersieht. Hans Koenigsmann berichtet vom Beginn des Projekts und mit welchen Methoden und welcher Philosophie die Entwicklung der neuen Hard- und Software angegangen wurde, welche Rückschläge zu verarbeiten waren und wie damit umgegangen wurde. Wir gehen auf eine virtuelle Reise eines Falcon 9 Starts und der Landung der Booster der Rakete und blicken auf die künftigen Projekte des Unternehmens wie der geplanten Mars-Rakete Starship und die neuen Ambitionen SpaceX als Anbieter von Orbit-gestützter Internetinfrastruktur im Rahmen des Starlink-Projekts.
    <hr/>

    <div style="display: flex; margin-right: 20px">
        <div class="transcript-logo">
                    </div>
        <div class="transcript-text" style="flex: 1; margin-left: 20px;">
            <p>
                Für diese Episode von Raumzeit liegt auch ein <strong>vollständiges Transkript</strong>
                mit Zeitmarken und Sprecheridentifikation vor.
            </p>
            <p>
                Bitte beachten: das Transkript wurde automatisiert erzeugt und wurde nicht nachträglich gegengelesen oder korrigiert.
                Dieser Prozess ist nicht sonderlich genau und das Ergebnis enthält daher mit Sicherheit eine Reihe von Fehlern.
                Im Zweifel gilt immer das in der Sendung aufgezeichnete gesprochene Wort.
                Formate:
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2020/01/17/rz083-spacex/?podlove_template_page=episode-transcript-html" download="rz083-spacex.transcript.html">HTML</a>,
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2020/01/17/rz083-spacex/?podlove_transcript=webvtt" download="rz083-spacex.transcript.vtt">WEBVTT</a>.
            </p>
        </div>
    </div>

    

    <hr/>
    

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                
        <div class="psn-shownotes">

    
    <ul>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/SpaceX">SpaceX – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Laser-in-situ-Keratomileusis">Laser-in-situ-Keratomileusis – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/TUBSAT">TUBSAT – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/BremSat">BremSat – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/OHB">OHB – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Fallturm_Bremen">Fallturm Bremen – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/ZARM">ZARM – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Elon_Musk">Elon Musk – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Gwynne_Shotwell">Gwynne Shotwell – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Silicon_Valley">Silicon Valley – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Arnold_Schwarzenegger">Arnold Schwarzenegger – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Falcon_1">Falcon 1 – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Kerosin">Kerosin – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Phenoplast">Phenoplast – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Nockenwelle">Nockenwelle – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Falcon_9">Falcon 9 – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Nutzlastverkleidung">Nutzlastverkleidung – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Merlin_(Raketentriebwerk)">Merlin (Raketentriebwerk) – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Marshallinseln">Marshallinseln – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Kwajalein_Missile_Range">Kwajalein Missile Range – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/RadioShack">RadioShack – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Tic-Tac-Toe">Tic-Tac-Toe – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Dragon_(Raumschiff)">Dragon (Raumschiff) – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Erdn%C3%A4he">Erdnähe – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Liste_der_Falcon-9-_und_Falcon-Heavy-Raketenstarts">Liste der Falcon-9- und Falcon-Heavy-Raketenstarts – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/SES_World_Skies">SES World Skies – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Atlas_(Rakete)">Atlas (Rakete) – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Sojus_(Rakete)">Sojus (Rakete) – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Apollo_11">Apollo 11 – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Falcon_Heavy">Falcon Heavy – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Cape_Canaveral_Air_Force_Station">Cape Canaveral Air Force Station – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Vandenberg_Air_Force_Base">Vandenberg Air Force Base – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Unbemannte_schwimmende_Landeplattform">Unbemannte schwimmende Landeplattform – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Gitterflosse">Gitterflosse – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Numerische_Str%C3%B6mungsmechanik">Numerische Strömungsmechanik – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Grasshopper_(Rakete)">Grasshopper (Rakete) – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Scherwind">Scherwind – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Iain_Banks">Iain Banks – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Das_Spiel_Azad">Das Spiel Azad – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Starship_und_Super_Heavy">Starship und Super Heavy – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Dragon_2">Dragon 2 – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/NASA">NASA – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Artemis-Programm">Artemis-Programm – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <strong>SpaceX und NASA</strong>
        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Remote_Manipulator_System">Remote Manipulator System – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Automated_Transfer_Vehicle">Automated Transfer Vehicle – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <strong>Starlink</strong>
        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Starlink">Starlink – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Tesla,_Inc.">Tesla, Inc. – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        <li>
        <a class="psn-link" target="_blank" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Iridium-Flare">Iridium-Flare – Wikipedia</a>
                    — de.wikipedia.org
                        </li>
        </ul>


</div>

        
                
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
</p>
]]></content:encoded>
      <psc:chapters xmlns:psc="http://podlove.org/simple-chapters" version="1.2">
        <psc:chapter start="00:00:00.000" title="Intro"/>
        <psc:chapter start="00:00:34.093" title="Begrüßung"/>
        <psc:chapter start="00:01:40.132" title="Vorstellung"/>
        <psc:chapter start="00:02:07.574" title="Persönlicher Hintergrund"/>
        <psc:chapter start="00:07:30.373" title="Begegnung mit Elon Musk"/>
        <psc:chapter start="00:10:45.772" title="Der Beginn von SpaceX"/>
        <psc:chapter start="00:18:14.938" title="Arbeitskultur"/>
        <psc:chapter start="00:22:16.055" title="Technischer Herangehensweise"/>
        <psc:chapter start="00:26:35.222" title="Software und Elektronik"/>
        <psc:chapter start="00:31:33.132" title="Komplexität bewältigen"/>
        <psc:chapter start="00:45:32.618" title="Entwicklung der Falcon 1"/>
        <psc:chapter start="00:52:30.780" title="Entwicklung der Falcon 9"/>
        <psc:chapter start="00:59:21.271" title="Begeisterung für Raumfahrt"/>
        <psc:chapter start="01:04:44.599" title="Startvorbereitung"/>
        <psc:chapter start="01:13:53.386" title="Start einer Falcon 9"/>
        <psc:chapter start="01:22:10.914" title="Landeanflug"/>
        <psc:chapter start="01:37:30.777" title="Landung"/>
        <psc:chapter start="01:48:23.827" title="Falcon Heavy"/>
        <psc:chapter start="01:52:40.694" title="Nutzen der Wiederverwendbarkeit"/>
        <psc:chapter start="02:00:58.991" title="Starship und der Flug zum Mars"/>
        <psc:chapter start="02:15:47.674" title="SpaceX und NASA"/>
        <psc:chapter start="02:22:37.103" title="SpaceX und andere Raumfahrtorganisationen"/>
        <psc:chapter start="02:23:43.461" title="Dragon"/>
        <psc:chapter start="02:27:25.882" title="Starlink"/>
        <psc:chapter start="02:39:08.538" title="Ausklang"/>
      </psc:chapters>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2020/01/17/rz083-spacex/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2020/01/17/rz083-spacex/?podlove_transcript=webvtt" type="text/vtt"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2020/01/17/rz083-spacex/?podlove_transcript=json_podcastindex" type="application/json"/>
      <itunes:season>2</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Hans Koenigsmann</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2019/11/Hans-koenigsmann.jpg" role="guest">Hans Koenigsmann</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ082 Bodenerkundung auf dem Mars</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2019/12/20/rz082-bodenerkundung-auf-dem-mars/</link>
      <pubDate>Fri, 20 Dec 2019 10:00:58 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">podlove-2019-11-23t08:35:25+00:00-7aa837a019247c1</guid>
      <description><![CDATA[Der Mars ist und bleibt das interessanteste Objekt der Raumfahrt. Alle zwei Jahre starten neue Missionen zu unserem Nachbarplaneten und senden neue Sonden, Lander und Rover ab, um weitere Erkenntnisse über Geologie, Geochemie und andere Aspekte zu gewinnen. Denn das Wissen um Geschichte, Aufbau und Struktur des Mars liefern eine Menge Informationen über die Entstehung des Sonnensystems und damit auch neue Erkenntnisse über die Erde. Die extrem erfolgreichen und auch gut aufeinander abgestimmten Missionen der NASA und ESA der letzten Jahrzehnte haben uns nun ein interessantes Instrumentarium, um diese Erforschung weiter voranzutreiben und neue Missionen sind bereits in den Startlöchern. In dieser Ausgabe von Raumzeit schauen wir, was die bisherigen Missionen geleistet haben und was wir dabei über den Mars gelernt haben.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2019/12/20/rz082-bodenerkundung-auf-dem-mars/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/2868/s/feed/c/mp3/rz082-bodenerkundung-auf-dem-mars.mp3" length="78346068" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>02:07:37</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Erkenntnisse aus den Lander- und Rovermissionen zum Mars der letzten Jahrzehnte</itunes:subtitle>
      <itunes:episode>82</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Der Mars ist und bleibt das interessanteste Objekt der Raumfahrt. Alle zwei Jahre starten neue Missionen zu unserem Nachbarplaneten und senden neue Sonden, Lander und Rover ab, um weitere Erkenntnisse über Geologie, Geochemie und andere Aspekte zu gewinnen. Denn das Wissen um Geschichte, Aufbau und Struktur des Mars liefern eine Menge Informationen über die Entstehung des Sonnensystems und damit auch neue Erkenntnisse über die Erde. Die extrem erfolgreichen und auch gut aufeinander abgestimmten Missionen der NASA und ESA der letzten Jahrzehnte haben uns nun ein interessantes Instrumentarium, um diese Erforschung weiter voranzutreiben und neue Missionen sind bereits in den Startlöchern. In dieser Ausgabe von Raumzeit schauen wir, was die bisherigen Missionen geleistet haben und was wir dabei über den Mars gelernt haben.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz082-bodenerkundung-auf-dem-mars.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[<p>


    <p><strong>Erkenntnisse aus den Lander- und Rovermissionen zum Mars der letzten Jahrzehnte</strong></p>
    <div>
        <img decoding="async" src="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz082-bodenerkundung-auf-dem-mars.hero.jpg" width="600px" />
    </div>

    <p>
        Der Mars ist und bleibt das interessanteste Objekt der Raumfahrt. Alle zwei Jahre starten neue Missionen zu unserem Nachbarplaneten und senden neue Sonden, Lander und Rover ab, um weitere Erkenntnisse über Geologie, Geochemie und andere Aspekte zu gewinnen. Denn das Wissen um Geschichte, Aufbau und Struktur des Mars liefern eine Menge Informationen über die Entstehung des Sonnensystems und damit auch neue Erkenntnisse über die Erde. Die extrem erfolgreichen und auch gut aufeinander abgestimmten Missionen der NASA und ESA der letzten Jahrzehnte haben uns nun ein interessantes Instrumentarium, um diese Erforschung weiter voranzutreiben und neue Missionen sind bereits in den Startlöchern. In dieser Ausgabe von Raumzeit schauen wir, was die bisherigen Missionen geleistet haben und was wir dabei über den Mars gelernt haben.
    </p>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
2 Stunden


7 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    09.11.2019
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Susanne Schwenzer" title="Susanne Schwenzer" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323031392f31312f737573616e6e652d73636877656e7a65722e6a7067/128/0/0/susanne-schwenzer" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323031392f31312f737573616e6e652d73636877656e7a65722e6a7067/128/0/0/susanne-schwenzer 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323031392f31312f737573616e6e652d73636877656e7a65722e6a7067/256/0/0/susanne-schwenzer 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323031392f31312f737573616e6e652d73636877656e7a65722e6a7067/384/0/0/susanne-schwenzer 3x"/>


<br/>
<strong>Susanne Schwenzer</strong>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>


Susanne Schwenzer wollte eigentlich Journalistin werden, hat sich dann aber doch für die Mineralogie entschieden und wirkt heute nach Stationen beim Max-Planck-Instititut für Chemie in Mainz und in den USA als Senior Lecturer an der Open University in Milton Keynes in England. Susanne Schwenzer ist früh mit den Ergebnissen der Marsforschung in Kontakt gekommen und ist jetzt Teil der Science Teams verschiedener Marsmissionen einschließlich des Mars Science Laboratory (Rover Curiosity) der NASA und der kommenden Missionen ExoMars (ESA) und Mars 2020 (NASA).
    <hr/>

    <div style="display: flex; margin-right: 20px">
        <div class="transcript-logo">
                    </div>
        <div class="transcript-text" style="flex: 1; margin-left: 20px;">
            <p>
                Für diese Episode von Raumzeit liegt auch ein <strong>vollständiges Transkript</strong>
                mit Zeitmarken und Sprecheridentifikation vor.
            </p>
            <p>
                Bitte beachten: das Transkript wurde automatisiert erzeugt und wurde nicht nachträglich gegengelesen oder korrigiert.
                Dieser Prozess ist nicht sonderlich genau und das Ergebnis enthält daher mit Sicherheit eine Reihe von Fehlern.
                Im Zweifel gilt immer das in der Sendung aufgezeichnete gesprochene Wort.
                Formate:
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2019/12/20/rz082-bodenerkundung-auf-dem-mars/?podlove_template_page=episode-transcript-html" download="rz082-bodenerkundung-auf-dem-mars.transcript.html">HTML</a>,
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2019/12/20/rz082-bodenerkundung-auf-dem-mars/?podlove_transcript=webvtt" download="rz082-bodenerkundung-auf-dem-mars.transcript.vtt">WEBVTT</a>.
            </p>
        </div>
    </div>

    

    <hr/>
    

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    <div class='osfx-shownote-block'><div class='glossary'>
            <h2>Glossar</h2>
    <ul>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://raumzeit-podcast.de/2012/10/19/rz048-mars-express/" alt="RZ048 Mars Express | Raumzeit" title="RZ048 Mars Express | Raumzeit" /><a href="https://raumzeit-podcast.de/2012/10/19/rz048-mars-express/">RZ048 Mars Express | Raumzeit</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://raumzeit-podcast.de/2012/11/09/rz049-der-mars/" alt="RZ049 Der Mars | Raumzeit" title="RZ049 Der Mars | Raumzeit" /><a href="https://raumzeit-podcast.de/2012/11/09/rz049-der-mars/">RZ049 Der Mars | Raumzeit</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Mineralogie" alt="Mineralogie – Wikipedia" title="Mineralogie – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Mineralogie">Mineralogie – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://www.mpip-mainz.mpg.de/" alt="Max-Planck-Institut für Polymerforschung" title="Max-Planck-Institut für Polymerforschung" /><a href="http://www.mpip-mainz.mpg.de/">Max-Planck-Institut für Polymerforschung</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Alphapartikel-R%C3%B6ntgenspektrometer" alt="Alphapartikel-Röntgenspektrometer – Wikipedia" title="Alphapartikel-Röntgenspektrometer – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Alphapartikel-R%C3%B6ntgenspektrometer">Alphapartikel-Röntgenspektrometer – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Gestein" alt="Gestein – Wikipedia" title="Gestein – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Gestein">Gestein – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Basalt" alt="Basalt – Wikipedia" title="Basalt – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Basalt">Basalt – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Granit" alt="Granit – Wikipedia" title="Granit – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Granit">Granit – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Quarzuhr" alt="Quarzuhr – Wikipedia" title="Quarzuhr – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Quarzuhr">Quarzuhr – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Schwingquarz" alt="Schwingquarz – Wikipedia" title="Schwingquarz – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Schwingquarz">Schwingquarz – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Zement" alt="Zement – Wikipedia" title="Zement – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Zement">Zement – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Arsen" alt="Arsen – Wikipedia" title="Arsen – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Arsen">Arsen – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Geochemie" alt="Geochemie – Wikipedia" title="Geochemie – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Geochemie">Geochemie – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Marsmeteorit" alt="Marsmeteorit – Wikipedia" title="Marsmeteorit – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Marsmeteorit">Marsmeteorit – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Heinrich_W%C3%A4nke" alt="Heinrich Wänke – Wikipedia" title="Heinrich Wänke – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Heinrich_W%C3%A4nke">Heinrich Wänke – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Alpha-Magnet-Spektrometer" alt="Alpha-Magnet-Spektrometer – Wikipedia" title="Alpha-Magnet-Spektrometer – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Alpha-Magnet-Spektrometer">Alpha-Magnet-Spektrometer – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Mars_Pathfinder" alt="Mars Pathfinder – Wikipedia" title="Mars Pathfinder – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Mars_Pathfinder">Mars Pathfinder – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Mars_2020" alt="Mars 2020 – Wikipedia" title="Mars 2020 – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Mars_2020">Mars 2020 – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Krypton" alt="Krypton – Wikipedia" title="Krypton – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Krypton">Krypton – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Xenon" alt="Xenon – Wikipedia" title="Xenon – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Xenon">Xenon – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Edelgase" alt="Edelgase – Wikipedia" title="Edelgase – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Edelgase">Edelgase – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Isotopenverh%C3%A4ltnis" alt="Isotopenverhältnis – Wikipedia" title="Isotopenverhältnis – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Isotopenverh%C3%A4ltnis">Isotopenverhältnis – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Antarctic_Search_for_Meteorites_program" alt="Antarctic Search for Meteorites program – Wikipedia" title="Antarctic Search for Meteorites program – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Antarctic_Search_for_Meteorites_program">Antarctic Search for Meteorites program – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Blaueisfeld" alt="Blaueisfeld – Wikipedia" title="Blaueisfeld – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Blaueisfeld">Blaueisfeld – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Milton_Keynes" alt="Milton Keynes – Wikipedia" title="Milton Keynes – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Milton_Keynes">Milton Keynes – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/The_Open_University" alt="The Open University – Wikipedia" title="The Open University – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/The_Open_University">The Open University – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Fernuniversit%C3%A4t_in_Hagen" alt="Fernuniversität in Hagen – Wikipedia" title="Fernuniversität in Hagen – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Fernuniversit%C3%A4t_in_Hagen">Fernuniversität in Hagen – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Umgedrehter_Unterricht" alt="Umgedrehter Unterricht – Wikipedia" title="Umgedrehter Unterricht – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Umgedrehter_Unterricht">Umgedrehter Unterricht – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Viking" alt="Viking – Wikipedia" title="Viking – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Viking">Viking – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Carl_Sagan" alt="Carl Sagan – Wikipedia" title="Carl Sagan – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Carl_Sagan">Carl Sagan – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Unser_Kosmos" alt="Unser Kosmos – Wikipedia" title="Unser Kosmos – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Unser_Kosmos">Unser Kosmos – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Pale_Blue_Dot" alt="Pale Blue Dot – Wikipedia" title="Pale Blue Dot – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Pale_Blue_Dot">Pale Blue Dot – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Mariner" alt="Mariner – Wikipedia" title="Mariner – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Mariner">Mariner – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Perchlorate" alt="Perchlorate – Wikipedia" title="Perchlorate – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Perchlorate">Perchlorate – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Mars_Pathfinder" alt="Mars Pathfinder – Wikipedia" title="Mars Pathfinder – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Mars_Pathfinder">Mars Pathfinder – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://en.wikipedia.org/wiki/Seasonal_flows_on_warm_Martian_slopes" alt="Seasonal flows on warm Martian slopes - Wikipedia" title="Seasonal flows on warm Martian slopes - Wikipedia" /><a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Seasonal_flows_on_warm_Martian_slopes">Seasonal flows on warm Martian slopes - Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/ExoMars" alt="ExoMars – Wikipedia" title="ExoMars – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/ExoMars">ExoMars – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Biomarker" alt="Biomarker – Wikipedia" title="Biomarker – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Biomarker">Biomarker – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Mars_Exploration_Rover" alt="Mars Exploration Rover – Wikipedia" title="Mars Exploration Rover – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Mars_Exploration_Rover">Mars Exploration Rover – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Spirit_(Raumsonde)" alt="Spirit (Raumsonde) – Wikipedia" title="Spirit (Raumsonde) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Spirit_(Raumsonde)">Spirit (Raumsonde) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Opportunity" alt="Opportunity – Wikipedia" title="Opportunity – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Opportunity">Opportunity – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Redoxreaktion" alt="Redoxreaktion – Wikipedia" title="Redoxreaktion – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Redoxreaktion">Redoxreaktion – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Salzsee" alt="Salzsee – Wikipedia" title="Salzsee – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Salzsee">Salzsee – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Chloride" alt="Chloride – Wikipedia" title="Chloride – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Chloride">Chloride – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Bromide" alt="Bromide – Wikipedia" title="Bromide – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Bromide">Bromide – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Tonminerale" alt="Tonminerale – Wikipedia" title="Tonminerale – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Tonminerale">Tonminerale – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Sulfate" alt="Sulfate – Wikipedia" title="Sulfate – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Sulfate">Sulfate – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Victoria_(Marskrater)" alt="Victoria (Marskrater) – Wikipedia" title="Victoria (Marskrater) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Victoria_(Marskrater)">Victoria (Marskrater) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Geomorphologie" alt="Geomorphologie – Wikipedia" title="Geomorphologie – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Geomorphologie">Geomorphologie – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/M%C3%A4ander" alt="Mäander – Wikipedia" title="Mäander – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/M%C3%A4ander">Mäander – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Konglomerat_(Gestein)" alt="Konglomerat (Gestein) – Wikipedia" title="Konglomerat (Gestein) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Konglomerat_(Gestein)">Konglomerat (Gestein) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Internationale_Astronomische_Union" alt="Internationale Astronomische Union – Wikipedia" title="Internationale Astronomische Union – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Internationale_Astronomische_Union">Internationale Astronomische Union – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Mars_Science_Laboratory" alt="Mars Science Laboratory – Wikipedia" title="Mars Science Laboratory – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Mars_Science_Laboratory">Mars Science Laboratory – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/InSight" alt="InSight – Wikipedia" title="InSight – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/InSight">InSight – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Gale_(Marskrater)" alt="Gale (Marskrater) – Wikipedia" title="Gale (Marskrater) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Gale_(Marskrater)">Gale (Marskrater) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Mars_Reconnaissance_Orbiter" alt="Mars Reconnaissance Orbiter – Wikipedia" title="Mars Reconnaissance Orbiter – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Mars_Reconnaissance_Orbiter">Mars Reconnaissance Orbiter – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://www.youtube.com/watch?v=Ki_Af_o9Q9s" alt="7 Minutes of Terror: The Challenges of Getting to Mars" title="7 Minutes of Terror: The Challenges of Getting to Mars" /><a href="https://www.youtube.com/watch?v=Ki_Af_o9Q9s">7 Minutes of Terror: The Challenges of Getting to Mars</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/H%C3%A4matit" alt="Hämatit – Wikipedia" title="Hämatit – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/H%C3%A4matit">Hämatit – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Stratigraphie_(Geologie)" alt="Stratigraphie (Geologie) – Wikipedia" title="Stratigraphie (Geologie) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Stratigraphie_(Geologie)">Stratigraphie (Geologie) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://en.wikipedia.org/wiki/Noachian" alt="Noachian - Wikipedia" title="Noachian - Wikipedia" /><a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Noachian">Noachian - Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Hesperian_(Mars)" alt="Hesperian (Mars) – Wikipedia" title="Hesperian (Mars) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Hesperian_(Mars)">Hesperian (Mars) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://en.wikipedia.org/wiki/Amazonian_(Mars)" alt="Amazonian (Mars) - Wikipedia" title="Amazonian (Mars) - Wikipedia" /><a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Amazonian_(Mars)">Amazonian (Mars) - Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Planetary_Protection" alt="Planetary Protection – Wikipedia" title="Planetary Protection – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Planetary_Protection">Planetary Protection – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/B%C3%A4rtierchen" alt="Bärtierchen – Wikipedia" title="Bärtierchen – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/B%C3%A4rtierchen">Bärtierchen – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Panspermie" alt="Panspermie – Wikipedia" title="Panspermie – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Panspermie">Panspermie – Wikipedia</a></li>    </ul>
</div>    
    
</div>
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
</p>
]]></content:encoded>
      <psc:chapters xmlns:psc="http://podlove.org/simple-chapters" version="1.2">
        <psc:chapter start="00:00:00.000" title="Intro"/>
        <psc:chapter start="00:00:34.164" title="Begrüßung"/>
        <psc:chapter start="00:01:48.857" title="Persönlicher Hintergrund"/>
        <psc:chapter start="00:05:23.545" title="Mineralogie"/>
        <psc:chapter start="00:06:54.224" title="Gesteinschemie und Marsmeteorite"/>
        <psc:chapter start="00:22:55.988" title="The Open University"/>
        <psc:chapter start="00:34:33.783" title="Viking Mission"/>
        <psc:chapter start="00:40:16.870" title="Mars Pathfinder Mission"/>
        <psc:chapter start="00:47:33.954" title="Follow The Water"/>
        <psc:chapter start="00:51:42.980" title="Mars Exploration Rover"/>
        <psc:chapter start="01:02:47.222" title="Identifikation der Oberflächenstrukturen"/>
        <psc:chapter start="01:06:13.380" title="Datenauswertung der Rover"/>
        <psc:chapter start="01:07:53.078" title="Mars Science Laboratory (MSL)"/>
        <psc:chapter start="01:15:07.999" title="MSL: Instrumente"/>
        <psc:chapter start="01:21:12.788" title="MSL: Analyse der Marsoberfläche"/>
        <psc:chapter start="01:35:07.016" title="MSL: Wissenschaftliche Teams"/>
        <psc:chapter start="01:40:23.583" title="Rover vs. Lander"/>
        <psc:chapter start="01:43:34.048" title="Mars 2020"/>
        <psc:chapter start="01:45:45.922" title="Planetary Protection"/>
        <psc:chapter start="01:50:46.594" title="Ziele von ExoMars"/>
        <psc:chapter start="01:55:01.388" title="Zukunft der Marsexploration"/>
        <psc:chapter start="02:01:53.334" title="Sample Return Missionen"/>
        <psc:chapter start="02:05:01.684" title="Ausklang"/>
      </psc:chapters>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2019/12/20/rz082-bodenerkundung-auf-dem-mars/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2019/12/20/rz082-bodenerkundung-auf-dem-mars/?podlove_transcript=webvtt" type="text/vtt"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2019/12/20/rz082-bodenerkundung-auf-dem-mars/?podlove_transcript=json_podcastindex" type="application/json"/>
      <itunes:season>2</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Susanne Schwenzer</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2019/11/susanne-schwenzer.jpg" role="guest">Susanne Schwenzer</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ081 Hubble-Weltraumteleskop</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2019/11/29/rz081-hubble-weltraumteleskop/</link>
      <pubDate>Fri, 29 Nov 2019 10:00:14 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">podlove-2019-11-19t23:45:17+00:00-8f54ad04ada937c</guid>
      <description><![CDATA[Weltraumteleskope tragen erheblich zu Fortschritten in der Astronomie und dem Verständnis des Universums bei. Das in einem breiten Lichtwellenbereich ins All schauende Hubble-Teleskop gehört dabei zu dem erfolgrechsten Missionen dieser Art. Mit Hubble wurden unter anderem die Hubble-Konstante neu bestimmt und das Teleskop bot auch tiefe Einblicke in das Weltall, das uns die unfassbare Weite und intergalaktische Vielfalt näherbrachte. Die Mission selbst war auch eine Herausforderung für die Raumfahrt selbst: nicht nur die Platzierung im Orbit durch das amerikanische Space Shuttle sondern vor allem die später nötigen Reparaturen stellten große Anforderungen an Raumfahrer und Wissenschaftler.

Das Hubble-Weltraumteleskop war auch ein wichtiger Begleiter für die Exoplaneten-Erforschung und als Späher für Missionen wie der Sonde "New Horizons", deren Flug zum Pluto durch Hubbles Hilfe noch ein weiteres Ziel nachgeliefert werden konnte. In der verbleibenden Restlaufzeit von ca. 15 bis maximal 20 Jahren wird Hubble für weitere Erkenntnisse sorgen. Die Situation der Weltraumteleskopie wird danach aber anders aussehen, da bislang kein entsprechendes Nachfolgeprojekt im gleichen Wellenbereich in Planung ist. Das James-Webb-Teleskop wird im Infrarotbereich weitersuchen und interessante Erkenntnisse über die Vergangenheit des Universums aufspüren, doch wird der Welt ein wichtiges Auge fehlen, wenn Hubble verglüht sein wird.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2019/11/29/rz081-hubble-weltraumteleskop/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/2848/s/feed/c/mp3/rz081-hubble-weltraumteleskop.mp3" length="63079491" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>01:44:18</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Das UV-Teleskop im Weltall ist eines der erfolgreichsten Projekte der Raumfahrt und Astronomie</itunes:subtitle>
      <itunes:episode>81</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Weltraumteleskope tragen erheblich zu Fortschritten in der Astronomie und dem Verständnis des Universums bei. Das in einem breiten Lichtwellenbereich ins All schauende Hubble-Teleskop gehört dabei zu dem erfolgrechsten Missionen dieser Art. Mit Hubble wurden unter anderem die Hubble-Konstante neu bestimmt und das Teleskop bot auch tiefe Einblicke in das Weltall, das uns die unfassbare Weite und intergalaktische Vielfalt näherbrachte. Die Mission selbst war auch eine Herausforderung für die Raumfahrt selbst: nicht nur die Platzierung im Orbit durch das amerikanische Space Shuttle sondern vor allem die später nötigen Reparaturen stellten große Anforderungen an Raumfahrer und Wissenschaftler.

Das Hubble-Weltraumteleskop war auch ein wichtiger Begleiter für die Exoplaneten-Erforschung und als Späher für Missionen wie der Sonde &quot;New Horizons&quot;, deren Flug zum Pluto durch Hubbles Hilfe noch ein weiteres Ziel nachgeliefert werden konnte. In der verbleibenden Restlaufzeit von ca. 15 bis maximal 20 Jahren wird Hubble für weitere Erkenntnisse sorgen. Die Situation der Weltraumteleskopie wird danach aber anders aussehen, da bislang kein entsprechendes Nachfolgeprojekt im gleichen Wellenbereich in Planung ist. Das James-Webb-Teleskop wird im Infrarotbereich weitersuchen und interessante Erkenntnisse über die Vergangenheit des Universums aufspüren, doch wird der Welt ein wichtiges Auge fehlen, wenn Hubble verglüht sein wird.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz081-hubble-weltraumteleskop.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[<p>



<div style="clear: both">
<p><strong>Das UV-Teleskop im Weltall ist eines der erfolgreichsten Projekte der Raumfahrt und Astronomie</strong></p>
    <p>
        <a href="https://raumzeit-podcast.de/2019/11/29/rz081-hubble-weltraumteleskop/">
            
<img decoding="async" class="episode_image_cover" title="RZ081 Hubble-Weltraumteleskop" width="200" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3038312d687562626c652d77656c747261756d74656c65736b6f702e636f7665722e6a7067/200/0/0/rz081-hubble-weltraumteleskop" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3038312d687562626c652d77656c747261756d74656c65736b6f702e636f7665722e6a7067/200/0/0/rz081-hubble-weltraumteleskop 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3038312d687562626c652d77656c747261756d74656c65736b6f702e636f7665722e6a7067/400/0/0/rz081-hubble-weltraumteleskop 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3038312d687562626c652d77656c747261756d74656c65736b6f702e636f7665722e6a7067/600/0/0/rz081-hubble-weltraumteleskop 3x"/>

        </a>
        Weltraumteleskope tragen erheblich zu Fortschritten in der Astronomie und dem Verständnis des Universums bei. Das in einem breiten Lichtwellenbereich ins All schauende Hubble-Teleskop gehört dabei zu dem erfolgrechsten Missionen dieser Art. Mit Hubble wurden unter anderem die Hubble-Konstante neu bestimmt und das Teleskop bot auch tiefe Einblicke in das Weltall, das uns die unfassbare Weite und intergalaktische Vielfalt näherbrachte. Die Mission selbst war auch eine Herausforderung für die Raumfahrt selbst: nicht nur die Platzierung im Orbit durch das amerikanische Space Shuttle sondern vor allem die später nötigen Reparaturen stellten große Anforderungen an Raumfahrer und Wissenschaftler.<br />
<br />
Das Hubble-Weltraumteleskop war auch ein wichtiger Begleiter für die Exoplaneten-Erforschung und als Späher für Missionen wie der Sonde &quot;New Horizons&quot;, deren Flug zum Pluto durch Hubbles Hilfe noch ein weiteres Ziel nachgeliefert werden konnte. In der verbleibenden Restlaufzeit von ca. 15 bis maximal 20 Jahren wird Hubble für weitere Erkenntnisse sorgen. Die Situation der Weltraumteleskopie wird danach aber anders aussehen, da bislang kein entsprechendes Nachfolgeprojekt im gleichen Wellenbereich in Planung ist. Das James-Webb-Teleskop wird im Infrarotbereich weitersuchen und interessante Erkenntnisse über die Vergangenheit des Universums aufspüren, doch wird der Welt ein wichtiges Auge fehlen, wenn Hubble verglüht sein wird.
    </p>
</div>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
1 Stunde


44 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    22.10.2019
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Klaus Werner" title="Klaus Werner" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323031392f31312f4b6c6175732d5765726e65722e6a7067/128/0/0/klaus-werner"/>


<br/>
<strong>Klaus Werner</strong>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>


Wir sprechen mit Klaus Werner vom&nbsp;Kepler-Zentrum für Astro- und Teilchenphysik am&nbsp;Institut für Astronomie und Astrophysik an der Eberhard Karls Universität in Tübingen. Klaus Werner ist mit seinem Institut sowohl technisch als auch wissenschaftlich am Hubble-Teleskop beteiligt und erforscht mit seinen Studierenden das Weltall vor allem über &nbsp;seine Fähigkeiten im ultravioletten Spektrum.
    <hr/>

    <div style="display: flex; margin-right: 20px">
        <div class="transcript-logo">
                    </div>
        <div class="transcript-text" style="flex: 1; margin-left: 20px;">
            <p>
                Für diese Episode von Raumzeit liegt auch ein <strong>vollständiges Transkript</strong>
                mit Zeitmarken und Sprecheridentifikation vor.
            </p>
            <p>
                Bitte beachten: das Transkript wurde automatisiert erzeugt und wurde nicht nachträglich gegengelesen oder korrigiert.
                Dieser Prozess ist nicht sonderlich genau und das Ergebnis enthält daher mit Sicherheit eine Reihe von Fehlern.
                Im Zweifel gilt immer das in der Sendung aufgezeichnete gesprochene Wort.
                Formate:
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2019/11/29/rz081-hubble-weltraumteleskop/?podlove_template_page=episode-transcript-html" download="rz081-hubble-weltraumteleskop.transcript.html">HTML</a>,
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2019/11/29/rz081-hubble-weltraumteleskop/?podlove_transcript=webvtt" download="rz081-hubble-weltraumteleskop.transcript.vtt">WEBVTT</a>.
            </p>
        </div>
    </div>

    

    <hr/>
    

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    <div class='osfx-shownote-block'>    
    
</div>
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
</p>
]]></content:encoded>
      <psc:chapters xmlns:psc="http://podlove.org/simple-chapters" version="1.2">
        <psc:chapter start="00:00:00.000" title="Intro"/>
        <psc:chapter start="00:00:33.498" title="Begrüßung"/>
        <psc:chapter start="00:01:47.351" title="Persönlicher Hintergrund"/>
        <psc:chapter start="00:08:05.637" title="Institut für Astronomie und Astrophysik"/>
        <psc:chapter start="00:10:16.899" title="Instrumentenbau und Ausbildung"/>
        <psc:chapter start="00:17:10.902" title="International Ultraviolet Explorer"/>
        <psc:chapter start="00:24:23.379" title="Hubble und Hubble-Konstante"/>
        <psc:chapter start="00:35:24.047" title="Technik des Hubble-Weltraumteleskops"/>
        <psc:chapter start="00:40:53.256" title="Ein Brille für Hubble"/>
        <psc:chapter start="00:46:03.732" title="Spektralbereiche von Hubble"/>
        <psc:chapter start="00:49:15.086" title="Kampf um die Beobachtungszeit"/>
        <psc:chapter start="00:53:23.915" title="Das Hubble Deep Field"/>
        <psc:chapter start="01:00:54.897" title="Vermessung des Universums"/>
        <psc:chapter start="01:12:28.734" title="Transneptunische Objekte"/>
        <psc:chapter start="01:16:44.011" title="Exoplaneten"/>
        <psc:chapter start="01:19:22.092" title="Reparatuen und kreative Lösungen"/>
        <psc:chapter start="01:23:42.732" title="Verbleibende Laufzeit"/>
        <psc:chapter start="01:25:45.846" title="Das James-Webb-Teleskop"/>
        <psc:chapter start="01:33:27.050" title="Zukünftige Forschung"/>
        <psc:chapter start="01:42:09.708" title="Ausklang"/>
      </psc:chapters>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2019/11/29/rz081-hubble-weltraumteleskop/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2019/11/29/rz081-hubble-weltraumteleskop/?podlove_transcript=webvtt" type="text/vtt"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2019/11/29/rz081-hubble-weltraumteleskop/?podlove_transcript=json_podcastindex" type="application/json"/>
      <itunes:season>2</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Klaus Werner</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2019/11/Klaus-Werner.jpg" role="guest">Klaus Werner</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ080 Europäische Raumfahrtpolitik</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2019/11/07/rz080-europaeische-raumfahrtpolitik/</link>
      <pubDate>Thu, 07 Nov 2019 14:25:50 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">podlove-2019-11-07t12:54:16+00:00-2dccb89d102a880</guid>
      <description><![CDATA[Die europäische Raumfahrt steht vor großen Herausforderungen. Die Zukunft der Internationalen Raumstation steht in den Sternen und im Bereich der Launcher läuft man derzeit den Entwicklungen in den USA hinterher. Auch die eigene Rolle im Konzert der Kooperationen mit anderen Staaten und allen voran China will neu definiert werden. Dazu ändert sich auch das strukturelle Umfeld da klassisch von Staaten organisierte Aufgaben im zunehmenden Maße von privaten Unternehmen übernommen werden.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2019/11/07/rz080-europaeische-raumfahrtpolitik/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/2825/s/feed/c/mp3/rz080-europaeische-raumfahrtpolitik.mp3" length="53378311" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>01:28:51</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Die Zukunft der ISS und anderer Raumfahrtprojekte</itunes:subtitle>
      <itunes:episode>80</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Die europäische Raumfahrt steht vor großen Herausforderungen. Die Zukunft der Internationalen Raumstation steht in den Sternen und im Bereich der Launcher läuft man derzeit den Entwicklungen in den USA hinterher. Auch die eigene Rolle im Konzert der Kooperationen mit anderen Staaten und allen voran China will neu definiert werden. Dazu ändert sich auch das strukturelle Umfeld da klassisch von Staaten organisierte Aufgaben im zunehmenden Maße von privaten Unternehmen übernommen werden.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz080-europaeische-raumfahrtpolitik.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[<p>



<div style="clear: both">
<p><strong>Die Zukunft der ISS und anderer Raumfahrtprojekte</strong></p>
    <p>
        <a href="https://raumzeit-podcast.de/2019/11/07/rz080-europaeische-raumfahrtpolitik/">
            
<img decoding="async" class="episode_image_cover" title="RZ080 Europäische Raumfahrtpolitik" width="200" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3038302d6575726f70616569736368652d7261756d6661687274706f6c6974696b2e636f7665722e6a7067/200/0/0/rz080-europaeische-raumfahrtpolitik" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3038302d6575726f70616569736368652d7261756d6661687274706f6c6974696b2e636f7665722e6a7067/200/0/0/rz080-europaeische-raumfahrtpolitik 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3038302d6575726f70616569736368652d7261756d6661687274706f6c6974696b2e636f7665722e6a7067/400/0/0/rz080-europaeische-raumfahrtpolitik 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3038302d6575726f70616569736368652d7261756d6661687274706f6c6974696b2e636f7665722e6a7067/600/0/0/rz080-europaeische-raumfahrtpolitik 3x"/>

        </a>
        Die europäische Raumfahrt steht vor großen Herausforderungen. Die Zukunft der Internationalen Raumstation steht in den Sternen und im Bereich der Launcher läuft man derzeit den Entwicklungen in den USA hinterher. Auch die eigene Rolle im Konzert der Kooperationen mit anderen Staaten und allen voran China will neu definiert werden. Dazu ändert sich auch das strukturelle Umfeld da klassisch von Staaten organisierte Aufgaben im zunehmenden Maße von privaten Unternehmen übernommen werden.
    </p>
</div>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
1 Stunde


28 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    23.09.2019
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Hansjörg Dittus" title="Hansjörg Dittus" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323031392f31312f68616e736a6f6572672d6469747475732e6a7067/128/0/0/hansjoerg-dittus" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323031392f31312f68616e736a6f6572672d6469747475732e6a7067/128/0/0/hansjoerg-dittus 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323031392f31312f68616e736a6f6572672d6469747475732e6a7067/256/0/0/hansjoerg-dittus 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323031392f31312f68616e736a6f6572672d6469747475732e6a7067/384/0/0/hansjoerg-dittus 3x"/>


<br/>
<strong>Hansjörg Dittus</strong>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>


Wir sprechen mit Hansjörg Dittus, Mitglied des Vorstands des Deutschen Zentrums für Luft- und Raumfahrt (DLR) und dort zuständig für den Bereich Raumfahrtforschung und -technologie über die Herausforderungen für den Raumfahrt-Standort Europa.
    <hr/>

    <div style="display: flex; margin-right: 20px">
        <div class="transcript-logo">
                    </div>
        <div class="transcript-text" style="flex: 1; margin-left: 20px;">
            <p>
                Für diese Episode von Raumzeit liegt auch ein <strong>vollständiges Transkript</strong>
                mit Zeitmarken und Sprecheridentifikation vor.
            </p>
            <p>
                Bitte beachten: das Transkript wurde automatisiert erzeugt und wurde nicht nachträglich gegengelesen oder korrigiert.
                Dieser Prozess ist nicht sonderlich genau und das Ergebnis enthält daher mit Sicherheit eine Reihe von Fehlern.
                Im Zweifel gilt immer das in der Sendung aufgezeichnete gesprochene Wort.
                Formate:
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2019/11/07/rz080-europaeische-raumfahrtpolitik/?podlove_template_page=episode-transcript-html" download="rz080-europaeische-raumfahrtpolitik.transcript.html">HTML</a>,
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2019/11/07/rz080-europaeische-raumfahrtpolitik/?podlove_transcript=webvtt" download="rz080-europaeische-raumfahrtpolitik.transcript.vtt">WEBVTT</a>.
            </p>
        </div>
    </div>

    

    <hr/>
    

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    <div class='osfx-shownote-block'><div class='glossary'>
            <h2>Glossar</h2>
    <ul>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://www.geophysik.uni-muenchen.de/FrontPage?set_language=de" alt="Institut für Allgemeine und Angewandte Geophysik der Universität München" title="Institut für Allgemeine und Angewandte Geophysik der Universität München" /><a href="https://www.geophysik.uni-muenchen.de/FrontPage?set_language=de">Institut für Allgemeine und Angewandte Geophysik der Universität München</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://www.zarm.uni-bremen.de/de/" alt="Zentrum für angewandte Raumfahrttechnologie und Mikrogravitation (ZARM) der Universität Bremen" title="Zentrum für angewandte Raumfahrttechnologie und Mikrogravitation (ZARM) der Universität Bremen" /><a href="https://www.zarm.uni-bremen.de/de/">Zentrum für angewandte Raumfahrttechnologie und Mikrogravitation (ZARM) der Universität Bremen</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Deutsches_Zentrum_f%C3%BCr_Luft-_und_Raumfahrt" alt="Deutsches Zentrum für Luft- und Raumfahrt – Wikipedia" title="Deutsches Zentrum für Luft- und Raumfahrt – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Deutsches_Zentrum_f%C3%BCr_Luft-_und_Raumfahrt">Deutsches Zentrum für Luft- und Raumfahrt – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Internationale_Raumstation" alt="Internationale Raumstation – Wikipedia" title="Internationale Raumstation – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Internationale_Raumstation">Internationale Raumstation – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Klimawandel" alt="Klimawandel – Wikipedia" title="Klimawandel – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Klimawandel">Klimawandel – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Galileo_(Satellitennavigation)" alt="Galileo (Satellitennavigation) – Wikipedia" title="Galileo (Satellitennavigation) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Galileo_(Satellitennavigation)">Galileo (Satellitennavigation) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Meteosat" alt="Meteosat – Wikipedia" title="Meteosat – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Meteosat">Meteosat – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Rosetta_(Sonde)" alt="Rosetta (Sonde) – Wikipedia" title="Rosetta (Sonde) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Rosetta_(Sonde)">Rosetta (Sonde) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Chang%E2%80%99e-4" alt="Chang’e-4 – Wikipedia" title="Chang’e-4 – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Chang%E2%80%99e-4">Chang’e-4 – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Ariane_(Rakete)" alt="Ariane (Rakete) – Wikipedia" title="Ariane (Rakete) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Ariane_(Rakete)">Ariane (Rakete) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/SpaceX" alt="SpaceX – Wikipedia" title="SpaceX – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/SpaceX">SpaceX – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Raumfahrtzentrum_Guayana" alt="Raumfahrtzentrum Guayana – Wikipedia" title="Raumfahrtzentrum Guayana – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Raumfahrtzentrum_Guayana">Raumfahrtzentrum Guayana – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Lunar_Orbital_Platform-Gateway" alt="Lunar Orbital Platform-Gateway – Wikipedia" title="Lunar Orbital Platform-Gateway – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Lunar_Orbital_Platform-Gateway">Lunar Orbital Platform-Gateway – Wikipedia</a></li>    </ul>
</div>    
    
</div>
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
</p>
]]></content:encoded>
      <psc:chapters xmlns:psc="http://podlove.org/simple-chapters" version="1.2">
        <psc:chapter start="00:00:00.000" title="Intro"/>
        <psc:chapter start="00:00:32.848" title="Begrüßung"/>
        <psc:chapter start="00:07:04.850" title="Sigmund Jähn"/>
        <psc:chapter start="00:09:37.705" title="Die Zukunft der ISS"/>
        <psc:chapter start="00:28:39.479" title="Der Europäische Weg"/>
        <psc:chapter start="00:42:43.699" title="China und Europa"/>
        <psc:chapter start="00:50:01.980" title="Wiederverwendbare Raketen"/>
        <psc:chapter start="01:01:29.483" title="Europäischer Raumtransport"/>
        <psc:chapter start="01:04:59.628" title="Lunar Orbital Platform-Gateway"/>
        <psc:chapter start="01:14:46.321" title="New Space"/>
        <psc:chapter start="01:24:34.804" title="Zukunftswünsche"/>
        <psc:chapter start="01:26:32.267" title="Ausklang"/>
      </psc:chapters>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2019/11/07/rz080-europaeische-raumfahrtpolitik/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2019/11/07/rz080-europaeische-raumfahrtpolitik/?podlove_transcript=webvtt" type="text/vtt"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2019/11/07/rz080-europaeische-raumfahrtpolitik/?podlove_transcript=json_podcastindex" type="application/json"/>
      <itunes:season>2</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Hansjörg Dittus</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2019/11/hansjoerg-dittus.jpg" role="guest">Hansjörg Dittus</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ079 Kosmische Chemie</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2019/10/01/rz079-kosmische-chemie/</link>
      <pubDate>Tue, 01 Oct 2019 09:00:39 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">podlove-2019-09-20t16:23:58+00:00-22fb5789a1f9c8c</guid>
      <description><![CDATA[Die Astronomie scheint ein Spielfeld für Physiker zu sein, doch Chemie spielt im Kosmos auf allen Ebenen einen Rolle: Von der Entstehung protoplanetarer Scheiben, der Zusammenballung junger Planeten, über die Herausbildung planetarer Schalen bis zur Entstehung der Bausteine des Lebens: Kosmische Chemie ist unerlässlich, um das Universum zu verstehen.

Astrochemiker ergründen das All auf verschiedenen Wegen: Spektrale Analysen erlauben schon lange, chemische Elemente auf fernen Sternen, in Gaswolken oder auf Planeten zu bestimmen. Gesteine von Meteoriten oder vom Mond erlaubten Laborexperimente. Zunehmend reisen auch verkleinerte Massenspektrometer ins Sonnensystem. Bei kleinen Körpern wie Kometen und Asteroiden geht es dabei um die Suche nach unserem Ursprung: Woher kamen Wasser und Bausteine des Lebens auf die Erde?]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2019/10/01/rz079-kosmische-chemie/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/2797/s/feed/c/mp3/rz079-kosmische-chemie.mp3" length="61363805" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>01:42:10</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Die Bedeutung chemischer Prozesse bei der Entstehung von Sternensystemen und dem Leben</itunes:subtitle>
      <itunes:episode>79</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Die Astronomie scheint ein Spielfeld für Physiker zu sein, doch Chemie spielt im Kosmos auf allen Ebenen einen Rolle: Von der Entstehung protoplanetarer Scheiben, der Zusammenballung junger Planeten, über die Herausbildung planetarer Schalen bis zur Entstehung der Bausteine des Lebens: Kosmische Chemie ist unerlässlich, um das Universum zu verstehen.

Astrochemiker ergründen das All auf verschiedenen Wegen: Spektrale Analysen erlauben schon lange, chemische Elemente auf fernen Sternen, in Gaswolken oder auf Planeten zu bestimmen. Gesteine von Meteoriten oder vom Mond erlaubten Laborexperimente. Zunehmend reisen auch verkleinerte Massenspektrometer ins Sonnensystem. Bei kleinen Körpern wie Kometen und Asteroiden geht es dabei um die Suche nach unserem Ursprung: Woher kamen Wasser und Bausteine des Lebens auf die Erde?]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz079-kosmische-chemie.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[<p>



<div style="clear: both">
<p><strong>Die Bedeutung chemischer Prozesse bei der Entstehung von Sternensystemen und dem Leben</strong></p>
    <p>
        <a href="https://raumzeit-podcast.de/2019/10/01/rz079-kosmische-chemie/">
            
<img decoding="async" class="episode_image_cover" title="RZ079 Kosmische Chemie" width="200" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3037392d6b6f736d69736368652d6368656d69652e636f7665722e6a7067/200/0/0/rz079-kosmische-chemie" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3037392d6b6f736d69736368652d6368656d69652e636f7665722e6a7067/200/0/0/rz079-kosmische-chemie 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3037392d6b6f736d69736368652d6368656d69652e636f7665722e6a7067/400/0/0/rz079-kosmische-chemie 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3037392d6b6f736d69736368652d6368656d69652e636f7665722e6a7067/600/0/0/rz079-kosmische-chemie 3x"/>

        </a>
        Die Astronomie scheint ein Spielfeld für Physiker zu sein, doch Chemie spielt im Kosmos auf allen Ebenen einen Rolle: Von der Entstehung protoplanetarer Scheiben, der Zusammenballung junger Planeten, über die Herausbildung planetarer Schalen bis zur Entstehung der Bausteine des Lebens: Kosmische Chemie ist unerlässlich, um das Universum zu verstehen.<br />
<br />
Astrochemiker ergründen das All auf verschiedenen Wegen: Spektrale Analysen erlauben schon lange, chemische Elemente auf fernen Sternen, in Gaswolken oder auf Planeten zu bestimmen. Gesteine von Meteoriten oder vom Mond erlaubten Laborexperimente. Zunehmend reisen auch verkleinerte Massenspektrometer ins Sonnensystem. Bei kleinen Körpern wie Kometen und Asteroiden geht es dabei um die Suche nach unserem Ursprung: Woher kamen Wasser und Bausteine des Lebens auf die Erde?
    </p>
</div>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
1 Stunde


42 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    18.09.2019
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Kathrin Altwegg" title="Kathrin Altwegg" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323031392f30392f616c74776567672d6375746f75742e6a7067/128/0/0/kathrin-altwegg" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323031392f30392f616c74776567672d6375746f75742e6a7067/128/0/0/kathrin-altwegg 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323031392f30392f616c74776567672d6375746f75742e6a7067/256/0/0/kathrin-altwegg 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323031392f30392f616c74776567672d6375746f75742e6a7067/384/0/0/kathrin-altwegg 3x"/>


<br/>
<strong>Kathrin Altwegg</strong>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>


Wir sprechen mit Kathrin Altwegg, Astrophysikerin und emeritierte Direktorin des Center for Space and Habitability am&nbsp;Physikalischen Instutut der Universität Bern. Kathrin Altwegg entwickelte die Software für das Massenspektrometer an Bord der Sonde Giotto, die dem Halleyschen Komenten auf den Leib rückte und war als Principal Investigator des Instruments Rosina im Rahmen der Mission Rosetta zum Kometen Tschurjumow-Gerassimenko hauptverantwortlich für die chemische Untersuchung des Kometen.</p>
<p>Wir sprechen über die zunehmende Bedeutung der Chemie bei der Erforschung des Universums, ihrer Rolle bei der Entstehung des Sonnensystems und was wir als Leben ansehen und dieses an anderen Orten im All zu entdecken gedenken.
    <hr/>

    <div style="display: flex; margin-right: 20px">
        <div class="transcript-logo">
                    </div>
        <div class="transcript-text" style="flex: 1; margin-left: 20px;">
            <p>
                Für diese Episode von Raumzeit liegt auch ein <strong>vollständiges Transkript</strong>
                mit Zeitmarken und Sprecheridentifikation vor.
            </p>
            <p>
                Bitte beachten: das Transkript wurde automatisiert erzeugt und wurde nicht nachträglich gegengelesen oder korrigiert.
                Dieser Prozess ist nicht sonderlich genau und das Ergebnis enthält daher mit Sicherheit eine Reihe von Fehlern.
                Im Zweifel gilt immer das in der Sendung aufgezeichnete gesprochene Wort.
                Formate:
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2019/10/01/rz079-kosmische-chemie/?podlove_template_page=episode-transcript-html" download="rz079-kosmische-chemie.transcript.html">HTML</a>,
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2019/10/01/rz079-kosmische-chemie/?podlove_transcript=webvtt" download="rz079-kosmische-chemie.transcript.vtt">WEBVTT</a>.
            </p>
        </div>
    </div>

    

    <hr/>
    

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    <div class='osfx-shownote-block'><div class='glossary'>
            <h2>Glossar</h2>
    <ul>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary">Center for Space and Habitability</li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Giotto_(Sonde)" alt="Giotto (Sonde) – Wikipedia" title="Giotto (Sonde) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Giotto_(Sonde)">Giotto (Sonde) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Halleyscher_Komet" alt="Halleyscher Komet – Wikipedia" title="Halleyscher Komet – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Halleyscher_Komet">Halleyscher Komet – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://raumzeit-podcast.de/2011/07/25/rz020-giotto-und-rosetta/" alt="RZ020 Giotto und Rosetta" title="RZ020 Giotto und Rosetta" /><a href="https://raumzeit-podcast.de/2011/07/25/rz020-giotto-und-rosetta/">RZ020 Giotto und Rosetta</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Molek%C3%BCl" alt="Molekül – Wikipedia" title="Molekül – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Molek%C3%BCl">Molekül – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Atacama_Large_Millimeter/submillimeter_Array" alt="Atacama Large Millimeter/submillimeter Array – Wikipedia" title="Atacama Large Millimeter/submillimeter Array – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Atacama_Large_Millimeter/submillimeter_Array">Atacama Large Millimeter/submillimeter Array – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Urknall" alt="Urknall – Wikipedia" title="Urknall – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Urknall">Urknall – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Nukleosynthese" alt="Nukleosynthese – Wikipedia" title="Nukleosynthese – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Nukleosynthese">Nukleosynthese – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Wasserstoff" alt="Wasserstoff – Wikipedia" title="Wasserstoff – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Wasserstoff">Wasserstoff – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Helium" alt="Helium – Wikipedia" title="Helium – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Helium">Helium – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Eisen" alt="Eisen – Wikipedia" title="Eisen – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Eisen">Eisen – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Cobalt" alt="Cobalt – Wikipedia" title="Cobalt – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Cobalt">Cobalt – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Supernova" alt="Supernova – Wikipedia" title="Supernova – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Supernova">Supernova – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Neutronenstern" alt="Neutronenstern – Wikipedia" title="Neutronenstern – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Neutronenstern">Neutronenstern – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Kilonova" alt="Kilonova – Wikipedia" title="Kilonova – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Kilonova">Kilonova – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://raumzeit-podcast.de/2017/10/16/rz067-neutronensterne/" alt="RZ067 Neutronensterne | Raumzeit" title="RZ067 Neutronensterne | Raumzeit" /><a href="https://raumzeit-podcast.de/2017/10/16/rz067-neutronensterne/">RZ067 Neutronensterne | Raumzeit</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Herschel-Weltraumteleskop" alt="Herschel-Weltraumteleskop – Wikipedia" title="Herschel-Weltraumteleskop – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Herschel-Weltraumteleskop">Herschel-Weltraumteleskop – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Spitzer-Weltraumteleskop" alt="Spitzer-Weltraumteleskop – Wikipedia" title="Spitzer-Weltraumteleskop – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Spitzer-Weltraumteleskop">Spitzer-Weltraumteleskop – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Hubble-Weltraumteleskop" alt="Hubble-Weltraumteleskop – Wikipedia" title="Hubble-Weltraumteleskop – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Hubble-Weltraumteleskop">Hubble-Weltraumteleskop – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/James-Webb-Weltraumteleskop" alt="James-Webb-Weltraumteleskop – Wikipedia" title="James-Webb-Weltraumteleskop – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/James-Webb-Weltraumteleskop">James-Webb-Weltraumteleskop – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Molek%C3%BClwolke" alt="Molekülwolke – Wikipedia" title="Molekülwolke – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Molek%C3%BClwolke">Molekülwolke – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Dunkelwolke" alt="Dunkelwolke – Wikipedia" title="Dunkelwolke – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Dunkelwolke">Dunkelwolke – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Katalyse" alt="Katalyse – Wikipedia" title="Katalyse – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Katalyse">Katalyse – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Komet" alt="Komet – Wikipedia" title="Komet – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Komet">Komet – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Tschurjumow-Gerassimenko" alt="Tschurjumow-Gerassimenko – Wikipedia" title="Tschurjumow-Gerassimenko – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Tschurjumow-Gerassimenko">Tschurjumow-Gerassimenko – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Deuterium" alt="Deuterium – Wikipedia" title="Deuterium – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Deuterium">Deuterium – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/103P/Hartley_2" alt="103P/Hartley 2 – Wikipedia" title="103P/Hartley 2 – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/103P/Hartley_2">103P/Hartley 2 – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Theia_(Protoplanet)" alt="Theia (Protoplanet) – Wikipedia" title="Theia (Protoplanet) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Theia_(Protoplanet)">Theia (Protoplanet) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Fluchtgeschwindigkeit_(Raumfahrt)" alt="Fluchtgeschwindigkeit (Raumfahrt) – Wikipedia" title="Fluchtgeschwindigkeit (Raumfahrt) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Fluchtgeschwindigkeit_(Raumfahrt)">Fluchtgeschwindigkeit (Raumfahrt) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Chondrit" alt="Chondrit – Wikipedia" title="Chondrit – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Chondrit">Chondrit – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Asteroid" alt="Asteroid – Wikipedia" title="Asteroid – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Asteroid">Asteroid – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Isotop" alt="Isotop – Wikipedia" title="Isotop – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Isotop">Isotop – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Xenon" alt="Xenon – Wikipedia" title="Xenon – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Xenon">Xenon – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Organische_Chemie" alt="Organische Chemie – Wikipedia" title="Organische Chemie – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Organische_Chemie">Organische Chemie – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Aromaten" alt="Aromaten – Wikipedia" title="Aromaten – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Aromaten">Aromaten – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Aminos%C3%A4uren" alt="Aminosäuren – Wikipedia" title="Aminosäuren – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Aminos%C3%A4uren">Aminosäuren – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Chemische_Evolution" alt="Chemische Evolution – Wikipedia" title="Chemische Evolution – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Chemische_Evolution">Chemische Evolution – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Mars_Science_Laboratory" alt="Mars Science Laboratory – Wikipedia" title="Mars Science Laboratory – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Mars_Science_Laboratory">Mars Science Laboratory – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Saturn_(Planet)" alt="Saturn (Planet) – Wikipedia" title="Saturn (Planet) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Saturn_(Planet)">Saturn (Planet) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Titan_(Mond)" alt="Titan (Mond) – Wikipedia" title="Titan (Mond) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Titan_(Mond)">Titan (Mond) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Enceladus_(Mond)" alt="Enceladus (Mond) – Wikipedia" title="Enceladus (Mond) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Enceladus_(Mond)">Enceladus (Mond) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://en.wikipedia.org/wiki/Martian_Moons_Exploration" alt="Martian Moons Exploration - Wikipedia" title="Martian Moons Exploration - Wikipedia" /><a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Martian_Moons_Exploration">Martian Moons Exploration - Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Protoplanetare_Scheibe" alt="Protoplanetare Scheibe – Wikipedia" title="Protoplanetare Scheibe – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Protoplanetare_Scheibe">Protoplanetare Scheibe – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Exoplanet" alt="Exoplanet – Wikipedia" title="Exoplanet – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Exoplanet">Exoplanet – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Kepler_(Weltraumteleskop)" alt="Kepler (Weltraumteleskop) – Wikipedia" title="Kepler (Weltraumteleskop) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Kepler_(Weltraumteleskop)">Kepler (Weltraumteleskop) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Transitmethode" alt="Transitmethode – Wikipedia" title="Transitmethode – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Transitmethode">Transitmethode – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Comet_Interceptor" alt="Comet Interceptor – Wikipedia" title="Comet Interceptor – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Comet_Interceptor">Comet Interceptor – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/1I/%CA%BBOumuamua" alt="1I/ʻOumuamua – Wikipedia" title="1I/ʻOumuamua – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/1I/%CA%BBOumuamua">1I/ʻOumuamua – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Maschinelles_Lernen" alt="Maschinelles Lernen – Wikipedia" title="Maschinelles Lernen – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Maschinelles_Lernen">Maschinelles Lernen – Wikipedia</a></li>    </ul>
</div>    
    
</div>
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
</p>
]]></content:encoded>
      <psc:chapters xmlns:psc="http://podlove.org/simple-chapters" version="1.2">
        <psc:chapter start="00:00:00.000" title="Intro"/>
        <psc:chapter start="00:00:33.994" title="Begrüßung"/>
        <psc:chapter start="00:02:01.477" title="Center for Space and Habitability"/>
        <psc:chapter start="00:02:57.055" title="Persönliche Entwicklung"/>
        <psc:chapter start="00:08:40.330" title="Wissenschaft im Giotto-Projekt"/>
        <psc:chapter start="00:11:29.071" title="Der Ursprung der Chemie"/>
        <psc:chapter start="00:14:47.690" title="Der Urknall und die Folgen"/>
        <psc:chapter start="00:20:09.078" title="Die Verteilung der Stoffe"/>
        <psc:chapter start="00:21:20.530" title="Beobachtung der Materie"/>
        <psc:chapter start="00:24:22.682" title="Molekülbildung und Sternentstehung"/>
        <psc:chapter start="00:34:56.850" title="Der Ursprung des Wassers der Erde"/>
        <psc:chapter start="00:46:35.852" title="Isotope und die kosmische Spurensuche"/>
        <psc:chapter start="00:54:43.556" title="Entstehung von Leben"/>
        <psc:chapter start="01:01:45.260" title="Was ist Leben?"/>
        <psc:chapter start="01:08:10.301" title="Chemie der Planeten"/>
        <psc:chapter start="01:13:21.438" title="Entstehung des Sonnensystems"/>
        <psc:chapter start="01:29:27.850" title="Künftige Missionen"/>
        <psc:chapter start="01:39:18.946" title="Ausklang"/>
      </psc:chapters>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2019/10/01/rz079-kosmische-chemie/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2019/10/01/rz079-kosmische-chemie/?podlove_transcript=webvtt" type="text/vtt"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2019/10/01/rz079-kosmische-chemie/?podlove_transcript=json_podcastindex" type="application/json"/>
      <itunes:season>2</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Kathrin Altwegg</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2019/09/altwegg-cutout.jpg" role="guest">Kathrin Altwegg</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ078 Pluto und New Horizons</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2019/09/03/rz078-pluto-und-new-horizons/</link>
      <pubDate>Tue, 03 Sep 2019 18:06:09 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">podlove-2019-07-09t11:36:40+00:00-626fe34e920fd46</guid>
      <description><![CDATA[Die "New Horizons"-Sonde der NASA war das schnellste Raumfahrzeug, das je die Erde verlassen hat. Ihr Auftrag: in Rekordzeit den Weg zum Zwergplaneten Pluto zu finden, im raschen Vorbeiflug möglichst viele Bilder und Meßdaten zu sammeln und diese im weiteren Verlauf an die Erde zu senden. Dies alles verrichtete das Gerät mit Bravour und versorgt nun zahlreiche Wissenschaftlerinnen und die Öffentlichkeit mit neuen Erkenntnissen über diese bisher nur in Ansätzen bekannte Welt. Da danach noch genug Treibstoff vorhanden war konnte die Mission sogar noch verlängert werden und so konnte später noch ein Vorbeiflug an einem kleinen Objekt namens "Ultimate Thule" realisiert werden. Jetzt strebt New Horizons in Richtung der Grenze unseres Sonnensystems und die Wissenschaft sucht fleissig nach weiteren Objekten, die vielleicht auf diesem Weg noch einmal genauer betrachtet werden können. In dieser Sendung berichten wir von Planung und Verlauf der Mission und den ersten Erkenntnissen, die wir über den ehemaligen Planeten Pluto schon gewinnen konnten.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2019/09/03/rz078-pluto-und-new-horizons/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/2777/s/feed/c/mp3/rz078-pluto-und-new-horizons.mp3" length="72758777" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>02:01:09</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Der Verlauf der Mission in den Kuipergürtel und erste Erkenntnisse über den Zwergplaneten Pluto</itunes:subtitle>
      <itunes:episode>78</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Die &quot;New Horizons&quot;-Sonde der NASA war das schnellste Raumfahrzeug, das je die Erde verlassen hat. Ihr Auftrag: in Rekordzeit den Weg zum Zwergplaneten Pluto zu finden, im raschen Vorbeiflug möglichst viele Bilder und Meßdaten zu sammeln und diese im weiteren Verlauf an die Erde zu senden. Dies alles verrichtete das Gerät mit Bravour und versorgt nun zahlreiche Wissenschaftlerinnen und die Öffentlichkeit mit neuen Erkenntnissen über diese bisher nur in Ansätzen bekannte Welt. Da danach noch genug Treibstoff vorhanden war konnte die Mission sogar noch verlängert werden und so konnte später noch ein Vorbeiflug an einem kleinen Objekt namens &quot;Ultimate Thule&quot; realisiert werden. Jetzt strebt New Horizons in Richtung der Grenze unseres Sonnensystems und die Wissenschaft sucht fleissig nach weiteren Objekten, die vielleicht auf diesem Weg noch einmal genauer betrachtet werden können. In dieser Sendung berichten wir von Planung und Verlauf der Mission und den ersten Erkenntnissen, die wir über den ehemaligen Planeten Pluto schon gewinnen konnten.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz078-pluto-und-new-horizons.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[<p>



<div style="clear: both">
<p><strong>Der Verlauf der Mission in den Kuipergürtel und erste Erkenntnisse über den Zwergplaneten Pluto</strong></p>
    <p>
        <a href="https://raumzeit-podcast.de/2019/09/03/rz078-pluto-und-new-horizons/">
            
<img decoding="async" class="episode_image_cover" title="RZ078 Pluto und New Horizons" width="200" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3037382d706c75746f2d756e642d6e65772d686f72697a6f6e732e636f7665722e6a7067/200/0/0/rz078-pluto-und-new-horizons" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3037382d706c75746f2d756e642d6e65772d686f72697a6f6e732e636f7665722e6a7067/200/0/0/rz078-pluto-und-new-horizons 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3037382d706c75746f2d756e642d6e65772d686f72697a6f6e732e636f7665722e6a7067/400/0/0/rz078-pluto-und-new-horizons 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3037382d706c75746f2d756e642d6e65772d686f72697a6f6e732e636f7665722e6a7067/600/0/0/rz078-pluto-und-new-horizons 3x"/>

        </a>
        Die &quot;New Horizons&quot;-Sonde der NASA war das schnellste Raumfahrzeug, das je die Erde verlassen hat. Ihr Auftrag: in Rekordzeit den Weg zum Zwergplaneten Pluto zu finden, im raschen Vorbeiflug möglichst viele Bilder und Meßdaten zu sammeln und diese im weiteren Verlauf an die Erde zu senden. Dies alles verrichtete das Gerät mit Bravour und versorgt nun zahlreiche Wissenschaftlerinnen und die Öffentlichkeit mit neuen Erkenntnissen über diese bisher nur in Ansätzen bekannte Welt. Da danach noch genug Treibstoff vorhanden war konnte die Mission sogar noch verlängert werden und so konnte später noch ein Vorbeiflug an einem kleinen Objekt namens &quot;Ultimate Thule&quot; realisiert werden. Jetzt strebt New Horizons in Richtung der Grenze unseres Sonnensystems und die Wissenschaft sucht fleissig nach weiteren Objekten, die vielleicht auf diesem Weg noch einmal genauer betrachtet werden können. In dieser Sendung berichten wir von Planung und Verlauf der Mission und den ersten Erkenntnissen, die wir über den ehemaligen Planeten Pluto schon gewinnen konnten.
    </p>
</div>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
2 Stunden


1 Minute

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    05.07.2019
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Martin Pätzold" title="Martin Pätzold" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323031392f30372f6d617274696e2d706165747a6f6c642e6a7067/128/0/0/martin-paetzold" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323031392f30372f6d617274696e2d706165747a6f6c642e6a7067/128/0/0/martin-paetzold 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323031392f30372f6d617274696e2d706165747a6f6c642e6a7067/256/0/0/martin-paetzold 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323031392f30372f6d617274696e2d706165747a6f6c642e6a7067/384/0/0/martin-paetzold 3x"/>


<br/>
<strong>Martin Pätzold</strong>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>


Wir sprechen mit Martin Pätzold, Leiter der Planetenforschung am&nbsp;Rheinischen Institut für Umweltforschung, einem unabhängigem Forschungs-Verein, der der Universität Köln angeschlossen ist.</p>
<p>Martin Pätzold war für einige Projekte und Instrumente auf New Horizons zuständig und hat damit unter anderem das Schwerefeld und die Atmosphäre des Pluto untersucht.
    <hr/>

    <div style="display: flex; margin-right: 20px">
        <div class="transcript-logo">
                    </div>
        <div class="transcript-text" style="flex: 1; margin-left: 20px;">
            <p>
                Für diese Episode von Raumzeit liegt auch ein <strong>vollständiges Transkript</strong>
                mit Zeitmarken und Sprecheridentifikation vor.
            </p>
            <p>
                Bitte beachten: das Transkript wurde automatisiert erzeugt und wurde nicht nachträglich gegengelesen oder korrigiert.
                Dieser Prozess ist nicht sonderlich genau und das Ergebnis enthält daher mit Sicherheit eine Reihe von Fehlern.
                Im Zweifel gilt immer das in der Sendung aufgezeichnete gesprochene Wort.
                Formate:
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2019/09/03/rz078-pluto-und-new-horizons/?podlove_template_page=episode-transcript-html" download="rz078-pluto-und-new-horizons.transcript.html">HTML</a>,
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2019/09/03/rz078-pluto-und-new-horizons/?podlove_transcript=webvtt" download="rz078-pluto-und-new-horizons.transcript.vtt">WEBVTT</a>.
            </p>
        </div>
    </div>

    

    <hr/>
    

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    <div class='osfx-shownote-block'><div class='glossary'>
            <h2>Glossar</h2>
    <ul>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://www.eurad.uni-koeln.de/" alt="Rheinisches Institut für Umweltforschung an der Universität zu Köln, EURAD" title="Rheinisches Institut für Umweltforschung an der Universität zu Köln, EURAD" /><a href="https://www.eurad.uni-koeln.de/">Rheinisches Institut für Umweltforschung an der Universität zu Köln, EURAD</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Universit%C3%A4t_zu_K%C3%B6ln" alt="Universität zu Köln – Wikipedia" title="Universität zu Köln – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Universit%C3%A4t_zu_K%C3%B6ln">Universität zu Köln – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Rosetta_(Sonde)" alt="Rosetta (Sonde) – Wikipedia" title="Rosetta (Sonde) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Rosetta_(Sonde)">Rosetta (Sonde) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/New_Horizons" alt="New Horizons – Wikipedia" title="New Horizons – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/New_Horizons">New Horizons – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Mars_Express" alt="Mars Express – Wikipedia" title="Mars Express – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Mars_Express">Mars Express – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Venus_Express" alt="Venus Express – Wikipedia" title="Venus Express – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Venus_Express">Venus Express – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Lucy_(Raumsonde)" alt="Lucy (Raumsonde) – Wikipedia" title="Lucy (Raumsonde) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Lucy_(Raumsonde)">Lucy (Raumsonde) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/COROT_(Weltraumteleskop)" alt="COROT (Weltraumteleskop) – Wikipedia" title="COROT (Weltraumteleskop) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/COROT_(Weltraumteleskop)">COROT (Weltraumteleskop) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Kepler_(Weltraumteleskop)" alt="Kepler (Weltraumteleskop) – Wikipedia" title="Kepler (Weltraumteleskop) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Kepler_(Weltraumteleskop)">Kepler (Weltraumteleskop) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Transiting_Exoplanet_Survey_Satellite" alt="Transiting Exoplanet Survey Satellite – Wikipedia" title="Transiting Exoplanet Survey Satellite – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Transiting_Exoplanet_Survey_Satellite">Transiting Exoplanet Survey Satellite – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Pluto" alt="Pluto – Wikipedia" title="Pluto – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Pluto">Pluto – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Uranus_(Planet)" alt="Uranus (Planet) – Wikipedia" title="Uranus (Planet) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Uranus_(Planet)">Uranus (Planet) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Neptun_(Planet)" alt="Neptun (Planet) – Wikipedia" title="Neptun (Planet) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Neptun_(Planet)">Neptun (Planet) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Charon_(Mond)" alt="Charon (Mond) – Wikipedia" title="Charon (Mond) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Charon_(Mond)">Charon (Mond) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Keplersche_Gesetze" alt="Keplersche Gesetze – Wikipedia" title="Keplersche Gesetze – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Keplersche_Gesetze">Keplersche Gesetze – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Transpluto" alt="Transpluto – Wikipedia" title="Transpluto – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Transpluto">Transpluto – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Akkretionsscheibe" alt="Akkretionsscheibe – Wikipedia" title="Akkretionsscheibe – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Akkretionsscheibe">Akkretionsscheibe – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Bahnneigung" alt="Bahnneigung – Wikipedia" title="Bahnneigung – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Bahnneigung">Bahnneigung – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Beugung_(Physik)" alt="Beugung (Physik) – Wikipedia" title="Beugung (Physik) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Beugung_(Physik)">Beugung (Physik) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://twitter.com/plutokiller" alt="Mike Brown (@plutokiller) | Twitter" title="Mike Brown (@plutokiller) | Twitter" /><a href="https://twitter.com/plutokiller">Mike Brown (@plutokiller) | Twitter</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Kuiperg%C3%BCrtel" alt="Kuipergürtel – Wikipedia" title="Kuipergürtel – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Kuiperg%C3%BCrtel">Kuipergürtel – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/(136199)_Eris" alt="(136199) Eris – Wikipedia" title="(136199) Eris – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/(136199)_Eris">(136199) Eris – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Gasplanet" alt="Gasplanet – Wikipedia" title="Gasplanet – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Gasplanet">Gasplanet – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Tschurjumow-Gerassimenko" alt="Tschurjumow-Gerassimenko – Wikipedia" title="Tschurjumow-Gerassimenko – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Tschurjumow-Gerassimenko">Tschurjumow-Gerassimenko – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Silicate" alt="Silicate – Wikipedia" title="Silicate – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Silicate">Silicate – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Eris_(Mythologie)" alt="Eris (Mythologie) – Wikipedia" title="Eris (Mythologie) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Eris_(Mythologie)">Eris (Mythologie) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Zwergplanet" alt="Zwergplanet – Wikipedia" title="Zwergplanet – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Zwergplanet">Zwergplanet – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/(4)_Vesta" alt="(4) Vesta – Wikipedia" title="(4) Vesta – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/(4)_Vesta">(4) Vesta – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Plutoid" alt="Plutoid – Wikipedia" title="Plutoid – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Plutoid">Plutoid – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Jet_Propulsion_Laboratory" alt="Jet Propulsion Laboratory – Wikipedia" title="Jet Propulsion Laboratory – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Jet_Propulsion_Laboratory">Jet Propulsion Laboratory – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Radionuklidbatterie" alt="Radionuklidbatterie – Wikipedia" title="Radionuklidbatterie – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Radionuklidbatterie">Radionuklidbatterie – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Brutreaktor" alt="Brutreaktor – Wikipedia" title="Brutreaktor – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Brutreaktor">Brutreaktor – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Stanford_University" alt="Stanford University – Wikipedia" title="Stanford University – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Stanford_University">Stanford University – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Doppler-Effekt" alt="Doppler-Effekt – Wikipedia" title="Doppler-Effekt – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Doppler-Effekt">Doppler-Effekt – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Swing-by" alt="Swing-by – Wikipedia" title="Swing-by – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Swing-by">Swing-by – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Astronomische_Einheit" alt="Astronomische Einheit – Wikipedia" title="Astronomische Einheit – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Astronomische_Einheit">Astronomische Einheit – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/(486958)_2014_MU69" alt="(486958) 2014 MU69 – Wikipedia" title="(486958) 2014 MU69 – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/(486958)_2014_MU69">(486958) 2014 MU69 – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Bitrate" alt="Bitrate – Wikipedia" title="Bitrate – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Bitrate">Bitrate – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Signal-Rausch-Verh%C3%A4ltnis" alt="Signal-Rausch-Verhältnis – Wikipedia" title="Signal-Rausch-Verhältnis – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Signal-Rausch-Verh%C3%A4ltnis">Signal-Rausch-Verhältnis – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Zentaur_(Asteroid)" alt="Zentaur (Asteroid) – Wikipedia" title="Zentaur (Asteroid) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Zentaur_(Asteroid)">Zentaur (Asteroid) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Heliosph%C3%A4re" alt="Heliosphäre – Wikipedia" title="Heliosphäre – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Heliosph%C3%A4re">Heliosphäre – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Planet_Neun" alt="Planet Neun – Wikipedia" title="Planet Neun – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Planet_Neun">Planet Neun – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/James-Webb-Weltraumteleskop" alt="James-Webb-Weltraumteleskop – Wikipedia" title="James-Webb-Weltraumteleskop – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/James-Webb-Weltraumteleskop">James-Webb-Weltraumteleskop – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Oortsche_Wolke" alt="Oortsche Wolke – Wikipedia" title="Oortsche Wolke – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Oortsche_Wolke">Oortsche Wolke – Wikipedia</a></li>    </ul>
</div>    
    
</div>
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
</p>
]]></content:encoded>
      <psc:chapters xmlns:psc="http://podlove.org/simple-chapters" version="1.2">
        <psc:chapter start="00:00:00.000" title="Intro"/>
        <psc:chapter start="00:00:34.368" title="Institut für Planetenforschung"/>
        <psc:chapter start="00:10:19.084" title="Entdeckung des Pluto"/>
        <psc:chapter start="00:22:17.190" title="Eigenschaften des Pluto"/>
        <psc:chapter start="00:26:17.339" title="Degradierung zum Zwergplaneten"/>
        <psc:chapter start="00:36:56.027" title="Der Kuipergürtel"/>
        <psc:chapter start="00:40:10.467" title="New Horizons Mission"/>
        <psc:chapter start="00:49:29.256" title="Der Flug zum Pluto"/>
        <psc:chapter start="00:54:46.462" title="Das Rendezvous"/>
        <psc:chapter start="01:08:34.165" title="Aufbereitung der Daten"/>
        <psc:chapter start="01:16:18.746" title="Erkenntnisse über den Pluto"/>
        <psc:chapter start="01:29:35.802" title="Der Weiterflug zu Ultima Thule"/>
        <psc:chapter start="01:44:19.701" title="In den interstellaren Raum"/>
        <psc:chapter start="01:50:05.663" title="Planet Neun"/>
      </psc:chapters>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2019/09/03/rz078-pluto-und-new-horizons/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2019/09/03/rz078-pluto-und-new-horizons/?podlove_transcript=webvtt" type="text/vtt"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2019/09/03/rz078-pluto-und-new-horizons/?podlove_transcript=json_podcastindex" type="application/json"/>
      <itunes:season>2</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Martin Pätzold</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2019/07/martin-paetzold.jpg" role="guest">Martin Pätzold</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ077 Pflanzen im Weltraum</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2019/08/05/rz077-pflanzen-im-weltraum/</link>
      <pubDate>Mon, 05 Aug 2019 15:47:27 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">podlove-2019-07-08t15:27:29+00:00-59566666866482d</guid>
      <description><![CDATA[Pflanzenzucht war von Anfang an ein Thema der Raumfahrt. Waren die Ergebnisse anfangs noch mager, wurde in den folgenden Jahrzehnten bei weiteren Missionen, in der Antarktis und in Biosphären-Projekten versucht, die Prozesse vollständiger Biokreisläufe weiter zu erkunden und ihre Abhängigkeit von Atmosphäre, Licht und Gravitation zu ergründen. Es entsteht ein zunehmendes Wissen über diese Vorgänge doch sind die Herausforderungen für die Zucht von Nahrungsmitteln an Bord einer Langzeitmission oder die Nutzung von Pflanzen zur Luftreinigigung noch hoch.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2019/08/05/rz077-pflanzen-im-weltraum/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/2770/s/feed/c/mp3/rz077-pflanzen-im-weltraum.mp3" length="58284282" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>01:37:02</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Biologische Systeme zur Ernährung und Klimasteuerung für Raumfahrtmissionen</itunes:subtitle>
      <itunes:episode>77</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Pflanzenzucht war von Anfang an ein Thema der Raumfahrt. Waren die Ergebnisse anfangs noch mager, wurde in den folgenden Jahrzehnten bei weiteren Missionen, in der Antarktis und in Biosphären-Projekten versucht, die Prozesse vollständiger Biokreisläufe weiter zu erkunden und ihre Abhängigkeit von Atmosphäre, Licht und Gravitation zu ergründen. Es entsteht ein zunehmendes Wissen über diese Vorgänge doch sind die Herausforderungen für die Zucht von Nahrungsmitteln an Bord einer Langzeitmission oder die Nutzung von Pflanzen zur Luftreinigigung noch hoch.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz077-pflanzen-im-weltraum.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[<p>



<div style="clear: both">
<p><strong>Biologische Systeme zur Ernährung und Klimasteuerung für Raumfahrtmissionen</strong></p>
    <p>
        <a href="https://raumzeit-podcast.de/2019/08/05/rz077-pflanzen-im-weltraum/">
            
<img decoding="async" class="episode_image_cover" title="RZ077 Pflanzen im Weltraum" width="200" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3037372d70666c616e7a656e2d696d2d77656c747261756d2e636f7665722e6a7067/200/0/0/rz077-pflanzen-im-weltraum" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3037372d70666c616e7a656e2d696d2d77656c747261756d2e636f7665722e6a7067/200/0/0/rz077-pflanzen-im-weltraum 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3037372d70666c616e7a656e2d696d2d77656c747261756d2e636f7665722e6a7067/400/0/0/rz077-pflanzen-im-weltraum 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3037372d70666c616e7a656e2d696d2d77656c747261756d2e636f7665722e6a7067/600/0/0/rz077-pflanzen-im-weltraum 3x"/>

        </a>
        Pflanzenzucht war von Anfang an ein Thema der Raumfahrt. Waren die Ergebnisse anfangs noch mager, wurde in den folgenden Jahrzehnten bei weiteren Missionen, in der Antarktis und in Biosphären-Projekten versucht, die Prozesse vollständiger Biokreisläufe weiter zu erkunden und ihre Abhängigkeit von Atmosphäre, Licht und Gravitation zu ergründen. Es entsteht ein zunehmendes Wissen über diese Vorgänge doch sind die Herausforderungen für die Zucht von Nahrungsmitteln an Bord einer Langzeitmission oder die Nutzung von Pflanzen zur Luftreinigigung noch hoch.
    </p>
</div>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
1 Stunde


37 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    04.07.2019
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Stefan Belz" title="Stefan Belz" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323031392f30372f73746566616e2d62656c7a2e6a7067/128/0/0/stefan-belz" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323031392f30372f73746566616e2d62656c7a2e6a7067/128/0/0/stefan-belz 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323031392f30372f73746566616e2d62656c7a2e6a7067/256/0/0/stefan-belz 2x"/>


<br/>
<strong>Stefan Belz</strong>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>


Wir sprechen mit Dr. Stefan Belz, Luft- und Raumfahrttechniker als lange Zeit als wissenschaftlicher Mitarbeiter am Institut für Raumfahrtsysteme, wo er sich intensiv mit der Erforschung von Systemen zur Pflanzenzucht im Weltraum beschäftigt hat. Auch wenn er jetzt als Oberbürgermeister der Stadt Böblingen den Weg in die Politik gegangen ist, verfolgt er die Forschung aktiv und gibt uns Auskunft zum Stand der Entwicklung.
    <hr/>

    <div style="display: flex; margin-right: 20px">
        <div class="transcript-logo">
                    </div>
        <div class="transcript-text" style="flex: 1; margin-left: 20px;">
            <p>
                Für diese Episode von Raumzeit liegt auch ein <strong>vollständiges Transkript</strong>
                mit Zeitmarken und Sprecheridentifikation vor.
            </p>
            <p>
                Bitte beachten: das Transkript wurde automatisiert erzeugt und wurde nicht nachträglich gegengelesen oder korrigiert.
                Dieser Prozess ist nicht sonderlich genau und das Ergebnis enthält daher mit Sicherheit eine Reihe von Fehlern.
                Im Zweifel gilt immer das in der Sendung aufgezeichnete gesprochene Wort.
                Formate:
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2019/08/05/rz077-pflanzen-im-weltraum/?podlove_template_page=episode-transcript-html" download="rz077-pflanzen-im-weltraum.transcript.html">HTML</a>,
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2019/08/05/rz077-pflanzen-im-weltraum/?podlove_transcript=webvtt" download="rz077-pflanzen-im-weltraum.transcript.vtt">WEBVTT</a>.
            </p>
        </div>
    </div>

    

    <hr/>
    

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    <div class='osfx-shownote-block'><div class='glossary'>
            <h2>Glossar</h2>
    <ul>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Apollo_13_(Film)" alt="Apollo 13 (Film) – Wikipedia" title="Apollo 13 (Film) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Apollo_13_(Film)">Apollo 13 (Film) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://www.uni-stuttgart.de/studium/studienangebot/Luft-und-Raumfahrttechnik-B.Sc-00003./" alt="Luft- und Raumfahrttechnik B.Sc. | Studiengang | Universität Stuttgart" title="Luft- und Raumfahrttechnik B.Sc. | Studiengang | Universität Stuttgart" /><a href="https://www.uni-stuttgart.de/studium/studienangebot/Luft-und-Raumfahrttechnik-B.Sc-00003./">Luft- und Raumfahrttechnik B.Sc. | Studiengang | Universität Stuttgart</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Internationale_Raumstation" alt="Internationale Raumstation – Wikipedia" title="Internationale Raumstation – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Internationale_Raumstation">Internationale Raumstation – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://raumzeit-podcast.de/2011/09/02/rz021-weltraummedizin/" alt="RZ021 Weltraummedizin | Raumzeit" title="RZ021 Weltraummedizin | Raumzeit" /><a href="https://raumzeit-podcast.de/2011/09/02/rz021-weltraummedizin/">RZ021 Weltraummedizin | Raumzeit</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Ernst_Messerschmid" alt="Ernst Messerschmid – Wikipedia" title="Ernst Messerschmid – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Ernst_Messerschmid">Ernst Messerschmid – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://www.hhzentrum.de/" alt="Herman Hollerith Zentrum" title="Herman Hollerith Zentrum" /><a href="http://www.hhzentrum.de/">Herman Hollerith Zentrum</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Alge" alt="Alge – Wikipedia" title="Alge – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Alge">Alge – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Photobioreaktor" alt="Photobioreaktor – Wikipedia" title="Photobioreaktor – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Photobioreaktor">Photobioreaktor – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Chlorella" alt="Chlorella – Wikipedia" title="Chlorella – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Chlorella">Chlorella – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Pflanzenbewegung" alt="Pflanzenbewegung – Wikipedia" title="Pflanzenbewegung – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Pflanzenbewegung">Pflanzenbewegung – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Gravitaxis" alt="Gravitaxis – Wikipedia" title="Gravitaxis – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Gravitaxis">Gravitaxis – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Chlorophylle" alt="Chlorophylle – Wikipedia" title="Chlorophylle – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Chlorophylle">Chlorophylle – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Aeroponik" alt="Aeroponik – Wikipedia" title="Aeroponik – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Aeroponik">Aeroponik – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Hydrokultur" alt="Hydrokultur – Wikipedia" title="Hydrokultur – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Hydrokultur">Hydrokultur – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Schaumkressen" alt="Schaumkressen – Wikipedia" title="Schaumkressen – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Schaumkressen">Schaumkressen – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Modellorganismus" alt="Modellorganismus – Wikipedia" title="Modellorganismus – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Modellorganismus">Modellorganismus – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Tomate" alt="Tomate – Wikipedia" title="Tomate – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Tomate">Tomate – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://www.dlr.de/dlr/desktopdefault.aspx/tabid-11008/" alt="EDEN-ISS" title="EDEN-ISS" /><a href="https://www.dlr.de/dlr/desktopdefault.aspx/tabid-11008/">EDEN-ISS</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Biosph%C3%A4re_2" alt="Biosphäre 2 – Wikipedia" title="Biosphäre 2 – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Biosph%C3%A4re_2">Biosphäre 2 – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://en.wikipedia.org/wiki/Yuegong-1" alt="Yuegong-1 - Wikipedia" title="Yuegong-1 - Wikipedia" /><a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Yuegong-1">Yuegong-1 - Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Pflanzen_im_Weltraum" alt="Pflanzen im Weltraum – Wikipedia" title="Pflanzen im Weltraum – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Pflanzen_im_Weltraum">Pflanzen im Weltraum – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://raumzeit-podcast.de/2016/10/12/rz064-iss-expedition-42/" alt="RZ064 ISS-Expedition 42 | Raumzeit" title="RZ064 ISS-Expedition 42 | Raumzeit" /><a href="https://raumzeit-podcast.de/2016/10/12/rz064-iss-expedition-42/">RZ064 ISS-Expedition 42 | Raumzeit</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Sabatier-Prozess" alt="Sabatier-Prozess – Wikipedia" title="Sabatier-Prozess – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Sabatier-Prozess">Sabatier-Prozess – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Methan" alt="Methan – Wikipedia" title="Methan – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Methan">Methan – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/EuCROPIS" alt="EuCROPIS – Wikipedia" title="EuCROPIS – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/EuCROPIS">EuCROPIS – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Terraforming" alt="Terraforming – Wikipedia" title="Terraforming – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Terraforming">Terraforming – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Berge_des_ewigen_Lichts" alt="Berge des ewigen Lichts – Wikipedia" title="Berge des ewigen Lichts – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Berge_des_ewigen_Lichts">Berge des ewigen Lichts – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Der_Marsianer_%E2%80%93_Rettet_Mark_Watney" alt="Der Marsianer – Rettet Mark Watney – Wikipedia" title="Der Marsianer – Rettet Mark Watney – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Der_Marsianer_%E2%80%93_Rettet_Mark_Watney">Der Marsianer – Rettet Mark Watney – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://raumzeit-podcast.de/2011/11/04/rz027-mars500/" alt="RZ027 Mars500 | Raumzeit" title="RZ027 Mars500 | Raumzeit" /><a href="https://raumzeit-podcast.de/2011/11/04/rz027-mars500/">RZ027 Mars500 | Raumzeit</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Pilze" alt="Pilze – Wikipedia" title="Pilze – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Pilze">Pilze – Wikipedia</a></li>    </ul>
</div>    
    
</div>
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
</p>
]]></content:encoded>
      <psc:chapters xmlns:psc="http://podlove.org/simple-chapters" version="1.2">
        <psc:chapter start="00:00:00.000" title="Intro"/>
        <psc:chapter start="00:00:34.560" title="Persönlicher Hintergrund"/>
        <psc:chapter start="00:10:38.666" title="Pflanzen vs. Weltall"/>
        <psc:chapter start="00:20:13.244" title="Isoliertes Pflanzenwachstum"/>
        <psc:chapter start="00:29:39.843" title="Biosphären-Experimente"/>
        <psc:chapter start="00:38:09.744" title="Essen auf der ISS"/>
        <psc:chapter start="00:42:06.333" title="Pflanzen für Langzeitmissionen"/>
        <psc:chapter start="00:49:11.941" title="Klimawandel und Raumfahrt-Forschung"/>
        <psc:chapter start="00:55:05.528" title="Eu:CROPIS"/>
        <psc:chapter start="01:00:06.637" title="Biologische Systeme auf dem Mond"/>
        <psc:chapter start="01:16:07.854" title="Missionen zum Mars"/>
        <psc:chapter start="01:23:31.810" title="Pilze"/>
        <psc:chapter start="01:26:03.945" title="Urban Space Farming"/>
        <psc:chapter start="01:34:06.460" title="Ausklang"/>
      </psc:chapters>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2019/08/05/rz077-pflanzen-im-weltraum/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2019/08/05/rz077-pflanzen-im-weltraum/?podlove_transcript=webvtt" type="text/vtt"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2019/08/05/rz077-pflanzen-im-weltraum/?podlove_transcript=json_podcastindex" type="application/json"/>
      <itunes:season>2</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Stefan Belz</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2019/07/stefan-belz.jpg" role="guest">Stefan Belz</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ076 Der Gaia-Sternkatalog</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2019/07/08/rz076-der-gaia-sternkatalog/</link>
      <pubDate>Mon, 08 Jul 2019 08:00:31 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">podlove-2019-06-24t21:51:58+00:00-2191b7c51a78017</guid>
      <description><![CDATA[Seit 5 Jahren sammelt die Raumsonde Gaia detaillierte Daten über die Position, Bewegung und Art der Sterne und anderer Objekte in unserer Milchstraße und benachbarten Galaxien. Die Ergebnisse dieser überaus erfolgreiche Mission wurden nun in einem Sternkatalog zusammengefasst und liefern Wissenschaftlerinnen eine äußerst wertvolle Basis für ihre astronomische und astrophysikalische Arbeit.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2019/07/08/rz076-der-gaia-sternkatalog/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/2721/s/feed/c/mp3/rz076-der-gaia-sternkatalog.mp3" length="98627431" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>02:44:16</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Der auf der Mission Gaia basierende Sternenkatalog revolutioniert die Astronomie und Astrophysik</itunes:subtitle>
      <itunes:episode>76</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Seit 5 Jahren sammelt die Raumsonde Gaia detaillierte Daten über die Position, Bewegung und Art der Sterne und anderer Objekte in unserer Milchstraße und benachbarten Galaxien. Die Ergebnisse dieser überaus erfolgreiche Mission wurden nun in einem Sternkatalog zusammengefasst und liefern Wissenschaftlerinnen eine äußerst wertvolle Basis für ihre astronomische und astrophysikalische Arbeit.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz076-der-gaia-sternkatalog.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[<p>



<div style="clear: both">
<p><strong>Der auf der Mission Gaia basierende Sternenkatalog revolutioniert die Astronomie und Astrophysik</strong></p>
    <p>
        <a href="https://raumzeit-podcast.de/2019/07/08/rz076-der-gaia-sternkatalog/">
            
<img decoding="async" class="episode_image_cover" title="RZ076 Der Gaia-Sternkatalog" width="200" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3037362d6465722d676169612d737465726e6b6174616c6f672e636f7665722e6a7067/200/0/0/rz076-der-gaia-sternkatalog" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3037362d6465722d676169612d737465726e6b6174616c6f672e636f7665722e6a7067/200/0/0/rz076-der-gaia-sternkatalog 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3037362d6465722d676169612d737465726e6b6174616c6f672e636f7665722e6a7067/400/0/0/rz076-der-gaia-sternkatalog 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3037362d6465722d676169612d737465726e6b6174616c6f672e636f7665722e6a7067/600/0/0/rz076-der-gaia-sternkatalog 3x"/>

        </a>
        Seit 5 Jahren sammelt die Raumsonde Gaia detaillierte Daten über die Position, Bewegung und Art der Sterne und anderer Objekte in unserer Milchstraße und benachbarten Galaxien. Die Ergebnisse dieser überaus erfolgreiche Mission wurden nun in einem Sternkatalog zusammengefasst und liefern Wissenschaftlerinnen eine äußerst wertvolle Basis für ihre astronomische und astrophysikalische Arbeit.
    </p>
</div>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
2 Stunden


44 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    21.06.2019
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Stefan Jordan" title="Stefan Jordan" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323031392f30362f73746566616e2d6a6f7264616e2d7371756172652e6a7067/128/0/0/stefan-jordan" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323031392f30362f73746566616e2d6a6f7264616e2d7371756172652e6a7067/128/0/0/stefan-jordan 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323031392f30362f73746566616e2d6a6f7264616e2d7371756172652e6a7067/256/0/0/stefan-jordan 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323031392f30362f73746566616e2d6a6f7264616e2d7371756172652e6a7067/384/0/0/stefan-jordan 3x"/>


<br/>
<strong>Stefan Jordan</strong>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>


Stefan Jordan vom Astronomischen Rechen-Institut vom Zentrum für für Astronomie erläutert ausführlich, welche Motivation und Ziele hinter der Gaia-Mission stehen, welche technischen Lösungen für die Aufgabe der Vermessung des für uns sichtbaren Universums gefunden wurde und mit welchen Strategien die gewonnenen Daten nun für die Wissenschaft nutzbar gemacht werden, sowie welche Erkenntnisse schon heute aus dem entstandenen und sich in den nächsten Jahre noch weiter verbessernden Sternkatalog gewonnen werden konnten und in der Zukunft noch gewonnen werden könnten.
    <hr/>

    <div style="display: flex; margin-right: 20px">
        <div class="transcript-logo">
                    </div>
        <div class="transcript-text" style="flex: 1; margin-left: 20px;">
            <p>
                Für diese Episode von Raumzeit liegt auch ein <strong>vollständiges Transkript</strong>
                mit Zeitmarken und Sprecheridentifikation vor.
            </p>
            <p>
                Bitte beachten: das Transkript wurde automatisiert erzeugt und wurde nicht nachträglich gegengelesen oder korrigiert.
                Dieser Prozess ist nicht sonderlich genau und das Ergebnis enthält daher mit Sicherheit eine Reihe von Fehlern.
                Im Zweifel gilt immer das in der Sendung aufgezeichnete gesprochene Wort.
                Formate:
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2019/07/08/rz076-der-gaia-sternkatalog/?podlove_template_page=episode-transcript-html" download="rz076-der-gaia-sternkatalog.transcript.html">HTML</a>,
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2019/07/08/rz076-der-gaia-sternkatalog/?podlove_transcript=webvtt" download="rz076-der-gaia-sternkatalog.transcript.vtt">WEBVTT</a>.
            </p>
        </div>
    </div>

    

    <hr/>
    

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    <div class='osfx-shownote-block'><div class='glossary'>
            <h2>Glossar</h2>
    <ul>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://raumzeit-podcast.de/2013/12/18/rz057-gaia/" alt="RZ057 Gaia" title="RZ057 Gaia" /><a href="https://raumzeit-podcast.de/2013/12/18/rz057-gaia/">RZ057 Gaia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://zah.uni-heidelberg.de/de/institute-des-zah/ari/" alt="Zentrum für Astronomie: Astronomisches Rechen-Institut" title="Zentrum für Astronomie: Astronomisches Rechen-Institut" /><a href="https://zah.uni-heidelberg.de/de/institute-des-zah/ari/">Zentrum für Astronomie: Astronomisches Rechen-Institut</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Astrometrie" alt="Astrometrie – Wikipedia" title="Astrometrie – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Astrometrie">Astrometrie – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Spektroskopie" alt="Spektroskopie – Wikipedia" title="Spektroskopie – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Spektroskopie">Spektroskopie – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Milchstra%C3%9Fe" alt="Milchstraße – Wikipedia" title="Milchstraße – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Milchstra%C3%9Fe">Milchstraße – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Apollo_11" alt="Apollo 11 – Wikipedia" title="Apollo 11 – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Apollo_11">Apollo 11 – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://apolloinrealtime.org/11/" alt="[+] Apollo 11 in Real-time" title="[+] Apollo 11 in Real-time" /><a href="https://apolloinrealtime.org/11/">[+] Apollo 11 in Real-time</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Saturn_(Rakete)" alt="Saturn (Rakete) – Wikipedia" title="Saturn (Rakete) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Saturn_(Rakete)">Saturn (Rakete) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Lichtjahr" alt="Lichtjahr – Wikipedia" title="Lichtjahr – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Lichtjahr">Lichtjahr – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Wei%C3%9Fer_Zwerg" alt="Weißer Zwerg – Wikipedia" title="Weißer Zwerg – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Wei%C3%9Fer_Zwerg">Weißer Zwerg – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Hipparcos" alt="Hipparcos – Wikipedia" title="Hipparcos – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Hipparcos">Hipparcos – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Winkelsekunde" alt="Winkelsekunde – Wikipedia" title="Winkelsekunde – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Winkelsekunde">Winkelsekunde – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Parallaxe" alt="Parallaxe – Wikipedia" title="Parallaxe – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Parallaxe">Parallaxe – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Asteroid" alt="Asteroid – Wikipedia" title="Asteroid – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Asteroid">Asteroid – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Komet" alt="Komet – Wikipedia" title="Komet – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Komet">Komet – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Exoplanet" alt="Exoplanet – Wikipedia" title="Exoplanet – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Exoplanet">Exoplanet – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Rotverschiebung" alt="Rotverschiebung – Wikipedia" title="Rotverschiebung – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Rotverschiebung">Rotverschiebung – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Gaia_DR2" alt="Gaia DR2 – Wikipedia" title="Gaia DR2 – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Gaia_DR2">Gaia DR2 – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Raketentriebwerk" alt="Raketentriebwerk – Wikipedia" title="Raketentriebwerk – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Raketentriebwerk">Raketentriebwerk – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Transitmethode" alt="Transitmethode – Wikipedia" title="Transitmethode – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Transitmethode">Transitmethode – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Transneptunisches_Objekt" alt="Transneptunisches Objekt – Wikipedia" title="Transneptunisches Objekt – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Transneptunisches_Objekt">Transneptunisches Objekt – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Magellansche_Wolken" alt="Magellansche Wolken – Wikipedia" title="Magellansche Wolken – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Magellansche_Wolken">Magellansche Wolken – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Zwerggalaxie" alt="Zwerggalaxie – Wikipedia" title="Zwerggalaxie – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Zwerggalaxie">Zwerggalaxie – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Lokale_Gruppe" alt="Lokale Gruppe – Wikipedia" title="Lokale Gruppe – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Lokale_Gruppe">Lokale Gruppe – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Dreiecksnebel" alt="Dreiecksnebel – Wikipedia" title="Dreiecksnebel – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Dreiecksnebel">Dreiecksnebel – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Andromedagalaxie" alt="Andromedagalaxie – Wikipedia" title="Andromedagalaxie – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Andromedagalaxie">Andromedagalaxie – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Dunkle_Materie" alt="Dunkle Materie – Wikipedia" title="Dunkle Materie – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Dunkle_Materie">Dunkle Materie – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Lagrange-Punkte" alt="Lagrange-Punkte – Wikipedia" title="Lagrange-Punkte – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Lagrange-Punkte">Lagrange-Punkte – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/James-Webb-Weltraumteleskop" alt="James-Webb-Weltraumteleskop – Wikipedia" title="James-Webb-Weltraumteleskop – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/James-Webb-Weltraumteleskop">James-Webb-Weltraumteleskop – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Wilkinson_Microwave_Anisotropy_Probe" alt="Wilkinson Microwave Anisotropy Probe – Wikipedia" title="Wilkinson Microwave Anisotropy Probe – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Wilkinson_Microwave_Anisotropy_Probe">Wilkinson Microwave Anisotropy Probe – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/EROSITA" alt="eROSITA – Wikipedia" title="eROSITA – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/EROSITA">eROSITA – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Planck-Weltraumteleskop" alt="Planck-Weltraumteleskop – Wikipedia" title="Planck-Weltraumteleskop – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Planck-Weltraumteleskop">Planck-Weltraumteleskop – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Herschel-Weltraumteleskop" alt="Herschel-Weltraumteleskop – Wikipedia" title="Herschel-Weltraumteleskop – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Herschel-Weltraumteleskop">Herschel-Weltraumteleskop – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Interferometrie" alt="Interferometrie – Wikipedia" title="Interferometrie – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Interferometrie">Interferometrie – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Gaia_(Mythologie)" alt="Gaia (Mythologie) – Wikipedia" title="Gaia (Mythologie) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Gaia_(Mythologie)">Gaia (Mythologie) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Fokus" alt="Fokus – Wikipedia" title="Fokus – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Fokus">Fokus – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Lissajous-Figur" alt="Lissajous-Figur – Wikipedia" title="Lissajous-Figur – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Lissajous-Figur">Lissajous-Figur – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Aberration_(Astronomie)" alt="Aberration (Astronomie) – Wikipedia" title="Aberration (Astronomie) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Aberration_(Astronomie)">Aberration (Astronomie) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/CCD-Sensor" alt="CCD-Sensor – Wikipedia" title="CCD-Sensor – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/CCD-Sensor">CCD-Sensor – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Spektralklasse" alt="Spektralklasse – Wikipedia" title="Spektralklasse – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Spektralklasse">Spektralklasse – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Prisma_(Optik)" alt="Prisma (Optik) – Wikipedia" title="Prisma (Optik) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Prisma_(Optik)">Prisma (Optik) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Spektrallinie" alt="Spektrallinie – Wikipedia" title="Spektrallinie – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Spektrallinie">Spektrallinie – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Ekliptik" alt="Ekliptik – Wikipedia" title="Ekliptik – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Ekliptik">Ekliptik – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Stellardynamik" alt="Stellardynamik – Wikipedia" title="Stellardynamik – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Stellardynamik">Stellardynamik – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://www.cosmos.esa.int/web/gaia/dpac/consortium" alt="DPAC Consortium - Gaia - Cosmos" title="DPAC Consortium - Gaia - Cosmos" /><a href="https://www.cosmos.esa.int/web/gaia/dpac/consortium">DPAC Consortium - Gaia - Cosmos</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Europ%C3%A4isches_Weltraumastronomiezentrum" alt="Europäisches Weltraumastronomiezentrum – Wikipedia" title="Europäisches Weltraumastronomiezentrum – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Europ%C3%A4isches_Weltraumastronomiezentrum">Europäisches Weltraumastronomiezentrum – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Radialgeschwindigkeit" alt="Radialgeschwindigkeit – Wikipedia" title="Radialgeschwindigkeit – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Radialgeschwindigkeit">Radialgeschwindigkeit – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Big_Data" alt="Big Data – Wikipedia" title="Big Data – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Big_Data">Big Data – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Doppelstern" alt="Doppelstern – Wikipedia" title="Doppelstern – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Doppelstern">Doppelstern – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Swing-by" alt="Swing-by – Wikipedia" title="Swing-by – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Swing-by">Swing-by – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://www.youtube.com/watch?v=LOJ1XmbSKhM&t=716s" alt="The Milky Way as You’ve Never Seen It Before – AMNH SciCafe - YouTube" title="The Milky Way as You’ve Never Seen It Before – AMNH SciCafe - YouTube" /><a href="https://www.youtube.com/watch?v=LOJ1XmbSKhM&t=716s">The Milky Way as You’ve Never Seen It Before – AMNH SciCafe - YouTube</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://sci.esa.int/gaia/60895-gaia-enceladus-stars-across-the-sky/" alt="ESA Science &amp; Technology: Gaia-Enceladus stars across the sky" title="ESA Science &amp; Technology: Gaia-Enceladus stars across the sky" /><a href="http://sci.esa.int/gaia/60895-gaia-enceladus-stars-across-the-sky/">ESA Science &amp; Technology: Gaia-Enceladus stars across the sky</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Sagittarius-Zwerggalaxie" alt="Sagittarius-Zwerggalaxie – Wikipedia" title="Sagittarius-Zwerggalaxie – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Sagittarius-Zwerggalaxie">Sagittarius-Zwerggalaxie – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Sternstrom" alt="Sternstrom – Wikipedia" title="Sternstrom – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Sternstrom">Sternstrom – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Kugelsternhaufen" alt="Kugelsternhaufen – Wikipedia" title="Kugelsternhaufen – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Kugelsternhaufen">Kugelsternhaufen – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Dunkelwolke" alt="Dunkelwolke – Wikipedia" title="Dunkelwolke – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Dunkelwolke">Dunkelwolke – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Interstellares_Medium" alt="Interstellares Medium – Wikipedia" title="Interstellares Medium – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Interstellares_Medium">Interstellares Medium – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://www.jasmine-galaxy.org/index-en.html" alt="Small-JASMINE" title="Small-JASMINE" /><a href="http://www.jasmine-galaxy.org/index-en.html">Small-JASMINE</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Gravitationslinseneffekt" alt="Gravitationslinseneffekt – Wikipedia" title="Gravitationslinseneffekt – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Gravitationslinseneffekt">Gravitationslinseneffekt – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Arthur_Stanley_Eddington" alt="Arthur Stanley Eddington – Wikipedia" title="Arthur Stanley Eddington – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Arthur_Stanley_Eddington">Arthur Stanley Eddington – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Allgemeine_Relativit%C3%A4tstheorie" alt="Allgemeine Relativitätstheorie – Wikipedia" title="Allgemeine Relativitätstheorie – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Allgemeine_Relativit%C3%A4tstheorie">Allgemeine Relativitätstheorie – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Laniakea" alt="Laniakea – Wikipedia" title="Laniakea – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Laniakea">Laniakea – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Balkenspiralgalaxie" alt="Balkenspiralgalaxie – Wikipedia" title="Balkenspiralgalaxie – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Balkenspiralgalaxie">Balkenspiralgalaxie – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Halo_(Astronomie)" alt="Halo (Astronomie) – Wikipedia" title="Halo (Astronomie) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Halo_(Astronomie)">Halo (Astronomie) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Messier_44" alt="Messier 44 – Wikipedia" title="Messier 44 – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Messier_44">Messier 44 – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Offener_Sternhaufen" alt="Offener Sternhaufen – Wikipedia" title="Offener Sternhaufen – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Offener_Sternhaufen">Offener Sternhaufen – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Klassifizierung_der_Sterne" alt="Klassifizierung der Sterne – Wikipedia" title="Klassifizierung der Sterne – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Klassifizierung_der_Sterne">Klassifizierung der Sterne – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Kernfusion" alt="Kernfusion – Wikipedia" title="Kernfusion – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Kernfusion">Kernfusion – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Kinematik" alt="Kinematik – Wikipedia" title="Kinematik – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Kinematik">Kinematik – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Hubble-Weltraumteleskop" alt="Hubble-Weltraumteleskop – Wikipedia" title="Hubble-Weltraumteleskop – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Hubble-Weltraumteleskop">Hubble-Weltraumteleskop – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://zah.uni-heidelberg.de/de/institute-des-zah/ari/gaia2/info-material-fuer-die-oeffentlichkeit-downloads/gaiasky/" alt="Zentrum für Astronomie: Gaia Sky" title="Zentrum für Astronomie: Gaia Sky" /><a href="https://zah.uni-heidelberg.de/de/institute-des-zah/ari/gaia2/info-material-fuer-die-oeffentlichkeit-downloads/gaiasky/">Zentrum für Astronomie: Gaia Sky</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://www.youtube.com/user/toninoni" alt="Toni Sagristà Sellés - YouTube" title="Toni Sagristà Sellés - YouTube" /><a href="https://www.youtube.com/user/toninoni">Toni Sagristà Sellés - YouTube</a></li>    </ul>
</div>    
    
</div>
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
</p>
]]></content:encoded>
      <psc:chapters xmlns:psc="http://podlove.org/simple-chapters" version="1.2">
        <psc:chapter start="00:00:00.000" title="Intro"/>
        <psc:chapter start="00:00:35.135" title="Begrüßung"/>
        <psc:chapter start="00:02:23.255" title="Astronomisches Rechen-Institut"/>
        <psc:chapter start="00:06:12.264" title="Persönlicher Werdegang"/>
        <psc:chapter start="00:14:02.010" title="Herausforderungen und Ziele von Gaia"/>
        <psc:chapter start="00:28:51.304" title="Asteroide und Kometen"/>
        <psc:chapter start="00:31:01.965" title="Exoplaneten"/>
        <psc:chapter start="00:39:25.052" title="Beobachtung der Nachbargalaxien"/>
        <psc:chapter start="00:48:03.318" title="Meßgenauigkeit und Kalibration"/>
        <psc:chapter start="01:13:21.000" title="Spektroskopie"/>
        <psc:chapter start="01:19:42.855" title="Das Gaia-Abtastgesetz"/>
        <psc:chapter start="01:29:47.914" title="Start und Inbetriebnahme"/>
        <psc:chapter start="01:43:05.402" title="Auswertung"/>
        <psc:chapter start="01:51:02.874" title="Gaia Data Releases"/>
        <psc:chapter start="01:57:28.570" title="Neue Erkenntnisse durch Gaia"/>
        <psc:chapter start="02:31:30.502" title="Zukünftige Erkenntnisse"/>
        <psc:chapter start="02:35:02.885" title="Visualisierungen und Gaia Sky"/>
        <psc:chapter start="02:39:46.283" title="Fazit und Ausklang"/>
      </psc:chapters>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2019/07/08/rz076-der-gaia-sternkatalog/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2019/07/08/rz076-der-gaia-sternkatalog/?podlove_transcript=webvtt" type="text/vtt"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2019/07/08/rz076-der-gaia-sternkatalog/?podlove_transcript=json_podcastindex" type="application/json"/>
      <itunes:season>2</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Stefan Jordan</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2019/06/stefan-jordan-square.jpg" role="guest">Stefan Jordan</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ075 Geologische Zeit</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2019/06/10/rz075-geologische-zeit/</link>
      <pubDate>Mon, 10 Jun 2019 08:00:07 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">podlove-2019-06-01t23:21:55+00:00-12181f5157318d1</guid>
      <description><![CDATA[Über Jahrhunderte hat die Menschheit sich Erkenntnisse und wissenschaftliche Methoden erarbeitet, um das Alter der Erde und eine Einteilung ihrer Lebenszeit in wichtige Zeitalter vorzunehmen. Die Ergebnisse zahlreicher Raumfahrtmissionen haben diese in Korrelation mit der Entstehung des Monds und anderer Planeten in Synchronisation zu bringen. Die Geologie ist dabei Profiteur und Treiber weiterer kosmologischer Forschung. Einige Fragen bleiben offen, doch blicken wir bereits auf eine dichte Informationslage.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2019/06/10/rz075-geologische-zeit/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/2709/s/feed/c/mp3/rz075-geologische-zeit.mp3" length="70394507" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>01:57:13</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Die Bestimmung des Alters der Erde und des Sonnensystems</itunes:subtitle>
      <itunes:episode>75</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Über Jahrhunderte hat die Menschheit sich Erkenntnisse und wissenschaftliche Methoden erarbeitet, um das Alter der Erde und eine Einteilung ihrer Lebenszeit in wichtige Zeitalter vorzunehmen. Die Ergebnisse zahlreicher Raumfahrtmissionen haben diese in Korrelation mit der Entstehung des Monds und anderer Planeten in Synchronisation zu bringen. Die Geologie ist dabei Profiteur und Treiber weiterer kosmologischer Forschung. Einige Fragen bleiben offen, doch blicken wir bereits auf eine dichte Informationslage.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz075-geologische-zeit.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[<p>



<div style="clear: both">
<p><strong>Die Bestimmung des Alters der Erde und des Sonnensystems</strong></p>
    <p>
        <a href="https://raumzeit-podcast.de/2019/06/10/rz075-geologische-zeit/">
            
<img decoding="async" class="episode_image_cover" title="RZ075 Geologische Zeit" width="200" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3037352d67656f6c6f6769736368652d7a6569742e636f7665722e6a7067/200/0/0/rz075-geologische-zeit" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3037352d67656f6c6f6769736368652d7a6569742e636f7665722e6a7067/200/0/0/rz075-geologische-zeit 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3037352d67656f6c6f6769736368652d7a6569742e636f7665722e6a7067/400/0/0/rz075-geologische-zeit 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3037352d67656f6c6f6769736368652d7a6569742e636f7665722e6a7067/600/0/0/rz075-geologische-zeit 3x"/>

        </a>
        Über Jahrhunderte hat die Menschheit sich Erkenntnisse und wissenschaftliche Methoden erarbeitet, um das Alter der Erde und eine Einteilung ihrer Lebenszeit in wichtige Zeitalter vorzunehmen. Die Ergebnisse zahlreicher Raumfahrtmissionen haben diese in Korrelation mit der Entstehung des Monds und anderer Planeten in Synchronisation zu bringen. Die Geologie ist dabei Profiteur und Treiber weiterer kosmologischer Forschung. Einige Fragen bleiben offen, doch blicken wir bereits auf eine dichte Informationslage.
    </p>
</div>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
1 Stunde


57 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    20.05.2019
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Karl Urban" title="Karl Urban" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323031392f30332f6b61726c2d757262616e2d333030783330302e6a7067/128/0/0/karl-urban" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323031392f30332f6b61726c2d757262616e2d333030783330302e6a7067/128/0/0/karl-urban 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323031392f30332f6b61726c2d757262616e2d333030783330302e6a7067/256/0/0/karl-urban 2x"/>


<br/>
<strong>Karl Urban</strong>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>


Wir sprechen mit Karl Urban, Geologe und Raumfahrtjournalist über den Stand der Wissenschaft in bezug auf geologische Zeiträume und unser Wissen über die Entstehung des Sonnensystems und unserer Erde.
    <hr/>

    <div style="display: flex; margin-right: 20px">
        <div class="transcript-logo">
                    </div>
        <div class="transcript-text" style="flex: 1; margin-left: 20px;">
            <p>
                Für diese Episode von Raumzeit liegt auch ein <strong>vollständiges Transkript</strong>
                mit Zeitmarken und Sprecheridentifikation vor.
            </p>
            <p>
                Bitte beachten: das Transkript wurde automatisiert erzeugt und wurde nicht nachträglich gegengelesen oder korrigiert.
                Dieser Prozess ist nicht sonderlich genau und das Ergebnis enthält daher mit Sicherheit eine Reihe von Fehlern.
                Im Zweifel gilt immer das in der Sendung aufgezeichnete gesprochene Wort.
                Formate:
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2019/06/10/rz075-geologische-zeit/?podlove_template_page=episode-transcript-html" download="rz075-geologische-zeit.transcript.html">HTML</a>,
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2019/06/10/rz075-geologische-zeit/?podlove_transcript=webvtt" download="rz075-geologische-zeit.transcript.vtt">WEBVTT</a>.
            </p>
        </div>
    </div>

    

    <hr/>
    

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    <div class='osfx-shownote-block'><div class='glossary'>
            <h2>Glossar</h2>
    <ul>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Geologie" alt="Geologie" title="Geologie" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Geologie">Geologie</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://raumfahrer.net" alt="raumfahrer.net" title="raumfahrer.net" /><a href="http://raumfahrer.net">raumfahrer.net</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://www.riffreporter.de/weltraumreporter/" alt="Die Weltraumreporter" title="Die Weltraumreporter" /><a href="https://www.riffreporter.de/weltraumreporter/">Die Weltraumreporter</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Humangenomprojekt" alt="Humangenomprojekt" title="Humangenomprojekt" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Humangenomprojekt">Humangenomprojekt</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Geologische_Zeitskala" alt="Geologische Zeitskala" title="Geologische Zeitskala" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Geologische_Zeitskala">Geologische Zeitskala</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Charles_Darwin" alt="Charles Darwin" title="Charles Darwin" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Charles_Darwin">Charles Darwin</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Evolutionstheorie" alt="Evolutionstheorie" title="Evolutionstheorie" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Evolutionstheorie">Evolutionstheorie</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Dinosaurier" alt="Dinosaurier" title="Dinosaurier" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Dinosaurier">Dinosaurier</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Pal%C3%A4ontologie" alt="Paläontologie" title="Paläontologie" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Pal%C3%A4ontologie">Paläontologie</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Leitfossil" alt="Leitfossil" title="Leitfossil" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Leitfossil">Leitfossil</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Nicolaus_Steno" alt="Nicolaus Steno" title="Nicolaus Steno" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Nicolaus_Steno">Nicolaus Steno</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Stratigraphisches_Prinzip" alt="Stratigraphisches Prinzip" title="Stratigraphisches Prinzip" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Stratigraphisches_Prinzip">Stratigraphisches Prinzip</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Stratigraphie_(Geologie)" alt="Stratigraphie (Geologie)" title="Stratigraphie (Geologie)" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Stratigraphie_(Geologie)">Stratigraphie (Geologie)</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/William_Smith_(Geologe)" alt="William Smith (Geologe)" title="William Smith (Geologe)" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/William_Smith_(Geologe)">William Smith (Geologe)</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Kreationismus" alt="Kreationismus" title="Kreationismus" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Kreationismus">Kreationismus</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Plutonismus_(geologisch)" alt="Plutonismus (geologisch)" title="Plutonismus (geologisch)" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Plutonismus_(geologisch)">Plutonismus (geologisch)</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Vulkanismus" alt="Vulkanismus" title="Vulkanismus" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Vulkanismus">Vulkanismus</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Thermodynamik" alt="Thermodynamik" title="Thermodynamik" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Thermodynamik">Thermodynamik</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/William_Thomson,_1._Baron_Kelvin" alt="William Thomson, 1. Baron Kelvin" title="William Thomson, 1. Baron Kelvin" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/William_Thomson,_1._Baron_Kelvin">William Thomson, 1. Baron Kelvin</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Dendrochronologie" alt="Dendrochronologie" title="Dendrochronologie" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Dendrochronologie">Dendrochronologie</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Jahresring" alt="Jahresring" title="Jahresring" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Jahresring">Jahresring</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Trias_(Geologie)" alt="Trias (Geologie)" title="Trias (Geologie)" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Trias_(Geologie)">Trias (Geologie)</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Island" alt="Island" title="Island" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Island">Island</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Pyroklastisches_Sediment" alt="Pyroklastisches Sediment (Tephra)" title="Pyroklastisches Sediment (Tephra)" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Pyroklastisches_Sediment">Pyroklastisches Sediment (Tephra)</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Eisbohrkern" alt="Eisbohrkern" title="Eisbohrkern" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Eisbohrkern">Eisbohrkern</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Radioaktivit%C3%A4t" alt="Radioaktivität" title="Radioaktivität" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Radioaktivit%C3%A4t">Radioaktivität</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Kalium" alt="Kalium" title="Kalium" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Kalium">Kalium</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Uran" alt="Uran" title="Uran" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Uran">Uran</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Halbwertszeit" alt="Halbwertszeit" title="Halbwertszeit" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Halbwertszeit">Halbwertszeit</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Magma" alt="Magma" title="Magma" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Magma">Magma</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Isotop" alt="Isotop" title="Isotop" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Isotop">Isotop</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/40K-Messung" alt="40K-Messung" title="40K-Messung" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/40K-Messung">40K-Messung</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Supernova" alt="Supernova" title="Supernova" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Supernova">Supernova</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Radiokarbonmethode" alt="Radiokarbonmethode" title="Radiokarbonmethode" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Radiokarbonmethode">Radiokarbonmethode</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Alfred_Wegener" alt="Alfred Wegener" title="Alfred Wegener" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Alfred_Wegener">Alfred Wegener</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Kontinentaldrift" alt="Kontinentaldrift" title="Kontinentaldrift" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Kontinentaldrift">Kontinentaldrift</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Plattentektonik" alt="Plattentektonik" title="Plattentektonik" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Plattentektonik">Plattentektonik</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Marie_Tharp" alt="Marie Tharp" title="Marie Tharp" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Marie_Tharp">Marie Tharp</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Sonar" alt="Sonar" title="Sonar" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Sonar">Sonar</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Vulkanit" alt="Vulkanit" title="Vulkanit" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Vulkanit">Vulkanit</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Erdmagnetfeld" alt="Erdmagnetfeld" title="Erdmagnetfeld" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Erdmagnetfeld">Erdmagnetfeld</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Magnetostratigraphie" alt="Magnetostratigraphie" title="Magnetostratigraphie" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Magnetostratigraphie">Magnetostratigraphie</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Subduktion" alt="Subduktion" title="Subduktion" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Subduktion">Subduktion</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Kambrium" alt="Kambrium" title="Kambrium" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Kambrium">Kambrium</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Hadaikum" alt="Hadaikum" title="Hadaikum" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Hadaikum">Hadaikum</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Methan" alt="Methan" title="Methan" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Methan">Methan</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Sauerstoff" alt="Sauerstoff" title="Sauerstoff" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Sauerstoff">Sauerstoff</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Stromatolith" alt="Stromatolith" title="Stromatolith" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Stromatolith">Stromatolith</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Wasserstoff" alt="Wasserstoff" title="Wasserstoff" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Wasserstoff">Wasserstoff</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Helium" alt="Helium" title="Helium" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Helium">Helium</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Kernfusion" alt="Kernfusion" title="Kernfusion" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Kernfusion">Kernfusion</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Nebel_(Astronomie)" alt="Nebel (Astronomie)" title="Nebel (Astronomie)" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Nebel_(Astronomie)">Nebel (Astronomie)</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Protoplanetare_Scheibe" alt="Protoplanetare Scheibe" title="Protoplanetare Scheibe" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Protoplanetare_Scheibe">Protoplanetare Scheibe</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Planetesimal" alt="Planetesimal" title="Planetesimal" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Planetesimal">Planetesimal</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Zirkon" alt="Zirkon" title="Zirkon" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Zirkon">Zirkon</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Lunare_Zeitskala" alt="Lunare Zeitskala" title="Lunare Zeitskala" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Lunare_Zeitskala">Lunare Zeitskala</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Apollo-Programm" alt="Apollo-Programm" title="Apollo-Programm" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Apollo-Programm">Apollo-Programm</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Mare_(Mond)" alt="Mare (Mond)" title="Mare (Mond)" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Mare_(Mond)">Mare (Mond)</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Mare_Imbrium" alt="Mare Imbrium" title="Mare Imbrium" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Mare_Imbrium">Mare Imbrium</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Mondkrater" alt="Mondkrater" title="Mondkrater" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Mondkrater">Mondkrater</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Gerhard_Neukum" alt="Gerhard Neukum" title="Gerhard Neukum" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Gerhard_Neukum">Gerhard Neukum</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Zeolithe_(Stoffgruppe)" alt="Zeolithe (Stoffgruppe)" title="Zeolithe (Stoffgruppe)" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Zeolithe_(Stoffgruppe)">Zeolithe (Stoffgruppe)</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Meteorit" alt="Meteorit" title="Meteorit" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Meteorit">Meteorit</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Alessandro_Morbidelli" alt="Alessandro Morbidelli" title="Alessandro Morbidelli" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Alessandro_Morbidelli">Alessandro Morbidelli</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Nizza-Modell" alt="Nizza-Modell" title="Nizza-Modell" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Nizza-Modell">Nizza-Modell</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Bahnresonanz" alt="Bahnresonanz" title="Bahnresonanz" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Bahnresonanz">Bahnresonanz</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Kuiperg%C3%BCrtel" alt="Kuipergürtel" title="Kuipergürtel" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Kuiperg%C3%BCrtel">Kuipergürtel</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Mars_Science_Laboratory" alt="Mars Science Laboratory" title="Mars Science Laboratory" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Mars_Science_Laboratory">Mars Science Laboratory</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Gale_(Marskrater)" alt="Gale (Marskrater)" title="Gale (Marskrater)" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Gale_(Marskrater)">Gale (Marskrater)</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/S%C3%BCdpol-Aitken-Becken" alt="Südpol-Aitken-Becken" title="Südpol-Aitken-Becken" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/S%C3%BCdpol-Aitken-Becken">Südpol-Aitken-Becken</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Chang%E2%80%99e-4" alt="Chang’e-4" title="Chang’e-4" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Chang%E2%80%99e-4">Chang’e-4</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Chang%E2%80%99e_5" alt="Chang’e 5" title="Chang’e 5" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Chang%E2%80%99e_5">Chang’e 5</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Cyanobakterien" alt="Cyanobakterien" title="Cyanobakterien" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Cyanobakterien">Cyanobakterien</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Photosynthese" alt="Photosynthese" title="Photosynthese" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Photosynthese">Photosynthese</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Sonnenaktivit%C3%A4t" alt="Sonnenaktivität" title="Sonnenaktivität" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Sonnenaktivit%C3%A4t">Sonnenaktivität</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Eiszeitalter" alt="Eiszeitalter" title="Eiszeitalter" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Eiszeitalter">Eiszeitalter</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Chemische_Evolution" alt="Chemische Evolution" title="Chemische Evolution" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Chemische_Evolution">Chemische Evolution</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Chicxulub-Krater" alt="Chicxulub-Krater" title="Chicxulub-Krater" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Chicxulub-Krater">Chicxulub-Krater</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Europa_(Mond)" alt="Europa (Mond)" title="Europa (Mond)" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Europa_(Mond)">Europa (Mond)</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Enceladus_(Mond)" alt="Enceladus (Mond)" title="Enceladus (Mond)" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Enceladus_(Mond)">Enceladus (Mond)</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Perm-Trias-Grenze" alt="Perm-Trias-Grenze" title="Perm-Trias-Grenze" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Perm-Trias-Grenze">Perm-Trias-Grenze</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Massenaussterben" alt="Massenaussterben" title="Massenaussterben" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Massenaussterben">Massenaussterben</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Superkontinent" alt="Superkontinent" title="Superkontinent" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Superkontinent">Superkontinent</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Fl%C3%B6z" alt="Flöz" title="Flöz" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Fl%C3%B6z">Flöz</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Sibirischer_Trapp" alt="Sibirischer Trapp" title="Sibirischer Trapp" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Sibirischer_Trapp">Sibirischer Trapp</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Saurer_Regen" alt="Saurer Regen" title="Saurer Regen" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Saurer_Regen">Saurer Regen</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Pr%C3%A4kambrium" alt="Präkambrium" title="Präkambrium" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Pr%C3%A4kambrium">Präkambrium</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Kreide-Pal%C3%A4ogen-Grenze" alt="Kreide-Paläogen-Grenze" title="Kreide-Paläogen-Grenze" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Kreide-Pal%C3%A4ogen-Grenze">Kreide-Paläogen-Grenze</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Karbon" alt="Karbon" title="Karbon" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Karbon">Karbon</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Gammablitz" alt="Gammablitz" title="Gammablitz" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Gammablitz">Gammablitz</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Gaia_(Raumsonde)" alt="Gaia (Raumsonde)" title="Gaia (Raumsonde)" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Gaia_(Raumsonde)">Gaia (Raumsonde)</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Rosetta_(Sonde)" alt="Rosetta (Sonde)" title="Rosetta (Sonde)" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Rosetta_(Sonde)">Rosetta (Sonde)</a></li>    </ul>
</div>    
    
</div>
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
</p>
]]></content:encoded>
      <psc:chapters xmlns:psc="http://podlove.org/simple-chapters" version="1.2">
        <psc:chapter start="00:00:00.000" title="Intro"/>
        <psc:chapter start="00:00:33.756" title="Begrüßung"/>
        <psc:chapter start="00:01:48.237" title="Persönlicher Hintergrund"/>
        <psc:chapter start="00:08:08.837" title="Raumfahrtjournalismus"/>
        <psc:chapter start="00:11:35.541" title="Der Blick zurück"/>
        <psc:chapter start="00:32:13.876" title="Moderne Datierungsmethoden"/>
        <psc:chapter start="00:46:56.406" title="Die Entstehung des Lebens"/>
        <psc:chapter start="00:51:59.300" title="Entstehung von Erde und Mond"/>
        <psc:chapter start="01:02:26.796" title="Das Alter des Mondes"/>
        <psc:chapter start="01:13:47.995" title="Wie alt ist die Erde?"/>
        <psc:chapter start="01:20:39.568" title="Entwicklung von Planetensystemen"/>
        <psc:chapter start="01:27:01.320" title="Geschichte des Mars"/>
        <psc:chapter start="01:32:38.120" title="Ozeankondensation"/>
        <psc:chapter start="01:40:56.458" title="Explosion des Lebens und Massensterben"/>
        <psc:chapter start="01:50:59.761" title="Ausklang"/>
      </psc:chapters>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2019/06/10/rz075-geologische-zeit/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2019/06/10/rz075-geologische-zeit/?podlove_transcript=webvtt" type="text/vtt"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2019/06/10/rz075-geologische-zeit/?podlove_transcript=json_podcastindex" type="application/json"/>
      <itunes:season>2</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Karl Urban</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2019/03/karl-urban-300x300.jpg" role="guest">Karl Urban</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ074 Schwarze Löcher</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2019/05/11/rz074-schwarze-loecher/</link>
      <pubDate>Fri, 10 May 2019 22:10:57 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">podlove-2019-05-10t21:44:13+00:00-087c0731cd447e8</guid>
      <description><![CDATA[Schwarze Löcher sind seit langer Zeit ein mystischer Ort. An der Stelle eines kollabierten Sternes entsteht ein besonderer Ort, eine Singularität, so dicht und massereich, dass sie die Raumzeit so stark krümmt, dass selbst das Licht nicht mehr entkommen kann und uns damit die Möglichkeit nimmt, das innere zu beobachten.

Doch gab es in den letzten Jahren wichtige wissenschaftliche Fortschritte, die uns das Mysterium der Schwarzen Löcher neu zugänglich gemacht haben. So konnten erstmals Gravitationswellen gemessen werden, die ihren Ursprung in der Verschmelzung Schwarzer Löcher mit ihresgleichen und auch mit Neutronensternen haben.

Und in diesem Jahr konnte das Event Horizon Telescope Projekt erstmals auch den unmittelbaren Raum um ein Schwarzes Loch konkret abbilden: das Umfeld eines supermassiven schwarzen Lochs, das in 55 Millionen Lichtjahren Entfernung in der Galaxis M87 sein Unwesen treibt, konnte nun aus tausenden von Einzelbeobachtungen visualisiert werden und erlaubt neue Einblicke und Überprüfungen gängiger Theorien zu Entstehung und Wesen dieser Orte.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2019/05/11/rz074-schwarze-loecher/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/2688/s/feed/c/mp3/rz074-schwarze-loecher.mp3" length="67140307" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>01:51:47</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Über Singularitäten und das Event Horizon Telescope Projekt, dass das erste Bild eines Schwarzen Lochs produziert hat</itunes:subtitle>
      <itunes:episode>74</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Schwarze Löcher sind seit langer Zeit ein mystischer Ort. An der Stelle eines kollabierten Sternes entsteht ein besonderer Ort, eine Singularität, so dicht und massereich, dass sie die Raumzeit so stark krümmt, dass selbst das Licht nicht mehr entkommen kann und uns damit die Möglichkeit nimmt, das innere zu beobachten.

Doch gab es in den letzten Jahren wichtige wissenschaftliche Fortschritte, die uns das Mysterium der Schwarzen Löcher neu zugänglich gemacht haben. So konnten erstmals Gravitationswellen gemessen werden, die ihren Ursprung in der Verschmelzung Schwarzer Löcher mit ihresgleichen und auch mit Neutronensternen haben.

Und in diesem Jahr konnte das Event Horizon Telescope Projekt erstmals auch den unmittelbaren Raum um ein Schwarzes Loch konkret abbilden: das Umfeld eines supermassiven schwarzen Lochs, das in 55 Millionen Lichtjahren Entfernung in der Galaxis M87 sein Unwesen treibt, konnte nun aus tausenden von Einzelbeobachtungen visualisiert werden und erlaubt neue Einblicke und Überprüfungen gängiger Theorien zu Entstehung und Wesen dieser Orte.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz074-schwarze-loecher.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[<p>



<div style="clear: both">
<p><strong>Über Singularitäten und das Event Horizon Telescope Projekt, dass das erste Bild eines Schwarzen Lochs produziert hat</strong></p>
    <p>
        <a href="https://raumzeit-podcast.de/2019/05/11/rz074-schwarze-loecher/">
            
<img decoding="async" class="episode_image_cover" title="RZ074 Schwarze Löcher" width="200" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3037342d7363687761727a652d6c6f65636865722e636f7665722e6a7067/200/0/0/rz074-schwarze-loecher" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3037342d7363687761727a652d6c6f65636865722e636f7665722e6a7067/200/0/0/rz074-schwarze-loecher 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3037342d7363687761727a652d6c6f65636865722e636f7665722e6a7067/400/0/0/rz074-schwarze-loecher 2x"/>

        </a>
        Schwarze Löcher sind seit langer Zeit ein mystischer Ort. An der Stelle eines kollabierten Sternes entsteht ein besonderer Ort, eine Singularität, so dicht und massereich, dass sie die Raumzeit so stark krümmt, dass selbst das Licht nicht mehr entkommen kann und uns damit die Möglichkeit nimmt, das innere zu beobachten.<br />
<br />
Doch gab es in den letzten Jahren wichtige wissenschaftliche Fortschritte, die uns das Mysterium der Schwarzen Löcher neu zugänglich gemacht haben. So konnten erstmals Gravitationswellen gemessen werden, die ihren Ursprung in der Verschmelzung Schwarzer Löcher mit ihresgleichen und auch mit Neutronensternen haben.<br />
<br />
Und in diesem Jahr konnte das Event Horizon Telescope Projekt erstmals auch den unmittelbaren Raum um ein Schwarzes Loch konkret abbilden: das Umfeld eines supermassiven schwarzen Lochs, das in 55 Millionen Lichtjahren Entfernung in der Galaxis M87 sein Unwesen treibt, konnte nun aus tausenden von Einzelbeobachtungen visualisiert werden und erlaubt neue Einblicke und Überprüfungen gängiger Theorien zu Entstehung und Wesen dieser Orte.
    </p>
</div>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
1 Stunde


51 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    02.05.2019
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Michael Kramer" title="Michael Kramer" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323031392f30352f6d69636861656c2d6b72616d65722e6a7067/128/0/0/michael-kramer" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323031392f30352f6d69636861656c2d6b72616d65722e6a7067/128/0/0/michael-kramer 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323031392f30352f6d69636861656c2d6b72616d65722e6a7067/256/0/0/michael-kramer 2x"/>


<br/>
<strong>Michael Kramer</strong>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>


Wir sprechen mit Michael Kramer, Direktor des Max-Planck-Institituts für Radioastronomie und einer der federführenden Wissenschaftler des Event Horizon Telescope über Theorie und Entstehung von Schwarzen Löchern, ihre noch ungeklärte Rolle in Galaxien und die Anstrengungen des EHT-Projekts, um das erste wirkliche Bild eines Schwarzes Lochs zu erzeugen und was sich nun daraus herauslesen lässt.
    <hr/>

    <div style="display: flex; margin-right: 20px">
        <div class="transcript-logo">
                    </div>
        <div class="transcript-text" style="flex: 1; margin-left: 20px;">
            <p>
                Für diese Episode von Raumzeit liegt auch ein <strong>vollständiges Transkript</strong>
                mit Zeitmarken und Sprecheridentifikation vor.
            </p>
            <p>
                Bitte beachten: das Transkript wurde automatisiert erzeugt und wurde nicht nachträglich gegengelesen oder korrigiert.
                Dieser Prozess ist nicht sonderlich genau und das Ergebnis enthält daher mit Sicherheit eine Reihe von Fehlern.
                Im Zweifel gilt immer das in der Sendung aufgezeichnete gesprochene Wort.
                Formate:
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2019/05/11/rz074-schwarze-loecher/?podlove_template_page=episode-transcript-html" download="rz074-schwarze-loecher.transcript.html">HTML</a>,
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2019/05/11/rz074-schwarze-loecher/?podlove_transcript=webvtt" download="rz074-schwarze-loecher.transcript.vtt">WEBVTT</a>.
            </p>
        </div>
    </div>

    

    <hr/>
    

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    <div class='osfx-shownote-block'><div class='glossary'>
            <h2>Glossar</h2>
    <ul>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Schwarzes_Loch" alt="Schwarzes Loch" title="Schwarzes Loch" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Schwarzes_Loch">Schwarzes Loch</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Astrophysik" alt="Astrophysik" title="Astrophysik" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Astrophysik">Astrophysik</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Pulsar" alt="Pulsar" title="Pulsar" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Pulsar">Pulsar</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Relativit%C3%A4tstheorie" alt="Relativitätstheorie" title="Relativitätstheorie" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Relativit%C3%A4tstheorie">Relativitätstheorie</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/LIGO" alt="LIGO" title="LIGO" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/LIGO">LIGO</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Radioastronomie" alt="Radioastronomie" title="Radioastronomie" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Radioastronomie">Radioastronomie</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Radioteleskop_Effelsberg" alt="Radioteleskop Effelsberg" title="Radioteleskop Effelsberg" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Radioteleskop_Effelsberg">Radioteleskop Effelsberg</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Green-Bank-Observatorium" alt="Green-Bank-Observatorium" title="Green-Bank-Observatorium" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Green-Bank-Observatorium">Green-Bank-Observatorium</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/FAST_(Radioteleskop)" alt="FAST (Radioteleskop)" title="FAST (Radioteleskop)" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/FAST_(Radioteleskop)">FAST (Radioteleskop)</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Atacama_Pathfinder_Experiment" alt="Atacama Pathfinder Experiment" title="Atacama Pathfinder Experiment" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Atacama_Pathfinder_Experiment">Atacama Pathfinder Experiment</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/South_Pole_Telescope" alt="South Pole Telescope" title="South Pole Telescope" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/South_Pole_Telescope">South Pole Telescope</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://en.wikipedia.org/wiki/Lovell_Telescope" alt="Lovell Telescope" title="Lovell Telescope" /><a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Lovell_Telescope">Lovell Telescope</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Sardinia_Radio_Telescope" alt="Sardinia Radio Telescope" title="Sardinia Radio Telescope" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Sardinia_Radio_Telescope">Sardinia Radio Telescope</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Passageninstrument" alt="Passageninstrument" title="Passageninstrument" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Passageninstrument">Passageninstrument</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Neutronenstern" alt="Neutronenstern" title="Neutronenstern" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Neutronenstern">Neutronenstern</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Virgo_(Gravitationswellendetektor)" alt="Virgo (Gravitationswellendetektor)" title="Virgo (Gravitationswellendetektor)" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Virgo_(Gravitationswellendetektor)">Virgo (Gravitationswellendetektor)</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Laniakea" alt="Laniakea" title="Laniakea" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Laniakea">Laniakea</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Dunkle_Materie" alt="Dunkle Materie" title="Dunkle Materie" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Dunkle_Materie">Dunkle Materie</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Dunkle_Energie" alt="Dunkle Energie" title="Dunkle Energie" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Dunkle_Energie">Dunkle Energie</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Licht" alt="Licht" title="Licht" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Licht">Licht</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Fluchtgeschwindigkeit_(Raumfahrt)" alt="Fluchtgeschwindigkeit (Raumfahrt)" title="Fluchtgeschwindigkeit (Raumfahrt)" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Fluchtgeschwindigkeit_(Raumfahrt)">Fluchtgeschwindigkeit (Raumfahrt)</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Karl_Schwarzschild" alt="Karl Schwarzschild" title="Karl Schwarzschild" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Karl_Schwarzschild">Karl Schwarzschild</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Albert_Einstein" alt="Albert Einstein" title="Albert Einstein" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Albert_Einstein">Albert Einstein</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Keplerbahn" alt="Keplerbahn" title="Keplerbahn" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Keplerbahn">Keplerbahn</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Sagittarius_A*" alt="Sagittarius A* &lt;https://de.wikipedia.org/wiki/Sagittarius_A*&gt;" title="Sagittarius A* &lt;https://de.wikipedia.org/wiki/Sagittarius_A*&gt;" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Sagittarius_A*">Sagittarius A* &lt;https://de.wikipedia.org/wiki/Sagittarius_A*&gt;</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Akkretionsscheibe" alt="Akkretionsscheibe" title="Akkretionsscheibe" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Akkretionsscheibe">Akkretionsscheibe</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Plasma_(Physik)" alt="Plasma (Physik)" title="Plasma (Physik)" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Plasma_(Physik)">Plasma (Physik)</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Zustand_(Quantenmechanik)" alt="Zustand (Quantenmechanik)" title="Zustand (Quantenmechanik)" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Zustand_(Quantenmechanik)">Zustand (Quantenmechanik)</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Entartete_Materie" alt="Entartete Materie" title="Entartete Materie" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Entartete_Materie">Entartete Materie</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Betastrahlung" alt="Betastrahlung" title="Betastrahlung" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Betastrahlung">Betastrahlung</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Pauli-Prinzip" alt="Pauli-Prinzip" title="Pauli-Prinzip" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Pauli-Prinzip">Pauli-Prinzip</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Wei%C3%9Fer_Zwerg" alt="Weißer Zwerg" title="Weißer Zwerg" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Wei%C3%9Fer_Zwerg">Weißer Zwerg</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Supernova" alt="Supernova" title="Supernova" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Supernova">Supernova</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Hypernova" alt="Hypernova" title="Hypernova" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Hypernova">Hypernova</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Gammablitz" alt="Gammablitz" title="Gammablitz" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Gammablitz">Gammablitz</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Singularit%C3%A4t_(Astronomie)" alt="Singularität (Astronomie)" title="Singularität (Astronomie)" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Singularit%C3%A4t_(Astronomie)">Singularität (Astronomie)</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Ereignishorizont" alt="Ereignishorizont" title="Ereignishorizont" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Ereignishorizont">Ereignishorizont</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Raumzeit" alt="Raumzeit" title="Raumzeit" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Raumzeit">Raumzeit</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Kernfusion" alt="Kernfusion" title="Kernfusion" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Kernfusion">Kernfusion</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Hawking-Strahlung" alt="Hawking-Strahlung" title="Hawking-Strahlung" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Hawking-Strahlung">Hawking-Strahlung</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Stephen_Hawking" alt="Stephen Hawking" title="Stephen Hawking" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Stephen_Hawking">Stephen Hawking</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Quasar" alt="Quasar" title="Quasar" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Quasar">Quasar</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Jet_(Astronomie)" alt="Jet (Astronomie)" title="Jet (Astronomie)" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Jet_(Astronomie)">Jet (Astronomie)</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Gravitationswelle" alt="Gravitationswelle" title="Gravitationswelle" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Gravitationswelle">Gravitationswelle</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://en.wikipedia.org/wiki/Binary_black_hole" alt="Binary black hole" title="Binary black hole" /><a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Binary_black_hole">Binary black hole</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Halo_(Lichteffekt)" alt="Halo (Lichteffekt)" title="Halo (Lichteffekt)" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Halo_(Lichteffekt)">Halo (Lichteffekt)</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Event_Horizon_Telescope" alt="Event Horizon Telescope" title="Event Horizon Telescope" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Event_Horizon_Telescope">Event Horizon Telescope</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Heino_Falcke_(Astronom)" alt="Heino Falcke (Astronom)" title="Heino Falcke (Astronom)" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Heino_Falcke_(Astronom)">Heino Falcke (Astronom)</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Europ%C3%A4ischer_Forschungsrat" alt="Europäischer Forschungsrat" title="Europäischer Forschungsrat" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Europ%C3%A4ischer_Forschungsrat">Europäischer Forschungsrat</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Very_Long_Baseline_Interferometry" alt="Very Long Baseline Interferometry" title="Very Long Baseline Interferometry" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Very_Long_Baseline_Interferometry">Very Long Baseline Interferometry</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Messier_87" alt="Messier 87" title="Messier 87" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Messier_87">Messier 87</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Virgo-Galaxienhaufen" alt="Virgo-Galaxienhaufen" title="Virgo-Galaxienhaufen" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Virgo-Galaxienhaufen">Virgo-Galaxienhaufen</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Virgo-Superhaufen" alt="Virgo-Superhaufen" title="Virgo-Superhaufen" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Virgo-Superhaufen">Virgo-Superhaufen</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/MIT_Haystack_Observatory" alt="MIT Haystack Observatory" title="MIT Haystack Observatory" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/MIT_Haystack_Observatory">MIT Haystack Observatory</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Blade_Runner" alt="Blade Runner" title="Blade Runner" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Blade_Runner">Blade Runner</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Apertur" alt="Apertur" title="Apertur" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Apertur">Apertur</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/RadioAstron" alt="RadioAstron" title="RadioAstron" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/RadioAstron">RadioAstron</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://xkcd.com/2135/" alt="xkcd: M87 Black Hole Size Comparison" title="xkcd: M87 Black Hole Size Comparison" /><a href="https://xkcd.com/2135/">xkcd: M87 Black Hole Size Comparison</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Heliosph%C3%A4re" alt="Heliosphäre" title="Heliosphäre" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Heliosph%C3%A4re">Heliosphäre</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Newtonsches_Gravitationsgesetz" alt="Newtonsches Gravitationsgesetz" title="Newtonsches Gravitationsgesetz" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Newtonsches_Gravitationsgesetz">Newtonsches Gravitationsgesetz</a></li>    </ul>
</div>    
    
</div>
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
</p>
]]></content:encoded>
      <psc:chapters xmlns:psc="http://podlove.org/simple-chapters" version="1.2">
        <psc:chapter start="00:00:00.000" title="Intro"/>
        <psc:chapter start="00:00:33.909" title="Begrüßung"/>
        <psc:chapter start="00:01:55.638" title="Persönlicher Hintergrund"/>
        <psc:chapter start="00:04:22.691" title="Radioastronomie"/>
        <psc:chapter start="00:12:28.462" title="Gravitationswellenastronomie"/>
        <psc:chapter start="00:15:38.381" title="Mythos Schwarzes Loch"/>
        <psc:chapter start="00:23:04.060" title="Das Zentrum der Milchstraße"/>
        <psc:chapter start="00:27:22.340" title="Sternenbildung"/>
        <psc:chapter start="00:36:32.614" title="Wie ein Schwarzes Loch entsteht"/>
        <psc:chapter start="00:41:24.496" title="Fall in ein Schwarzes Loch"/>
        <psc:chapter start="00:45:34.612" title="Realität der Singularität"/>
        <psc:chapter start="00:51:36.015" title="Wo entstehen Schwarze Löcher?"/>
        <psc:chapter start="01:03:10.815" title="Event Horizon Telescope"/>
        <psc:chapter start="01:10:41.921" title="Genese des Projekts"/>
        <psc:chapter start="01:18:08.987" title="Beobachtung und Bildgewinnung"/>
        <psc:chapter start="01:32:03.357" title="Zukunft des Projekts"/>
        <psc:chapter start="01:35:18.502" title="Erforschung aus dem Orbit"/>
        <psc:chapter start="01:40:44.261" title="Das Bild des Schwarzen Lochs"/>
        <psc:chapter start="01:49:24.071" title="Ausklang"/>
      </psc:chapters>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2019/05/11/rz074-schwarze-loecher/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2019/05/11/rz074-schwarze-loecher/?podlove_transcript=webvtt" type="text/vtt"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2019/05/11/rz074-schwarze-loecher/?podlove_transcript=json_podcastindex" type="application/json"/>
      <itunes:season>2</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Michael Kramer</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2019/05/michael-kramer.jpg" role="guest">Michael Kramer</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ073 IceCube Neutrino Observatory</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2018/06/06/rz073-icecube/</link>
      <pubDate>Tue, 05 Jun 2018 23:13:21 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">podlove-2018-06-02t10:36:17+00:00-3169b3c629b9654</guid>
      <description><![CDATA[Neben der Vermessung der Welt durch die Beobachtung von Licht- und anderer elektromagnetischer Strahlung fügte die jüngst geglückte Messung von Gravitationswellen eine neue astronomische Disziplin dem wissenschaftlichen Werkzeugkasten hinzu. Doch auch eine weiterer Ansatz könnte das zur Verfügung stehenden Instrumentarium künftig noch erweitern: schon zwei Jahre vorher gelang es dem IceCube-Experiment am Südpol erstmalig kosmische Neutrinostrahlung nachzuweisen und wie die Gravitationswellen könnte diese Methode einen ganz neuen Blick auf das Universum eröffnen, der mit klassischen Methoden nicht möglich ist bzw. diese in Kombination noch weiter verbessern.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2018/06/06/rz073-icecube/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/2674/s/feed/c/mp3/rz073-icecube.mp3" length="58841084" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>01:37:58</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Das Experiment am Südpol zur Messung kosmischer Neutrinostrahlung</itunes:subtitle>
      <itunes:title>IceCube Neutrino Observatory</itunes:title>
      <itunes:episode>73</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Neben der Vermessung der Welt durch die Beobachtung von Licht- und anderer elektromagnetischer Strahlung fügte die jüngst geglückte Messung von Gravitationswellen eine neue astronomische Disziplin dem wissenschaftlichen Werkzeugkasten hinzu. Doch auch eine weiterer Ansatz könnte das zur Verfügung stehenden Instrumentarium künftig noch erweitern: schon zwei Jahre vorher gelang es dem IceCube-Experiment am Südpol erstmalig kosmische Neutrinostrahlung nachzuweisen und wie die Gravitationswellen könnte diese Methode einen ganz neuen Blick auf das Universum eröffnen, der mit klassischen Methoden nicht möglich ist bzw. diese in Kombination noch weiter verbessern.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz073-icecube.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[<p>



<div style="clear: both">
<p><strong>Das Experiment am Südpol zur Messung kosmischer Neutrinostrahlung</strong></p>
    <p>
        <a href="https://raumzeit-podcast.de/2018/06/06/rz073-icecube/">
            
<img decoding="async" class="episode_image_cover" title="IceCube Neutrino Observatory" width="200" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3037332d696365637562652e636f7665722e6a7067/200/0/0/icecube-neutrino-observatory" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3037332d696365637562652e636f7665722e6a7067/200/0/0/icecube-neutrino-observatory 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3037332d696365637562652e636f7665722e6a7067/400/0/0/icecube-neutrino-observatory 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3037332d696365637562652e636f7665722e6a7067/600/0/0/icecube-neutrino-observatory 3x"/>

        </a>
        Neben der Vermessung der Welt durch die Beobachtung von Licht- und anderer elektromagnetischer Strahlung fügte die jüngst geglückte Messung von Gravitationswellen eine neue astronomische Disziplin dem wissenschaftlichen Werkzeugkasten hinzu. Doch auch eine weiterer Ansatz könnte das zur Verfügung stehenden Instrumentarium künftig noch erweitern: schon zwei Jahre vorher gelang es dem IceCube-Experiment am Südpol erstmalig kosmische Neutrinostrahlung nachzuweisen und wie die Gravitationswellen könnte diese Methode einen ganz neuen Blick auf das Universum eröffnen, der mit klassischen Methoden nicht möglich ist bzw. diese in Kombination noch weiter verbessern.
    </p>
</div>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
1 Stunde


37 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    02.06.2018
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Marcel Usner" title="Marcel Usner" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323031382f30362f6d617263656c2d75736e65722e6a7067/128/0/0/marcel-usner" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323031382f30362f6d617263656c2d75736e65722e6a7067/128/0/0/marcel-usner 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323031382f30362f6d617263656c2d75736e65722e6a7067/256/0/0/marcel-usner 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323031382f30362f6d617263656c2d75736e65722e6a7067/384/0/0/marcel-usner 3x"/>


<br/>
<strong>Marcel Usner</strong>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>


Ich spreche mit Marcel Usner, Doktorand und wissenschaftlicher Mitarbeiter am Deutschen &nbsp;Elektronen-Synchroton in Zeuthen über das Wesen der Elementarteilchen im allgemeinen und der Neutrinos insbesondere und über seine Arbeit am IceCube-Experiment. Wir diskutieren die Vorläufer des Experiments und seinen Aufbau und auf welche Weise hier Messungen überhaupt vorgenommen werden und welche Ergebnisse bisher schon produziert werden konnten bzw. welche Erkenntnisse künftig noch gewonnen werden könnten.
    <hr/>

    <div style="display: flex; margin-right: 20px">
        <div class="transcript-logo">
                    </div>
        <div class="transcript-text" style="flex: 1; margin-left: 20px;">
            <p>
                Für diese Episode von Raumzeit liegt auch ein <strong>vollständiges Transkript</strong>
                mit Zeitmarken und Sprecheridentifikation vor.
            </p>
            <p>
                Bitte beachten: das Transkript wurde automatisiert erzeugt und wurde nicht nachträglich gegengelesen oder korrigiert.
                Dieser Prozess ist nicht sonderlich genau und das Ergebnis enthält daher mit Sicherheit eine Reihe von Fehlern.
                Im Zweifel gilt immer das in der Sendung aufgezeichnete gesprochene Wort.
                Formate:
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2018/06/06/rz073-icecube/?podlove_template_page=episode-transcript-html" download="rz073-icecube.transcript.html">HTML</a>,
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2018/06/06/rz073-icecube/?podlove_transcript=webvtt" download="rz073-icecube.transcript.vtt">WEBVTT</a>.
            </p>
        </div>
    </div>

    

    <hr/>
    

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    <div class='osfx-shownote-block'><div class='glossary'>
            <h2>Glossar</h2>
    <ul>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Deutsches_Elektronen-Synchrotron" alt="Deutsches Elektronen-Synchrotron – Wikipedia" title="Deutsches Elektronen-Synchrotron – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Deutsches_Elektronen-Synchrotron">Deutsches Elektronen-Synchrotron – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Astronomie" alt="Astronomie – Wikipedia" title="Astronomie – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Astronomie">Astronomie – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Astroteilchenphysik" alt="Astroteilchenphysik – Wikipedia" title="Astroteilchenphysik – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Astroteilchenphysik">Astroteilchenphysik – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Atom" alt="Atom – Wikipedia" title="Atom – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Atom">Atom – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Proton" alt="Proton – Wikipedia" title="Proton – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Proton">Proton – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Neutron" alt="Neutron – Wikipedia" title="Neutron – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Neutron">Neutron – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Quark_(Physik)" alt="Quark (Physik) – Wikipedia" title="Quark (Physik) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Quark_(Physik)">Quark (Physik) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Gluon" alt="Gluon – Wikipedia" title="Gluon – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Gluon">Gluon – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Elementarteilchen" alt="Elementarteilchen – Wikipedia" title="Elementarteilchen – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Elementarteilchen">Elementarteilchen – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Teilchenbeschleuniger" alt="Teilchenbeschleuniger – Wikipedia" title="Teilchenbeschleuniger – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Teilchenbeschleuniger">Teilchenbeschleuniger – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Fundamentale_Wechselwirkung" alt="Fundamentale Wechselwirkung – Wikipedia" title="Fundamentale Wechselwirkung – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Fundamentale_Wechselwirkung">Fundamentale Wechselwirkung – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Halbwertszeit" alt="Halbwertszeit – Wikipedia" title="Halbwertszeit – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Halbwertszeit">Halbwertszeit – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Elektron" alt="Elektron – Wikipedia" title="Elektron – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Elektron">Elektron – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Angeregter_Zustand" alt="Angeregter Zustand – Wikipedia" title="Angeregter Zustand – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Angeregter_Zustand">Angeregter Zustand – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Standardmodell" alt="Standardmodell – Wikipedia" title="Standardmodell – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Standardmodell">Standardmodell – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Spin" alt="Spin – Wikipedia" title="Spin – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Spin">Spin – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Masse_(Physik)" alt="Masse (Physik) – Wikipedia" title="Masse (Physik) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Masse_(Physik)">Masse (Physik) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Ladung_(Physik)" alt="Ladung (Physik) – Wikipedia" title="Ladung (Physik) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Ladung_(Physik)">Ladung (Physik) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Austauschteilchen" alt="Austauschteilchen – Wikipedia" title="Austauschteilchen – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Austauschteilchen">Austauschteilchen – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Photon" alt="Photon – Wikipedia" title="Photon – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Photon">Photon – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Gravitation" alt="Gravitation – Wikipedia" title="Gravitation – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Gravitation">Gravitation – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Higgs-Boson" alt="Higgs-Boson – Wikipedia" title="Higgs-Boson – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Higgs-Boson">Higgs-Boson – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Neutrino" alt="Neutrino – Wikipedia" title="Neutrino – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Neutrino">Neutrino – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Myon" alt="Myon – Wikipedia" title="Myon – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Myon">Myon – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/%CE%A4-Lepton" alt="τ-Lepton – Wikipedia" title="τ-Lepton – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/%CE%A4-Lepton">τ-Lepton – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Wolfgang_Pauli" alt="Wolfgang Pauli – Wikipedia" title="Wolfgang Pauli – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Wolfgang_Pauli">Wolfgang Pauli – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Schwache_Wechselwirkung" alt="Schwache Wechselwirkung – Wikipedia" title="Schwache Wechselwirkung – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Schwache_Wechselwirkung">Schwache Wechselwirkung – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Blasenkammer" alt="Blasenkammer – Wikipedia" title="Blasenkammer – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Blasenkammer">Blasenkammer – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Kosmische_Strahlung" alt="Kosmische Strahlung – Wikipedia" title="Kosmische Strahlung – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Kosmische_Strahlung">Kosmische Strahlung – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Antares_(Neutrinoteleskop)" alt="Antares (Neutrinoteleskop) – Wikipedia" title="Antares (Neutrinoteleskop) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Antares_(Neutrinoteleskop)">Antares (Neutrinoteleskop) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Antarctic_Muon_And_Neutrino_Detector_Array" alt="Antarctic Muon And Neutrino Detector Array – Wikipedia" title="Antarctic Muon And Neutrino Detector Array – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Antarctic_Muon_And_Neutrino_Detector_Array">Antarctic Muon And Neutrino Detector Array – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/IceCube" alt="IceCube – Wikipedia" title="IceCube – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/IceCube">IceCube – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Tscherenkow-Strahlung" alt="Tscherenkow-Strahlung – Wikipedia" title="Tscherenkow-Strahlung – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Tscherenkow-Strahlung">Tscherenkow-Strahlung – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/S%C3%BCdpol" alt="Südpol – Wikipedia" title="Südpol – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/S%C3%BCdpol">Südpol – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/McMurdo-Station" alt="McMurdo-Station – Wikipedia" title="McMurdo-Station – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/McMurdo-Station">McMurdo-Station – Wikipedia</a></li>    </ul>
</div>    
    
</div>
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
</p>
]]></content:encoded>
      <psc:chapters xmlns:psc="http://podlove.org/simple-chapters" version="1.2">
        <psc:chapter start="00:00:00.000" title="Intro"/>
        <psc:chapter start="00:00:34.230" title="Begrüßung"/>
        <psc:chapter start="00:01:30.622" title="Vorstellung"/>
        <psc:chapter start="00:04:37.100" title="DESY"/>
        <psc:chapter start="00:05:20.313" title="Elementarteilchen"/>
        <psc:chapter start="00:26:06.531" title="Neutrinos"/>
        <psc:chapter start="00:37:14.794" title="Kosmische Strahlung"/>
        <psc:chapter start="00:43:12.291" title="Neutrino-Experimente"/>
        <psc:chapter start="00:51:33.929" title="IceCube"/>
        <psc:chapter start="01:09:05.448" title="IceCube Ergebnisse"/>
        <psc:chapter start="01:11:22.774" title="Neutrino-Astronomie"/>
        <psc:chapter start="01:16:15.051" title="Suchen im Datenheuhaufen"/>
        <psc:chapter start="01:26:51.045" title="Am Südpol"/>
        <psc:chapter start="01:31:42.092" title="IceCube Zukunft"/>
        <psc:chapter start="01:35:22.606" title="Ausklang"/>
      </psc:chapters>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2018/06/06/rz073-icecube/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2018/06/06/rz073-icecube/?podlove_transcript=webvtt" type="text/vtt"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2018/06/06/rz073-icecube/?podlove_transcript=json_podcastindex" type="application/json"/>
      <itunes:season>2</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Marcel Usner</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2018/06/marcel-usner.jpg" role="guest">Marcel Usner</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ072 Die Zukunft der Raumfahrt</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2018/04/26/rz072-die-zukunft-der-raumfahrt/</link>
      <pubDate>Thu, 26 Apr 2018 19:42:01 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">podlove-2018-04-15t00:44:35+00:00-dc19e95b1fbfc09</guid>
      <description><![CDATA[Die bemannte Raumfahrt beschränkt sich derzeit auf die Forschung auf der Internationalen Raumstation und deren Wartung. Doch es zeichnet sich ab, dass künftig komplett neue Missionen starten werden. Wir sprechen über die Möglichkeiten und Herausforderungen vor denen die bemannte Raumfahrt steht, welche Rolle der Mond vermutlich spielen wird und mit welchen neu zu entwickelnden Technologien und Prozessen eine Reise zum Mars (und zurück) realisierbar wäre. Dazu kommen auch ganz neue Bedrohungen auf die Raumfahrt zu: im Kontext der notwendigen künftigen Entsorgung von Weltraumschrott spielen auch militärische Aspekte mit rein.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2018/04/26/rz072-die-zukunft-der-raumfahrt/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/2657/s/feed/c/mp3/rz072-die-zukunft-der-raumfahrt.mp3" length="43393399" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>01:12:13</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Der Mond und Mars im Fokus der bemannten Raumfahrt</itunes:subtitle>
      <itunes:title>Die Zukunft der Raumfahrt</itunes:title>
      <itunes:episode>72</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Die bemannte Raumfahrt beschränkt sich derzeit auf die Forschung auf der Internationalen Raumstation und deren Wartung. Doch es zeichnet sich ab, dass künftig komplett neue Missionen starten werden. Wir sprechen über die Möglichkeiten und Herausforderungen vor denen die bemannte Raumfahrt steht, welche Rolle der Mond vermutlich spielen wird und mit welchen neu zu entwickelnden Technologien und Prozessen eine Reise zum Mars (und zurück) realisierbar wäre. Dazu kommen auch ganz neue Bedrohungen auf die Raumfahrt zu: im Kontext der notwendigen künftigen Entsorgung von Weltraumschrott spielen auch militärische Aspekte mit rein.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz072-die-zukunft-der-raumfahrt.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[<p>



<div style="clear: both">
<p><strong>Der Mond und Mars im Fokus der bemannten Raumfahrt</strong></p>
    <p>
        <a href="https://raumzeit-podcast.de/2018/04/26/rz072-die-zukunft-der-raumfahrt/">
            
<img decoding="async" class="episode_image_cover" title="Die Zukunft der Raumfahrt" width="200" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3037322d6469652d7a756b756e66742d6465722d7261756d66616872742e636f7665722e6a7067/200/0/0/die-zukunft-der-raumfahrt" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3037322d6469652d7a756b756e66742d6465722d7261756d66616872742e636f7665722e6a7067/200/0/0/die-zukunft-der-raumfahrt 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3037322d6469652d7a756b756e66742d6465722d7261756d66616872742e636f7665722e6a7067/400/0/0/die-zukunft-der-raumfahrt 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3037322d6469652d7a756b756e66742d6465722d7261756d66616872742e636f7665722e6a7067/600/0/0/die-zukunft-der-raumfahrt 3x"/>

        </a>
        Die bemannte Raumfahrt beschränkt sich derzeit auf die Forschung auf der Internationalen Raumstation und deren Wartung. Doch es zeichnet sich ab, dass künftig komplett neue Missionen starten werden. Wir sprechen über die Möglichkeiten und Herausforderungen vor denen die bemannte Raumfahrt steht, welche Rolle der Mond vermutlich spielen wird und mit welchen neu zu entwickelnden Technologien und Prozessen eine Reise zum Mars (und zurück) realisierbar wäre. Dazu kommen auch ganz neue Bedrohungen auf die Raumfahrt zu: im Kontext der notwendigen künftigen Entsorgung von Weltraumschrott spielen auch militärische Aspekte mit rein.
    </p>
</div>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
1 Stunde


12 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    13.04.2018
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Matthias Maurer" title="Matthias Maurer" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323031382f30342f4d617474686961735f4d61757265722d333030783239382e6a7067/128/0/0/matthias-maurer" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323031382f30342f4d617474686961735f4d61757265722d333030783239382e6a7067/128/0/0/matthias-maurer 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323031382f30342f4d617474686961735f4d61757265722d333030783239382e6a7067/256/0/0/matthias-maurer 2x"/>


<br/>
<strong>Matthias Maurer</strong>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>


Matthias Maurer ist der neueste Zugang beim Europäischen Astronautenteams und wird künftig an Missionen teilnehmen. Mit seinem Hintergrund als Werkstoffwissenschaftler hat er eine interessante Perspektive auf die erforderlichen Entwicklungen in der Raumfahrt.
    <hr/>

    <div style="display: flex; margin-right: 20px">
        <div class="transcript-logo">
                    </div>
        <div class="transcript-text" style="flex: 1; margin-left: 20px;">
            <p>
                Für diese Episode von Raumzeit liegt auch ein <strong>vollständiges Transkript</strong>
                mit Zeitmarken und Sprecheridentifikation vor.
            </p>
            <p>
                Bitte beachten: das Transkript wurde automatisiert erzeugt und wurde nicht nachträglich gegengelesen oder korrigiert.
                Dieser Prozess ist nicht sonderlich genau und das Ergebnis enthält daher mit Sicherheit eine Reihe von Fehlern.
                Im Zweifel gilt immer das in der Sendung aufgezeichnete gesprochene Wort.
                Formate:
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2018/04/26/rz072-die-zukunft-der-raumfahrt/?podlove_template_page=episode-transcript-html" download="rz072-die-zukunft-der-raumfahrt.transcript.html">HTML</a>,
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2018/04/26/rz072-die-zukunft-der-raumfahrt/?podlove_transcript=webvtt" download="rz072-die-zukunft-der-raumfahrt.transcript.vtt">WEBVTT</a>.
            </p>
        </div>
    </div>

    

    <hr/>
    

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    <div class='osfx-shownote-block'><div class='glossary'>
            <h2>Glossar</h2>
    <ul>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Matthias_Maurer" alt="Matthias Maurer – Wikipedia" title="Matthias Maurer – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Matthias_Maurer">Matthias Maurer – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Samantha_Cristoforetti" alt="Samantha Cristoforetti – Wikipedia" title="Samantha Cristoforetti – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Samantha_Cristoforetti">Samantha Cristoforetti – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Europ%C3%A4isches_Astronautenzentrum" alt="Europäisches Astronautenzentrum – Wikipedia" title="Europäisches Astronautenzentrum – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Europ%C3%A4isches_Astronautenzentrum">Europäisches Astronautenzentrum – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Centre_Spatial_Guyanais" alt="Centre Spatial Guyanais – Wikipedia" title="Centre Spatial Guyanais – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Centre_Spatial_Guyanais">Centre Spatial Guyanais – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Ariane_5" alt="Ariane 5 – Wikipedia" title="Ariane 5 – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Ariane_5">Ariane 5 – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Ariane_6" alt="Ariane 6 – Wikipedia" title="Ariane 6 – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Ariane_6">Ariane 6 – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Sojus_(Raumschiff)" alt="Sojus (Raumschiff) – Wikipedia" title="Sojus (Raumschiff) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Sojus_(Raumschiff)">Sojus (Raumschiff) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Tiangong_2" alt="Tiangong 2 – Wikipedia" title="Tiangong 2 – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Tiangong_2">Tiangong 2 – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Materialwissenschaft_und_Werkstofftechnik" alt="Materialwissenschaft und Werkstofftechnik – Wikipedia" title="Materialwissenschaft und Werkstofftechnik – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Materialwissenschaft_und_Werkstofftechnik">Materialwissenschaft und Werkstofftechnik – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/RWTH_Aachen" alt="RWTH Aachen – Wikipedia" title="RWTH Aachen – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/RWTH_Aachen">RWTH Aachen – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/3D-Druck" alt="3D-Druck – Wikipedia" title="3D-Druck – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/3D-Druck">3D-Druck – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Sintern" alt="Sintern – Wikipedia" title="Sintern – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Sintern">Sintern – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Apollo_13" alt="Apollo 13 – Wikipedia" title="Apollo 13 – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Apollo_13">Apollo 13 – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Mond" alt="Mond – Wikipedia" title="Mond – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Mond">Mond – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Mars_(Planet)" alt="Mars (Planet) – Wikipedia" title="Mars (Planet) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Mars_(Planet)">Mars (Planet) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Mikrometeorit" alt="Mikrometeorit – Wikipedia" title="Mikrometeorit – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Mikrometeorit">Mikrometeorit – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Apollo_18" alt="Apollo 18 – Wikipedia" title="Apollo 18 – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Apollo_18">Apollo 18 – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Apollo_19" alt="Apollo 19 – Wikipedia" title="Apollo 19 – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Apollo_19">Apollo 19 – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Apollo_20" alt="Apollo 20 – Wikipedia" title="Apollo 20 – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Apollo_20">Apollo 20 – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Per_Anhalter_durch_die_Galaxis" alt="Per Anhalter durch die Galaxis – Wikipedia" title="Per Anhalter durch die Galaxis – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Per_Anhalter_durch_die_Galaxis">Per Anhalter durch die Galaxis – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Orion_(Raumschiff)" alt="Orion (Raumschiff) – Wikipedia" title="Orion (Raumschiff) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Orion_(Raumschiff)">Orion (Raumschiff) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/SpaceX" alt="SpaceX – Wikipedia" title="SpaceX – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/SpaceX">SpaceX – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Blue_Origin" alt="Blue Origin – Wikipedia" title="Blue Origin – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Blue_Origin">Blue Origin – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://xkcd.com/681/" alt="xkcd: Gravity Wells" title="xkcd: Gravity Wells" /><a href="https://xkcd.com/681/">xkcd: Gravity Wells</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Regolith" alt="Regolith – Wikipedia" title="Regolith – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Regolith">Regolith – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Google_Lunar_X-Prize" alt="Google Lunar X-Prize – Wikipedia" title="Google Lunar X-Prize – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Google_Lunar_X-Prize">Google Lunar X-Prize – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Interkosmos" alt="Interkosmos – Wikipedia" title="Interkosmos – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Interkosmos">Interkosmos – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Internationale_Raumstation" alt="Internationale Raumstation – Wikipedia" title="Internationale Raumstation – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Internationale_Raumstation">Internationale Raumstation – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Weltraumm%C3%BCll" alt="Weltraummüll – Wikipedia" title="Weltraummüll – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Weltraumm%C3%BCll">Weltraummüll – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://www.esa.int/ger/ESA_in_your_country/Germany/Jan_Woerner_Moon_Village_-_Menschen_und_Roboter_gemeinsam_auf_dem_Mond" alt="Jan Wörner: Moon Village - Menschen und Roboter gemeinsam auf dem Mond" title="Jan Wörner: Moon Village - Menschen und Roboter gemeinsam auf dem Mond" /><a href="https://www.esa.int/ger/ESA_in_your_country/Germany/Jan_Woerner_Moon_Village_-_Menschen_und_Roboter_gemeinsam_auf_dem_Mond">Jan Wörner: Moon Village - Menschen und Roboter gemeinsam auf dem Mond</a></li>    </ul>
</div>    
    
</div>
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
</p>
]]></content:encoded>
      <psc:chapters xmlns:psc="http://podlove.org/simple-chapters" version="1.2">
        <psc:chapter start="00:00:00.000" title="Intro"/>
        <psc:chapter start="00:00:40.340" title="Begrüßung"/>
        <psc:chapter start="00:01:18.715" title="Vorstellung"/>
        <psc:chapter start="00:05:27.092" title="Persönlicher Hintergrund"/>
        <psc:chapter start="00:08:01.516" title="3D Drucker im All"/>
        <psc:chapter start="00:15:44.866" title="Neues Interesse am Mond"/>
        <psc:chapter start="00:24:54.346" title="Der Mond als Plattform"/>
        <psc:chapter start="00:39:04.276" title="Projekt Luna"/>
        <psc:chapter start="00:43:26.431" title="Kommerzielle Raumfahrt"/>
        <psc:chapter start="00:47:03.373" title="Die Rolle Chinas und die Zukunft der ISS"/>
        <psc:chapter start="00:55:08.881" title="Den Zugang zum Weltraum sichern"/>
        <psc:chapter start="01:01:15.415" title="Wünsch Dir was"/>
        <psc:chapter start="01:08:20.418" title="Auf zum Mars"/>
        <psc:chapter start="01:09:44.772" title="Ausklang"/>
      </psc:chapters>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2018/04/26/rz072-die-zukunft-der-raumfahrt/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2018/04/26/rz072-die-zukunft-der-raumfahrt/?podlove_transcript=webvtt" type="text/vtt"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2018/04/26/rz072-die-zukunft-der-raumfahrt/?podlove_transcript=json_podcastindex" type="application/json"/>
      <itunes:season>2</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Matthias Maurer</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2018/04/Matthias_Maurer-300x298.jpg" role="guest">Matthias Maurer</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ071 Asteroidenabwehr</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2018/03/14/rz071-asteroidenabwehr/</link>
      <pubDate>Wed, 14 Mar 2018 10:00:52 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">podlove-2018-02-26t11:28:31+00:00-2eeb9ca6a27bb2e</guid>
      <description><![CDATA[Die Erde ist ein zartes Pflänzchen im All, wird aber durch ihr Magnetfeld und die Atmosphäre gut vor den täglichen Einflüssen der Sonne und kleinerer Meteoriten gut geschützt. Doch wie sich regelmäßig zeigt, sind größere Asteroiden ein potentielles Problem. Schon oft haben Asteroiden in der Vergangenheit der Erde mit ihren Einschlägen kleine und große Katastrophen ausgelöst. Wie gehen wir als Menschheit damit um und welche Möglichkeiten bietet unsere Technik, einem möglicherweise in der Zukunft drohenden Einschlag eines größeren Himmelskörpers zu begegnen?]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2018/03/14/rz071-asteroidenabwehr/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/2639/s/feed/c/mp3/rz071-asteroidenabwehr.mp3" length="47005239" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>01:18:17</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Die Bedrohung der Erde aus dem All und was dagegen getan wird</itunes:subtitle>
      <itunes:title>Asteroidenabwehr</itunes:title>
      <itunes:episode>71</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Die Erde ist ein zartes Pflänzchen im All, wird aber durch ihr Magnetfeld und die Atmosphäre gut vor den täglichen Einflüssen der Sonne und kleinerer Meteoriten gut geschützt. Doch wie sich regelmäßig zeigt, sind größere Asteroiden ein potentielles Problem. Schon oft haben Asteroiden in der Vergangenheit der Erde mit ihren Einschlägen kleine und große Katastrophen ausgelöst. Wie gehen wir als Menschheit damit um und welche Möglichkeiten bietet unsere Technik, einem möglicherweise in der Zukunft drohenden Einschlag eines größeren Himmelskörpers zu begegnen?]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz071-asteroidenabwehr.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[<p>



<div style="clear: both">
<p><strong>Die Bedrohung der Erde aus dem All und was dagegen getan wird</strong></p>
    <p>
        <a href="https://raumzeit-podcast.de/2018/03/14/rz071-asteroidenabwehr/">
            
<img decoding="async" class="episode_image_cover" title="Asteroidenabwehr" width="200" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3037312d61737465726f6964656e6162776568722e636f7665722e6a7067/200/0/0/asteroidenabwehr" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3037312d61737465726f6964656e6162776568722e636f7665722e6a7067/200/0/0/asteroidenabwehr 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3037312d61737465726f6964656e6162776568722e636f7665722e6a7067/400/0/0/asteroidenabwehr 2x"/>

        </a>
        Die Erde ist ein zartes Pflänzchen im All, wird aber durch ihr Magnetfeld und die Atmosphäre gut vor den täglichen Einflüssen der Sonne und kleinerer Meteoriten gut geschützt. Doch wie sich regelmäßig zeigt, sind größere Asteroiden ein potentielles Problem. Schon oft haben Asteroiden in der Vergangenheit der Erde mit ihren Einschlägen kleine und große Katastrophen ausgelöst. Wie gehen wir als Menschheit damit um und welche Möglichkeiten bietet unsere Technik, einem möglicherweise in der Zukunft drohenden Einschlag eines größeren Himmelskörpers zu begegnen?
    </p>
</div>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
1 Stunde


18 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    07.02.2018
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Rüdiger Jehn" title="Rüdiger Jehn" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323031382f30322f72756564696765722d6a65686e2d6672656967657374656c6c742e6a7067/128/0/0/ruediger-jehn"/>


<br/>
<strong>Rüdiger Jehn</strong>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>


Wir sprechen mit Rüdiger Jehn, Missionsanalyst der Europäischen Raumfahrtagentur ESA beim ESOC in Darmstadt. Er arbeitet im Bereich Space Situational Awareness, der sich mit Weltraumwetter, Weltraumschrott und Asteroiden in potentieller Erdnähe befasst.
    <hr/>

    <div style="display: flex; margin-right: 20px">
        <div class="transcript-logo">
                    </div>
        <div class="transcript-text" style="flex: 1; margin-left: 20px;">
            <p>
                Für diese Episode von Raumzeit liegt auch ein <strong>vollständiges Transkript</strong>
                mit Zeitmarken und Sprecheridentifikation vor.
            </p>
            <p>
                Bitte beachten: das Transkript wurde automatisiert erzeugt und wurde nicht nachträglich gegengelesen oder korrigiert.
                Dieser Prozess ist nicht sonderlich genau und das Ergebnis enthält daher mit Sicherheit eine Reihe von Fehlern.
                Im Zweifel gilt immer das in der Sendung aufgezeichnete gesprochene Wort.
                Formate:
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2018/03/14/rz071-asteroidenabwehr/?podlove_template_page=episode-transcript-html" download="rz071-asteroidenabwehr.transcript.html">HTML</a>,
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2018/03/14/rz071-asteroidenabwehr/?podlove_transcript=webvtt" download="rz071-asteroidenabwehr.transcript.vtt">WEBVTT</a>.
            </p>
        </div>
    </div>

    

    <hr/>
    

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    <div class='osfx-shownote-block'><div class='glossary'>
            <h2>Glossar</h2>
    <ul>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Technische_Universit%C3%A4t_Darmstadt" alt="Technische Universität Darmstadt – Wikipedia" title="Technische Universität Darmstadt – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Technische_Universit%C3%A4t_Darmstadt">Technische Universität Darmstadt – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/BepiColombo" alt="BepiColombo – Wikipedia" title="BepiColombo – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/BepiColombo">BepiColombo – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://www.esa.int/Our_Activities/Operations/Space_Situational_Awareness/ESA_s_bug-eyed_telescope_to_spot_risky_asteroids" alt="ESA’s bug-eyed telescope to spot risky asteroids / Space Situational Awareness / Operations / Our Activities / ESA" title="ESA’s bug-eyed telescope to spot risky asteroids / Space Situational Awareness / Operations / Our Activities / ESA" /><a href="http://www.esa.int/Our_Activities/Operations/Space_Situational_Awareness/ESA_s_bug-eyed_telescope_to_spot_risky_asteroids">ESA’s bug-eyed telescope to spot risky asteroids / Space Situational Awareness / Operations / Our Activities / ESA</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/OHB" alt="OHB – Wikipedia" title="OHB – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/OHB">OHB – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Europ%C3%A4ische_S%C3%BCdsternwarte" alt="Europäische Südsternwarte – Wikipedia" title="Europäische Südsternwarte – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Europ%C3%A4ische_S%C3%BCdsternwarte">Europäische Südsternwarte – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Asteroideng%C3%BCrtel" alt="Asteroidengürtel – Wikipedia" title="Asteroidengürtel – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Asteroideng%C3%BCrtel">Asteroidengürtel – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Oortsche_Wolke" alt="Oortsche Wolke – Wikipedia" title="Oortsche Wolke – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Oortsche_Wolke">Oortsche Wolke – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/2012_TC4" alt="2012 TC4 – Wikipedia" title="2012 TC4 – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/2012_TC4">2012 TC4 – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Meteor_von_Tscheljabinsk" alt="Meteor von Tscheljabinsk – Wikipedia" title="Meteor von Tscheljabinsk – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Meteor_von_Tscheljabinsk">Meteor von Tscheljabinsk – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/1I/%CA%BBOumuamua" alt="1I/ʻOumuamua – Wikipedia" title="1I/ʻOumuamua – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/1I/%CA%BBOumuamua">1I/ʻOumuamua – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Interstellar" alt="Interstellar – Wikipedia" title="Interstellar – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Interstellar">Interstellar – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://neo.ssa.esa.int" alt="ESA - NEO Coordination Centre" title="ESA - NEO Coordination Centre" /><a href="http://neo.ssa.esa.int">ESA - NEO Coordination Centre</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://neo.ssa.esa.int/risk-page" alt="‎neo.ssa.esa.int/risk-page" title="‎neo.ssa.esa.int/risk-page" /><a href="http://neo.ssa.esa.int/risk-page">‎neo.ssa.esa.int/risk-page</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Palermo-Skala" alt="Palermo-Skala – Wikipedia" title="Palermo-Skala – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Palermo-Skala">Palermo-Skala – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://neo.ssa.esa.int/close-approaches" alt="Close Approaches - ESA - European Space Agency" title="Close Approaches - ESA - European Space Agency" /><a href="http://neo.ssa.esa.int/close-approaches">Close Approaches - ESA - European Space Agency</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Envisat" alt="Envisat – Wikipedia" title="Envisat – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Envisat">Envisat – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://www.nasa.gov/planetarydefense/dart" alt="Double Asteroid Redirection Test (DART) Mission | NASA" title="Double Asteroid Redirection Test (DART) Mission | NASA" /><a href="https://www.nasa.gov/planetarydefense/dart">Double Asteroid Redirection Test (DART) Mission | NASA</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://www.esa.int/ger/ESA_in_your_country/Germany/AIDA_Die_Abwehr_von_Asteroiden_im_Test" alt="AIDA: Die Abwehr von Asteroiden im Test / Germany / ESA in your country / ESA" title="AIDA: Die Abwehr von Asteroiden im Test / Germany / ESA in your country / ESA" /><a href="http://www.esa.int/ger/ESA_in_your_country/Germany/AIDA_Die_Abwehr_von_Asteroiden_im_Test">AIDA: Die Abwehr von Asteroiden im Test / Germany / ESA in your country / ESA</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Falcon_Heavy_Demonstration_Mission" alt="Falcon Heavy Demonstration Mission – Wikipedia" title="Falcon Heavy Demonstration Mission – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Falcon_Heavy_Demonstration_Mission">Falcon Heavy Demonstration Mission – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Ariane_5" alt="Ariane 5 – Wikipedia" title="Ariane 5 – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Ariane_5">Ariane 5 – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Satellitenkollision_am_10._Februar_2009" alt="Satellitenkollision am 10. Februar 2009 – Wikipedia" title="Satellitenkollision am 10. Februar 2009 – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Satellitenkollision_am_10._Februar_2009">Satellitenkollision am 10. Februar 2009 – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Quiet_Earth_%E2%80%93_Das_letzte_Experiment" alt="Quiet Earth – Das letzte Experiment – Wikipedia" title="Quiet Earth – Das letzte Experiment – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Quiet_Earth_%E2%80%93_Das_letzte_Experiment">Quiet Earth – Das letzte Experiment – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Asteroid_Day" alt="Asteroid Day – Wikipedia" title="Asteroid Day – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Asteroid_Day">Asteroid Day – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Tunguska-Ereignis" alt="Tunguska-Ereignis – Wikipedia" title="Tunguska-Ereignis – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Tunguska-Ereignis">Tunguska-Ereignis – Wikipedia</a></li>    </ul>
</div>    
    
</div>
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
</p>
]]></content:encoded>
      <psc:chapters xmlns:psc="http://podlove.org/simple-chapters" version="1.2">
        <psc:chapter start="00:00:00.000" title="Intro"/>
        <psc:chapter start="00:00:35.150" title="Begrüßung"/>
        <psc:chapter start="00:02:10.869" title="Persönlicher Hintergrund"/>
        <psc:chapter start="00:05:55.533" title="Space Situational Awareness"/>
        <psc:chapter start="00:10:04.280" title="Asteroidenbeoabachtung"/>
        <psc:chapter start="00:18:29.855" title="Meteor von Tscheljabinsk"/>
        <psc:chapter start="00:28:37.983" title="Oumuamua"/>
        <psc:chapter start="00:34:36.778" title="2012 TC4"/>
        <psc:chapter start="00:37:06.627" title="NEO Risk List"/>
        <psc:chapter start="00:41:53.677" title="NEO Close Approaches"/>
        <psc:chapter start="00:45:09.660" title="Abwehrstrategien"/>
        <psc:chapter start="01:04:21.852" title="Bedrohungen für die Raumfahrt"/>
        <psc:chapter start="01:11:24.218" title="Stille Erde"/>
        <psc:chapter start="01:14:05.267" title="Ausklang"/>
      </psc:chapters>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2018/03/14/rz071-asteroidenabwehr/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2018/03/14/rz071-asteroidenabwehr/?podlove_transcript=webvtt" type="text/vtt"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2018/03/14/rz071-asteroidenabwehr/?podlove_transcript=json_podcastindex" type="application/json"/>
      <itunes:season>2</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Rüdiger Jehn</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2018/02/ruediger-jehn-freigestellt.jpg" role="guest">Rüdiger Jehn</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ070 Weltraumrecht</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2018/02/14/rz070-weltraumrecht/</link>
      <pubDate>Wed, 14 Feb 2018 13:33:53 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">podlove-2018-02-14t12:15:15+00:00-a21ed5cb43327b7</guid>
      <description><![CDATA[Das Weltraumrecht bietet den rechtlichen Rahmen für die Erforschung und Nutzung des Weltraums durch Staaten. Entwickelt auf Basis des Völker- und Luftrechts ist das Weltraumrecht ein globales Recht, dass durch die Vereinten Nationen entwickelt und veröffentlicht wurde. Heutzutage steht das Weltraumrecht vor neuen Herausforderungen durch die geplante private Nutzung des Mondes und Asteroiden.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2018/02/14/rz070-weltraumrecht/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/2623/s/feed/c/mp3/rz070-weltraumrecht.mp3" length="37960981" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>01:02:49</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Die rechtlichen Bedingungen der Raumfahrt und die Entwicklung eines globalen Rechtssystems</itunes:subtitle>
      <itunes:title>Weltraumrecht</itunes:title>
      <itunes:episode>70</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Das Weltraumrecht bietet den rechtlichen Rahmen für die Erforschung und Nutzung des Weltraums durch Staaten. Entwickelt auf Basis des Völker- und Luftrechts ist das Weltraumrecht ein globales Recht, dass durch die Vereinten Nationen entwickelt und veröffentlicht wurde. Heutzutage steht das Weltraumrecht vor neuen Herausforderungen durch die geplante private Nutzung des Mondes und Asteroiden.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz070-weltraumrecht.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[<p>



<div style="clear: both">
<p><strong>Die rechtlichen Bedingungen der Raumfahrt und die Entwicklung eines globalen Rechtssystems</strong></p>
    <p>
        <a href="https://raumzeit-podcast.de/2018/02/14/rz070-weltraumrecht/">
            
<img decoding="async" class="episode_image_cover" title="Weltraumrecht" width="200" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3037302d77656c747261756d72656368742e636f7665722e6a7067/200/0/0/weltraumrecht" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3037302d77656c747261756d72656368742e636f7665722e6a7067/200/0/0/weltraumrecht 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3037302d77656c747261756d72656368742e636f7665722e6a7067/400/0/0/weltraumrecht 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3037302d77656c747261756d72656368742e636f7665722e6a7067/600/0/0/weltraumrecht 3x"/>

        </a>
        Das Weltraumrecht bietet den rechtlichen Rahmen für die Erforschung und Nutzung des Weltraums durch Staaten. Entwickelt auf Basis des Völker- und Luftrechts ist das Weltraumrecht ein globales Recht, dass durch die Vereinten Nationen entwickelt und veröffentlicht wurde. Heutzutage steht das Weltraumrecht vor neuen Herausforderungen durch die geplante private Nutzung des Mondes und Asteroiden.
    </p>
</div>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
1 Stunde


2 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    06.02.2018
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Stephan Hobe" title="Stephan Hobe" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323031382f30322f7374657068616e2d686f62652e6a7067/128/0/0/stephan-hobe" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323031382f30322f7374657068616e2d686f62652e6a7067/128/0/0/stephan-hobe 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323031382f30322f7374657068616e2d686f62652e6a7067/256/0/0/stephan-hobe 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323031382f30322f7374657068616e2d686f62652e6a7067/384/0/0/stephan-hobe 3x"/>


<br/>
<strong>Stephan Hobe</strong>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>


Wir sprechen mit dem Leiter des Instituts für Luft- und Weltraumrecht an der Universität Köln, Stephan Hobe. Stephan Hobe begleitet die Ausgestaltung des Weltraumrechts seit vielen Jahren und ist Mitglied in gefühlt allen relevanten internationalen Arbeitsgruppen. Das Institut wird sich als global ausgerichtetes Rechtsinstitut künftig auch mit der Rechtsgestaltung des Internets beschäftigen.

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    <div class='osfx-shownote-block'><div class='glossary'>
            <h2>Glossar</h2>
    <ul>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://www.ilwr.jura.uni-koeln.de/" alt="Institut für Luft- und Weltraumrecht: Institut für Luft- und Weltraumrecht" title="Institut für Luft- und Weltraumrecht: Institut für Luft- und Weltraumrecht" /><a href="http://www.ilwr.jura.uni-koeln.de/">Institut für Luft- und Weltraumrecht: Institut für Luft- und Weltraumrecht</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Weltraumrecht" alt="Weltraumrecht – Wikipedia" title="Weltraumrecht – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Weltraumrecht">Weltraumrecht – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Otto_Schreiber_(Jurist)" alt="Otto Schreiber (Jurist) – Wikipedia" title="Otto Schreiber (Jurist) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Otto_Schreiber_(Jurist)">Otto Schreiber (Jurist) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Alex_Meyer" alt="Alex Meyer – Wikipedia" title="Alex Meyer – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Alex_Meyer">Alex Meyer – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Wernher_von_Braun" alt="Wernher von Braun – Wikipedia" title="Wernher von Braun – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Wernher_von_Braun">Wernher von Braun – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Vladim%C3%ADr_Mandl" alt="Vladimír Mandl – Wikipedia" title="Vladimír Mandl – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Vladim%C3%ADr_Mandl">Vladimír Mandl – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Vereinte_Nationen" alt="Vereinte Nationen – Wikipedia" title="Vereinte Nationen – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Vereinte_Nationen">Vereinte Nationen – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Weltraumvertrag" alt="Weltraumvertrag – Wikipedia" title="Weltraumvertrag – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Weltraumvertrag">Weltraumvertrag – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Weltraumrettungs%C3%BCbereinkommen" alt="Weltraumrettungsübereinkommen – Wikipedia" title="Weltraumrettungsübereinkommen – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Weltraumrettungs%C3%BCbereinkommen">Weltraumrettungsübereinkommen – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/%C3%9Cbereinkommen_%C3%BCber_die_v%C3%B6lkerrechtliche_Haftung_f%C3%BCr_Sch%C3%A4den_durch_Weltraumgegenst%C3%A4nde" alt="Übereinkommen über die völkerrechtliche Haftung für Schäden durch Weltraumgegenstände – Wikipedia" title="Übereinkommen über die völkerrechtliche Haftung für Schäden durch Weltraumgegenstände – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/%C3%9Cbereinkommen_%C3%BCber_die_v%C3%B6lkerrechtliche_Haftung_f%C3%BCr_Sch%C3%A4den_durch_Weltraumgegenst%C3%A4nde">Übereinkommen über die völkerrechtliche Haftung für Schäden durch Weltraumgegenstände – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Weltraumregistrierungs%C3%BCbereinkommen" alt="Weltraumregistrierungsübereinkommen – Wikipedia" title="Weltraumregistrierungsübereinkommen – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Weltraumregistrierungs%C3%BCbereinkommen">Weltraumregistrierungsübereinkommen – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Mondvertrag" alt="Mondvertrag – Wikipedia" title="Mondvertrag – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Mondvertrag">Mondvertrag – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Interkontinentalrakete" alt="Interkontinentalrakete – Wikipedia" title="Interkontinentalrakete – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Interkontinentalrakete">Interkontinentalrakete – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/V%C3%B6lkerrecht" alt="Völkerrecht – Wikipedia" title="Völkerrecht – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/V%C3%B6lkerrecht">Völkerrecht – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Weltraumm%C3%BCll" alt="Weltraummüll – Wikipedia" title="Weltraummüll – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Weltraumm%C3%BCll">Weltraummüll – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Internationale_Raumstation" alt="Internationale Raumstation – Wikipedia" title="Internationale Raumstation – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Internationale_Raumstation">Internationale Raumstation – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Columbus_(ISS)" alt="Columbus (ISS) – Wikipedia" title="Columbus (ISS) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Columbus_(ISS)">Columbus (ISS) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Canadarm2" alt="Canadarm2 – Wikipedia" title="Canadarm2 – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Canadarm2">Canadarm2 – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Weltraumbahnhof" alt="Weltraumbahnhof – Wikipedia" title="Weltraumbahnhof – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Weltraumbahnhof">Weltraumbahnhof – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Airbus" alt="Airbus – Wikipedia" title="Airbus – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Airbus">Airbus – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Europ%C3%A4ische_Weltraumorganisation" alt="Europäische Weltraumorganisation – Wikipedia" title="Europäische Weltraumorganisation – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Europ%C3%A4ische_Weltraumorganisation">Europäische Weltraumorganisation – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Europ%C3%A4isches_Raumflugkontrollzentrum" alt="Europäisches Raumflugkontrollzentrum – Wikipedia" title="Europäisches Raumflugkontrollzentrum – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Europ%C3%A4isches_Raumflugkontrollzentrum">Europäisches Raumflugkontrollzentrum – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Europ%C3%A4isches_Weltraumforschungs-_und_Technologiezentrum" alt="Europäisches Weltraumforschungs- und Technologiezentrum – Wikipedia" title="Europäisches Weltraumforschungs- und Technologiezentrum – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Europ%C3%A4isches_Weltraumforschungs-_und_Technologiezentrum">Europäisches Weltraumforschungs- und Technologiezentrum – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Europ%C3%A4isches_Weltraumforschungsinstitut" alt="Europäisches Weltraumforschungsinstitut – Wikipedia" title="Europäisches Weltraumforschungsinstitut – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Europ%C3%A4isches_Weltraumforschungsinstitut">Europäisches Weltraumforschungsinstitut – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Arianespace" alt="Arianespace – Wikipedia" title="Arianespace – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Arianespace">Arianespace – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/SpaceX" alt="SpaceX – Wikipedia" title="SpaceX – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/SpaceX">SpaceX – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Centre_Spatial_Guyanais" alt="Centre Spatial Guyanais – Wikipedia" title="Centre Spatial Guyanais – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Centre_Spatial_Guyanais">Centre Spatial Guyanais – Wikipedia</a></li>    </ul>
</div>    
    
</div>
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
</p>
]]></content:encoded>
      <psc:chapters xmlns:psc="http://podlove.org/simple-chapters" version="1.2">
        <psc:chapter start="00:00:00.000" title="Intro"/>
        <psc:chapter start="00:00:35.275" title="Begrüßung"/>
        <psc:chapter start="00:01:19.647" title="Persönlicher Werdegang"/>
        <psc:chapter start="00:06:59.716" title="Geschichte des Weltraumrechts"/>
        <psc:chapter start="00:11:42.124" title="Der Weltraumvertrag"/>
        <psc:chapter start="00:21:40.525" title="Internationale Einigung"/>
        <psc:chapter start="00:24:44.387" title="Weltraummüll"/>
        <psc:chapter start="00:30:47.637" title="Weltraumrettungsabkommen"/>
        <psc:chapter start="00:33:01.373" title="Das Recht der Weltraumstation"/>
        <psc:chapter start="00:39:15.278" title="Weltraumrecht auf dem Boden"/>
        <psc:chapter start="00:45:16.270" title="Anpassung des Rechts"/>
        <psc:chapter start="00:51:13.989" title="Weltraumverkehrsregeln"/>
        <psc:chapter start="00:53:59.561" title="Globalisiertes Recht"/>
        <psc:chapter start="00:58:24.289" title="Cyber Law"/>
        <psc:chapter start="01:00:44.868" title="Ausklang"/>
      </psc:chapters>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2018/02/14/rz070-weltraumrecht/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <itunes:season>2</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Stephan Hobe</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2018/02/stephan-hobe.jpg" role="guest">Stephan Hobe</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ069 Copernicus Open Data Strategy</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2018/01/20/rz069-copernicus-open-data-strategy/</link>
      <pubDate>Sat, 20 Jan 2018 10:03:23 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">podlove-2018-01-19t21:37:23+00:00-9d30a3d273a75e4</guid>
      <description><![CDATA[Schon in Ausgabe Nr. 42 haben wir einen Blick auf das umfassende Erdbeobachtungsprogramm Copernicus (damals noch unter dem Namen GMES geführt) geworfen. Seitdem ist viel passiert: die ersten Sentinel-Satelliten sind gestartet und das gesamte System liefert Daten am Fliessband. Genauer: täglich liefern alle Systeme Terabyte-weise Daten über unseren blauen Planeten, die der Auswertung bedürfen. Dass dies nicht allein von einer kleinen wissenschaftlichen Gemeinde geleistet werden kann und sollte war früh klar und so stehen alle diese Daten zur freien Verfügung.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2018/01/20/rz069-copernicus-open-data-strategy/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/2593/s/feed/c/mp3/rz069-copernicus-open-data-strategy.mp3" length="55078641" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>01:31:43</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Das Erdbeobachtungsprogram der EU geht neue Wege bei der Zugänglichkeit der Daten</itunes:subtitle>
      <itunes:title>Copernicus Open Data Strategy</itunes:title>
      <itunes:episode>69</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Schon in Ausgabe Nr. 42 haben wir einen Blick auf das umfassende Erdbeobachtungsprogramm Copernicus (damals noch unter dem Namen GMES geführt) geworfen. Seitdem ist viel passiert: die ersten Sentinel-Satelliten sind gestartet und das gesamte System liefert Daten am Fliessband. Genauer: täglich liefern alle Systeme Terabyte-weise Daten über unseren blauen Planeten, die der Auswertung bedürfen. Dass dies nicht allein von einer kleinen wissenschaftlichen Gemeinde geleistet werden kann und sollte war früh klar und so stehen alle diese Daten zur freien Verfügung.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz069-copernicus-open-data-strategy.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[<p>



<div style="clear: both">
<p><strong>Das Erdbeobachtungsprogram der EU geht neue Wege bei der Zugänglichkeit der Daten</strong></p>
    <p>
        <a href="https://raumzeit-podcast.de/2018/01/20/rz069-copernicus-open-data-strategy/">
            
<img decoding="async" class="episode_image_cover" title="Copernicus Open Data Strategy" width="200" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3036392d636f7065726e696375732d6f70656e2d646174612d73747261746567792e636f7665722e6a7067/200/0/0/copernicus-open-data-strategy" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3036392d636f7065726e696375732d6f70656e2d646174612d73747261746567792e636f7665722e6a7067/200/0/0/copernicus-open-data-strategy 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3036392d636f7065726e696375732d6f70656e2d646174612d73747261746567792e636f7665722e6a7067/400/0/0/copernicus-open-data-strategy 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3036392d636f7065726e696375732d6f70656e2d646174612d73747261746567792e636f7665722e6a7067/600/0/0/copernicus-open-data-strategy 3x"/>

        </a>
        Schon in Ausgabe Nr. 42 haben wir einen Blick auf das umfassende Erdbeobachtungsprogramm Copernicus (damals noch unter dem Namen GMES geführt) geworfen. Seitdem ist viel passiert: die ersten Sentinel-Satelliten sind gestartet und das gesamte System liefert Daten am Fliessband. Genauer: täglich liefern alle Systeme Terabyte-weise Daten über unseren blauen Planeten, die der Auswertung bedürfen. Dass dies nicht allein von einer kleinen wissenschaftlichen Gemeinde geleistet werden kann und sollte war früh klar und so stehen alle diese Daten zur freien Verfügung.
    </p>
</div>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
1 Stunde


31 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    17.01.2018
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Bianca Hoersch" title="Bianca Hoersch" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323031382f30312f6269616e63612d686f65727363682e6a7067/128/0/0/bianca-hoersch" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323031382f30312f6269616e63612d686f65727363682e6a7067/128/0/0/bianca-hoersch 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323031382f30312f6269616e63612d686f65727363682e6a7067/256/0/0/bianca-hoersch 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323031382f30312f6269616e63612d686f65727363682e6a7067/384/0/0/bianca-hoersch 3x"/>


<br/>
<strong>Bianca Hoersch</strong>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>


Wir sprechen mit der ehemaligen Mission Managerin des Sentinel-2A Satelliten und der frisch gebackenen neuen Chefin der Digitalstrategie der ESA Bianca Hoersch über die Gesamt- und Etappenziele von Copernicus, der Datenstrategie, möglichen Anwendungsszenarien und zukünftigen Entwicklungen. Die Sendung wurde im Hauptquartier der ESA in Paris aufgenommen.
    <hr/>

    <div style="display: flex; margin-right: 20px">
        <div class="transcript-logo">
                    </div>
        <div class="transcript-text" style="flex: 1; margin-left: 20px;">
            <p>
                Für diese Episode von Raumzeit liegt auch ein <strong>vollständiges Transkript</strong>
                mit Zeitmarken und Sprecheridentifikation vor.
            </p>
            <p>
                Bitte beachten: das Transkript wurde automatisiert erzeugt und wurde nicht nachträglich gegengelesen oder korrigiert.
                Dieser Prozess ist nicht sonderlich genau und das Ergebnis enthält daher mit Sicherheit eine Reihe von Fehlern.
                Im Zweifel gilt immer das in der Sendung aufgezeichnete gesprochene Wort.
                Formate:
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2018/01/20/rz069-copernicus-open-data-strategy/?podlove_template_page=episode-transcript-html" download="rz069-copernicus-open-data-strategy.transcript.html">HTML</a>,
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2018/01/20/rz069-copernicus-open-data-strategy/?podlove_transcript=webvtt" download="rz069-copernicus-open-data-strategy.transcript.vtt">WEBVTT</a>.
            </p>
        </div>
    </div>

    

    <hr/>
    

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    <div class='osfx-shownote-block'><div class='glossary'>
            <h2>Glossar</h2>
    <ul>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Rheinische_Friedrich-Wilhelms-Universit%C3%A4t_Bonn" alt="Rheinische Friedrich-Wilhelms-Universität Bonn – Wikipedia" title="Rheinische Friedrich-Wilhelms-Universität Bonn – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Rheinische_Friedrich-Wilhelms-Universit%C3%A4t_Bonn">Rheinische Friedrich-Wilhelms-Universität Bonn – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Copernicus_(Erdbeobachtungsprogramm)" alt="Copernicus (Erdbeobachtungsprogramm) – Wikipedia" title="Copernicus (Erdbeobachtungsprogramm) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Copernicus_(Erdbeobachtungsprogramm)">Copernicus (Erdbeobachtungsprogramm) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://copernicus.eu/" alt="Copernicus" title="Copernicus" /><a href="http://copernicus.eu/">Copernicus</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://www.esa.int/Our_Activities/Observing_the_Earth/Copernicus" alt="Copernicus / Observing the Earth / Our Activities / ESA" title="Copernicus / Observing the Earth / Our Activities / ESA" /><a href="http://www.esa.int/Our_Activities/Observing_the_Earth/Copernicus">Copernicus / Observing the Earth / Our Activities / ESA</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://open.esa.int/open-access-at-esa/" alt="Open Access at the European Space Agency | Open Access at ESA" title="Open Access at the European Space Agency | Open Access at ESA" /><a href="http://open.esa.int/open-access-at-esa/">Open Access at the European Space Agency | Open Access at ESA</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Europ%C3%A4isches_Weltraumforschungsinstitut" alt="Europäisches Weltraumforschungsinstitut – Wikipedia" title="Europäisches Weltraumforschungsinstitut – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Europ%C3%A4isches_Weltraumforschungsinstitut">Europäisches Weltraumforschungsinstitut – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Sentinel-1" alt="Sentinel-1 – Wikipedia" title="Sentinel-1 – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Sentinel-1">Sentinel-1 – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Sentinel-2" alt="Sentinel-2 – Wikipedia" title="Sentinel-2 – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Sentinel-2">Sentinel-2 – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Sentinel-3" alt="Sentinel-3 – Wikipedia" title="Sentinel-3 – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Sentinel-3">Sentinel-3 – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/H%C3%B6henmesser" alt="Höhenmesser – Wikipedia" title="Höhenmesser – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/H%C3%B6henmesser">Höhenmesser – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Sentinel-5P" alt="Sentinel-5P – Wikipedia" title="Sentinel-5P – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Sentinel-5P">Sentinel-5P – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Weltraumm%C3%BCll" alt="Weltraummüll – Wikipedia" title="Weltraummüll – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Weltraumm%C3%BCll">Weltraummüll – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Space_Situational_Awareness" alt="Space Situational Awareness – Wikipedia" title="Space Situational Awareness – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Space_Situational_Awareness">Space Situational Awareness – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Europ%C3%A4isches_Weltraumforschungs-_und_Technologiezentrum" alt="Europäisches Weltraumforschungs- und Technologiezentrum (ESTEC) – Wikipedia" title="Europäisches Weltraumforschungs- und Technologiezentrum (ESTEC) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Europ%C3%A4isches_Weltraumforschungs-_und_Technologiezentrum">Europäisches Weltraumforschungs- und Technologiezentrum (ESTEC) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Envisat" alt="Envisat – Wikipedia" title="Envisat – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Envisat">Envisat – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Korallenriff" alt="Korallenriff – Wikipedia" title="Korallenriff – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Korallenriff">Korallenriff – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Spitzbergen_(Inselgruppe)" alt="Spitzbergen (Inselgruppe) – Wikipedia" title="Spitzbergen (Inselgruppe) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Spitzbergen_(Inselgruppe)">Spitzbergen (Inselgruppe) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/European_Data_Relay_Satellite" alt="European Data Relay Satellite – Wikipedia" title="European Data Relay Satellite – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/European_Data_Relay_Satellite">European Data Relay Satellite – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/OpenStreetMap" alt="OpenStreetMap – Wikipedia" title="OpenStreetMap – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/OpenStreetMap">OpenStreetMap – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://sentinels.copernicus.eu/web/sentinel/home" alt="Sentinel Online - ESA" title="Sentinel Online - ESA" /><a href="https://sentinels.copernicus.eu/web/sentinel/home">Sentinel Online - ESA</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://www.copernicus.eu/main/start-programmes" alt="Start-up programmes | Copernicus" title="Start-up programmes | Copernicus" /><a href="http://www.copernicus.eu/main/start-programmes">Start-up programmes | Copernicus</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://www.copernicus-masters.com/" alt="Copernicus Masters" title="Copernicus Masters" /><a href="https://www.copernicus-masters.com/">Copernicus Masters</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://copernicus.eu/main/copernicus-relays" alt="Copernicus Relays | Copernicus" title="Copernicus Relays | Copernicus" /><a href="http://copernicus.eu/main/copernicus-relays">Copernicus Relays | Copernicus</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://www.sinergise.com/en" alt="Sinergise" title="Sinergise" /><a href="http://www.sinergise.com/en">Sinergise</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://copernicus.eu/sites/default/files/documents/User_uptake/Fostering_the_uptake_of_Copernicus_and_Space_applications_July2017.pdf" alt="Fostering the Uptake of Copernicus and Space Applications" title="Fostering the Uptake of Copernicus and Space Applications" /><a href="http://copernicus.eu/sites/default/files/documents/User_uptake/Fostering_the_uptake_of_Copernicus_and_Space_applications_July2017.pdf">Fostering the Uptake of Copernicus and Space Applications</a></li>    </ul>
</div>    
    
</div>
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
</p>
]]></content:encoded>
      <psc:chapters xmlns:psc="http://podlove.org/simple-chapters" version="1.2">
        <psc:chapter start="00:00:00.000" title="Intro"/>
        <psc:chapter start="00:00:33.301" title="Begrüßung"/>
        <psc:chapter start="00:01:18.111" title="Persönlicher Hintergrund"/>
        <psc:chapter start="00:06:24.725" title="Copernicus-Programm"/>
        <psc:chapter start="00:12:28.413" title="Fortschritte seit 2012"/>
        <psc:chapter start="00:20:59.423" title="Sentinel-2A Mission"/>
        <psc:chapter start="00:29:42.770" title="Sentinel-Anwendungen"/>
        <psc:chapter start="00:40:20.874" title="Datenpolitik"/>
        <psc:chapter start="00:46:15.498" title="Datenströme und Datenaufbereitung"/>
        <psc:chapter start="01:01:47.903" title="Datenportale"/>
        <psc:chapter start="01:06:12.754" title="Machine Learning"/>
        <psc:chapter start="01:08:43.826" title="Neue Anwendungen"/>
        <psc:chapter start="01:22:18.835" title="Zukünftige Satelliten und Instrumente"/>
        <psc:chapter start="01:28:12.340" title="Ausklang"/>
      </psc:chapters>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2018/01/20/rz069-copernicus-open-data-strategy/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2018/01/20/rz069-copernicus-open-data-strategy/?podlove_transcript=webvtt" type="text/vtt"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2018/01/20/rz069-copernicus-open-data-strategy/?podlove_transcript=json_podcastindex" type="application/json"/>
      <itunes:season>2</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Bianca Hoersch</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2018/01/bianca-hoersch.jpg" role="guest">Bianca Hoersch</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ068 Bodengestützte Astronomie</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2017/11/18/rz068-bodengestuetzte-astronomie/</link>
      <pubDate>Sat, 18 Nov 2017 10:58:15 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">podlove-2017-11-18t01:19:42+00:00-15fa021d927cda0</guid>
      <description><![CDATA[Das Fernrohr und dann auch bald Spiegelteleskope waren die Basis für die frühen Erkenntnisse in der Beobachtung und das Verständnis des Universums – noch lange bevor an Raumfahrt zu denken war. Doch mit den Großspiegelteleskopen seit den 1990er Jahren wurde die Beobachtungsqualität noch einmal signifikant gesteigert und lieferte noch tiefere Einblicke in die Tiefen des Alles. Neuartige Steuerungssysteme erlauben nun die Konstruktion noch viel größerer Spiegelteleskope und in wenigen Jahren wird diese neue Generation die bisher schon beeindruckende Bildqualität noch um ein vielfaches steigern.

Ich spreche mit dem Astrophysiker und Professor für Beobachtende Astronomie an der Universität Hamburg Jochen Liske über Voraussetzungen für die Beobachtung des Alls, die Entwicklung der Teleskop-Technologie über die Zeit, die Herausforderungen der Astronomie als solcher, die Europäische Südsternwarte und ihre Großteleskope, künftige Projekte wie dem Extremely Large Telescope und dem kommenden Zeitalter der Multi-Messenger-Astronomie.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2017/11/18/rz068-bodengestuetzte-astronomie/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/2544/s/feed/c/mp3/rz068-bodengestuetzte-astronomie.mp3" length="65093556" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>01:48:27</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Der Blick ins All von der Erdoberfläche aus</itunes:subtitle>
      <itunes:episode>68</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Das Fernrohr und dann auch bald Spiegelteleskope waren die Basis für die frühen Erkenntnisse in der Beobachtung und das Verständnis des Universums – noch lange bevor an Raumfahrt zu denken war. Doch mit den Großspiegelteleskopen seit den 1990er Jahren wurde die Beobachtungsqualität noch einmal signifikant gesteigert und lieferte noch tiefere Einblicke in die Tiefen des Alles. Neuartige Steuerungssysteme erlauben nun die Konstruktion noch viel größerer Spiegelteleskope und in wenigen Jahren wird diese neue Generation die bisher schon beeindruckende Bildqualität noch um ein vielfaches steigern.

Ich spreche mit dem Astrophysiker und Professor für Beobachtende Astronomie an der Universität Hamburg Jochen Liske über Voraussetzungen für die Beobachtung des Alls, die Entwicklung der Teleskop-Technologie über die Zeit, die Herausforderungen der Astronomie als solcher, die Europäische Südsternwarte und ihre Großteleskope, künftige Projekte wie dem Extremely Large Telescope und dem kommenden Zeitalter der Multi-Messenger-Astronomie.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz068-bodengestuetzte-astronomie.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[<p>



<div style="clear: both">
<p><strong>Der Blick ins All von der Erdoberfläche aus</strong></p>
    <p>
        <a href="https://raumzeit-podcast.de/2017/11/18/rz068-bodengestuetzte-astronomie/">
            
<img decoding="async" class="episode_image_cover" title="RZ068 Bodengestützte Astronomie" width="200" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3036382d626f64656e676573747565747a74652d617374726f6e6f6d69652e636f7665722e6a7067/200/0/0/rz068-bodengestuetzte-astronomie" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3036382d626f64656e676573747565747a74652d617374726f6e6f6d69652e636f7665722e6a7067/200/0/0/rz068-bodengestuetzte-astronomie 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3036382d626f64656e676573747565747a74652d617374726f6e6f6d69652e636f7665722e6a7067/400/0/0/rz068-bodengestuetzte-astronomie 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3036382d626f64656e676573747565747a74652d617374726f6e6f6d69652e636f7665722e6a7067/600/0/0/rz068-bodengestuetzte-astronomie 3x"/>

        </a>
        Das Fernrohr und dann auch bald Spiegelteleskope waren die Basis für die frühen Erkenntnisse in der Beobachtung und das Verständnis des Universums – noch lange bevor an Raumfahrt zu denken war. Doch mit den Großspiegelteleskopen seit den 1990er Jahren wurde die Beobachtungsqualität noch einmal signifikant gesteigert und lieferte noch tiefere Einblicke in die Tiefen des Alles. Neuartige Steuerungssysteme erlauben nun die Konstruktion noch viel größerer Spiegelteleskope und in wenigen Jahren wird diese neue Generation die bisher schon beeindruckende Bildqualität noch um ein vielfaches steigern.<br />
<br />
Ich spreche mit dem Astrophysiker und Professor für Beobachtende Astronomie an der Universität Hamburg Jochen Liske über Voraussetzungen für die Beobachtung des Alls, die Entwicklung der Teleskop-Technologie über die Zeit, die Herausforderungen der Astronomie als solcher, die Europäische Südsternwarte und ihre Großteleskope, künftige Projekte wie dem Extremely Large Telescope und dem kommenden Zeitalter der Multi-Messenger-Astronomie.
    </p>
</div>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
1 Stunde


48 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    16.11.2017
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Jochen Liske" title="Jochen Liske" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323031372f31302f6a6f6368656e2d6c69736b652d666f746f2e323536783235362e6a7067/128/0/0/jochen-liske" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323031372f31302f6a6f6368656e2d6c69736b652d666f746f2e323536783235362e6a7067/128/0/0/jochen-liske 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323031372f31302f6a6f6368656e2d6c69736b652d666f746f2e323536783235362e6a7067/256/0/0/jochen-liske 2x"/>


<br/>
<strong>Jochen Liske</strong>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>


Diese Sendung wurde am 16. November live vor 300 Gästen im Zeiss-Großplanetarium in Berlin aufgezeichnet. Das Gespräch wurde dabei visuell und interaktiv inhaltlich begleitet: auf der Kuppel wurden Bilder und Videos in klassischer 2D- und Planetariums-spezifischer Full-Dome-Projektion in Anlehnung an den Gesprächsverlauf gezeigt, wodurch die knapp zweistündige Sendung zu einem umfassenden Erlebnis für alle Zuhörer wurde.&nbsp;</p>
<p><a href="https://raumzeit-podcast.de/files/2017/11/IMG_0056.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone wp-image-2461" src="https://raumzeit-podcast.de/files/2017/11/IMG_0056-200x300.jpg" alt="" width="233" height="350" srcset="https://raumzeit-podcast.de/files/2017/11/IMG_0056-200x300.jpg 200w, https://raumzeit-podcast.de/files/2017/11/IMG_0056-768x1152.jpg 768w, https://raumzeit-podcast.de/files/2017/11/IMG_0056-683x1024.jpg 683w" sizes="auto, (max-width: 233px) 100vw, 233px" /></a><a href="https://raumzeit-podcast.de/files/2017/11/IMG_0061.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone wp-image-2462" src="https://raumzeit-podcast.de/files/2017/11/IMG_0061-200x300.jpg" alt="" width="233" height="350" srcset="https://raumzeit-podcast.de/files/2017/11/IMG_0061-200x300.jpg 200w, https://raumzeit-podcast.de/files/2017/11/IMG_0061-768x1152.jpg 768w, https://raumzeit-podcast.de/files/2017/11/IMG_0061-683x1024.jpg 683w" sizes="auto, (max-width: 233px) 100vw, 233px" /></a></p>
<p>Mit dieser Sendung feiert Raumzeit auch sein 7-jähriges Bestehen: im November 2010 erschien die erste Ausgabe und anläßlich dieses Geburtstags ändert sich nun auch die bekannte Intro- und Outro-Musik des Podcasts. Ich hoffe, Euch gefällt die neue Variante so gut wie mir. Vielen Dank an <a href="https://www.florianerlbeck.de">Florian Erlbeck</a> für die abermalig großartige Produktion, der schon so viele Podcasts der Metaebene klanglich ausgestaltet hat.
    <hr/>

    <div style="display: flex; margin-right: 20px">
        <div class="transcript-logo">
                    </div>
        <div class="transcript-text" style="flex: 1; margin-left: 20px;">
            <p>
                Für diese Episode von Raumzeit liegt auch ein <strong>vollständiges Transkript</strong>
                mit Zeitmarken und Sprecheridentifikation vor.
            </p>
            <p>
                Bitte beachten: das Transkript wurde automatisiert erzeugt und wurde nicht nachträglich gegengelesen oder korrigiert.
                Dieser Prozess ist nicht sonderlich genau und das Ergebnis enthält daher mit Sicherheit eine Reihe von Fehlern.
                Im Zweifel gilt immer das in der Sendung aufgezeichnete gesprochene Wort.
                Formate:
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2017/11/18/rz068-bodengestuetzte-astronomie/?podlove_template_page=episode-transcript-html" download="rz068-bodengestuetzte-astronomie.transcript.html">HTML</a>,
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2017/11/18/rz068-bodengestuetzte-astronomie/?podlove_transcript=webvtt" download="rz068-bodengestuetzte-astronomie.transcript.vtt">WEBVTT</a>.
            </p>
        </div>
    </div>

    

    <hr/>
    

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    <div class='osfx-shownote-block'><div class='glossary'>
            <h2>Glossar</h2>
    <ul>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Hamburger_Sternwarte" alt="Hamburger Sternwarte – Wikipedia" title="Hamburger Sternwarte – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Hamburger_Sternwarte">Hamburger Sternwarte – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://www.spacetelescope.org/videos/archive/category/hubblecast/" alt="ESA Hubblecast" title="ESA Hubblecast" /><a href="http://www.spacetelescope.org/videos/archive/category/hubblecast/">ESA Hubblecast</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Hubble-Weltraumteleskop" alt="Hubble-Weltraumteleskop – Wikipedia" title="Hubble-Weltraumteleskop – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Hubble-Weltraumteleskop">Hubble-Weltraumteleskop – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Contact_(1997)" alt="Contact (1997) – Wikipedia" title="Contact (1997) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Contact_(1997)">Contact (1997) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Stratosph%C3%A4ren-Observatorium_f%C3%BCr_Infrarot-Astronomie" alt="Stratosphären-Observatorium für Infrarot-Astronomie – Wikipedia" title="Stratosphären-Observatorium für Infrarot-Astronomie – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Stratosph%C3%A4ren-Observatorium_f%C3%BCr_Infrarot-Astronomie">Stratosphären-Observatorium für Infrarot-Astronomie – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Teleskop" alt="Teleskop – Wikipedia" title="Teleskop – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Teleskop">Teleskop – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Hans_Lipperhey" alt="Hans Lipperhey – Wikipedia" title="Hans Lipperhey – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Hans_Lipperhey">Hans Lipperhey – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Galileo_Galilei" alt="Galileo Galilei – Wikipedia" title="Galileo Galilei – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Galileo_Galilei">Galileo Galilei – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Fernrohr" alt="Fernrohr – Wikipedia" title="Fernrohr – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Fernrohr">Fernrohr – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Spiegelteleskop" alt="Spiegelteleskop – Wikipedia" title="Spiegelteleskop – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Spiegelteleskop">Spiegelteleskop – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Keck-Observatorium" alt="Keck-Observatorium – Wikipedia" title="Keck-Observatorium – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Keck-Observatorium">Keck-Observatorium – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Europ%C3%A4ische_S%C3%BCdsternwarte" alt="Europäische Südsternwarte" title="Europäische Südsternwarte" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Europ%C3%A4ische_S%C3%BCdsternwarte">Europäische Südsternwarte</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Paranal-Observatorium" alt="Paranal-Observatorium – Wikipedia" title="Paranal-Observatorium – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Paranal-Observatorium">Paranal-Observatorium – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Southern_African_Large_Telescope" alt="Southern African Large Telescope – Wikipedia" title="Southern African Large Telescope – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Southern_African_Large_Telescope">Southern African Large Telescope – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Gran_Telescopio_Canarias" alt="Gran Telescopio Canarias – Wikipedia" title="Gran Telescopio Canarias – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Gran_Telescopio_Canarias">Gran Telescopio Canarias – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Smog" alt="Smog – Wikipedia" title="Smog – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Smog">Smog – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Mauna_Kea" alt="Mauna Kea – Wikipedia" title="Mauna Kea – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Mauna_Kea">Mauna Kea – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Mauna-Kea-Observatorium" alt="Mauna-Kea-Observatorium – Wikipedia" title="Mauna-Kea-Observatorium – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Mauna-Kea-Observatorium">Mauna-Kea-Observatorium – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Radioteleskop_Effelsberg" alt="Radioteleskop Effelsberg – Wikipedia" title="Radioteleskop Effelsberg – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Radioteleskop_Effelsberg">Radioteleskop Effelsberg – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Humboldtstrom" alt="Humboldtstrom – Wikipedia" title="Humboldtstrom – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Humboldtstrom">Humboldtstrom – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Inversionswetterlage" alt="Inversionswetterlage – Wikipedia" title="Inversionswetterlage – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Inversionswetterlage">Inversionswetterlage – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Anden" alt="Anden – Wikipedia" title="Anden – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Anden">Anden – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Atacama-W%C3%BCste" alt="Atacama-Wüste – Wikipedia" title="Atacama-Wüste – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Atacama-W%C3%BCste">Atacama-Wüste – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Patagonien" alt="Patagonien – Wikipedia" title="Patagonien – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Patagonien">Patagonien – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/La-Silla-Observatorium" alt="La-Silla-Observatorium – Wikipedia" title="La-Silla-Observatorium – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/La-Silla-Observatorium">La-Silla-Observatorium – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Atacama_Large_Millimeter/submillimeter_Array" alt="Atacama Large Millimeter/submillimeter Array – Wikipedia" title="Atacama Large Millimeter/submillimeter Array – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Atacama_Large_Millimeter/submillimeter_Array">Atacama Large Millimeter/submillimeter Array – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Europ%C3%A4ische_Weltraumorganisation" alt="Europäische Weltraumorganisation – Wikipedia" title="Europäische Weltraumorganisation – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Europ%C3%A4ische_Weltraumorganisation">Europäische Weltraumorganisation – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/CERN" alt="CERN – Wikipedia" title="CERN – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/CERN">CERN – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/European_Molecular_Biology_Laboratory" alt="European Molecular Biology Laboratory – Wikipedia" title="European Molecular Biology Laboratory – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/European_Molecular_Biology_Laboratory">European Molecular Biology Laboratory – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/European_XFEL" alt="European XFEL – Wikipedia" title="European XFEL – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/European_XFEL">European XFEL – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Extremely_Large_Telescope" alt="Extremely Large Telescope – Wikipedia" title="Extremely Large Telescope – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Extremely_Large_Telescope">Extremely Large Telescope – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Interferometrie" alt="Interferometrie – Wikipedia" title="Interferometrie – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Interferometrie">Interferometrie – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Laminare_Str%C3%B6mung" alt="Laminare Strömung – Wikipedia" title="Laminare Strömung – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Laminare_Str%C3%B6mung">Laminare Strömung – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Kalibrierung" alt="Kalibrierung – Wikipedia" title="Kalibrierung – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Kalibrierung">Kalibrierung – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/James_Webb_Space_Telescope" alt="James Webb Space Telescope – Wikipedia" title="James Webb Space Telescope – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/James_Webb_Space_Telescope">James Webb Space Telescope – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Lyndon_B._Johnson_Space_Center" alt="Lyndon B. Johnson Space Center – Wikipedia" title="Lyndon B. Johnson Space Center – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Lyndon_B._Johnson_Space_Center">Lyndon B. Johnson Space Center – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Exoplanet" alt="Exoplanet – Wikipedia" title="Exoplanet – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Exoplanet">Exoplanet – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Expansion_des_Universums" alt="Expansion des Universums – Wikipedia" title="Expansion des Universums – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Expansion_des_Universums">Expansion des Universums – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Dunkle_Materie" alt="Dunkle Materie – Wikipedia" title="Dunkle Materie – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Dunkle_Materie">Dunkle Materie – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Dunkle_Energie" alt="Dunkle Energie – Wikipedia" title="Dunkle Energie – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Dunkle_Energie">Dunkle Energie – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Gravitationswelle" alt="Gravitationswelle – Wikipedia" title="Gravitationswelle – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Gravitationswelle">Gravitationswelle – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/LIGO" alt="LIGO – Wikipedia" title="LIGO – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/LIGO">LIGO – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Virgo_(Gravitationswellendetektor)" alt="Virgo (Gravitationswellendetektor) – Wikipedia" title="Virgo (Gravitationswellendetektor) – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Virgo_(Gravitationswellendetektor)">Virgo (Gravitationswellendetektor) – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Neutrino" alt="Neutrino – Wikipedia" title="Neutrino – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Neutrino">Neutrino – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/IceCube" alt="IceCube – Wikipedia" title="IceCube – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/IceCube">IceCube – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Kosmische_Strahlung" alt="Kosmische Strahlung – Wikipedia" title="Kosmische Strahlung – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Kosmische_Strahlung">Kosmische Strahlung – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Pierre-Auger-Observatorium" alt="Pierre-Auger-Observatorium – Wikipedia" title="Pierre-Auger-Observatorium – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Pierre-Auger-Observatorium">Pierre-Auger-Observatorium – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Schwarzes_Loch" alt="Schwarzes Loch – Wikipedia" title="Schwarzes Loch – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Schwarzes_Loch">Schwarzes Loch – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Neutronenstern" alt="Neutronenstern – Wikipedia" title="Neutronenstern – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Neutronenstern">Neutronenstern – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Gammablitz" alt="Gammablitz – Wikipedia" title="Gammablitz – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Gammablitz">Gammablitz – Wikipedia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Kilonova" alt="Kilonova – Wikipedia" title="Kilonova – Wikipedia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Kilonova">Kilonova – Wikipedia</a></li>    </ul>
</div>    
    
</div>
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
</p>
]]></content:encoded>
      <psc:chapters xmlns:psc="http://podlove.org/simple-chapters" version="1.2">
        <psc:chapter start="00:00:00.000" title="Intro"/>
        <psc:chapter start="00:00:38.297" title="Begrüßung"/>
        <psc:chapter start="00:01:46.162" title="Vorstellung"/>
        <psc:chapter start="00:03:03.168" title="Wissenschaft kommunizieren"/>
        <psc:chapter start="00:04:16.638" title="Hubble Weltraumteleskop"/>
        <psc:chapter start="00:09:00.966" title="SOFIA"/>
        <psc:chapter start="00:09:37.177" title="Teleskope"/>
        <psc:chapter start="00:13:03.398" title="Probleme beim Teleskopbau"/>
        <psc:chapter start="00:17:49.282" title="Standorte für optische Teleskope"/>
        <psc:chapter start="00:33:07.386" title="Europäische Südsternwarte"/>
        <psc:chapter start="00:41:35.771" title="Aktive Optik"/>
        <psc:chapter start="00:49:10.475" title="Very Large Telescope"/>
        <psc:chapter start="01:05:06.767" title="Adaptive Optik des ELT"/>
        <psc:chapter start="01:17:13.554" title="Bildqualität des ELT"/>
        <psc:chapter start="01:20:56.756" title="Wissenschaftliche Erkenntnisse"/>
        <psc:chapter start="01:27:35.492" title="Mulit-Messenger-Astronomie"/>
        <psc:chapter start="01:41:32.638" title="Ausblick"/>
        <psc:chapter start="01:45:55.492" title="Ausklang"/>
      </psc:chapters>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2017/11/18/rz068-bodengestuetzte-astronomie/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2017/11/18/rz068-bodengestuetzte-astronomie/?podlove_transcript=webvtt" type="text/vtt"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2017/11/18/rz068-bodengestuetzte-astronomie/?podlove_transcript=json_podcastindex" type="application/json"/>
      <itunes:season>2</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Jochen Liske</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2017/10/jochen-liske-foto.256x256.jpg" role="guest">Jochen Liske</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ067 Neutronensterne</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2017/10/16/rz067-neutronensterne/</link>
      <pubDate>Mon, 16 Oct 2017 15:05:51 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">podlove-2017-10-11t10:19:23+00:00-efc4b458729b30a</guid>
      <description><![CDATA[Das Ende normaler Sterne ist oft unspektakulär: sie blähen sich zu einem Roten Riesen auf und am Schluß bleibt nur ein schwarzer Klumpen Materials zurück. Sehr große Sterne wiederum zerplatzen im Finale durch Ihrer eigener Masse in einer Supernova und verteilen ihre Bestandteile im umliegenden Raum und erzeugen nebenbei noch ein paar seltene, schwere Elemente, die nur unter diesen Bedingungen überhaupt entstehen können. Und am Schluß bleibt eine mysteriöse hochkompakte Restmasse, deren genauen Zustand man heute nur erahnen kann und die intensiv strahlt: ein Neutronenstern ist entstanden, der eine nahezu unvorstellbare Dichte aufweist und nicht selten ebenso unvorstellbar intensiv rotiert. Ihre Zusammensetzung und Struktur genau zu erforschen ist ein Ziel der Kernphysik.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2017/10/16/rz067-neutronensterne/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/2514/s/feed/c/mp3/rz067-neutronensterne.mp3" length="72019990" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>01:59:42</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Ein Blick auf die Grenzen der Physik</itunes:subtitle>
      <itunes:episode>67</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Das Ende normaler Sterne ist oft unspektakulär: sie blähen sich zu einem Roten Riesen auf und am Schluß bleibt nur ein schwarzer Klumpen Materials zurück. Sehr große Sterne wiederum zerplatzen im Finale durch Ihrer eigener Masse in einer Supernova und verteilen ihre Bestandteile im umliegenden Raum und erzeugen nebenbei noch ein paar seltene, schwere Elemente, die nur unter diesen Bedingungen überhaupt entstehen können. Und am Schluß bleibt eine mysteriöse hochkompakte Restmasse, deren genauen Zustand man heute nur erahnen kann und die intensiv strahlt: ein Neutronenstern ist entstanden, der eine nahezu unvorstellbare Dichte aufweist und nicht selten ebenso unvorstellbar intensiv rotiert. Ihre Zusammensetzung und Struktur genau zu erforschen ist ein Ziel der Kernphysik.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz067-neutronensterne.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[<p>



<div style="clear: both">
<p><strong>Ein Blick auf die Grenzen der Physik</strong></p>
    <p>
        <a href="https://raumzeit-podcast.de/2017/10/16/rz067-neutronensterne/">
            
<img decoding="async" class="episode_image_cover" title="RZ067 Neutronensterne" width="200" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3036372d6e657574726f6e656e737465726e652e636f7665722e6a7067/200/0/0/rz067-neutronensterne" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3036372d6e657574726f6e656e737465726e652e636f7665722e6a7067/200/0/0/rz067-neutronensterne 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3036372d6e657574726f6e656e737465726e652e636f7665722e6a7067/400/0/0/rz067-neutronensterne 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3036372d6e657574726f6e656e737465726e652e636f7665722e6a7067/600/0/0/rz067-neutronensterne 3x"/>

        </a>
        Das Ende normaler Sterne ist oft unspektakulär: sie blähen sich zu einem Roten Riesen auf und am Schluß bleibt nur ein schwarzer Klumpen Materials zurück. Sehr große Sterne wiederum zerplatzen im Finale durch Ihrer eigener Masse in einer Supernova und verteilen ihre Bestandteile im umliegenden Raum und erzeugen nebenbei noch ein paar seltene, schwere Elemente, die nur unter diesen Bedingungen überhaupt entstehen können. Und am Schluß bleibt eine mysteriöse hochkompakte Restmasse, deren genauen Zustand man heute nur erahnen kann und die intensiv strahlt: ein Neutronenstern ist entstanden, der eine nahezu unvorstellbare Dichte aufweist und nicht selten ebenso unvorstellbar intensiv rotiert. Ihre Zusammensetzung und Struktur genau zu erforschen ist ein Ziel der Kernphysik.
    </p>
</div>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
1 Stunde


59 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    09.10.2017
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Concettina Sfienti" title="Concettina Sfienti" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323031372f31302f636f6e63657474696e612d736669656e74692e6a7067/128/0/0/concettina-sfienti" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323031372f31302f636f6e63657474696e612d736669656e74692e6a7067/128/0/0/concettina-sfienti 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323031372f31302f636f6e63657474696e612d736669656e74692e6a7067/256/0/0/concettina-sfienti 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f7261756d7a6569742d706f64636173742e64652f66696c65732f323031372f31302f636f6e63657474696e612d736669656e74692e6a7067/384/0/0/concettina-sfienti 3x"/>


<br/>
<strong>Concettina Sfienti</strong>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>


Über Neutronensterne spreche ich mit der Kernphysikern und Professorin Concettina Sfienti, die am Institut für Kernphysik an der Johannes Gutenberg-Universität Mainz forscht und lehrt und sich intensiv mit dem Rätseln der Neutronensterne auseinandergesetzt hat. Sie erläutert uns, wie es zu Neutronensternen überhaupt kommt, mit welchen Methoden und Theorien man versucht, ihrem Rätsel auf die Spur zu kommen und wie man am Beispiel des Todessternes gute Vergleiche ziehen und Größenordnungen vermitteln kann.</p>
<p>Das Gespräch wurde nur wenige Tage vor der <a href="https://www.heise.de/newsticker/meldung/Kilonova-nachgewiesen-Forscher-beobachten-erstmals-direkt-Quelle-von-Gravitationswellen-3862564.html">Bestätigung der erstmaligen Detektion von Gravitationswellen aufgenommen, die von der Kollision zweier Neutronensterne ausging</a>. Die potentiellen Auswirkungen, die solch ein Ereignis hat, werden entsprechend ausführlich diskutiert.

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    <div class='osfx-shownote-block'>    
    
</div>
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
</p>
]]></content:encoded>
      <psc:chapters xmlns:psc="http://podlove.org/simple-chapters" version="1.2">
        <psc:chapter start="00:00:00.000" title="Intro"/>
        <psc:chapter start="00:00:41.759" title="Begrüßung"/>
        <psc:chapter start="00:02:23.252" title="Entscheidung für ein Studium"/>
        <psc:chapter start="00:06:50.623" title="Was ist Physik?"/>
        <psc:chapter start="00:10:02.387" title="Forschen in Deutschland"/>
        <psc:chapter start="00:15:29.182" title="Instititut für Kernphysik"/>
        <psc:chapter start="00:21:14.035" title="Schwerionenkollisionen"/>
        <psc:chapter start="00:23:36.137" title="Vom Stern zum Neutronenstern"/>
        <psc:chapter start="00:36:55.124" title="Kritische Masse"/>
        <psc:chapter start="00:47:37.246" title="Physik des Todessterns"/>
        <psc:chapter start="00:50:53.779" title="Physik der Supernova"/>
        <psc:chapter start="00:57:31.811" title="Neutronenstern oder Schwarzes Loch?"/>
        <psc:chapter start="01:06:29.598" title="Kompressibilität der Kernmaterie"/>
        <psc:chapter start="01:23:31.134" title="Wie sieht ein Neutronenstern aus?"/>
        <psc:chapter start="01:28:11.753" title="Gravitationswellen und Neutronensterne"/>
        <psc:chapter start="01:40:05.300" title="Vom Neutronenstern zum Schwarzen Loch"/>
        <psc:chapter start="01:42:54.658" title="Was wir empfangen"/>
        <psc:chapter start="01:52:13.136" title="Annäherung an die Weltformel"/>
        <psc:chapter start="01:58:09.379" title="Ausklang"/>
      </psc:chapters>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2017/10/16/rz067-neutronensterne/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <itunes:season>2</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Concettina Sfienti</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2017/10/concettina-sfienti.jpg" role="guest">Concettina Sfienti</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ066 Laserkommunikation</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2017/04/16/rz066-laserkommunikation/</link>
      <pubDate>Sun, 16 Apr 2017 01:43:07 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">podlove-2017-04-16t01:00:56+00:00-65f48d58c19e42e</guid>
      <description><![CDATA[Eine effiziente und sichere Datenübertragung ist das A und O der Raumfahrt. Die gewonnenen Datenmengen steigen allerdings stetig an und die Kommunikation zum Boden entwickelt sich zu einem Flaschenhals in den Systemen. Die optische Kommunikation mit Lasern entwickelt sich daher zu einem wichtigen Feld, um Bandbreiten zu erhöhen und Latenzen zu reduzieren.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2017/04/16/rz066-laserkommunikation/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/2466/s/feed/c/mp3/rz066-laserkommunikation.mp3" length="75792639" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>02:02:14</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Optische Kommunikation revolutioniert die Raumfahrt</itunes:subtitle>
      <itunes:episode>66</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Eine effiziente und sichere Datenübertragung ist das A und O der Raumfahrt. Die gewonnenen Datenmengen steigen allerdings stetig an und die Kommunikation zum Boden entwickelt sich zu einem Flaschenhals in den Systemen. Die optische Kommunikation mit Lasern entwickelt sich daher zu einem wichtigen Feld, um Bandbreiten zu erhöhen und Latenzen zu reduzieren.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz066-laserkommunikation.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[<p>



<div style="clear: both">
<p><strong>Optische Kommunikation revolutioniert die Raumfahrt</strong></p>
    <p>
        <a href="https://raumzeit-podcast.de/2017/04/16/rz066-laserkommunikation/">
            
<img decoding="async" class="episode_image_cover" title="RZ066 Laserkommunikation" width="200" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3036362d6c617365726b6f6d6d756e696b6174696f6e2e636f7665722e6a7067/200/0/0/rz066-laserkommunikation" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3036362d6c617365726b6f6d6d756e696b6174696f6e2e636f7665722e6a7067/200/0/0/rz066-laserkommunikation 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3036362d6c617365726b6f6d6d756e696b6174696f6e2e636f7665722e6a7067/400/0/0/rz066-laserkommunikation 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3036362d6c617365726b6f6d6d756e696b6174696f6e2e636f7665722e6a7067/600/0/0/rz066-laserkommunikation 3x"/>

        </a>
        Eine effiziente und sichere Datenübertragung ist das A und O der Raumfahrt. Die gewonnenen Datenmengen steigen allerdings stetig an und die Kommunikation zum Boden entwickelt sich zu einem Flaschenhals in den Systemen. Die optische Kommunikation mit Lasern entwickelt sich daher zu einem wichtigen Feld, um Bandbreiten zu erhöhen und Latenzen zu reduzieren.
    </p>
</div>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
2 Stunden


2 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    02.03.2017
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Igor Zayer" title="Igor Zayer" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f69676f722d7a617965722e6a7067/128/0/0/igor-zayer"/>


<br/>
<strong>Igor Zayer</strong>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>


Wir sprechen mit Igor Zayer vom Europäischen Kontrollzentrum in Deutschland, der seit Jahren im Bereich der Laserkommunikation forscht und Systeme entwickelt, über die nutzbaren Bereiche des elektromagnetischen Spektrums, über die Vor- und Nachteile der optischen Kommunikation, den stattfindenden Durchbruch der Laserkommunikation, die Herausforderungen für Technik, Infrastruktur und Abläufe, erfolgreiche Demonstrationsmissionen und die Sicherheit der Kommunikation und Quantenkryptografie.

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    <div class='osfx-shownote-block'><div class='glossary'>
            <h2>Glossar</h2>
    <ul>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Optik" alt="Optik" title="Optik" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Optik">Optik</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Europ%C3%A4isches_Raumflugkontrollzentrum" alt="Europäisches Raumflugkontrollzentrum" title="Europäisches Raumflugkontrollzentrum" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Europ%C3%A4isches_Raumflugkontrollzentrum">Europäisches Raumflugkontrollzentrum</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Sonnenphysik" alt="Sonnenphysik" title="Sonnenphysik" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Sonnenphysik">Sonnenphysik</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Europ%C3%A4isches_Weltraumforschungs-_und_Technologiezentrum" alt="Europäisches Weltraumforschungs- und Technologiezentrum (ESTEC)" title="Europäisches Weltraumforschungs- und Technologiezentrum (ESTEC)" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Europ%C3%A4isches_Weltraumforschungs-_und_Technologiezentrum">Europäisches Weltraumforschungs- und Technologiezentrum (ESTEC)</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Glasfaser" alt="Glasfaser" title="Glasfaser" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Glasfaser">Glasfaser</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/ETH_Z%C3%BCrich" alt="ETH Zürich" title="ETH Zürich" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/ETH_Z%C3%BCrich">ETH Zürich</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Solar_and_Heliospheric_Observatory" alt="Solar and Heliospheric Observatory" title="Solar and Heliospheric Observatory" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Solar_and_Heliospheric_Observatory">Solar and Heliospheric Observatory</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://soi.stanford.edu" alt="The Michelson Doppler Imager" title="The Michelson Doppler Imager" /><a href="http://soi.stanford.edu">The Michelson Doppler Imager</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Polarisation" alt="Polarisation" title="Polarisation" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Polarisation">Polarisation</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Ultraviolettstrahlung" alt="Ultraviolettstrahlung" title="Ultraviolettstrahlung" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Ultraviolettstrahlung">Ultraviolettstrahlung</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Polarisationsfilter" alt="Polarisationsfilter" title="Polarisationsfilter" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Polarisationsfilter">Polarisationsfilter</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Radioastronomie" alt="Radioastronomie" title="Radioastronomie" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Radioastronomie">Radioastronomie</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Solar_and_Heliospheric_Observatory" alt="SOHO" title="SOHO" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Solar_and_Heliospheric_Observatory">SOHO</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/TT%26C" alt="Telemetry, Tracking and Command (TT&amp;C)" title="Telemetry, Tracking and Command (TT&amp;C)" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/TT%26C">Telemetry, Tracking and Command (TT&amp;C)</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Amplituden-_und_Phasenmodulation" alt="Amplituden- und Phasenmodulation (APSK)" title="Amplituden- und Phasenmodulation (APSK)" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Amplituden-_und_Phasenmodulation">Amplituden- und Phasenmodulation (APSK)</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Doppler-Effekt" alt="Doppler-Effekt" title="Doppler-Effekt" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Doppler-Effekt">Doppler-Effekt</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Rosetta_(Sonde)" alt="Rosetta" title="Rosetta" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Rosetta_(Sonde)">Rosetta</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Frequenzband" alt="Frequenzband" title="Frequenzband" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Frequenzband">Frequenzband</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Launch_and_Early_Orbit_Phase" alt="LEOP" title="LEOP" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Launch_and_Early_Orbit_Phase">LEOP</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Interferenz_(Physik)" alt="Interferenz" title="Interferenz" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Interferenz_(Physik)">Interferenz</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Internationale_Fernmeldeunion" alt="Internationale Fernmeldeunion (ITU)" title="Internationale Fernmeldeunion (ITU)" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Internationale_Fernmeldeunion">Internationale Fernmeldeunion (ITU)</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Phased-Array-Antenne" alt="Phased-Array-Antenne" title="Phased-Array-Antenne" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Phased-Array-Antenne">Phased-Array-Antenne</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Europ%C3%A4ische_S%C3%BCdsternwarte" alt="Europäische Südsternwarte (ESO)" title="Europäische Südsternwarte (ESO)" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Europ%C3%A4ische_S%C3%BCdsternwarte">Europäische Südsternwarte (ESO)</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Active_Pixel_Sensor" alt="Active Pixel Sensor" title="Active Pixel Sensor" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Active_Pixel_Sensor">Active Pixel Sensor</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/W%C3%A4rmebildkamera" alt="Wärmebildkamera" title="Wärmebildkamera" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/W%C3%A4rmebildkamera">Wärmebildkamera</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/SPOT_(Satellit)" alt="SPOT" title="SPOT" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/SPOT_(Satellit)">SPOT</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://www.dlr.de/kn/desktopdefault.aspx/tabid-4309/3222_read-39105/" alt="Artemex" title="Artemex" /><a href="http://www.dlr.de/kn/desktopdefault.aspx/tabid-4309/3222_read-39105/">Artemex</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Festk%C3%B6rperlaser" alt="Festkörperlaser" title="Festkörperlaser" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Festk%C3%B6rperlaser">Festkörperlaser</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Phasenumtastung" alt="Phasenumtastung" title="Phasenumtastung" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Phasenumtastung">Phasenumtastung</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Laser_Communication_Terminal" alt="Laser Communication Terminal" title="Laser Communication Terminal" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Laser_Communication_Terminal">Laser Communication Terminal</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Copernicus_(Erdbeobachtungsprogramm)" alt="Copernicus" title="Copernicus" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Copernicus_(Erdbeobachtungsprogramm)">Copernicus</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Envisat" alt="Envisat" title="Envisat" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Envisat">Envisat</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Puls-Pausen-Modulation" alt="Puls-Pausen-Modulation" title="Puls-Pausen-Modulation" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Puls-Pausen-Modulation">Puls-Pausen-Modulation</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/QR-Code" alt="QR-Code" title="QR-Code" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/QR-Code">QR-Code</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Apertur" alt="Apertur" title="Apertur" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Apertur">Apertur</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Lunar_Atmosphere_and_Dust_Environment_Explorer" alt="Lunar Atmosphere and Dust Environment Explorer (LADEE)" title="Lunar Atmosphere and Dust Environment Explorer (LADEE)" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Lunar_Atmosphere_and_Dust_Environment_Explorer">Lunar Atmosphere and Dust Environment Explorer (LADEE)</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Geod%C3%A4t" alt="Geodät" title="Geodät" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Geod%C3%A4t">Geodät</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Retroreflektor" alt="Retroreflektor" title="Retroreflektor" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Retroreflektor">Retroreflektor</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/K%C3%BCnstlicher_Leitstern" alt="Künstlicher Leitstern" title="Künstlicher Leitstern" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/K%C3%BCnstlicher_Leitstern">Künstlicher Leitstern</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Adaptive_Optik" alt="Adaptive Optik" title="Adaptive Optik" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Adaptive_Optik">Adaptive Optik</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Photon" alt="Photon" title="Photon" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Photon">Photon</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://en.wikipedia.org/wiki/Shower-curtain_effect" alt="Shower Curtain Effect" title="Shower Curtain Effect" /><a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Shower-curtain_effect">Shower Curtain Effect</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Koh%C3%A4renz_(Physik)" alt="Kohärenz" title="Kohärenz" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Koh%C3%A4renz_(Physik)">Kohärenz</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/ESTRACK" alt="ESTRACK" title="ESTRACK" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/ESTRACK">ESTRACK</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Streulicht" alt="Streulicht" title="Streulicht" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Streulicht">Streulicht</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Lagrange-Punkte" alt="Lagrange-Punkt" title="Lagrange-Punkt" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Lagrange-Punkte">Lagrange-Punkt</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Koronaler_Massenauswurf" alt="Koronaler Massenauswurf" title="Koronaler Massenauswurf" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Koronaler_Massenauswurf">Koronaler Massenauswurf</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Quantenschl%C3%BCsselaustausch" alt="Quantenschlüsselaustausch" title="Quantenschlüsselaustausch" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Quantenschl%C3%BCsselaustausch">Quantenschlüsselaustausch</a></li>    </ul>
</div>    
    
</div>
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
</p>
]]></content:encoded>
      <psc:chapters xmlns:psc="http://podlove.org/simple-chapters" version="1.2">
        <psc:chapter start="00:00:00.000" title="Intro"/>
        <psc:chapter start="00:00:42.123" title="Einführung"/>
        <psc:chapter start="00:03:06.161" title="Persönlicher Hintergrund"/>
        <psc:chapter start="00:10:54.320" title="Kommunikation in der Raumfahrt"/>
        <psc:chapter start="00:27:07.113" title="Elektromagnetisches Spektrum"/>
        <psc:chapter start="00:36:38.053" title="Optische Kommunikation"/>
        <psc:chapter start="00:43:19.103" title="Laser Communication Terminals"/>
        <psc:chapter start="00:58:13.312" title="LCT im Aufbruch"/>
        <psc:chapter start="01:02:11.881" title="Herausforderungen der Laserkommunikation"/>
        <psc:chapter start="01:09:56.774" title="Technischer Aufbau der Kommunikation"/>
        <psc:chapter start="01:28:04.568" title="Sicherheit und Fehlerkorrektur"/>
        <psc:chapter start="01:42:22.229" title="Zukünftige Anwendungen und Entwicklungen"/>
        <psc:chapter start="01:54:22.916" title="Quantenkryptographie"/>
        <psc:chapter start="01:57:03.330" title="Bandbreite und Latenz"/>
        <psc:chapter start="02:01:16.694" title="Ausklang"/>
      </psc:chapters>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2017/04/16/rz066-laserkommunikation/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <itunes:season>2</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Igor Zayer</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
      <podcast:person img="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/contributors/igor-zayer.jpg" role="guest">Igor Zayer</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ065 Part Time Scientists</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2016/12/17/rz065-part-time-scientists/</link>
      <pubDate>Sat, 17 Dec 2016 22:08:18 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">podlove-2016-12-17t21:18:05+00:00-3e766284380cc56</guid>
      <description><![CDATA[Nachdem Google vor einigen Jahren den Lunar X Prize ausgelobt hat, machten sich Teams rund um die Welt an die gestellte Herausforderung, einen Rover zum Mond zu schicken und von dort Live-Bildern zur Erde streamen zu lassen. Eines dieser Teams waren die Part Time Scientists in Berlin und nach Jahren harter Arbeit kommen sie ihrem Ziel immer näher. Voraussichtlich 2018 wird der Lander ALINA mit zwei Rovern an Bord den Weg zum Mond und dort zur Landestelle der Apollo-17-Mission antreten. Das komplett privat finanzierte Projekt wäre bei einem Erfolg vielleicht wegweisend für künftige Exploration des Monds und des Weltalls.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2016/12/17/rz065-part-time-scientists/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/2442/s/feed/c/mp3/rz065-part-time-scientists.mp3" length="93217096" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>02:35:09</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Eine private Mission auf dem Weg zu den Anfängen der Monderkundung</itunes:subtitle>
      <itunes:episode>65</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Nachdem Google vor einigen Jahren den Lunar X Prize ausgelobt hat, machten sich Teams rund um die Welt an die gestellte Herausforderung, einen Rover zum Mond zu schicken und von dort Live-Bildern zur Erde streamen zu lassen. Eines dieser Teams waren die Part Time Scientists in Berlin und nach Jahren harter Arbeit kommen sie ihrem Ziel immer näher. Voraussichtlich 2018 wird der Lander ALINA mit zwei Rovern an Bord den Weg zum Mond und dort zur Landestelle der Apollo-17-Mission antreten. Das komplett privat finanzierte Projekt wäre bei einem Erfolg vielleicht wegweisend für künftige Exploration des Monds und des Weltalls.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz065-part-time-scientists.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[<p>



<div style="clear: both">
<p><strong>Eine private Mission auf dem Weg zu den Anfängen der Monderkundung</strong></p>
    <p>
        <a href="https://raumzeit-podcast.de/2016/12/17/rz065-part-time-scientists/">
            
<img decoding="async" class="episode_image_cover" title="RZ065 Part Time Scientists" width="200" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3036352d706172742d74696d652d736369656e74697374732e636f7665722e6a7067/200/0/0/rz065-part-time-scientists" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3036352d706172742d74696d652d736369656e74697374732e636f7665722e6a7067/200/0/0/rz065-part-time-scientists 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3036352d706172742d74696d652d736369656e74697374732e636f7665722e6a7067/400/0/0/rz065-part-time-scientists 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3036352d706172742d74696d652d736369656e74697374732e636f7665722e6a7067/600/0/0/rz065-part-time-scientists 3x"/>

        </a>
        Nachdem Google vor einigen Jahren den Lunar X Prize ausgelobt hat, machten sich Teams rund um die Welt an die gestellte Herausforderung, einen Rover zum Mond zu schicken und von dort Live-Bildern zur Erde streamen zu lassen. Eines dieser Teams waren die Part Time Scientists in Berlin und nach Jahren harter Arbeit kommen sie ihrem Ziel immer näher. Voraussichtlich 2018 wird der Lander ALINA mit zwei Rovern an Bord den Weg zum Mond und dort zur Landestelle der Apollo-17-Mission antreten. Das komplett privat finanzierte Projekt wäre bei einem Erfolg vielleicht wegweisend für künftige Exploration des Monds und des Weltalls.
    </p>
</div>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
2 Stunden


35 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    14.12.2016
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Karsten Becker" title="Karsten Becker" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f6b61727374656e2d6265636b65722e6a7067/128/0/0/karsten-becker" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f6b61727374656e2d6265636b65722e6a7067/128/0/0/karsten-becker 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f6b61727374656e2d6265636b65722e6a7067/256/0/0/karsten-becker 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f6b61727374656e2d6265636b65722e6a7067/384/0/0/karsten-becker 3x"/>


<br/>
<strong>Karsten Becker</strong>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>


Der Informatiker Karsten Becker stieß kurz nach Start des Projekts zum Team und hat sich wie alle anderen in dieser Zeit in eine Vielzahl von Themen und Techniken eingearbeitet, um das die Rovermission zu entwickeln und zum Erfolg zu führen. Er berichtet hier von der Genese des Projekts, den entwickelten Technologien und Prozeduren, der Missionsplanung und den zahlreichen Herausforderungen, die ein solch ambitioniertes Ziel mit sich bringt.

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    <div class='osfx-shownote-block'><div class='glossary'>
            <h2>Glossar</h2>
    <ul>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Part-Time_Scientists" alt="Part-Time Scientists" title="Part-Time Scientists" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Part-Time_Scientists">Part-Time Scientists</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/SpaceX" alt="SpaceX" title="SpaceX" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/SpaceX">SpaceX</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://media.ccc.de/v/26c3-3332-en-a_part_time_scientists_perspective_of_getting_to_the_moon_" alt="26C3: A part time scientists&#039; perspective of getting to the moon" title="26C3: A part time scientists&#039; perspective of getting to the moon" /><a href="https://media.ccc.de/v/26c3-3332-en-a_part_time_scientists_perspective_of_getting_to_the_moon_">26C3: A part time scientists&#039; perspective of getting to the moon</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Apollo-Programm" alt="Apollo-Programm" title="Apollo-Programm" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Apollo-Programm">Apollo-Programm</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Mars_Pathfinder" alt="Mars Pathfinder" title="Mars Pathfinder" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Mars_Pathfinder">Mars Pathfinder</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Spirit_(Raumsonde)" alt="Spirit" title="Spirit" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Spirit_(Raumsonde)">Spirit</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Opportunity" alt="Opportunity" title="Opportunity" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Opportunity">Opportunity</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/ESTRACK" alt="ESTRACK" title="ESTRACK" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/ESTRACK">ESTRACK</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Google_Lunar_X-Prize" alt="Google Lunar X Prize" title="Google Lunar X Prize" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Google_Lunar_X-Prize">Google Lunar X Prize</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Rodos_(Betriebssystem)" alt="Rodos" title="Rodos" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Rodos_(Betriebssystem)">Rodos</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Regolith" alt="Regolith" title="Regolith" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Regolith">Regolith</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://www.dlr.de/sc/desktopdefault.aspx/tabid-6965/11517_read-26855/" alt="DLR: ATON – Autonomous Terrain-based Optical Navigation" title="DLR: ATON – Autonomous Terrain-based Optical Navigation" /><a href="http://www.dlr.de/sc/desktopdefault.aspx/tabid-6965/11517_read-26855/">DLR: ATON – Autonomous Terrain-based Optical Navigation</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://target.lroc.asu.edu/q3/#" alt="Mond-Kartografie" title="Mond-Kartografie" /><a href="http://target.lroc.asu.edu/q3/#">Mond-Kartografie</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/United_Launch_Alliance" alt="United Launch Alliance" title="United Launch Alliance" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/United_Launch_Alliance">United Launch Alliance</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Falcon_9" alt="Falcon 9" title="Falcon 9" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Falcon_9">Falcon 9</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Falcon_1" alt="Falcon 1" title="Falcon 1" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Falcon_1">Falcon 1</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Dnepr_(Rakete)" alt="Dnepr" title="Dnepr" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Dnepr_(Rakete)">Dnepr</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Apsis_(Astronomie)" alt="Apsis (Perigäum/Apogäum)" title="Apsis (Perigäum/Apogäum)" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Apsis_(Astronomie)">Apsis (Perigäum/Apogäum)</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Geostation%C3%A4re_Transferbahn" alt="Geostationäre Transferbahn" title="Geostationäre Transferbahn" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Geostation%C3%A4re_Transferbahn">Geostationäre Transferbahn</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Lunar_Lander" alt="Lunar Lander" title="Lunar Lander" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Lunar_Lander">Lunar Lander</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://sservi.nasa.gov/articles/nasa-sets-guidelines-apollo-moon-landing-sites/" alt="NASA sets guidelines for Apollo moon landing sites" title="NASA sets guidelines for Apollo moon landing sites" /><a href="https://sservi.nasa.gov/articles/nasa-sets-guidelines-apollo-moon-landing-sites/">NASA sets guidelines for Apollo moon landing sites</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Chang%E2%80%99e-3" alt="Chang’e-3" title="Chang’e-3" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Chang%E2%80%99e-3">Chang’e-3</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Selektives_Lasersintern" alt="Selektives Lasersintern" title="Selektives Lasersintern" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Selektives_Lasersintern">Selektives Lasersintern</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Johann-Dietrich_W%C3%B6rner" alt="Johann-Dietrich Wörner" title="Johann-Dietrich Wörner" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Johann-Dietrich_W%C3%B6rner">Johann-Dietrich Wörner</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Dioskuren" alt="Dioskuren (Castor und Pollux)" title="Dioskuren (Castor und Pollux)" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Dioskuren">Dioskuren (Castor und Pollux)</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Lunar_Roving_Vehicle" alt="Lunar Roving Vehicle" title="Lunar Roving Vehicle" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Lunar_Roving_Vehicle">Lunar Roving Vehicle</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Cassini-Huygens" alt="Cassini-Huygens" title="Cassini-Huygens" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Cassini-Huygens">Cassini-Huygens</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://en.wikipedia.org/wiki/Lunar_soil" alt="Orange Soil" title="Orange Soil" /><a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Lunar_soil">Orange Soil</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Rosetta_(Sonde)" alt="Rosetta" title="Rosetta" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Rosetta_(Sonde)">Rosetta</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Philae_(Sonde)" alt="Philae" title="Philae" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Philae_(Sonde)">Philae</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://www.howmanypeopleareinspacerightnow.com" alt="How many people are in space right now" title="How many people are in space right now" /><a href="http://www.howmanypeopleareinspacerightnow.com">How many people are in space right now</a></li>    </ul>
</div>    
    
</div>
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
</p>
]]></content:encoded>
      <psc:chapters xmlns:psc="http://podlove.org/simple-chapters" version="1.2">
        <psc:chapter start="00:00:00.000" title="Intro"/>
        <psc:chapter start="00:00:42.837" title="Vorstellung"/>
        <psc:chapter start="00:01:46.147" title="Part Time Scientists"/>
        <psc:chapter start="00:04:35.780" title="Persönlicher Werdegang"/>
        <psc:chapter start="00:08:49.092" title="Vorteile privater Organisationen in der Raumfahrt"/>
        <psc:chapter start="00:15:23.729" title="Kooperationspartner"/>
        <psc:chapter start="00:28:21.431" title="Software Engineering und Tests"/>
        <psc:chapter start="00:41:12.612" title="Mission Control"/>
        <psc:chapter start="00:44:21.464" title="Launch Provider"/>
        <psc:chapter start="00:47:34.172" title="Start, Transfer Orbit und Anflug"/>
        <psc:chapter start="00:54:01.208" title="Optimaler Startzeitpunkt"/>
        <psc:chapter start="01:00:07.609" title="Navigation und Landung"/>
        <psc:chapter start="01:15:34.905" title="Rover zur Erkundung der Mondoberfläche"/>
        <psc:chapter start="01:30:56.450" title="Verteiltes Arbeiten"/>
        <psc:chapter start="01:33:06.974" title="Steuerung der Rover"/>
        <psc:chapter start="01:36:55.125" title="3D-Druck mit Mondstaub"/>
        <psc:chapter start="01:49:16.110" title="Untersuchung der Apollo 17-Landestelle"/>
        <psc:chapter start="01:55:01.904" title="Kommunikation und Kameras"/>
        <psc:chapter start="02:12:13.832" title="Tests und Startsicherheit"/>
        <psc:chapter start="02:16:01.768" title="Weltraum-Knigge"/>
        <psc:chapter start="02:20:20.923" title="Verantwortung und Zukunft"/>
        <psc:chapter start="02:25:04.021" title="Extra Payload und das Moon Village"/>
        <psc:chapter start="02:30:37.864" title="Das neue Interesse am Mond"/>
        <psc:chapter start="02:33:48.443" title="Ausklang"/>
      </psc:chapters>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2016/12/17/rz065-part-time-scientists/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <itunes:season>2</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Karsten Becker</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
      <podcast:person img="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/contributors/karsten-becker.jpg" role="guest">Karsten Becker</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ064 ISS-Expedition 42</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2016/10/12/rz064-iss-expedition-42/</link>
      <pubDate>Wed, 12 Oct 2016 08:00:01 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">podlove-2016-10-06t18:21:18+00:00-31d29bc38eed8e8</guid>
      <description><![CDATA[Im Schnitt alle drei Monate wird das Personal auf der Internationalen Raumstation auf drei Positionen durchgewechselt und die Astronauten bleiben dann ein halbes Jahr im Weltraum an Bord des einzigen permanenten Stützpunkts der Menschheit im All. Mit der Expedition Nr. 42 kam unter anderem die Astronautin Samantha Cristoforetti erstmalig zum Einsatz auf der ISS.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2016/10/12/rz064-iss-expedition-42/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/2430/s/feed/c/mp3/rz064-iss-expedition-42.mp3" length="44957895" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>01:14:49</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Einmal Weltall und zurück. Die Geschichte einer Reise zur Internationalen Raumstation</itunes:subtitle>
      <itunes:episode>64</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Im Schnitt alle drei Monate wird das Personal auf der Internationalen Raumstation auf drei Positionen durchgewechselt und die Astronauten bleiben dann ein halbes Jahr im Weltraum an Bord des einzigen permanenten Stützpunkts der Menschheit im All. Mit der Expedition Nr. 42 kam unter anderem die Astronautin Samantha Cristoforetti erstmalig zum Einsatz auf der ISS.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz064-iss-expedition-42.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[<p>



<div style="clear: both">
<p><strong>Einmal Weltall und zurück. Die Geschichte einer Reise zur Internationalen Raumstation</strong></p>
    <p>
        <a href="https://raumzeit-podcast.de/2016/10/12/rz064-iss-expedition-42/">
            
<img decoding="async" class="episode_image_cover" title="RZ064 ISS-Expedition 42" width="200" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3036342d6973732d65787065646974696f6e2d34322e636f7665722e6a7067/200/0/0/rz064-iss-expedition-42" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3036342d6973732d65787065646974696f6e2d34322e636f7665722e6a7067/200/0/0/rz064-iss-expedition-42 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3036342d6973732d65787065646974696f6e2d34322e636f7665722e6a7067/400/0/0/rz064-iss-expedition-42 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3036342d6973732d65787065646974696f6e2d34322e636f7665722e6a7067/600/0/0/rz064-iss-expedition-42 3x"/>

        </a>
        Im Schnitt alle drei Monate wird das Personal auf der Internationalen Raumstation auf drei Positionen durchgewechselt und die Astronauten bleiben dann ein halbes Jahr im Weltraum an Bord des einzigen permanenten Stützpunkts der Menschheit im All. Mit der Expedition Nr. 42 kam unter anderem die Astronautin Samantha Cristoforetti erstmalig zum Einsatz auf der ISS.
    </p>
</div>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
1 Stunde


14 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    06.10.2016
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Samantha Cristoforetti" title="Samantha Cristoforetti" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f73616d616e7468612d63726973746f666f72657474692e6a7067/128/0/0/samantha-cristoforetti"/>


<br/>
<strong>Samantha Cristoforetti</strong>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>


Samantha Cristoforetti, die schon in Ausgabe Nr. 11 von Raumzeit ausführlich über ihre Ausbildungszeit als Astronautin berichtet hat, erzählt jetzt die Fortsetzung ihres Werdegangs als Astronautin für die ESA. Wir sprechen über Gerüche und Geräusche, gelebte Science Fiction, das Leben als Versuchsobjekt, dem Umgang mit der Öffentlichkeit und wie es ist, als erster Mensch im Weltraum einen frisch gepressten Espresso aus einer Anti-Gravitations-Tasse zu trinken.

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    <div class='osfx-shownote-block'><div class='glossary'>
            <h2>Glossar</h2>
    <ul>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Samantha_Cristoforetti" alt="Samantha Cristoforetti" title="Samantha Cristoforetti" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Samantha_Cristoforetti">Samantha Cristoforetti</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Internationale_Raumstation" alt="Internationale Raumstation (ISS)" title="Internationale Raumstation (ISS)" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Internationale_Raumstation">Internationale Raumstation (ISS)</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/ISS-Expedition_42" alt="ISS-Expedition 42" title="ISS-Expedition 42" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/ISS-Expedition_42">ISS-Expedition 42</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Per_Anhalter_durch_die_Galaxis" alt="Per Anhalter durch die Galaxis (Buch)" title="Per Anhalter durch die Galaxis (Buch)" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Per_Anhalter_durch_die_Galaxis">Per Anhalter durch die Galaxis (Buch)</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Per_Anhalter_durch_die_Galaxis_(Film)" alt="Per Anhalter durch die Galaxis (Film)" title="Per Anhalter durch die Galaxis (Film)" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Per_Anhalter_durch_die_Galaxis_(Film)">Per Anhalter durch die Galaxis (Film)</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://en.wikipedia.org/wiki/Trillian_(character)" alt="Tricia McMillan (Trillian)" title="Tricia McMillan (Trillian)" /><a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Trillian_(character)">Tricia McMillan (Trillian)</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Baikonur" alt="Baikonur" title="Baikonur" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Baikonur">Baikonur</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Remote_Manipulator_System" alt="Remote Manipulator System (Canadarm)" title="Remote Manipulator System (Canadarm)" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Remote_Manipulator_System">Remote Manipulator System (Canadarm)</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Juri_Alexejewitsch_Gagarin" alt="Juri Alexejewitsch Gagarin" title="Juri Alexejewitsch Gagarin" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Juri_Alexejewitsch_Gagarin">Juri Alexejewitsch Gagarin</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Terry_Wayne_Virts" alt="Terry Wayne Virts" title="Terry Wayne Virts" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Terry_Wayne_Virts">Terry Wayne Virts</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Quarant%C3%A4ne" alt="Quarantäne" title="Quarantäne" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Quarant%C3%A4ne">Quarantäne</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Sokol_(Raumanzug)" alt="Sokol-Raumanzug" title="Sokol-Raumanzug" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Sokol_(Raumanzug)">Sokol-Raumanzug</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Sojus_(Raumschiff)" alt="Sojus" title="Sojus" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Sojus_(Raumschiff)">Sojus</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Gravitationskonstante" alt="Gravitationskonstante (G)" title="Gravitationskonstante (G)" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Gravitationskonstante">Gravitationskonstante (G)</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Schwerelosigkeit" alt="Schwerelosigkeit" title="Schwerelosigkeit" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Schwerelosigkeit">Schwerelosigkeit</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Columbus_(ISS)" alt="Columbus (ISS)" title="Columbus (ISS)" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Columbus_(ISS)">Columbus (ISS)</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Cupola" alt="Cupola" title="Cupola" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Cupola">Cupola</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Kib%C5%8D" alt="Kibō" title="Kibō" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Kib%C5%8D">Kibō</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Dragon_(Raumschiff)" alt="Dragon" title="Dragon" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Dragon_(Raumschiff)">Dragon</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Automated_Transfer_Vehicle" alt="Automated Transfer Vehicle (ATV)" title="Automated Transfer Vehicle (ATV)" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Automated_Transfer_Vehicle">Automated Transfer Vehicle (ATV)</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Alpha-Magnet-Spektrometer" alt="Alpha-Magnet-Spektrometer" title="Alpha-Magnet-Spektrometer" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Alpha-Magnet-Spektrometer">Alpha-Magnet-Spektrometer</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Circadiane_Rhythmik" alt="Circardiane Rhythmik" title="Circardiane Rhythmik" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Circadiane_Rhythmik">Circardiane Rhythmik</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Stammzelle" alt="Stammzelle" title="Stammzelle" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Stammzelle">Stammzelle</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Osteoporose" alt="Ostereopose" title="Ostereopose" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Osteoporose">Ostereopose</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Leukozyt" alt="Leukozyt (Immunzelle)" title="Leukozyt (Immunzelle)" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Leukozyt">Leukozyt (Immunzelle)</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://en.wikipedia.org/wiki/Technology_in_The_Hitchhiker%27s_Guide_to_the_Galaxy#Nutrimatic_Drinks_Dispenser" alt="Nutrimatic Drinks Dispenser" title="Nutrimatic Drinks Dispenser" /><a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Technology_in_The_Hitchhiker%27s_Guide_to_the_Galaxy#Nutrimatic_Drinks_Dispenser">Nutrimatic Drinks Dispenser</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Espressomaschine" alt="Espressomaschine" title="Espressomaschine" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Espressomaschine">Espressomaschine</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://en.wikipedia.org/wiki/ISSpresso" alt="ISSpresso" title="ISSpresso" /><a href="https://en.wikipedia.org/wiki/ISSpresso">ISSpresso</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Donald_Pettit" alt="Donald Pettit" title="Donald Pettit" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Donald_Pettit">Donald Pettit</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://www.youtube.com/watch?v=pk7LcugO3zg" alt="Astronaut demos drinking coffee in space" title="Astronaut demos drinking coffee in space" /><a href="https://www.youtube.com/watch?v=pk7LcugO3zg">Astronaut demos drinking coffee in space</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Kapillarit%C3%A4t" alt="Kapillarität" title="Kapillarität" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Kapillarit%C3%A4t">Kapillarität</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Leonard_Nimoy" alt="Leonard Nimoy" title="Leonard Nimoy" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Leonard_Nimoy">Leonard Nimoy</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://en.wikipedia.org/wiki/Kathryn_Janeway" alt="Kathryn Janeway" title="Kathryn Janeway" /><a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Kathryn_Janeway">Kathryn Janeway</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Gravity_(Film)" alt="Gravity" title="Gravity" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Gravity_(Film)">Gravity</a></li>    </ul>
</div>    
    
</div>
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
</p>
]]></content:encoded>
      <psc:chapters xmlns:psc="http://podlove.org/simple-chapters" version="1.2">
        <psc:chapter start="00:00:00.000" title="Intro"/>
        <psc:chapter start="00:00:42.176" title="Vorstellung"/>
        <psc:chapter start="00:07:54.727" title="Backup Crew"/>
        <psc:chapter start="00:12:12.896" title="Baum pflanzen in Baikonur"/>
        <psc:chapter start="00:14:54.751" title="Anflug zur ISS"/>
        <psc:chapter start="00:22:23.189" title="Andocken an der ISS"/>
        <psc:chapter start="00:25:01.616" title="Ankommen im All"/>
        <psc:chapter start="00:26:58.858" title="Weltraumgeruch"/>
        <psc:chapter start="00:29:38.545" title="Geräuschkulisse und Kommunikation"/>
        <psc:chapter start="00:32:57.336" title="Tagesablauf und Aufgaben an Bord"/>
        <psc:chapter start="00:37:08.687" title="Medizinische und biologische Experimente"/>
        <psc:chapter start="00:43:59.481" title="CubeSats starten"/>
        <psc:chapter start="00:47:07.267" title="3D Drucker an Bord"/>
        <psc:chapter start="00:50:54.936" title="ISSpresso"/>
        <psc:chapter start="00:55:12.995" title="Notfälle und Fehlalarme"/>
        <psc:chapter start="01:02:04.144" title="Öffentlichkeitsarbeit"/>
        <psc:chapter start="01:05:17.601" title="Verlängerung der Mission"/>
        <psc:chapter start="01:07:43.611" title="Rückkehr zur Erde"/>
        <psc:chapter start="01:14:05.590" title="Ausklang"/>
      </psc:chapters>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2016/10/12/rz064-iss-expedition-42/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <itunes:season>2</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Samantha Cristoforetti</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
      <podcast:person img="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/contributors/samantha-cristoforetti.jpg" role="guest">Samantha Cristoforetti</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ063 Galaxien und Kosmologie</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2016/09/28/rz063-galaxien-und-kosmologie/</link>
      <pubDate>Wed, 28 Sep 2016 09:03:20 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">podlove-2016-09-26t12:53:08+00:00-c74e1192ded1529</guid>
      <description><![CDATA[Das Universum ist eine große Anlegenheit. Wie groß wurde auch den Astronomen erst vor gut 100 Jahren klar, als sie begannen, Sterne unterschiedlichen Galaxien zuzuordnen. Das Wissen um die Struktur des Universums hat seitdem rasant zugenommen, der Erkenntnisgewinn nahm aber besonders in den letzten zweiten Jahrzehnten richtig Fahrt auf. Noch gibt es viele Unbekannte, doch langsam nimmt das Verständnis des Wesens des Kosmos Formen an.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2016/09/28/rz063-galaxien-und-kosmologie/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/2412/s/feed/c/mp3/rz063-galaxien-und-kosmologie.mp3" length="64896680" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>01:47:50</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Ein Blick hinter die Grenzen unseres Sonnensystems</itunes:subtitle>
      <itunes:episode>63</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Das Universum ist eine große Anlegenheit. Wie groß wurde auch den Astronomen erst vor gut 100 Jahren klar, als sie begannen, Sterne unterschiedlichen Galaxien zuzuordnen. Das Wissen um die Struktur des Universums hat seitdem rasant zugenommen, der Erkenntnisgewinn nahm aber besonders in den letzten zweiten Jahrzehnten richtig Fahrt auf. Noch gibt es viele Unbekannte, doch langsam nimmt das Verständnis des Wesens des Kosmos Formen an.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz063-galaxien-und-kosmologie.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[<p>



<div style="clear: both">
<p><strong>Ein Blick hinter die Grenzen unseres Sonnensystems</strong></p>
    <p>
        <a href="https://raumzeit-podcast.de/2016/09/28/rz063-galaxien-und-kosmologie/">
            
<img decoding="async" class="episode_image_cover" title="RZ063 Galaxien und Kosmologie" width="200" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3036332d67616c617869656e2d756e642d6b6f736d6f6c6f6769652e636f7665722e6a7067/200/0/0/rz063-galaxien-und-kosmologie" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3036332d67616c617869656e2d756e642d6b6f736d6f6c6f6769652e636f7665722e6a7067/200/0/0/rz063-galaxien-und-kosmologie 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3036332d67616c617869656e2d756e642d6b6f736d6f6c6f6769652e636f7665722e6a7067/400/0/0/rz063-galaxien-und-kosmologie 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3036332d67616c617869656e2d756e642d6b6f736d6f6c6f6769652e636f7665722e6a7067/600/0/0/rz063-galaxien-und-kosmologie 3x"/>

        </a>
        Das Universum ist eine große Anlegenheit. Wie groß wurde auch den Astronomen erst vor gut 100 Jahren klar, als sie begannen, Sterne unterschiedlichen Galaxien zuzuordnen. Das Wissen um die Struktur des Universums hat seitdem rasant zugenommen, der Erkenntnisgewinn nahm aber besonders in den letzten zweiten Jahrzehnten richtig Fahrt auf. Noch gibt es viele Unbekannte, doch langsam nimmt das Verständnis des Wesens des Kosmos Formen an.
    </p>
</div>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
1 Stunde


47 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    26.09.2016
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Marcus Brüggen" title="Marcus Brüggen" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f6d61726375732d627275656767656e2e6a7067/128/0/0/marcus-brueggen"/>


<br/>
<strong>Marcus Brüggen</strong>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>


Wir sprechen mit Marcus Brüggen von der Hamburger Sternwarte über neue Forschungsmethoden der Radioastronomie, dem Aufbau der Milchstraße und anderer Galaxien, über Galaxienhaufen, Dunkle Materie, Dunkle Energie und die Unendlichkeit des Universums.

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    <div class='osfx-shownote-block'><div class='glossary'>
            <h2>Glossar</h2>
    <ul>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Hamburger_Sternwarte" alt="Hambuger Sternwarte" title="Hambuger Sternwarte" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Hamburger_Sternwarte">Hambuger Sternwarte</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Low_Frequency_Array" alt="Low Frequency Array (LOFAR)" title="Low Frequency Array (LOFAR)" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Low_Frequency_Array">Low Frequency Array (LOFAR)</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Fernrohr" alt="Refraktor" title="Refraktor" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Fernrohr">Refraktor</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/FAST-Observatorium" alt="FAST-Observatorium" title="FAST-Observatorium" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/FAST-Observatorium">FAST-Observatorium</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Radioteleskop_Effelsberg" alt="Radioteleskop Effelsberg" title="Radioteleskop Effelsberg" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Radioteleskop_Effelsberg">Radioteleskop Effelsberg</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Arecibo-Observatorium" alt="Arecibo-Observatorium" title="Arecibo-Observatorium" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Arecibo-Observatorium">Arecibo-Observatorium</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Synchrotronstrahlung" alt="Synchrotronstrahlung" title="Synchrotronstrahlung" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Synchrotronstrahlung">Synchrotronstrahlung</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Pulsar" alt="Pulsar" title="Pulsar" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Pulsar">Pulsar</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Neutronenstern" alt="Neutronenstern" title="Neutronenstern" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Neutronenstern">Neutronenstern</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Voyager_1" alt="Voyager 1" title="Voyager 1" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Voyager_1">Voyager 1</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Voyager_2" alt="Voyager 2" title="Voyager 2" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Voyager_2">Voyager 2</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Komet" alt="Komet" title="Komet" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Komet">Komet</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Proxima_Centauri" alt="Proxima Centauri" title="Proxima Centauri" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Proxima_Centauri">Proxima Centauri</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Oortsche_Wolke" alt="Oortsche Wolke" title="Oortsche Wolke" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Oortsche_Wolke">Oortsche Wolke</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Breakthrough_Starshot" alt="Breakthrough Starshot" title="Breakthrough Starshot" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Breakthrough_Starshot">Breakthrough Starshot</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Magellansche_Wolken" alt="Magellansche Wolken" title="Magellansche Wolken" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Magellansche_Wolken">Magellansche Wolken</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Shapley-Curtis-Debatte" alt="Shapley-Curtis-Debatte" title="Shapley-Curtis-Debatte" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Shapley-Curtis-Debatte">Shapley-Curtis-Debatte</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Galaxie" alt="Galaxie" title="Galaxie" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Galaxie">Galaxie</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Interstellarer_Staub" alt="Interstellarer Staub" title="Interstellarer Staub" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Interstellarer_Staub">Interstellarer Staub</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Schwarzes_Loch" alt="Schwarzes Loch" title="Schwarzes Loch" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Schwarzes_Loch">Schwarzes Loch</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Spiralgalaxie" alt="Spiralgalaxie" title="Spiralgalaxie" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Spiralgalaxie">Spiralgalaxie</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Elliptische_Galaxie" alt="Eliptische Galaxie" title="Eliptische Galaxie" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Elliptische_Galaxie">Eliptische Galaxie</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Irregul%C3%A4re_Galaxie" alt="Irreguläre Galaxien" title="Irreguläre Galaxien" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Irregul%C3%A4re_Galaxie">Irreguläre Galaxien</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Zwerggalaxie" alt="Zwerggalaxie" title="Zwerggalaxie" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Zwerggalaxie">Zwerggalaxie</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Parsec" alt="Parsec" title="Parsec" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Parsec">Parsec</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Sonnenmasse" alt="Sonnenmasse" title="Sonnenmasse" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Sonnenmasse">Sonnenmasse</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Lokale_Gruppe" alt="Lokale Gruppe" title="Lokale Gruppe" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Lokale_Gruppe">Lokale Gruppe</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Ereignishorizont" alt="Ereignishorizont (Schwarzschildradius)" title="Ereignishorizont (Schwarzschildradius)" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Ereignishorizont">Ereignishorizont (Schwarzschildradius)</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Supernova" alt="Supernova" title="Supernova" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Supernova">Supernova</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Messier_87" alt="Messier-87" title="Messier-87" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Messier_87">Messier-87</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Galaxienhaufen" alt="Galaxienhaufen" title="Galaxienhaufen" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Galaxienhaufen">Galaxienhaufen</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Superhaufen" alt="Superhaufen" title="Superhaufen" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Superhaufen">Superhaufen</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Filamente_und_Voids" alt="Filamente und Voids" title="Filamente und Voids" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Filamente_und_Voids">Filamente und Voids</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Hubble_Deep_Field" alt="Hubble Deep Field" title="Hubble Deep Field" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Hubble_Deep_Field">Hubble Deep Field</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Urknall" alt="Urknall" title="Urknall" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Urknall">Urknall</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Hintergrundstrahlung" alt="Hintergrundstrahlung" title="Hintergrundstrahlung" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Hintergrundstrahlung">Hintergrundstrahlung</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Dunkle_Materie" alt="Dunkle Materie" title="Dunkle Materie" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Dunkle_Materie">Dunkle Materie</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Fritz_Zwicky" alt="Fritz Zwicki" title="Fritz Zwicki" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Fritz_Zwicky">Fritz Zwicki</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Coma-Galaxienhaufen" alt="Coma-Galaxienhaufen" title="Coma-Galaxienhaufen" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Coma-Galaxienhaufen">Coma-Galaxienhaufen</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Neptun_(Planet)" alt="Neptun" title="Neptun" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Neptun_(Planet)">Neptun</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Uranus_(Planet)" alt="Uranus" title="Uranus" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Uranus_(Planet)">Uranus</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Proton" alt="Proton" title="Proton" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Proton">Proton</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Neutron" alt="Neutron" title="Neutron" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Neutron">Neutron</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Wolfgang_Pauli" alt="Wolfgang Pauli" title="Wolfgang Pauli" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Wolfgang_Pauli">Wolfgang Pauli</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Betastrahlung" alt="Betastrahlung" title="Betastrahlung" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Betastrahlung">Betastrahlung</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Neutrino" alt="Neutrino" title="Neutrino" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Neutrino">Neutrino</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Allgemeine_Relativit%C3%A4tstheorie" alt="Allgemeine Relativitätstheorie" title="Allgemeine Relativitätstheorie" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Allgemeine_Relativit%C3%A4tstheorie">Allgemeine Relativitätstheorie</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Large_Hadron_Collider" alt="Large Hadron Collider" title="Large Hadron Collider" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Large_Hadron_Collider">Large Hadron Collider</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Higgs-Boson" alt="Higgs-Boson" title="Higgs-Boson" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Higgs-Boson">Higgs-Boson</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Supersymmetrie" alt="Supersymmetrie" title="Supersymmetrie" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Supersymmetrie">Supersymmetrie</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Elektronenvolt" alt="Elektronenvolt" title="Elektronenvolt" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Elektronenvolt">Elektronenvolt</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Dunkle_Materie" alt="Dunkle Materie" title="Dunkle Materie" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Dunkle_Materie">Dunkle Materie</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Dunkle_Energie" alt="Dunkle Energie" title="Dunkle Energie" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Dunkle_Energie">Dunkle Energie</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/European_Extremely_Large_Telescope" alt="European Extremely Large Telescope (EELT)" title="European Extremely Large Telescope (EELT)" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/European_Extremely_Large_Telescope">European Extremely Large Telescope (EELT)</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Square_Kilometre_Array" alt="Square Kilometer Array" title="Square Kilometer Array" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Square_Kilometre_Array">Square Kilometer Array</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://en.wikipedia.org/wiki/James_Webb_Space_Telescope" alt="James Webb Space Telescope" title="James Webb Space Telescope" /><a href="https://en.wikipedia.org/wiki/James_Webb_Space_Telescope">James Webb Space Telescope</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://sci.esa.int/cosmic-vision/54517-athena/" alt="Athena" title="Athena" /><a href="http://sci.esa.int/cosmic-vision/54517-athena/">Athena</a></li>    </ul>
</div>    
    
</div>
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
</p>
]]></content:encoded>
      <psc:chapters xmlns:psc="http://podlove.org/simple-chapters" version="1.2">
        <psc:chapter start="00:00:00.000" title="Intro"/>
        <psc:chapter start="00:00:43.690" title="Begrüßung"/>
        <psc:chapter start="00:02:03.002" title="Hamburger Sternwarte"/>
        <psc:chapter start="00:04:19.159" title="Persönlicher Werdegang"/>
        <psc:chapter start="00:07:00.194" title="Low Frequency Array LOFAR"/>
        <psc:chapter start="00:21:27.906" title="Am Ende des Sonnensystems"/>
        <psc:chapter start="00:30:36.599" title="Die Milchstraße"/>
        <psc:chapter start="00:59:24.565" title="Lokale Gruppe"/>
        <psc:chapter start="01:09:58.456" title="Die Unendlichkeit des Universums"/>
        <psc:chapter start="01:22:15.716" title="Dunkle Materie"/>
        <psc:chapter start="01:35:11.616" title="Dunkle Energie"/>
        <psc:chapter start="01:39:47.500" title="Galaxiekollisionen"/>
        <psc:chapter start="01:42:53.058" title="Künftige Missionen und Projekte"/>
        <psc:chapter start="01:47:09.923" title="Ausklang"/>
      </psc:chapters>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2016/09/28/rz063-galaxien-und-kosmologie/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <itunes:season>2</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Marcus Brüggen</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
      <podcast:person img="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/contributors/marcus-brueggen.jpg" role="guest">Marcus Brüggen</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ062 Albert Einstein</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2016/05/12/rz062-albert-einstein/</link>
      <pubDate>Thu, 12 May 2016 14:36:07 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">podlove-2016-04-07t13:40:04+00:00-b62a6059dfe9c28</guid>
      <description><![CDATA[Albert Einsteins Werk ist fester Bestandteil des wissenschaftlichen Erbes des 20. Jahrhundert und die von ihm entwickelte Allgemeine Relativitätstheorie auch im 21. Jahrhundert die bestimmende Basis unserer Sicht der Welt und des Universums. Sein Leben ist aber auch geprägt von einer verantwortlichen, grunddemokratischen und politisch engagierten Einstellung gegenüber der Gesellschaft.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2016/05/12/rz062-albert-einstein/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/2394/s/feed/c/mp3/rz062-albert-einstein.mp3" length="64946276" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>01:47:47</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Die Allgemeine Relativitätstheorie und die gesellschaftliche Verantwortung der Wissenschaft</itunes:subtitle>
      <itunes:episode>62</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Albert Einsteins Werk ist fester Bestandteil des wissenschaftlichen Erbes des 20. Jahrhundert und die von ihm entwickelte Allgemeine Relativitätstheorie auch im 21. Jahrhundert die bestimmende Basis unserer Sicht der Welt und des Universums. Sein Leben ist aber auch geprägt von einer verantwortlichen, grunddemokratischen und politisch engagierten Einstellung gegenüber der Gesellschaft.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz062-albert-einstein.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[<p>



<div style="clear: both">
<p><strong>Die Allgemeine Relativitätstheorie und die gesellschaftliche Verantwortung der Wissenschaft</strong></p>
    <p>
        <a href="https://raumzeit-podcast.de/2016/05/12/rz062-albert-einstein/">
            
<img decoding="async" class="episode_image_cover" title="RZ062 Albert Einstein" width="200" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3036322d616c626572742d65696e737465696e2e636f7665722e6a7067/200/0/0/rz062-albert-einstein" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3036322d616c626572742d65696e737465696e2e636f7665722e6a7067/200/0/0/rz062-albert-einstein 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3036322d616c626572742d65696e737465696e2e636f7665722e6a7067/400/0/0/rz062-albert-einstein 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3036322d616c626572742d65696e737465696e2e636f7665722e6a7067/600/0/0/rz062-albert-einstein 3x"/>

        </a>
        Albert Einsteins Werk ist fester Bestandteil des wissenschaftlichen Erbes des 20. Jahrhundert und die von ihm entwickelte Allgemeine Relativitätstheorie auch im 21. Jahrhundert die bestimmende Basis unserer Sicht der Welt und des Universums. Sein Leben ist aber auch geprägt von einer verantwortlichen, grunddemokratischen und politisch engagierten Einstellung gegenüber der Gesellschaft.
    </p>
</div>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
1 Stunde


47 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    07.04.2016
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Jürgen Renn" title="Jürgen Renn" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f6a75657267656e2d72656e6e2e6a7067/128/0/0/juergen-renn" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f6a75657267656e2d72656e6e2e6a7067/128/0/0/juergen-renn 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f6a75657267656e2d72656e6e2e6a7067/256/0/0/juergen-renn 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f6a75657267656e2d72656e6e2e6a7067/384/0/0/juergen-renn 3x"/>


<br/>
<strong>Jürgen Renn</strong>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>


Ich spreche mit dem Wissenschaftshistoriker und Direktor am Max-Planck-Institut für Wissenschaftsgeschichte in Berlin (MPIWG) Jürgen Renn, der sich schon früh in seiner Karriere mit dem Werk Albert Einsteins befasst hat und dieses in der Folge nachhaltig erforscht hat.

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    <div class='osfx-shownote-block'><div class='glossary'>
            <h2>Glossar</h2>
    <ul>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Albert_Einstein" alt="Albert Einstein" title="Albert Einstein" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Albert_Einstein">Albert Einstein</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Allgemeine_Relativit%C3%A4tstheorie" alt="Allgemeine Relativitätstheorie" title="Allgemeine Relativitätstheorie" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Allgemeine_Relativit%C3%A4tstheorie">Allgemeine Relativitätstheorie</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Wissenschaftsgeschichte" alt="Wissenschaftsgeschichte" title="Wissenschaftsgeschichte" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Wissenschaftsgeschichte">Wissenschaftsgeschichte</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://www.mpiwg-berlin.mpg.de/" alt="Max-Planck Institut für Wissenschaftsgeschichte" title="Max-Planck Institut für Wissenschaftsgeschichte" /><a href="https://www.mpiwg-berlin.mpg.de/">Max-Planck Institut für Wissenschaftsgeschichte</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Thomas_S._Kuhn" alt="Thomas S. Kuhn" title="Thomas S. Kuhn" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Thomas_S._Kuhn">Thomas S. Kuhn</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Erkenntnistheorie" alt="Erkenntnistheorie" title="Erkenntnistheorie" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Erkenntnistheorie">Erkenntnistheorie</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Anthropoz%C3%A4n" alt="Anthropozän" title="Anthropozän" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Anthropoz%C3%A4n">Anthropozän</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Astronomie" alt="Astronomie" title="Astronomie" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Astronomie">Astronomie</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Eidgen%C3%B6ssisches_Institut_f%C3%BCr_Geistiges_Eigentum" alt="Eidgenössisches Institut für Geistiges Eigentum" title="Eidgenössisches Institut für Geistiges Eigentum" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Eidgen%C3%B6ssisches_Institut_f%C3%BCr_Geistiges_Eigentum">Eidgenössisches Institut für Geistiges Eigentum</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Marcel_Grossmann" alt="Marcel Grossmann" title="Marcel Grossmann" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Marcel_Grossmann">Marcel Grossmann</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Brownsche_Bewegung" alt="Brownsche Bewegung" title="Brownsche Bewegung" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Brownsche_Bewegung">Brownsche Bewegung</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Quantenhypothese" alt="Quantenhypothese" title="Quantenhypothese" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Quantenhypothese">Quantenhypothese</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Hendrik_Antoon_Lorentz" alt="Hendrik Antoon Lorentz" title="Hendrik Antoon Lorentz" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Hendrik_Antoon_Lorentz">Hendrik Antoon Lorentz</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/%C3%84ther_(Physik)" alt="Äther" title="Äther" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/%C3%84ther_(Physik)">Äther</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Michele_Besso" alt="Michele Besso" title="Michele Besso" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Michele_Besso">Michele Besso</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Mileva_Mari%C4%87" alt="Mileva Marić" title="Mileva Marić" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Mileva_Mari%C4%87">Mileva Marić</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Akademie_Olympia" alt="Akademie Olympia" title="Akademie Olympia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Akademie_Olympia">Akademie Olympia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Milchstra%C3%9Fe" alt="Milchstraße" title="Milchstraße" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Milchstra%C3%9Fe">Milchstraße</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Wilhelm_Herschel" alt="Wilhelm Herschel" title="Wilhelm Herschel" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Wilhelm_Herschel">Wilhelm Herschel</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Universum" alt="Universum" title="Universum" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Universum">Universum</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://www.einstein-website.de/z_biography/redefunkausstellung.html" alt="Rede Einsteins anlässlich der Eröffnung der Funkausstellung in Berlin, 1930" title="Rede Einsteins anlässlich der Eröffnung der Funkausstellung in Berlin, 1930" /><a href="http://www.einstein-website.de/z_biography/redefunkausstellung.html">Rede Einsteins anlässlich der Eröffnung der Funkausstellung in Berlin, 1930</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Sonnenfinsternis" alt="Sonnenfinsternis" title="Sonnenfinsternis" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Sonnenfinsternis">Sonnenfinsternis</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Sonnenfinsternis_vom_29._Mai_1919" alt="Sonnenfinsternis vom 29. Mai 1919" title="Sonnenfinsternis vom 29. Mai 1919" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Sonnenfinsternis_vom_29._Mai_1919">Sonnenfinsternis vom 29. Mai 1919</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Lichtgeschwindigkeit" alt="Lichtgeschwindigkeit" title="Lichtgeschwindigkeit" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Lichtgeschwindigkeit">Lichtgeschwindigkeit</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Nikolaus_Kopernikus" alt="Nikolaus Kopernikus" title="Nikolaus Kopernikus" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Nikolaus_Kopernikus">Nikolaus Kopernikus</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Lorentz-Transformation" alt="Lorentz-Transformation" title="Lorentz-Transformation" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Lorentz-Transformation">Lorentz-Transformation</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Rotverschiebung" alt="Rotverschiebung" title="Rotverschiebung" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Rotverschiebung">Rotverschiebung</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Feldtheorie_(Physik)" alt="Feldtheorie" title="Feldtheorie" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Feldtheorie_(Physik)">Feldtheorie</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Winkelschule" alt="Winkelschule" title="Winkelschule" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Winkelschule">Winkelschule</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Quantenphysik" alt="Quantenphysik" title="Quantenphysik" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Quantenphysik">Quantenphysik</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Kosmologische_Konstante" alt="Kosmologische Konstante" title="Kosmologische Konstante" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Kosmologische_Konstante">Kosmologische Konstante</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Friedrich_Adler_(Politiker)" alt="Friedrich Adler" title="Friedrich Adler" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Friedrich_Adler_(Politiker)">Friedrich Adler</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Edwin_Hubble" alt="Edwin Hubble" title="Edwin Hubble" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Edwin_Hubble">Edwin Hubble</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Alexander_Alexandrowitsch_Friedmann" alt="Alexander Alexandrowitsch Friedmann" title="Alexander Alexandrowitsch Friedmann" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Alexander_Alexandrowitsch_Friedmann">Alexander Alexandrowitsch Friedmann</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Georges_Lema%C3%AEtre" alt="Georges Lemaître" title="Georges Lemaître" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Georges_Lema%C3%AEtre">Georges Lemaître</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Schwarzes_Loch" alt="Schwarzes Loch" title="Schwarzes Loch" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Schwarzes_Loch">Schwarzes Loch</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Hermann_Minkowski" alt="Hermann Minkowski" title="Hermann Minkowski" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Hermann_Minkowski">Hermann Minkowski</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Minkowski-Raum" alt="Minkowski-Raum" title="Minkowski-Raum" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Minkowski-Raum">Minkowski-Raum</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Photon" alt="Photon" title="Photon" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Photon">Photon</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Werner_Heisenberg" alt="Werner Heisenberg" title="Werner Heisenberg" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Werner_Heisenberg">Werner Heisenberg</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Erwin_Schr%C3%B6dinger" alt="Erwin Schrödinger" title="Erwin Schrödinger" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Erwin_Schr%C3%B6dinger">Erwin Schrödinger</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Aage_Niels_Bohr" alt="Aage Niels Bohr" title="Aage Niels Bohr" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Aage_Niels_Bohr">Aage Niels Bohr</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Max_Born" alt="Max Born" title="Max Born" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Max_Born">Max Born</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Quantenverschr%C3%A4nkung" alt="Quantenverschränkung" title="Quantenverschränkung" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Quantenverschr%C3%A4nkung">Quantenverschränkung</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/%C3%84quivalenz_von_Masse_und_Energie" alt="Äquivalenz von Masse und Energie" title="Äquivalenz von Masse und Energie" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/%C3%84quivalenz_von_Masse_und_Energie">Äquivalenz von Masse und Energie</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Walther_Rathenau" alt="Walther Rathenau" title="Walther Rathenau" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Walther_Rathenau">Walther Rathenau</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://en.wikipedia.org/wiki/Einstein%E2%80%93Szil%C3%A1rd_letter" alt="Einstein–Szilárd letter" title="Einstein–Szilárd letter" /><a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Einstein%E2%80%93Szil%C3%A1rd_letter">Einstein–Szilárd letter</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Wernher_von_Braun" alt="Wernher von Braun" title="Wernher von Braun" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Wernher_von_Braun">Wernher von Braun</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Anthropoz%C3%A4n" alt="Anthropozän" title="Anthropozän" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Anthropoz%C3%A4n">Anthropozän</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Sigmund_Freud" alt="Sigmund Freud" title="Sigmund Freud" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Sigmund_Freud">Sigmund Freud</a></li>    </ul>
</div>    
    
</div>
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
</p>
]]></content:encoded>
      <psc:chapters xmlns:psc="http://podlove.org/simple-chapters" version="1.2">
        <psc:chapter start="00:00:00.000" title="Intro"/>
        <psc:chapter start="00:00:45.346" title="Begrüßung"/>
        <psc:chapter start="00:02:02.480" title="Wissenschaftsgeschichte"/>
        <psc:chapter start="00:18:39.338" title="Persönlicher Hintergrund"/>
        <psc:chapter start="00:20:32.714" title="Wissenschaft der Jahrhundertwende"/>
        <psc:chapter start="00:31:57.187" title="Der Blick auf die Welt und der Technikoptimismus"/>
        <psc:chapter start="00:41:45.774" title="Spezielle Relativitätstheorie"/>
        <psc:chapter start="00:49:14.050" title="Schwerkraft und die Allgemeine Relativitätstheorie"/>
        <psc:chapter start="01:07:59.460" title="Beweis der Allgemeinen Relativitätstheorie"/>
        <psc:chapter start="01:19:21.207" title="Bestand der Allgemeinen Relativitätstheorie"/>
        <psc:chapter start="01:27:21.739" title="Raumzeit"/>
        <psc:chapter start="01:30:35.573" title="Einstein und die Quantentheorie"/>
        <psc:chapter start="01:35:36.622" title="Einstein, die Bombe und die Weltpolitik"/>
        <psc:chapter start="01:46:48.259" title="Ausklang"/>
      </psc:chapters>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2016/05/12/rz062-albert-einstein/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <itunes:season>2</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Jürgen Renn</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
      <podcast:person img="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/contributors/juergen-renn.jpg" role="guest">Jürgen Renn</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ061 Gravitationswellenastronomie</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2016/02/18/rz061-gravitationswellenastronomie/</link>
      <pubDate>Thu, 18 Feb 2016 09:00:26 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">podlove-2016-02-17t20:39:30+00:00-0b0062a3ecc6e17</guid>
      <description><![CDATA[Lange Zeit waren Gravitationswellen nicht viel mehr als eine Voraussage der Allgemeinen Relativitätstheorie von Albert Einstein. Doch wie so viele andere Details dieses Meilensteins der Wissenschaft konnten nun auch diese speziellen Eigenschaften des Universums experimentell nachgewiesen werden. Eine seit Jahrzehnten engagiert und global arbeitenden Community von Wissenschaftlern hat hartnäckig an Meßmethoden gearbeitet und diese ein ums andere Mal verbessert und dabei Meßgenauigkeiten erreicht, die einem schon absurd vorkommen können.

Doch nun wurden nicht nur die Wellen entdeckt: zugleich wurde das energetischste Ereignis gefunden, dass je von einem Menschen im Universum beobachtet wurde. Und nur diese Methode hatte überhaupt die Chance, zwei Schwarzen Löchern beim Aufeinandertreffen zuzuschauen. Damit öffnet die gelungene Messung nicht weniger als das Tor zu einer komplett neuen Form der Weltraumbeobachtung: der Gravitationswellenastronomie.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2016/02/18/rz061-gravitationswellenastronomie/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/2363/s/feed/c/mp3/rz061-gravitationswellenastronomie.mp3" length="102081066" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>02:49:40</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Über die Entdeckung und Zukunft der Gravitationswellenastronomie</itunes:subtitle>
      <itunes:episode>61</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Lange Zeit waren Gravitationswellen nicht viel mehr als eine Voraussage der Allgemeinen Relativitätstheorie von Albert Einstein. Doch wie so viele andere Details dieses Meilensteins der Wissenschaft konnten nun auch diese speziellen Eigenschaften des Universums experimentell nachgewiesen werden. Eine seit Jahrzehnten engagiert und global arbeitenden Community von Wissenschaftlern hat hartnäckig an Meßmethoden gearbeitet und diese ein ums andere Mal verbessert und dabei Meßgenauigkeiten erreicht, die einem schon absurd vorkommen können.

Doch nun wurden nicht nur die Wellen entdeckt: zugleich wurde das energetischste Ereignis gefunden, dass je von einem Menschen im Universum beobachtet wurde. Und nur diese Methode hatte überhaupt die Chance, zwei Schwarzen Löchern beim Aufeinandertreffen zuzuschauen. Damit öffnet die gelungene Messung nicht weniger als das Tor zu einer komplett neuen Form der Weltraumbeobachtung: der Gravitationswellenastronomie.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz061-gravitationswellenastronomie.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[<p>



<div style="clear: both">
<p><strong>Über die Entdeckung und Zukunft der Gravitationswellenastronomie</strong></p>
    <p>
        <a href="https://raumzeit-podcast.de/2016/02/18/rz061-gravitationswellenastronomie/">
            
<img decoding="async" class="episode_image_cover" title="RZ061 Gravitationswellenastronomie" width="200" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3036312d6772617669746174696f6e7377656c6c656e617374726f6e6f6d69652e636f7665722e6a7067/200/0/0/rz061-gravitationswellenastronomie" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3036312d6772617669746174696f6e7377656c6c656e617374726f6e6f6d69652e636f7665722e6a7067/200/0/0/rz061-gravitationswellenastronomie 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3036312d6772617669746174696f6e7377656c6c656e617374726f6e6f6d69652e636f7665722e6a7067/400/0/0/rz061-gravitationswellenastronomie 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3036312d6772617669746174696f6e7377656c6c656e617374726f6e6f6d69652e636f7665722e6a7067/600/0/0/rz061-gravitationswellenastronomie 3x"/>

        </a>
        Lange Zeit waren Gravitationswellen nicht viel mehr als eine Voraussage der Allgemeinen Relativitätstheorie von Albert Einstein. Doch wie so viele andere Details dieses Meilensteins der Wissenschaft konnten nun auch diese speziellen Eigenschaften des Universums experimentell nachgewiesen werden. Eine seit Jahrzehnten engagiert und global arbeitenden Community von Wissenschaftlern hat hartnäckig an Meßmethoden gearbeitet und diese ein ums andere Mal verbessert und dabei Meßgenauigkeiten erreicht, die einem schon absurd vorkommen können.<br />
<br />
Doch nun wurden nicht nur die Wellen entdeckt: zugleich wurde das energetischste Ereignis gefunden, dass je von einem Menschen im Universum beobachtet wurde. Und nur diese Methode hatte überhaupt die Chance, zwei Schwarzen Löchern beim Aufeinandertreffen zuzuschauen. Damit öffnet die gelungene Messung nicht weniger als das Tor zu einer komplett neuen Form der Weltraumbeobachtung: der Gravitationswellenastronomie.
    </p>
</div>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
2 Stunden


49 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    17.02.2016
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Oliver Jennrich" title="Oliver Jennrich" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f6f6c697665722d6a656e6e726963682e6a7067/128/0/0/oliver-jennrich" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f6f6c697665722d6a656e6e726963682e6a7067/128/0/0/oliver-jennrich 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f6f6c697665722d6a656e6e726963682e6a7067/256/0/0/oliver-jennrich 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f6f6c697665722d6a656e6e726963682e6a7067/384/0/0/oliver-jennrich 3x"/>


<br/>
<strong>Oliver Jennrich</strong>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>


Wir sprechen mit Oliver Jennrich, der seit seinem Studium an Gravitationswellen arbeitet, mit allen Standorten der Gravatationswellenforschung in Berührung gekommen ist und jetzt für die ESA an der nächsten Generation von Gravitationswellendetektoren arbeitet: dem Laser Interferometer Space Antenna (LISA), dass künftig die neue Astronomieforschung in den Weltraum trägt und dabei einen ganz neuen Blick auf das All entwickeln könnte.

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    <div class='osfx-shownote-block'><div class='glossary'>
            <h2>Glossar</h2>
    <ul>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Gravitationswelle" alt="Gravitationswelle" title="Gravitationswelle" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Gravitationswelle">Gravitationswelle</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Gravitation" alt="Gravitation" title="Gravitation" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Gravitation">Gravitation</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Laser_Interferometer_Space_Antenna" alt="Laser Interferometer Space Antenna (LISA)" title="Laser Interferometer Space Antenna (LISA)" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Laser_Interferometer_Space_Antenna">Laser Interferometer Space Antenna (LISA)</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/LISA_Pathfinder" alt="LISA Pathfinder" title="LISA Pathfinder" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/LISA_Pathfinder">LISA Pathfinder</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Albert_Einstein" alt="Albert Einstein" title="Albert Einstein" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Albert_Einstein">Albert Einstein</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Interferometrie" alt="Interferometrie" title="Interferometrie" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Interferometrie">Interferometrie</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Allgemeine_Relativit%C3%A4tstheorie" alt="Allgemeine Relativitätstheorie" title="Allgemeine Relativitätstheorie" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Allgemeine_Relativit%C3%A4tstheorie">Allgemeine Relativitätstheorie</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Arthur_Stanley_Eddington" alt="Eddington" title="Eddington" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Arthur_Stanley_Eddington">Eddington</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Sonnenfinsternis_vom_29._Mai_1919" alt="Sonnenfinsternis vom 29. Mai 1919" title="Sonnenfinsternis vom 29. Mai 1919" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Sonnenfinsternis_vom_29._Mai_1919">Sonnenfinsternis vom 29. Mai 1919</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Freier_Fall" alt="Freier Fall" title="Freier Fall" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Freier_Fall">Freier Fall</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Geod%C3%A4t" alt="Geodät" title="Geodät" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Geod%C3%A4t">Geodät</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Kosmologische_Konstante" alt="Kosmologische Konstante" title="Kosmologische Konstante" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Kosmologische_Konstante">Kosmologische Konstante</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Edwin_Hubble" alt="Edwin Hubble" title="Edwin Hubble" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Edwin_Hubble">Edwin Hubble</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Planck-Weltraumteleskop" alt="Planck" title="Planck" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Planck-Weltraumteleskop">Planck</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Wilkinson_Microwave_Anisotropy_Probe" alt="Wilkinson Microwave Anisotropy Probe (WMAP)" title="Wilkinson Microwave Anisotropy Probe (WMAP)" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Wilkinson_Microwave_Anisotropy_Probe">Wilkinson Microwave Anisotropy Probe (WMAP)</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Supernova" alt="Supernova" title="Supernova" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Supernova">Supernova</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Raumkr%C3%BCmmung" alt="Raumkrümmung" title="Raumkrümmung" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Raumkr%C3%BCmmung">Raumkrümmung</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Urknall" alt="Urknall" title="Urknall" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Urknall">Urknall</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Lichtgeschwindigkeit" alt="Lichtgeschwindigkeit" title="Lichtgeschwindigkeit" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Lichtgeschwindigkeit">Lichtgeschwindigkeit</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Elektrostatik" alt="Elektrostatik" title="Elektrostatik" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Elektrostatik">Elektrostatik</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Elektrodynamik" alt="Elektrodynamik" title="Elektrodynamik" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Elektrodynamik">Elektrodynamik</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Graviton" alt="Graviton" title="Graviton" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Graviton">Graviton</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Photon" alt="Photon" title="Photon" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Photon">Photon</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Quantenphysik" alt="Quantenphysik" title="Quantenphysik" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Quantenphysik">Quantenphysik</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Pulsar" alt="Pulsar" title="Pulsar" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Pulsar">Pulsar</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Joseph_Weber_(Physiker)" alt="Joseph Webber" title="Joseph Webber" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Joseph_Weber_(Physiker)">Joseph Webber</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Niob" alt="Niob" title="Niob" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Niob">Niob</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Laser" alt="Laser" title="Laser" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Laser">Laser</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Kip_Thorne" alt="Kip Thorne" title="Kip Thorne" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Kip_Thorne">Kip Thorne</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Rainer_Weiss" alt="Ray Weiss" title="Ray Weiss" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Rainer_Weiss">Ray Weiss</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Heinz_Billing" alt="Heinz Billing" title="Heinz Billing" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Heinz_Billing">Heinz Billing</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/GEO600" alt="GEO600" title="GEO600" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/GEO600">GEO600</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/ROSAT" alt="ROSAT" title="ROSAT" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/ROSAT">ROSAT</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/LIGO" alt="LIGO" title="LIGO" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/LIGO">LIGO</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Virgo_(Gravitationswellendetektor)" alt="VIRGO" title="VIRGO" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Virgo_(Gravitationswellendetektor)">VIRGO</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Triangulation_(Messtechnik)" alt="Triangulation" title="Triangulation" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Triangulation_(Messtechnik)">Triangulation</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/SN_1987A" alt="Supernova SN 1987A" title="Supernova SN 1987A" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/SN_1987A">Supernova SN 1987A</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/KAGRA" alt="KAGRA" title="KAGRA" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/KAGRA">KAGRA</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/W%C3%A4rmerauschen" alt="Wärmerauschen" title="Wärmerauschen" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/W%C3%A4rmerauschen">Wärmerauschen</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Kelvin" alt="Kelvin" title="Kelvin" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Kelvin">Kelvin</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Schwarzes_Loch" alt="Schwarzes Loch" title="Schwarzes Loch" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Schwarzes_Loch">Schwarzes Loch</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Neutronenstern" alt="Neutronenstern" title="Neutronenstern" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Neutronenstern">Neutronenstern</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Doppelstern" alt="Doppelstern" title="Doppelstern" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Doppelstern">Doppelstern</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Dunkle_Materie" alt="Dunkle Materie" title="Dunkle Materie" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Dunkle_Materie">Dunkle Materie</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Gravitationswellenastronomie" alt="Gravitationswellenastronomie" title="Gravitationswellenastronomie" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Gravitationswellenastronomie">Gravitationswellenastronomie</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/James_Webb_Space_Telescope" alt="James Webb Space Telescope" title="James Webb Space Telescope" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/James_Webb_Space_Telescope">James Webb Space Telescope</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Filamente_und_Voids" alt="Filamente und Voids" title="Filamente und Voids" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Filamente_und_Voids">Filamente und Voids</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Akkretionsscheibe" alt="Akkretionsscheibe" title="Akkretionsscheibe" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Akkretionsscheibe">Akkretionsscheibe</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Gravitationslinseneffekt" alt="Gravitationslinseneffekt" title="Gravitationslinseneffekt" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Gravitationslinseneffekt">Gravitationslinseneffekt</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Lagrange-Punkte" alt="Lagrange-Punkt" title="Lagrange-Punkt" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Lagrange-Punkte">Lagrange-Punkt</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Solar_and_Heliospheric_Observatory" alt="Solar and Heliospheric Observatory (SOHO)" title="Solar and Heliospheric Observatory (SOHO)" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Solar_and_Heliospheric_Observatory">Solar and Heliospheric Observatory (SOHO)</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Deep_Space_Climate_Observatory" alt="Deep Space Climate Observatory (DSCOVR)" title="Deep Space Climate Observatory (DSCOVR)" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Deep_Space_Climate_Observatory">Deep Space Climate Observatory (DSCOVR)</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Gold" alt="Gold" title="Gold" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Gold">Gold</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Platin" alt="Platin" title="Platin" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Platin">Platin</a></li>    </ul>
</div>    
    
</div>
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
</p>
]]></content:encoded>
      <psc:chapters xmlns:psc="http://podlove.org/simple-chapters" version="1.2">
        <psc:chapter start="00:00:00.000" title="Intro"/>
        <psc:chapter start="00:00:43.047" title="Begrüßung"/>
        <psc:chapter start="00:02:38.982" title="Persönlicher Hintergrund"/>
        <psc:chapter start="00:04:33.481" title="Gravitationswellen in der Öffentlichikeit"/>
        <psc:chapter start="00:07:30.619" title="Der freie Fall und der gekrümmte Raum"/>
        <psc:chapter start="00:26:14.715" title="Gravitation und Gravitationswellen"/>
        <psc:chapter start="00:44:04.132" title="Messung von Gravitationswellen"/>
        <psc:chapter start="01:02:35.473" title="GEO600 und LIGO"/>
        <psc:chapter start="01:07:24.464" title="Detektion des Signals von GW150914"/>
        <psc:chapter start="01:24:04.764" title="Das Detektornetzwerk"/>
        <psc:chapter start="01:38:01.040" title="Supernovae, Merger und andere Ereignisse messen"/>
        <psc:chapter start="01:57:56.579" title="Ein Detektor im Weltall: LISA"/>
        <psc:chapter start="02:20:37.835" title="Die fliegenden Würfel"/>
        <psc:chapter start="02:31:23.056" title="Laufzeiten von LISA und LISA Pathfinder"/>
        <psc:chapter start="02:35:05.438" title="Zukunft der Gravationswellenastronomie"/>
        <psc:chapter start="02:41:34.162" title="Die Community und der Nobelpreis"/>
        <psc:chapter start="02:47:52.269" title="Ausklang"/>
      </psc:chapters>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2016/02/18/rz061-gravitationswellenastronomie/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <itunes:season>2</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Oliver Jennrich</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
      <podcast:person img="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/contributors/oliver-jennrich.jpg" role="guest">Oliver Jennrich</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ060 Extrasolare Planeten</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2016/01/05/rz060-extrasolare-planeten/</link>
      <pubDate>Tue, 05 Jan 2016 07:42:54 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">podlove-2016-01-04t15:07:54+00:00-0341f236d062017</guid>
      <description><![CDATA[Noch vor zwei Jahrzehnten herrschte Unklarheit über die Existenz von Planeten in anderen Sternensystemen. So hielt man sie zwar für wahrscheinlich, doch fehlte eine konkrete Beobachtung. Durch neue Missionen und Beobachtungsmethoden konnten 1995 erstmals ein Planet nachgewiesen werden dem dann immer mehr Planeten folgen sollten. Heute ist es klar, dass nahezu jeder Stern in der Galaxis von Planeten umgeben ist. Die weitere Erforschung brachte dabei allerlei erstaunliches zu Tage, was unser bisher vom eigenen Sonnensystem geprägtes Weltbild an vielen Stellen widerlegte und ergänzte.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2016/01/05/rz060-extrasolare-planeten/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/2328/s/feed/c/mp3/rz060-extrasolare-planeten.mp3" length="63019244" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>01:44:34</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Die Erforschung von Planeten anderer Sternensysteme</itunes:subtitle>
      <itunes:episode>60</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Noch vor zwei Jahrzehnten herrschte Unklarheit über die Existenz von Planeten in anderen Sternensystemen. So hielt man sie zwar für wahrscheinlich, doch fehlte eine konkrete Beobachtung. Durch neue Missionen und Beobachtungsmethoden konnten 1995 erstmals ein Planet nachgewiesen werden dem dann immer mehr Planeten folgen sollten. Heute ist es klar, dass nahezu jeder Stern in der Galaxis von Planeten umgeben ist. Die weitere Erforschung brachte dabei allerlei erstaunliches zu Tage, was unser bisher vom eigenen Sonnensystem geprägtes Weltbild an vielen Stellen widerlegte und ergänzte.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz060-extrasolare-planeten.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[<p>



<div style="clear: both">
<p><strong>Die Erforschung von Planeten anderer Sternensysteme</strong></p>
    <p>
        <a href="https://raumzeit-podcast.de/2016/01/05/rz060-extrasolare-planeten/">
            
<img decoding="async" class="episode_image_cover" title="RZ060 Extrasolare Planeten" width="200" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3036302d6578747261736f6c6172652d706c616e6574656e2e636f7665722e6a7067/200/0/0/rz060-extrasolare-planeten" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3036302d6578747261736f6c6172652d706c616e6574656e2e636f7665722e6a7067/200/0/0/rz060-extrasolare-planeten 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3036302d6578747261736f6c6172652d706c616e6574656e2e636f7665722e6a7067/400/0/0/rz060-extrasolare-planeten 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3036302d6578747261736f6c6172652d706c616e6574656e2e636f7665722e6a7067/600/0/0/rz060-extrasolare-planeten 3x"/>

        </a>
        Noch vor zwei Jahrzehnten herrschte Unklarheit über die Existenz von Planeten in anderen Sternensystemen. So hielt man sie zwar für wahrscheinlich, doch fehlte eine konkrete Beobachtung. Durch neue Missionen und Beobachtungsmethoden konnten 1995 erstmals ein Planet nachgewiesen werden dem dann immer mehr Planeten folgen sollten. Heute ist es klar, dass nahezu jeder Stern in der Galaxis von Planeten umgeben ist. Die weitere Erforschung brachte dabei allerlei erstaunliches zu Tage, was unser bisher vom eigenen Sonnensystem geprägtes Weltbild an vielen Stellen widerlegte und ergänzte.
    </p>
</div>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
1 Stunde


44 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    21.12.2015
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Heike Rauer" title="Heike Rauer" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f6865696b652d72617565722e6a7067/128/0/0/heike-rauer"/>


<br/>
<strong>Heike Rauer</strong>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>


Wir sprechen mit Heike Rauer vom DLR-Institut für Planetenforschung, wo sie die Abteilung &#8222;Extrasolare Planeten und Atmosphären&#8220; leitet.</p>
<p>Sie lehrt auch an der TU Berlin &#8222;Planetare Physik&#8220; und ist die Leiterin für die künftige ESA-Mission PLATO, die ab 2024 die Bobachtung von Exoplaneten auf eine neue Stufe stellen soll.

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    <div class='osfx-shownote-block'><div class="links">
            <h2>Links</h2>
    <ul>

<li><span style="display: inline-block" class="link"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Rosetta" alt="Rosetta" title="Rosetta" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Rosetta">Rosetta</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="link"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://www.ngtransits.org" alt="Next Generation Transit Survey" title="Next Generation Transit Survey" /><a href="http://www.ngtransits.org">Next Generation Transit Survey</a></li>    </ul>
</div><div class='glossary'>
            <h2>Glossar</h2>
    <ul>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Exoplanet" alt="Exoplanet" title="Exoplanet" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Exoplanet">Exoplanet</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Infrared_Space_Observatory" alt="Infrared Space Observatory" title="Infrared Space Observatory" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Infrared_Space_Observatory">Infrared Space Observatory</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Dimidium" alt="Dimidium (51 Pegasi b)" title="Dimidium (51 Pegasi b)" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Dimidium">Dimidium (51 Pegasi b)</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Gasplanet" alt="Gasplanet" title="Gasplanet" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Gasplanet">Gasplanet</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Migration_(Astronomie)" alt="Migration" title="Migration" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Migration_(Astronomie)">Migration</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Radialgeschwindigkeit" alt="Radialgeschwindigkeit" title="Radialgeschwindigkeit" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Radialgeschwindigkeit">Radialgeschwindigkeit</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Doppler-Effekt" alt="Doppler-Effekt" title="Doppler-Effekt" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Doppler-Effekt">Doppler-Effekt</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Spektrallinie" alt="Spektrallinie" title="Spektrallinie" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Spektrallinie">Spektrallinie</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Europ%C3%A4ische_S%C3%BCdsternwarte" alt="Europäische Südsternwarte" title="Europäische Südsternwarte" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Europ%C3%A4ische_S%C3%BCdsternwarte">Europäische Südsternwarte</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Keplersche_Gesetze" alt="Keplersche Gesetze" title="Keplersche Gesetze" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Keplersche_Gesetze">Keplersche Gesetze</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Pluto" alt="Pluto" title="Pluto" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Pluto">Pluto</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://en.wikipedia.org/wiki/Next-Generation_Transit_Survey" alt="Next Generation Transit Survey" title="Next Generation Transit Survey" /><a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Next-Generation_Transit_Survey">Next Generation Transit Survey</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/COROT_(Weltraumteleskop)" alt="COROT-Weltraumteleskop" title="COROT-Weltraumteleskop" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/COROT_(Weltraumteleskop)">COROT-Weltraumteleskop</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Kepler_(Weltraumteleskop)" alt="Kepler-Weltraumteleskop" title="Kepler-Weltraumteleskop" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Kepler_(Weltraumteleskop)">Kepler-Weltraumteleskop</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Kepler-10b" alt="Kepler-10b" title="Kepler-10b" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Kepler-10b">Kepler-10b</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/CHEOPS_(Weltraumteleskop)" alt="CHEOPS Weltraumteleskop" title="CHEOPS Weltraumteleskop" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/CHEOPS_(Weltraumteleskop)">CHEOPS Weltraumteleskop</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://en.wikipedia.org/wiki/Transiting_Exoplanet_Survey_Satellite" alt="Transiting Exoplanet Survey Satellite (TESS)" title="Transiting Exoplanet Survey Satellite (TESS)" /><a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Transiting_Exoplanet_Survey_Satellite">Transiting Exoplanet Survey Satellite (TESS)</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Astroseismologie" alt="Astroseismologie" title="Astroseismologie" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Astroseismologie">Astroseismologie</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/PLATO" alt="PLATO" title="PLATO" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/PLATO">PLATO</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Lagrange-Punkte" alt="Lagrange-Punkte" title="Lagrange-Punkte" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Lagrange-Punkte">Lagrange-Punkte</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Planck-Weltraumteleskop" alt="Planck-Weltraumteleskop" title="Planck-Weltraumteleskop" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Planck-Weltraumteleskop">Planck-Weltraumteleskop</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Herschel-Weltraumteleskop" alt="Herschel-Weltraumteleskop" title="Herschel-Weltraumteleskop" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Herschel-Weltraumteleskop">Herschel-Weltraumteleskop</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Gaia_(Raumsonde)" alt="Gaia" title="Gaia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Gaia_(Raumsonde)">Gaia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Spitzer-Weltraumteleskop" alt="Spitzer-Weltraumteleskop" title="Spitzer-Weltraumteleskop" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Spitzer-Weltraumteleskop">Spitzer-Weltraumteleskop</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/James_Webb_Space_Telescope" alt="James Webb Space Telescope" title="James Webb Space Telescope" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/James_Webb_Space_Telescope">James Webb Space Telescope</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/European_Extremely_Large_Telescope" alt="European Extremely Large Telescope" title="European Extremely Large Telescope" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/European_Extremely_Large_Telescope">European Extremely Large Telescope</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Darwin_(Weltraumteleskop)" alt="Darwin-Weltraumteleskop" title="Darwin-Weltraumteleskop" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Darwin_(Weltraumteleskop)">Darwin-Weltraumteleskop</a></li>    </ul>
</div>    
    
</div>
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
</p>
]]></content:encoded>
      <psc:chapters xmlns:psc="http://podlove.org/simple-chapters" version="1.2">
        <psc:chapter start="00:00:00.000" title="Intro"/>
        <psc:chapter start="00:00:42.721" title="Begrüßung"/>
        <psc:chapter start="00:01:43.071" title="Vorstellung"/>
        <psc:chapter start="00:06:16.307" title="Entdeckung der Exoplaneten"/>
        <psc:chapter start="00:18:08.868" title="Planetensystemarchitekturen"/>
        <psc:chapter start="00:20:26.894" title="Wie man Exoplaneten findet"/>
        <psc:chapter start="00:24:24.407" title="Radialgeschwindigkeitsmessung"/>
        <psc:chapter start="00:32:36.505" title="Transitmethode"/>
        <psc:chapter start="00:37:53.396" title="COROT Weltraumteleskop"/>
        <psc:chapter start="00:41:44.222" title="Kepler Weltraumteleskop"/>
        <psc:chapter start="00:46:45.282" title="Astroseismologie"/>
        <psc:chapter start="00:52:59.367" title="Das neue Verständnis der Sterne und Planeten"/>
        <psc:chapter start="00:59:43.357" title="Planetennormalität"/>
        <psc:chapter start="01:06:22.191" title="Neue Forschungsmissionen"/>
        <psc:chapter start="01:13:12.664" title="PLATO Mission"/>
        <psc:chapter start="01:24:23.624" title="Leben auf Exoplaneten"/>
        <psc:chapter start="01:35:15.021" title="Künftige Missionen"/>
        <psc:chapter start="01:43:53.836" title="Abschied"/>
      </psc:chapters>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2016/01/05/rz060-extrasolare-planeten/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <itunes:season>2</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Heike Rauer</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
      <podcast:person img="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/contributors/heike-rauer.jpg" role="guest">Heike Rauer</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ059 Kleinsatelliten</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2015/12/01/rz059-kleinsatelliten/</link>
      <pubDate>Tue, 01 Dec 2015 14:49:36 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">podlove-2015-11-18t15:35:33+00:00-003934df32ffa9f</guid>
      <description><![CDATA[Kleinsatelliten wurden zunächst aus Forschungsinteresse der Nutzlast großer Satelliten-Missionen hinzugefügt. Größer noch als der Nutzen aus der besseren Auslastung der Raketen waren die Auswirkungen für die Bildung. Kleine Studentengruppen waren auf einmal in der Lage, den kompletten Zyklus von der Planung über Bau, Start und Betrieb eines Satelliten im Rahmen des Studiums zu erlernen. Später wurden die Kleinsatelliten selbst Objekte der Forschung neuer Raumfahrtsysteme, da sie sich günstig produzieren und betreiben lassen. Das Institut für Raumfahrt an der TU Berlin war hier einer der Pioniere und plant und betreibt auch heute noch zahlreiche Kleinsatelliten.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2015/12/01/rz059-kleinsatelliten/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/2307/s/feed/c/mp3/rz059-kleinsatelliten.mp3" length="59448846" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>01:38:38</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Kompakte Bauweisen für Satelliten erlauben effizientere Produktion und den Einsatz in der Lehre</itunes:subtitle>
      <itunes:episode>59</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Kleinsatelliten wurden zunächst aus Forschungsinteresse der Nutzlast großer Satelliten-Missionen hinzugefügt. Größer noch als der Nutzen aus der besseren Auslastung der Raketen waren die Auswirkungen für die Bildung. Kleine Studentengruppen waren auf einmal in der Lage, den kompletten Zyklus von der Planung über Bau, Start und Betrieb eines Satelliten im Rahmen des Studiums zu erlernen. Später wurden die Kleinsatelliten selbst Objekte der Forschung neuer Raumfahrtsysteme, da sie sich günstig produzieren und betreiben lassen. Das Institut für Raumfahrt an der TU Berlin war hier einer der Pioniere und plant und betreibt auch heute noch zahlreiche Kleinsatelliten.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz059-kleinsatelliten.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[<p>



<div style="clear: both">
<p><strong>Kompakte Bauweisen für Satelliten erlauben effizientere Produktion und den Einsatz in der Lehre</strong></p>
    <p>
        <a href="https://raumzeit-podcast.de/2015/12/01/rz059-kleinsatelliten/">
            
<img decoding="async" class="episode_image_cover" title="RZ059 Kleinsatelliten" width="200" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3035392d6b6c65696e736174656c6c6974656e2e636f7665722e6a7067/200/0/0/rz059-kleinsatelliten" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3035392d6b6c65696e736174656c6c6974656e2e636f7665722e6a7067/200/0/0/rz059-kleinsatelliten 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3035392d6b6c65696e736174656c6c6974656e2e636f7665722e6a7067/400/0/0/rz059-kleinsatelliten 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3035392d6b6c65696e736174656c6c6974656e2e636f7665722e6a7067/600/0/0/rz059-kleinsatelliten 3x"/>

        </a>
        Kleinsatelliten wurden zunächst aus Forschungsinteresse der Nutzlast großer Satelliten-Missionen hinzugefügt. Größer noch als der Nutzen aus der besseren Auslastung der Raketen waren die Auswirkungen für die Bildung. Kleine Studentengruppen waren auf einmal in der Lage, den kompletten Zyklus von der Planung über Bau, Start und Betrieb eines Satelliten im Rahmen des Studiums zu erlernen. Später wurden die Kleinsatelliten selbst Objekte der Forschung neuer Raumfahrtsysteme, da sie sich günstig produzieren und betreiben lassen. Das Institut für Raumfahrt an der TU Berlin war hier einer der Pioniere und plant und betreibt auch heute noch zahlreiche Kleinsatelliten.
    </p>
</div>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
1 Stunde


38 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    17.11.2015
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Klaus Brieß" title="Klaus Brieß" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f6b6c6175732d6272696573732e6a7067/128/0/0/klaus-briess" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f6b6c6175732d6272696573732e6a7067/128/0/0/klaus-briess 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f6b6c6175732d6272696573732e6a7067/256/0/0/klaus-briess 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f6b6c6175732d6272696573732e6a7067/384/0/0/klaus-briess 3x"/>


<br/>
<strong>Klaus Brieß</strong>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>


Wir sprechen mit Klaus Brieß, dem Leiter des Instituts für Raumfahrt der TU Berlin, über Technik und Einsatzzwecke von Kleinsatelliten und erörtern die Aspekte für die Ausbildung und die Forschung zukünftiger Raumfahrt-Technologien.</p>
<p>Die hohen Anforderungen an die Miniaturisierung etablierter Raumfahrttechnologien wie z.B. Lagesteuerungen machen Kleinsatelliten schon heute zu einem Motor der Forschung.</p>
<p>Weiterhin diskutieren wir zukünftige Anwendungen von&nbsp;Kleinsatelliten: kleine, identische und damit in Massenherstellung produzierbare Systeme sind die ideale Basis für kostengünstige, weltumspannende Kommunikationsnetze, in dem die Satelliten auch untereinander&nbsp;permanent in Verbindung stehen.

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    <div class='osfx-shownote-block'><div class="links">
            <h2>Links</h2>
    <ul>

<li><span style="display: inline-block" class="link"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://www.ilr.tu-berlin.de" alt="Institut für Luft- und Raumfahrt an der TU Berlin" title="Institut für Luft- und Raumfahrt an der TU Berlin" /><a href="https://www.ilr.tu-berlin.de">Institut für Luft- und Raumfahrt an der TU Berlin</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="link"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://www.dlr.de/pf/desktopdefault.aspx/tabid-168/223_read-37580/" alt="DLR: Planetare Sensorsysteme" title="DLR: Planetare Sensorsysteme" /><a href="http://www.dlr.de/pf/desktopdefault.aspx/tabid-168/223_read-37580/">DLR: Planetare Sensorsysteme</a></li>    </ul>
</div><div class='glossary'>
            <h2>Glossar</h2>
    <ul>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Technische_Universit%C3%A4t_Ilmenau" alt="Technische Universität Ilmenau" title="Technische Universität Ilmenau" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Technische_Universit%C3%A4t_Ilmenau">Technische Universität Ilmenau</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Mars_96" alt="Mars 96" title="Mars 96" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Mars_96">Mars 96</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Mars_Express" alt="Mars Express" title="Mars Express" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Mars_Express">Mars Express</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/BIRD" alt="BIRD" title="BIRD" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/BIRD">BIRD</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Juri_Alexejewitsch_Gagarin" alt="Juri Alexejewitsch Gagarin" title="Juri Alexejewitsch Gagarin" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Juri_Alexejewitsch_Gagarin">Juri Alexejewitsch Gagarin</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Sigmund_J%C3%A4hn" alt="Sigmund Jähn" title="Sigmund Jähn" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Sigmund_J%C3%A4hn">Sigmund Jähn</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Kleinsatellit" alt="Kleinsatellit" title="Kleinsatellit" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Kleinsatellit">Kleinsatellit</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/TUBSAT" alt="TUBSAT" title="TUBSAT" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/TUBSAT">TUBSAT</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Cubesat" alt="Cubesat" title="Cubesat" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Cubesat">Cubesat</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Stabilisierung_(Raumfahrt)" alt="Stabilisierung" title="Stabilisierung" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Stabilisierung_(Raumfahrt)">Stabilisierung</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Mobile_Raketenbasis" alt="Mobile Raketenbasis" title="Mobile Raketenbasis" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Mobile_Raketenbasis">Mobile Raketenbasis</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Europ%C3%A4isches_Raumflugkontrollzentrum" alt="Europäisches Raumflugkontrollzentrum (ESOC)" title="Europäisches Raumflugkontrollzentrum (ESOC)" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Europ%C3%A4isches_Raumflugkontrollzentrum">Europäisches Raumflugkontrollzentrum (ESOC)</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Deutsches_Raumfahrt-Kontrollzentrum" alt="Deutsches Raumfahrt-Kontrollzentrum" title="Deutsches Raumfahrt-Kontrollzentrum" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Deutsches_Raumfahrt-Kontrollzentrum">Deutsches Raumfahrt-Kontrollzentrum</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Weltraumm%C3%BCll" alt="Weltraummüll" title="Weltraummüll" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Weltraumm%C3%BCll">Weltraummüll</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Global_Positioning_System" alt="Global Positioning System" title="Global Positioning System" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Global_Positioning_System">Global Positioning System</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Iridium_(Kommunikationssystem)" alt="Iridium" title="Iridium" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Iridium_(Kommunikationssystem)">Iridium</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/New_Horizons" alt="New Horizons" title="New Horizons" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/New_Horizons">New Horizons</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://www.dlr.de/rd/desktopdefault.aspx/tabid-8101/13875_read-35268/" alt="DLR: Space Bot Cup" title="DLR: Space Bot Cup" /><a href="http://www.dlr.de/rd/desktopdefault.aspx/tabid-8101/13875_read-35268/">DLR: Space Bot Cup</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://www.raumfahrttechnik.tu-berlin.de/menue/forschung/aktuelle_projekte/beesat_4/" alt="BEESAT-4" title="BEESAT-4" /><a href="http://www.raumfahrttechnik.tu-berlin.de/menue/forschung/aktuelle_projekte/beesat_4/">BEESAT-4</a></li>    </ul>
</div>    
    
</div>
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
</p>
]]></content:encoded>
      <psc:chapters xmlns:psc="http://podlove.org/simple-chapters" version="1.2">
        <psc:chapter start="00:00:00.000" title="Intro"/>
        <psc:chapter start="00:00:42.156" title="Vorstellung"/>
        <psc:chapter start="00:01:39.162" title="Raumfahrt an der TU Berlin"/>
        <psc:chapter start="00:04:25.939" title="Persönlicher Hintergrund"/>
        <psc:chapter start="00:15:24.320" title="Definition Kleinsatelliten"/>
        <psc:chapter start="00:25:09.427" title="Kleinsatelliten für die Ausbildung"/>
        <psc:chapter start="00:30:49.796" title="Technik und Technologien"/>
        <psc:chapter start="00:40:51.718" title="Miniaturisierung und neue Komponenten"/>
        <psc:chapter start="00:49:01.231" title="Startprozeduren"/>
        <psc:chapter start="00:54:30.676" title="Künftige Sensoren für Kleinsatelliten"/>
        <psc:chapter start="00:59:14.513" title="Neue Technologien für Kleinsatelliten"/>
        <psc:chapter start="01:08:50.422" title="Neue Anwendungen und Satellitennetzwerke"/>
        <psc:chapter start="01:24:44.297" title="Studiengänge an der TU Berlin"/>
        <psc:chapter start="01:29:42.645" title="Neue Forschungsfelder"/>
        <psc:chapter start="01:33:33.927" title="Nächste Kleinsatelliten der TU Berlin"/>
        <psc:chapter start="01:35:36.380" title="Ausklang"/>
      </psc:chapters>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2015/12/01/rz059-kleinsatelliten/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <itunes:season>2</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Klaus Brieß</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
      <podcast:person img="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/contributors/klaus-briess.jpg" role="guest">Klaus Brieß</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ058 Philae</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2015/06/16/rz058-philae/</link>
      <pubDate>Tue, 16 Jun 2015 17:51:06 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">podlove-2015-04-28t23:48:53+00:00-4a76622f3e60548</guid>
      <description><![CDATA[Die Rosetta-Misson zum Kometen Tschurjumow-Gerassimenko (67P) war ein voller Erfolg und wurde zum einem weltweit beachteten Ereignis. Nicht nur konnte die Sonde den Kometen erreichen und mit zahlreichen Instrumenten wissenschaftlich untersuchen und kartografieren, es gelang auch den Lander Philae auf dem Komenten selbst abzusetzen und direkt auf dem Grund eine Reihe von Experimenten durchzuführen.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2015/06/16/rz058-philae/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/2286/s/feed/c/mp3/rz058-philae.mp3" length="56147490" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>01:33:07</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Die Landung auf einem Kometen</itunes:subtitle>
      <itunes:episode>58</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Die Rosetta-Misson zum Kometen Tschurjumow-Gerassimenko (67P) war ein voller Erfolg und wurde zum einem weltweit beachteten Ereignis. Nicht nur konnte die Sonde den Kometen erreichen und mit zahlreichen Instrumenten wissenschaftlich untersuchen und kartografieren, es gelang auch den Lander Philae auf dem Komenten selbst abzusetzen und direkt auf dem Grund eine Reihe von Experimenten durchzuführen.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz058-philae.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[<p>



<div style="clear: both">
<p><strong>Die Landung auf einem Kometen</strong></p>
    <p>
        <a href="https://raumzeit-podcast.de/2015/06/16/rz058-philae/">
            
<img decoding="async" class="episode_image_cover" title="RZ058 Philae" width="200" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3035382d7068696c61652e636f7665722e6a7067/200/0/0/rz058-philae" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3035382d7068696c61652e636f7665722e6a7067/200/0/0/rz058-philae 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3035382d7068696c61652e636f7665722e6a7067/400/0/0/rz058-philae 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3035382d7068696c61652e636f7665722e6a7067/600/0/0/rz058-philae 3x"/>

        </a>
        Die Rosetta-Misson zum Kometen Tschurjumow-Gerassimenko (67P) war ein voller Erfolg und wurde zum einem weltweit beachteten Ereignis. Nicht nur konnte die Sonde den Kometen erreichen und mit zahlreichen Instrumenten wissenschaftlich untersuchen und kartografieren, es gelang auch den Lander Philae auf dem Komenten selbst abzusetzen und direkt auf dem Grund eine Reihe von Experimenten durchzuführen.
    </p>
</div>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
1 Stunde


33 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    28.04.2015
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Stephan Ulamec" title="Stephan Ulamec" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f7374657068616e2d756c616d65632e6a7067/128/0/0/stephan-ulamec" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f7374657068616e2d756c616d65632e6a7067/128/0/0/stephan-ulamec 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f7374657068616e2d756c616d65632e6a7067/256/0/0/stephan-ulamec 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f7374657068616e2d756c616d65632e6a7067/384/0/0/stephan-ulamec 3x"/>


<br/>
<strong>Stephan Ulamec</strong>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>


Wir sprechen mit dem Leiter der Philae-Mission Stephan Ulamec, der erläutert, wie der Lander konzipiert, gebaut und ausgestattet wurde und wie die tatsächliche Landung vorbereitet und durchgeführt wurde.</p>
<p>Stephan Ulamec erläutert das schwierige Thermaldesign, dass auf die extremen Bedingungen hin entwickelt werden musste, die Abwägungen, um die richtige Größe und Gewicht des Landers zu finden und schildert den Ablauf der kniffligen Landung auf dem Kometen und die zahlreichen Experimente, die schon auf dem Weg herab angestossen und auf dem Kometen erfolgreich durchgeführt werden konnten.</p>
<p>Zum Zeitpunkt der Aufnahme war noch nicht klar, ob Philae nachdem die Batterien wenige Tage nach der Landung nicht mehr ausreichend geladen werden konnten, sich wieder melden würde. Wir sprechen aber über die Maßnahmen, die nach Wiederherstellung des Kontakts im Juni 2015 eingeleitet werden würden.

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    <div class='osfx-shownote-block'><div class="links">
            <h2>Links</h2>
    <ul>

<li><span style="display: inline-block" class="link"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://raumzeit-podcast.de/2011/07/25/rz020-giotto-und-rosetta/" alt="RZ020 Giotto und Rosetta" title="RZ020 Giotto und Rosetta" /><a href="http://raumzeit-podcast.de/2011/07/25/rz020-giotto-und-rosetta/">RZ020 Giotto und Rosetta</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="link"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://xkcd.com/1446/" alt="xkcd 1446: Landing" title="xkcd 1446: Landing" /><a href="https://xkcd.com/1446/">xkcd 1446: Landing</a></li>    </ul>
</div><div class='glossary'>
            <h2>Glossar</h2>
    <ul>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Philae_(Sonde)" alt="Philae (Sonde)" title="Philae (Sonde)" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Philae_(Sonde)">Philae (Sonde)</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Tschurjumow-Gerassimenko" alt="Tschurjumow-Gerassimenko (67P)" title="Tschurjumow-Gerassimenko (67P)" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Tschurjumow-Gerassimenko">Tschurjumow-Gerassimenko (67P)</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Europ%C3%A4isches_Weltraumforschungs-_und_Technologiezentrum" alt="ESTEC" title="ESTEC" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Europ%C3%A4isches_Weltraumforschungs-_und_Technologiezentrum">ESTEC</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Centre_national_d%E2%80%99%C3%A9tudes_spatiales" alt="CNES" title="CNES" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Centre_national_d%E2%80%99%C3%A9tudes_spatiales">CNES</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Philae_(Insel)" alt="Philae (Insel)" title="Philae (Insel)" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Philae_(Insel)">Philae (Insel)</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Albedo" alt="Albedo" title="Albedo" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Albedo">Albedo</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Hayabusa_(Raumsonde)" alt="Hayabusa" title="Hayabusa" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Hayabusa_(Raumsonde)">Hayabusa</a></li>    </ul>
</div>    
    
</div>
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
</p>
]]></content:encoded>
      <psc:chapters xmlns:psc="http://podlove.org/simple-chapters" version="1.2">
        <psc:chapter start="00:00:00.000" title="Intro"/>
        <psc:chapter start="00:00:42.753" title="Einführung"/>
        <psc:chapter start="00:02:30.893" title="Vorstellung und Überblick"/>
        <psc:chapter start="00:09:27.684" title="Thermaldesign"/>
        <psc:chapter start="00:13:48.048" title="Größe und Gewicht"/>
        <psc:chapter start="00:16:18.946" title="Landemechanismus"/>
        <psc:chapter start="00:22:29.765" title="Instrumente"/>
        <psc:chapter start="00:30:59.997" title="Ankunft und erste Analysen des Kometen"/>
        <psc:chapter start="00:36:28.060" title="Auswahl des Landeplatzes"/>
        <psc:chapter start="00:41:16.495" title="Unterwegs zum Kometen"/>
        <psc:chapter start="00:56:44.753" title="Landung und Start der Experimente"/>
        <psc:chapter start="01:03:21.455" title="Holprige Landung"/>
        <psc:chapter start="01:07:03.754" title="Die Suche nach Philae"/>
        <psc:chapter start="01:13:36.564" title="Reaktion der Öffentlichkeit"/>
        <psc:chapter start="01:18:14.080" title="Wissenschaftliche Erkenntnisse"/>
        <psc:chapter start="01:22:24.917" title="Lehren aus der Mission"/>
        <psc:chapter start="01:29:26.983" title="Aufwachen von Philae"/>
        <psc:chapter start="01:31:31.531" title="Abschied"/>
      </psc:chapters>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2015/06/16/rz058-philae/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <itunes:season>2</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Stephan Ulamec</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
      <podcast:person img="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/contributors/stephan-ulamec.jpg" role="guest">Stephan Ulamec</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ057 Gaia</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2013/12/18/rz057-gaia/</link>
      <pubDate>Wed, 18 Dec 2013 14:06:43 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">podlove-2013-12-18t11:56:52+00:00-646f6e918fc084f</guid>
      <description><![CDATA[Die Frage, "wieviel Sternlein stehen", ist gar nicht so einfach zu beantworten. Schon früh beschäftigte sich die Menschheit damit, die sichtbaren Sterne zu katalogisieren und obwohl die moderne Raumfahrt es später durch Missionen wie Hipparcos schaffte, dieses Wissen spürbar auszudehnen, weiß man heute vor allem dass man eigentlich nichts weiß.

Die Gaia-Mission hat sich nun zum Ziel gesetzt, einen neuen Sternenkatalog zu schaffen, der deutlich umfangreicher und vor allem viel genauer sein soll als alle bisherigen Verzeichnisse. Neben der genauen Position und Entfernung werden dabei auch die dem Licht entlockbaren Informationen über die Zusammensetzung der Sonnen mit aufgenommen.

Auf 100 Milliarden Sterne wird unsere Galaxie grob geschätzt, gut ein Prozent davon möchte Gaia vermessen. Mit großer Präzision wurde für die Mission ein Kamerasystem geschaffen, das über einen Zeitraum von ca. 5 Jahren alle sichtbaren Sterne der Milchstraße bis zu 70 mal erfassen soll.

Der daraus resultierende Sternenkatalog wird in der Zukunft die Basis für viele neue Missionen und neue wissenschaftliche Erkenntnisse über die Beschaffenheit unseres Universums sein.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2013/12/18/rz057-gaia/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/2041/s/feed/c/mp3/rz057-gaia.mp3" length="61879643" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>01:43:01</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Die Vermessung unserer Galaxis geht in die nächste Runde</itunes:subtitle>
      <itunes:episode>57</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Die Frage, &quot;wieviel Sternlein stehen&quot;, ist gar nicht so einfach zu beantworten. Schon früh beschäftigte sich die Menschheit damit, die sichtbaren Sterne zu katalogisieren und obwohl die moderne Raumfahrt es später durch Missionen wie Hipparcos schaffte, dieses Wissen spürbar auszudehnen, weiß man heute vor allem dass man eigentlich nichts weiß.

Die Gaia-Mission hat sich nun zum Ziel gesetzt, einen neuen Sternenkatalog zu schaffen, der deutlich umfangreicher und vor allem viel genauer sein soll als alle bisherigen Verzeichnisse. Neben der genauen Position und Entfernung werden dabei auch die dem Licht entlockbaren Informationen über die Zusammensetzung der Sonnen mit aufgenommen.

Auf 100 Milliarden Sterne wird unsere Galaxie grob geschätzt, gut ein Prozent davon möchte Gaia vermessen. Mit großer Präzision wurde für die Mission ein Kamerasystem geschaffen, das über einen Zeitraum von ca. 5 Jahren alle sichtbaren Sterne der Milchstraße bis zu 70 mal erfassen soll.

Der daraus resultierende Sternenkatalog wird in der Zukunft die Basis für viele neue Missionen und neue wissenschaftliche Erkenntnisse über die Beschaffenheit unseres Universums sein.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz057-gaia.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[<p>



<div style="clear: both">
<p><strong>Die Vermessung unserer Galaxis geht in die nächste Runde</strong></p>
    <p>
        <a href="https://raumzeit-podcast.de/2013/12/18/rz057-gaia/">
            
<img decoding="async" class="episode_image_cover" title="RZ057 Gaia" width="200" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3035372d676169612e636f7665722e6a7067/200/0/0/rz057-gaia" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3035372d676169612e636f7665722e6a7067/200/0/0/rz057-gaia 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3035372d676169612e636f7665722e6a7067/400/0/0/rz057-gaia 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3035372d676169612e636f7665722e6a7067/600/0/0/rz057-gaia 3x"/>

        </a>
        Die Frage, &quot;wieviel Sternlein stehen&quot;, ist gar nicht so einfach zu beantworten. Schon früh beschäftigte sich die Menschheit damit, die sichtbaren Sterne zu katalogisieren und obwohl die moderne Raumfahrt es später durch Missionen wie Hipparcos schaffte, dieses Wissen spürbar auszudehnen, weiß man heute vor allem dass man eigentlich nichts weiß.<br />
<br />
Die Gaia-Mission hat sich nun zum Ziel gesetzt, einen neuen Sternenkatalog zu schaffen, der deutlich umfangreicher und vor allem viel genauer sein soll als alle bisherigen Verzeichnisse. Neben der genauen Position und Entfernung werden dabei auch die dem Licht entlockbaren Informationen über die Zusammensetzung der Sonnen mit aufgenommen.<br />
<br />
Auf 100 Milliarden Sterne wird unsere Galaxie grob geschätzt, gut ein Prozent davon möchte Gaia vermessen. Mit großer Präzision wurde für die Mission ein Kamerasystem geschaffen, das über einen Zeitraum von ca. 5 Jahren alle sichtbaren Sterne der Milchstraße bis zu 70 mal erfassen soll.<br />
<br />
Der daraus resultierende Sternenkatalog wird in der Zukunft die Basis für viele neue Missionen und neue wissenschaftliche Erkenntnisse über die Beschaffenheit unseres Universums sein.
    </p>
</div>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
1 Stunde


43 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    25.11.2013
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Florian Renk" title="Florian Renk" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f666c6f7269616e2d72656e6b2e6a7067/128/0/0/florian-renk"/>


<br/>
<strong>Florian Renk</strong>
                                <br/>
                <em>Missionsanalyse, ESA</em>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>


Im Gespräch mit Tim Pritlove berichtet Missionsanalyst Florian Renk von der ESA über die Ziele und Herausforderungen der Gaia-Mission, die Konstruktion der Sternenkamera und den Schwierigkeiten, die bei der Entwicklung der Mission überkommen werden mussten.

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    <div class='osfx-shownote-block'><div class='topics'>
            <h2>Themen</h2>
    <p style="display: inline-block" class="chapter">Vorstellung    <span> — </span>Die Vermessung der Milchstrasse    <span> — </span>Positionsbestimmung    <span> — </span>Der Beobachtungs-Orbit    <span> — </span>Start des Satelliten    <span> — </span>Die Reise zum Zielgebiets    <span> — </span>Die Beobachtung der Galaxie    <span> — </span>Die Startverschiebung    <span> — </span>Der neue Starttermin    </p>
</div><div class="links">
            <h2>Links</h2>
    <ul>

<li><span style="display: inline-block" class="link"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://raumzeit-podcast.de/2011/07/08/rz019-space-shuttle/" alt="RZ019 Space Shuttle" title="RZ019 Space Shuttle" /><a href="http://raumzeit-podcast.de/2011/07/08/rz019-space-shuttle/">RZ019 Space Shuttle</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="link"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://sseti.net" alt="SSETI" title="SSETI" /><a href="http://sseti.net">SSETI</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="link"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://raumzeit-podcast.de/2012/08/31/rz045-rexus-bexus/" alt="RZ045 REXUS/BEXUS" title="RZ045 REXUS/BEXUS" /><a href="http://raumzeit-podcast.de/2012/08/31/rz045-rexus-bexus/">RZ045 REXUS/BEXUS</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="link"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://raumzeit-podcast.de/2011/12/02/rz029-herschel-weltraumteleskop/" alt="Herschel" title="Herschel" /><a href="http://raumzeit-podcast.de/2011/12/02/rz029-herschel-weltraumteleskop/">Herschel</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="link"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://raumzeit-podcast.de/2013/08/23/rz055-planck/" alt="RZ055 Planck" title="RZ055 Planck" /><a href="http://raumzeit-podcast.de/2013/08/23/rz055-planck/">RZ055 Planck</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="link"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://raumzeit-podcast.de/2011/07/01/rz018-estec-test-centre/" alt="RZ018 ESTEC Test Centre" title="RZ018 ESTEC Test Centre" /><a href="http://raumzeit-podcast.de/2011/07/01/rz018-estec-test-centre/">RZ018 ESTEC Test Centre</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="link"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://www.amazon.de/Der-Komet-Cocktailglas-Astronomie-bestimmt/dp/3446435050&tag=raumzeit-21" alt="Der Komet im Cocktailglas" title="Der Komet im Cocktailglas" /><a href="http://www.amazon.de/Der-Komet-Cocktailglas-Astronomie-bestimmt/dp/3446435050&tag=raumzeit-21">Der Komet im Cocktailglas</a></li>    </ul>
</div><div class='glossary'>
            <h2>Glossar</h2>
    <ul>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Europ%C3%A4isches_Raumflugkontrollzentrum" alt="Europäisches Raumflugkontrollzentrum" title="Europäisches Raumflugkontrollzentrum" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Europ%C3%A4isches_Raumflugkontrollzentrum">Europäisches Raumflugkontrollzentrum</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://www.esa.int/Our_Activities/Technology/Networking_Partnering_Initiative" alt="ESA&#039;s Networking/Partnering Initiative (NPI)" title="ESA&#039;s Networking/Partnering Initiative (NPI)" /><a href="http://www.esa.int/Our_Activities/Technology/Networking_Partnering_Initiative">ESA&#039;s Networking/Partnering Initiative (NPI)</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/SWARM" alt="SWARM" title="SWARM" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/SWARM">SWARM</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Euclid_(Weltraumteleskop)" alt="Euclid" title="Euclid" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Euclid_(Weltraumteleskop)">Euclid</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Dunkle_Energie" alt="Dunkle Energie" title="Dunkle Energie" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Dunkle_Energie">Dunkle Energie</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Dunkle_Materie" alt="Dunkle Materie" title="Dunkle Materie" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Dunkle_Materie">Dunkle Materie</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Gaia_(Raumsonde)" alt="Gaia" title="Gaia" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Gaia_(Raumsonde)">Gaia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Hipparcos" alt="Hipparcos" title="Hipparcos" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Hipparcos">Hipparcos</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Hipparchos_(Astronom)" alt="Hipparchos" title="Hipparchos" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Hipparchos_(Astronom)">Hipparchos</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Astrometrie" alt="Astrometrie" title="Astrometrie" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Astrometrie">Astrometrie</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Hipparcos-Katalog" alt="Hipparcos-Katalog" title="Hipparcos-Katalog" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Hipparcos-Katalog">Hipparcos-Katalog</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Tycho-Katalog" alt="Tycho-Katalog" title="Tycho-Katalog" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Tycho-Katalog">Tycho-Katalog</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Parallaxe" alt="Parallaxe" title="Parallaxe" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Parallaxe">Parallaxe</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Supernova" alt="Supernova" title="Supernova" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Supernova">Supernova</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Komet" alt="Komet" title="Komet" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Komet">Komet</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Oortsche_Wolke" alt="Oortsche Wolke" title="Oortsche Wolke" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Oortsche_Wolke">Oortsche Wolke</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Stabilisation_(Raumfahrt)" alt="Stabilisation" title="Stabilisation" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Stabilisation_(Raumfahrt)">Stabilisation</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Lagrange-Punkte" alt="Lagrange-Punkte" title="Lagrange-Punkte" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Lagrange-Punkte">Lagrange-Punkte</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Zentrifugalkraft" alt="Zentrifugalkraft" title="Zentrifugalkraft" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Zentrifugalkraft">Zentrifugalkraft</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Schwerkraft" alt="Schwerkraft" title="Schwerkraft" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Schwerkraft">Schwerkraft</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Lissajous-Figur" alt="Lissajous-Figur" title="Lissajous-Figur" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Lissajous-Figur">Lissajous-Figur</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Albedo" alt="Albedo" title="Albedo" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Albedo">Albedo</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Van-Allen-G%C3%BCrtel" alt="Van-Allen-Gürtel" title="Van-Allen-Gürtel" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Van-Allen-G%C3%BCrtel">Van-Allen-Gürtel</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Halo-Orbit" alt="Halo-Orbit" title="Halo-Orbit" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Halo-Orbit">Halo-Orbit</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Phased-Array-Antenne" alt="Phased-Array-Antenne" title="Phased-Array-Antenne" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Phased-Array-Antenne">Phased-Array-Antenne</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Sojus_(Rakete)" alt="Sojus-Fregat" title="Sojus-Fregat" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Sojus_(Rakete)">Sojus-Fregat</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Baikonur" alt="Baikonur" title="Baikonur" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Baikonur">Baikonur</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Centre_Spatial_Guyanais" alt="Centre Spatial Guyanais" title="Centre Spatial Guyanais" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Centre_Spatial_Guyanais">Centre Spatial Guyanais</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Ariane_(Rakete)" alt="Ariane" title="Ariane" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Ariane_(Rakete)">Ariane</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://en.wikipedia.org/wiki/Concurrent_Design_Facility" alt="Concurrent Design Facility" title="Concurrent Design Facility" /><a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Concurrent_Design_Facility">Concurrent Design Facility</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Vega_(Rakete)" alt="Vega" title="Vega" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Vega_(Rakete)">Vega</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Ekliptik" alt="Ekliptik" title="Ekliptik" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Ekliptik">Ekliptik</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/ESTRACK" alt="ESTRACK" title="ESTRACK" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/ESTRACK">ESTRACK</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/CCD-Sensor" alt="CCD-Sensor" title="CCD-Sensor" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/CCD-Sensor">CCD-Sensor</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Spektroskopie" alt="Spektroskopie" title="Spektroskopie" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Spektroskopie">Spektroskopie</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://de.wikipedia.org/wiki/Transponder" alt="Transponder" title="Transponder" /><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Transponder">Transponder</a></li>    </ul>
</div>    
    
</div>
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
</p>
]]></content:encoded>
      <psc:chapters xmlns:psc="http://podlove.org/simple-chapters" version="1.2">
        <psc:chapter start="00:00:00.000" title="Intro"/>
        <psc:chapter start="00:00:41.814" title="Vorstellung"/>
        <psc:chapter start="00:14:30.281" title="Die Vermessung der Milchstrasse"/>
        <psc:chapter start="00:41:54.203" title="Positionsbestimmung"/>
        <psc:chapter start="00:52:57.752" title="Der Beobachtungs-Orbit"/>
        <psc:chapter start="01:01:31.525" title="Start des Satelliten"/>
        <psc:chapter start="01:11:09.247" title="Die Reise zum Zielgebiet"/>
        <psc:chapter start="01:18:56.779" title="Die Beobachtung der Galaxie"/>
        <psc:chapter start="01:32:42.120" title="Die Startverschiebung"/>
        <psc:chapter start="01:40:11.308" title="Der neue Starttermin"/>
      </psc:chapters>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2013/12/18/rz057-gaia/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <itunes:season>1</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Florian Renk</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
      <podcast:person img="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/contributors/florian-renk.jpg" role="guest">Florian Renk</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ056 Forschung in der ISS</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2013/09/20/rz056-forschung-in-der-iss/</link>
      <pubDate>Fri, 20 Sep 2013 08:00:01 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">podlove-2013-09-20t19:45:26+00:00-1237a26fd8b06eb</guid>
      <description><![CDATA[Die Internationale Raumstation umrundet die Erde alle 90 Minuten und ist für den kundigen Betrachter sogar regelmäßig mit bloßem Auge auszumachen — doch die tatsächliche Arbeit an Bord und ihre Bedeutung für die Wissenschaft bleibt dem einfachen Betrachter meist verborgen. Dabei spielt die ISS eine wichtige Rolle in der modernen Forschung und ist derzeit die einzige Möglichkeit, Langzeitforschung in der Schwerelosigkeit durchzuführen.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2013/09/20/rz056-forschung-in-der-iss/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/1966/s/feed/c/mp3/rz056-forschung-in-der-iss.mp3" length="66947654" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>01:51:28</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Organisation und Bedeutung der wissenschaftlichen Arbeit in der Raumstation</itunes:subtitle>
      <itunes:episode>56</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Die Internationale Raumstation umrundet die Erde alle 90 Minuten und ist für den kundigen Betrachter sogar regelmäßig mit bloßem Auge auszumachen — doch die tatsächliche Arbeit an Bord und ihre Bedeutung für die Wissenschaft bleibt dem einfachen Betrachter meist verborgen. Dabei spielt die ISS eine wichtige Rolle in der modernen Forschung und ist derzeit die einzige Möglichkeit, Langzeitforschung in der Schwerelosigkeit durchzuführen.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz056-forschung-in-der-iss.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[<p>



<div style="clear: both">
<p><strong>Organisation und Bedeutung der wissenschaftlichen Arbeit in der Raumstation</strong></p>
    <p>
        <a href="https://raumzeit-podcast.de/2013/09/20/rz056-forschung-in-der-iss/">
            
<img decoding="async" class="episode_image_cover" title="RZ056 Forschung in der ISS" width="200" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3035362d666f72736368756e672d696e2d6465722d6973732e636f7665722e6a7067/200/0/0/rz056-forschung-in-der-iss" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3035362d666f72736368756e672d696e2d6465722d6973732e636f7665722e6a7067/200/0/0/rz056-forschung-in-der-iss 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3035362d666f72736368756e672d696e2d6465722d6973732e636f7665722e6a7067/400/0/0/rz056-forschung-in-der-iss 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3035362d666f72736368756e672d696e2d6465722d6973732e636f7665722e6a7067/600/0/0/rz056-forschung-in-der-iss 3x"/>

        </a>
        Die Internationale Raumstation umrundet die Erde alle 90 Minuten und ist für den kundigen Betrachter sogar regelmäßig mit bloßem Auge auszumachen — doch die tatsächliche Arbeit an Bord und ihre Bedeutung für die Wissenschaft bleibt dem einfachen Betrachter meist verborgen. Dabei spielt die ISS eine wichtige Rolle in der modernen Forschung und ist derzeit die einzige Möglichkeit, Langzeitforschung in der Schwerelosigkeit durchzuführen.
    </p>
</div>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
1 Stunde


51 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    08.07.2013
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Martin Zell" title="Martin Zell" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f6d617274696e2d7a656c6c2e6a7067/128/0/0/martin-zell" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f6d617274696e2d7a656c6c2e6a7067/128/0/0/martin-zell 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f6d617274696e2d7a656c6c2e6a7067/256/0/0/martin-zell 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f6d617274696e2d7a656c6c2e6a7067/384/0/0/martin-zell 3x"/>


<br/>
<strong>Martin Zell</strong>
                                <br/>
                <em>Abteilungsleiter für die Nutzung der ISS, ESTEC, ESA</em>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>


Im Gespräch mit Tim Pritlove erläutert Martin Zell — Abteilungsleiter für die Nutzung der ISS beim ESTEC und auch zuständig für das Astronautentraining am EAC – die Aspekte der wissenschaftlichen Planung, die Dimension und Bedeutung der Forschung an Board und welche neue Anwendungen die Raumstation künftig ermöglichen kann.

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    <div class='osfx-shownote-block'><div class='topics'>
            <h2>Themen</h2>
    <p style="display: inline-block" class="chapter">Begrüßung und Vorstellung    <span> — </span>Aufgaben der ISS    <span> — </span>Organisation und Finanzierung der ISS    <span> — </span>Wissenschaft an Bord    <span> — </span>            <em>Research Announcement</em>    <span> — </span>Forschungsgebiete    <span> — </span>            <em>Medizinische Forschung</em>    <span> — </span>            <em>Biologische Forschung</em>    <span> — </span>            <em>Astrobiologie</em>    <span> — </span>            <em>Physik</em>    <span> — </span>            <em>Fundamentalphysik</em>    <span> — </span>            <em>Astrophysik</em>    <span> — </span>            <em>Grundlagenforschung</em>    <span> — </span>Biologische Experimente    <span> — </span>            <em>Internationale Forschungsteams</em>    <span> — </span>            <em>Astronautentraining</em>    <span> — </span>Physik und Materialforschung    <span> — </span>Langzeitexperimente    <span> — </span>Kurzzeitexperimente    <span> — </span>            <em>Astronautenzyklus</em>    <span> — </span>Bedeutung der ISS für die Forschung    <span> — </span>Betriebsdauer und Ausbau der ISS    <span> — </span>Die ISS und die Öffentlichkeit    <span> — </span>Resümee und Ausblick    </p>
</div><div class="links">
            <h2>Links</h2>
    <ul>

<li><span style="display: inline-block" class="link"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://www.howmanypeopleareinspacerightnow.com" alt="How may people are in space right now?" title="How may people are in space right now?" /><a href="http://www.howmanypeopleareinspacerightnow.com">How may people are in space right now?</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="link"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://www.youtube.com/watch?v=KaOC9danxNo" alt="Chris Hadfield: Space Oddity" title="Chris Hadfield: Space Oddity" /><a href="http://www.youtube.com/watch?v=KaOC9danxNo">Chris Hadfield: Space Oddity</a></li>    </ul>
</div><div class='glossary'>
            <h2>Glossar</h2>
    <ul>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Space_Shuttle" alt="Space Shuttle" title="Space Shuttle" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Space_Shuttle">Space Shuttle</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Interferometrie" alt="Interferometrie" title="Interferometrie" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Interferometrie">Interferometrie</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://en.wikipedia.org/wiki/Nauka_(ISS_module)" alt="Multipurpose Laboratory Module (MLM)" title="Multipurpose Laboratory Module (MLM)" /><a href="http://en.wikipedia.org/wiki/Nauka_(ISS_module)">Multipurpose Laboratory Module (MLM)</a></li>    </ul>
</div>    
    
</div>
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
</p>
]]></content:encoded>
      <psc:chapters xmlns:psc="http://podlove.org/simple-chapters" version="1.2">
        <psc:chapter start="00:00:00.000" title="Intro"/>
        <psc:chapter start="00:00:38.906" title="Begrüßung und Vorstellung"/>
        <psc:chapter start="00:10:18.063" title="Aufgaben der ISS"/>
        <psc:chapter start="00:20:09.521" title="Organisation und Finanzierung der ISS"/>
        <psc:chapter start="00:26:35.667" title="Wissenschaft an Bord"/>
        <psc:chapter start="00:41:52.073" title="Forschungsgebiete"/>
        <psc:chapter start="00:54:07.323" title="Biologische Experimente"/>
        <psc:chapter start="01:05:04.516" title="Physik und Materialforschung"/>
        <psc:chapter start="01:09:18.734" title="Langzeitexperimente"/>
        <psc:chapter start="01:12:33.365" title="Kurzzeitexperimente"/>
        <psc:chapter start="01:17:23.615" title="Bedeutung der ISS für die Forschung"/>
        <psc:chapter start="01:22:46.016" title="Betriebsdauer und Ausbau der ISS"/>
        <psc:chapter start="01:28:49.948" title="Die ISS und die Öffentlichkeit"/>
        <psc:chapter start="01:39:16.552" title="Resümee und Ausblick"/>
      </psc:chapters>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2013/09/20/rz056-forschung-in-der-iss/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <itunes:season>1</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Martin Zell</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/contributors/martin-zell.jpg" role="guest">Martin Zell</podcast:person>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ055 Planck</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2013/08/23/rz055-planck/</link>
      <pubDate>Fri, 23 Aug 2013 08:00:30 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">podlove-2013-08-12t13:30:29+00:00-a25a3177ccafe55</guid>
      <description><![CDATA[Das Planck-Weltraumteleskop ist ein ambitioniertes Projekt der ESA, das sich der Beobachtung der Kosmischen Hintergrundstrahlung verschrieben hat, die als Überbleibsel des Urknalls das erste zu beobachtende Ereignis des Universums ist.

Das 13 Milliarden alte, ausgesprochen schwache Licht wird dabei aus allen Richtungen empfangen im Mikrowellenbereich empfangen. Durch massiv heruntergekühlte, langsam rotierende Instrumente gelang es Planck, eine hochauflösende, lückenlose Karte von der Entstehung unseres Universums zu erzeugen. 2013 konnte die 2009 in Betrieb gegangene Sonde ihren Auftrag erfolgreich abschließen.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2013/08/23/rz055-planck/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/2002/s/feed/c/mp3/rz055-planck.mp3" length="60867488" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>01:41:20</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Das Weltraumteleskop zur Erforschung der Entstehung des Universums</itunes:subtitle>
      <itunes:episode>55</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Das Planck-Weltraumteleskop ist ein ambitioniertes Projekt der ESA, das sich der Beobachtung der Kosmischen Hintergrundstrahlung verschrieben hat, die als Überbleibsel des Urknalls das erste zu beobachtende Ereignis des Universums ist.

Das 13 Milliarden alte, ausgesprochen schwache Licht wird dabei aus allen Richtungen empfangen im Mikrowellenbereich empfangen. Durch massiv heruntergekühlte, langsam rotierende Instrumente gelang es Planck, eine hochauflösende, lückenlose Karte von der Entstehung unseres Universums zu erzeugen. 2013 konnte die 2009 in Betrieb gegangene Sonde ihren Auftrag erfolgreich abschließen.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz055-planck.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[<p>



<div style="clear: both">
<p><strong>Das Weltraumteleskop zur Erforschung der Entstehung des Universums</strong></p>
    <p>
        <a href="https://raumzeit-podcast.de/2013/08/23/rz055-planck/">
            
<img decoding="async" class="episode_image_cover" title="RZ055 Planck" width="200" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3035352d706c616e636b2e636f7665722e6a7067/200/0/0/rz055-planck" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3035352d706c616e636b2e636f7665722e6a7067/200/0/0/rz055-planck 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3035352d706c616e636b2e636f7665722e6a7067/400/0/0/rz055-planck 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3035352d706c616e636b2e636f7665722e6a7067/600/0/0/rz055-planck 3x"/>

        </a>
        Das Planck-Weltraumteleskop ist ein ambitioniertes Projekt der ESA, das sich der Beobachtung der Kosmischen Hintergrundstrahlung verschrieben hat, die als Überbleibsel des Urknalls das erste zu beobachtende Ereignis des Universums ist.<br />
<br />
Das 13 Milliarden alte, ausgesprochen schwache Licht wird dabei aus allen Richtungen empfangen im Mikrowellenbereich empfangen. Durch massiv heruntergekühlte, langsam rotierende Instrumente gelang es Planck, eine hochauflösende, lückenlose Karte von der Entstehung unseres Universums zu erzeugen. 2013 konnte die 2009 in Betrieb gegangene Sonde ihren Auftrag erfolgreich abschließen.
    </p>
</div>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
1 Stunde


41 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    05.06.2013
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Nikolai von Krusenstiern" title="Nikolai von Krusenstiern" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f6e696b6f6c61692d766f6e2d6b727573656e73746965726e2e6a7067/128/0/0/nikolai-von-krusenstiern"/>


<br/>
<strong>Nikolai von Krusenstiern</strong>
                                <br/>
                <em>ESOC, ESA</em>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>


Im Gespräch mit Tim Pritlove berichtet Nikolai von Krusenstiern von den Anforderungen und Herausforderungen des Projekts, den bisherigen Erkenntnissen zum Urknall, die aufwändige Messung der Hintergrundstrahlung durch Planck, die komplizierte Bahnsteuerung und die geplante Inbetriebnahme, die ihre ganz eigenen Herausforderungen an das Team stellt.

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    <div class='osfx-shownote-block'><div class='topics'>
            <h2>Themen</h2>
    <p style="display: inline-block" class="chapter">Begrüßung und Vorstellung    <span> — </span>Doppelmission Herschel-Planck    <span> — </span>            <em>On-Board Software Maintenance</em>    <span> — </span>Der Urknall    <span> — </span>Planck und die Hintergrundstrahlung    <span> — </span>Die Planck-Instrumente    <span> — </span>Raumfahrzeug und Flugbahnsteuerung    <span> — </span>Datenübertragung    <span> — </span>Missionsende    <span> — </span>            <em>Den Satelliten aus dem Weg räumen</em>    <span> — </span>            <em>Sichere Abschaltung</em>    <span> — </span>Wissenschaftliche Ergebnisse    </p>
</div><div class="links">
            <h2>Links</h2>
    <ul>

<li><span style="display: inline-block" class="link"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://raumzeit-podcast.de/2011/12/02/rz029-herschel-weltraumteleskop/" alt="RZ029 Herschel-Weltraumteleskop" title="RZ029 Herschel-Weltraumteleskop" /><a href="http://raumzeit-podcast.de/2011/12/02/rz029-herschel-weltraumteleskop/">RZ029 Herschel-Weltraumteleskop</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="link"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://raumzeit-podcast.de/2012/07/20/rz042-gmes/" alt="RZ042 GMES" title="RZ042 GMES" /><a href="http://raumzeit-podcast.de/2012/07/20/rz042-gmes/">RZ042 GMES</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="link"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://sci.esa.int/integral/" alt="ESA: Integral" title="ESA: Integral" /><a href="http://sci.esa.int/integral/">ESA: Integral</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="link"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://www.rssd.esa.int/index.php?page=About_INTEGRAL_IBIS&project=INTEGRAL" alt="ESA: IBIS Imager" title="ESA: IBIS Imager" /><a href="http://www.rssd.esa.int/index.php?page=About_INTEGRAL_IBIS&project=INTEGRAL">ESA: IBIS Imager</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="link"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://www.telespazio-vega.de/DE/" alt="Telespazio VEGA" title="Telespazio VEGA" /><a href="http://www.telespazio-vega.de/DE/">Telespazio VEGA</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="link"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://www.esa.int/Our_Activities/Space_Science/Planck/Instruments" alt="ESA: Planck Instruments" title="ESA: Planck Instruments" /><a href="http://www.esa.int/Our_Activities/Space_Science/Planck/Instruments">ESA: Planck Instruments</a></li>    </ul>
</div><div class='glossary'>
            <h2>Glossar</h2>
    <ul>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Planck-Weltraumteleskop" alt="Planck-Weltraumteleskop" title="Planck-Weltraumteleskop" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Planck-Weltraumteleskop">Planck-Weltraumteleskop</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Herschel-Weltraumteleskop" alt="Herschel-Weltraumteleskop" title="Herschel-Weltraumteleskop" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Herschel-Weltraumteleskop">Herschel-Weltraumteleskop</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Anwendungsspezifische_integrierte_Schaltung" alt="Anwendungsspezifische integrierte Schaltung (ASIC)" title="Anwendungsspezifische integrierte Schaltung (ASIC)" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Anwendungsspezifische_integrierte_Schaltung">Anwendungsspezifische integrierte Schaltung (ASIC)</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Eberhard_Karls_Universit%C3%A4t_T%C3%BCbingen" alt="Eberhard Karls Universität Tübingen" title="Eberhard Karls Universität Tübingen" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Eberhard_Karls_Universit%C3%A4t_T%C3%BCbingen">Eberhard Karls Universität Tübingen</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Europ%C3%A4isches_Raumflugkontrollzentrum" alt="Europäisches Raumflugkontrollzentrum (ESOC)" title="Europäisches Raumflugkontrollzentrum (ESOC)" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Europ%C3%A4isches_Raumflugkontrollzentrum">Europäisches Raumflugkontrollzentrum (ESOC)</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Lagrange-Punkte" alt="Lagrange-Punkte" title="Lagrange-Punkte" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Lagrange-Punkte">Lagrange-Punkte</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Trojaner_(Astronomie)" alt="Trojaner" title="Trojaner" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Trojaner_(Astronomie)">Trojaner</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Weltraumm%C3%BCll" alt="Weltraummüll" title="Weltraummüll" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Weltraumm%C3%BCll">Weltraummüll</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Kosmischer_Mikrowellenhintergrund" alt="Kosmischer Mikrowellenhintergrund" title="Kosmischer Mikrowellenhintergrund" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Kosmischer_Mikrowellenhintergrund">Kosmischer Mikrowellenhintergrund</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Urknall" alt="Urknall" title="Urknall" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Urknall">Urknall</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Albert_Einstein" alt="Albert Einstein" title="Albert Einstein" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Albert_Einstein">Albert Einstein</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Reionisierungsepoche" alt="Reionisierungsepoche" title="Reionisierungsepoche" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Reionisierungsepoche">Reionisierungsepoche</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Materie" alt="Materia" title="Materia" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Materie">Materia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Baryon" alt="Baryon" title="Baryon" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Baryon">Baryon</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Kelvin" alt="Kelvin" title="Kelvin" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Kelvin">Kelvin</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/W%C3%A4rmerauschen" alt="Wärmerauschen" title="Wärmerauschen" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/W%C3%A4rmerauschen">Wärmerauschen</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Wilkinson_Microwave_Anisotropy_Probe" alt="Wilkinson Microwave Anisotropy Probe (WMAP)" title="Wilkinson Microwave Anisotropy Probe (WMAP)" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Wilkinson_Microwave_Anisotropy_Probe">Wilkinson Microwave Anisotropy Probe (WMAP)</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Helium" alt="Helium" title="Helium" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Helium">Helium</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Lissajous-Figur" alt="Lissajous-Figur" title="Lissajous-Figur" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Lissajous-Figur">Lissajous-Figur</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Halo-Orbit" alt="Halo-Orbit" title="Halo-Orbit" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Halo-Orbit">Halo-Orbit</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Zyklische_Redundanzpr%C3%BCfung" alt="Zyklische Redundanzprüfung (CRC)" title="Zyklische Redundanzprüfung (CRC)" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Zyklische_Redundanzpr%C3%BCfung">Zyklische Redundanzprüfung (CRC)</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Inflation_(Kosmologie)" alt="Inflation" title="Inflation" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Inflation_(Kosmologie)">Inflation</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Roger_Penrose" alt="Roger Penrose" title="Roger Penrose" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Roger_Penrose">Roger Penrose</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Polarisation" alt="Polarisation" title="Polarisation" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Polarisation">Polarisation</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Dunkle_Materie" alt="Dunkle Materie" title="Dunkle Materie" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Dunkle_Materie">Dunkle Materie</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Dunkle_Energie" alt="Dunkle Energie" title="Dunkle Energie" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Dunkle_Energie">Dunkle Energie</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/XMM-Newton" alt="XMM-Newton" title="XMM-Newton" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/XMM-Newton">XMM-Newton</a></li>    </ul>
</div>    
    
</div>
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
</p>
]]></content:encoded>
      <psc:chapters xmlns:psc="http://podlove.org/simple-chapters" version="1.2">
        <psc:chapter start="00:00:00.000" title="Intro"/>
        <psc:chapter start="00:00:40.226" title="Begrüßung und Vorstellung"/>
        <psc:chapter start="00:15:08.714" title="Doppelmission Herschel-Planck"/>
        <psc:chapter start="00:22:56.494" title="Der Urknall"/>
        <psc:chapter start="00:35:17.921" title="Planck und die Hintergrundstrahlung"/>
        <psc:chapter start="00:46:11.491" title="Die Planck-Instrumente"/>
        <psc:chapter start="00:57:08.855" title="Raumfahrzeug und Flugbahnsteuerung"/>
        <psc:chapter start="01:07:23.357" title="Datenübertragung"/>
        <psc:chapter start="01:19:21.468" title="Missionsende"/>
        <psc:chapter start="01:30:29.903" title="Wissenschaftliche Ergebnisse"/>
      </psc:chapters>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2013/08/23/rz055-planck/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <itunes:season>1</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Nikolai von Krusenstiern</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/contributors/nikolai-von-krusenstiern.jpg" role="guest">Nikolai von Krusenstiern</podcast:person>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ054 Space Elevator</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2013/07/05/rz054-space-elevator/</link>
      <pubDate>Fri, 05 Jul 2013 08:00:02 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">podlove-2013-07-02t12:08:18+00:00-7a2b461f64c496d</guid>
      <description><![CDATA[Die Raumfahrt stößt mit raketenbasierten Starts von Raumfahrzeugen auf große und bislang unüberwindliche Probleme. Um Orbits zu erreichen oder gar den Einfluss der Erdanziehung komplett zu verlassen ist der Anteil der Nutzlast bei dem tatsächlich beschleunigten Material nur sehr gering. Das macht die Raumfahrt teuer, aufwändig und gefährlich, setzt die Raumfahrzeuge schon beim Start großen Belastungen aus und wie auch viele gescheiterte Starts immer wieder gezeigt haben, sind hier dem Forschungstrieb der Menschheit große Grenzen gesetzt.

Doch eine Idee treibt die Wissenschaft von Anbeginn an um: was wäre, wenn man einen Fahrstuhl bauen könnte, der Material und Personen über ins All gespanntes Seil in die Höhe bringen könnte, das nur durch die Fliehkraft der Erde senkrecht über der Oberfläche steht? Die Beschränkungen der Raketenraumfahrt wären damit Geschichte, doch stellte das Konzept die Wissenschaft bislang noch vor unlösbare Herausforderungen.
Doch es gibt Licht am Ende des Tunnels und es scheint, als ob wir uns einer Zeit nähern, in der die notwendigen Schlüsseltechnologien für einen Weltraumfahrstuhl langsam zusammen kommen. Dies würde dann in der Folge der Menschheit einen direkten Zugang zum All ermöglichen, die nahezu alle heutigen technischen Realitäten in eine neue Dimension überführen könnten.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2013/07/05/rz054-space-elevator/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/1905/s/feed/c/mp3/rz054-space-elevator.mp3" length="56689303" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>01:34:22</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Konzept und die mögliche Realisierung des Weltraumbahnhofs des 21. Jahrhunderts</itunes:subtitle>
      <itunes:episode>54</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Die Raumfahrt stößt mit raketenbasierten Starts von Raumfahrzeugen auf große und bislang unüberwindliche Probleme. Um Orbits zu erreichen oder gar den Einfluss der Erdanziehung komplett zu verlassen ist der Anteil der Nutzlast bei dem tatsächlich beschleunigten Material nur sehr gering. Das macht die Raumfahrt teuer, aufwändig und gefährlich, setzt die Raumfahrzeuge schon beim Start großen Belastungen aus und wie auch viele gescheiterte Starts immer wieder gezeigt haben, sind hier dem Forschungstrieb der Menschheit große Grenzen gesetzt.

Doch eine Idee treibt die Wissenschaft von Anbeginn an um: was wäre, wenn man einen Fahrstuhl bauen könnte, der Material und Personen über ins All gespanntes Seil in die Höhe bringen könnte, das nur durch die Fliehkraft der Erde senkrecht über der Oberfläche steht? Die Beschränkungen der Raketenraumfahrt wären damit Geschichte, doch stellte das Konzept die Wissenschaft bislang noch vor unlösbare Herausforderungen.
Doch es gibt Licht am Ende des Tunnels und es scheint, als ob wir uns einer Zeit nähern, in der die notwendigen Schlüsseltechnologien für einen Weltraumfahrstuhl langsam zusammen kommen. Dies würde dann in der Folge der Menschheit einen direkten Zugang zum All ermöglichen, die nahezu alle heutigen technischen Realitäten in eine neue Dimension überführen könnten.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz054-space-elevator.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[<p>



<div style="clear: both">
<p><strong>Konzept und die mögliche Realisierung des Weltraumbahnhofs des 21. Jahrhunderts</strong></p>
    <p>
        <a href="https://raumzeit-podcast.de/2013/07/05/rz054-space-elevator/">
            
<img decoding="async" class="episode_image_cover" title="RZ054 Space Elevator" width="200" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3035342d73706163652d656c657661746f722e636f7665722e6a7067/200/0/0/rz054-space-elevator" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3035342d73706163652d656c657661746f722e636f7665722e6a7067/200/0/0/rz054-space-elevator 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3035342d73706163652d656c657661746f722e636f7665722e6a7067/400/0/0/rz054-space-elevator 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3035342d73706163652d656c657661746f722e636f7665722e6a7067/600/0/0/rz054-space-elevator 3x"/>

        </a>
        Die Raumfahrt stößt mit raketenbasierten Starts von Raumfahrzeugen auf große und bislang unüberwindliche Probleme. Um Orbits zu erreichen oder gar den Einfluss der Erdanziehung komplett zu verlassen ist der Anteil der Nutzlast bei dem tatsächlich beschleunigten Material nur sehr gering. Das macht die Raumfahrt teuer, aufwändig und gefährlich, setzt die Raumfahrzeuge schon beim Start großen Belastungen aus und wie auch viele gescheiterte Starts immer wieder gezeigt haben, sind hier dem Forschungstrieb der Menschheit große Grenzen gesetzt.<br />
<br />
Doch eine Idee treibt die Wissenschaft von Anbeginn an um: was wäre, wenn man einen Fahrstuhl bauen könnte, der Material und Personen über ins All gespanntes Seil in die Höhe bringen könnte, das nur durch die Fliehkraft der Erde senkrecht über der Oberfläche steht? Die Beschränkungen der Raketenraumfahrt wären damit Geschichte, doch stellte das Konzept die Wissenschaft bislang noch vor unlösbare Herausforderungen.<br />
Doch es gibt Licht am Ende des Tunnels und es scheint, als ob wir uns einer Zeit nähern, in der die notwendigen Schlüsseltechnologien für einen Weltraumfahrstuhl langsam zusammen kommen. Dies würde dann in der Folge der Menschheit einen direkten Zugang zum All ermöglichen, die nahezu alle heutigen technischen Realitäten in eine neue Dimension überführen könnten.
    </p>
</div>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
1 Stunde


34 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    05.06.2013
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Markus Landgraf" title="Markus Landgraf" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f6d61726b75732d6c616e64677261662e6a7067/128/0/0/markus-landgraf" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f6d61726b75732d6c616e64677261662e6a7067/128/0/0/markus-landgraf 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f6d61726b75732d6c616e64677261662e6a7067/256/0/0/markus-landgraf 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f6d61726b75732d6c616e64677261662e6a7067/384/0/0/markus-landgraf 3x"/>


<br/>
<strong>Markus Landgraf</strong>
                                <br/>
                <em>ESOC, ESA</em>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>


Im Gespräch mit Tim Pritlove erläutert ESA-Missionsanalyst Markus Landgraf den Stand der Technik, die noch erforderlichen technologischen Durchbrüche und die denkbaren Nutzungsszenarios eines Weltraumbahnhofs des 21. Jahrhunderts.

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    <div class='osfx-shownote-block'><div class='topics'>
            <h2>Themen</h2>
    <p style="display: inline-block" class="chapter">Intro    <span> — </span>Vorstellung    <span> — </span>Probleme der Raketenraumfahrt    <span> — </span>Der Weltraumturm    <span> — </span>Ein Seil aus dem Orbit    <span> — </span>Ein Fahrstuhl ins All    <span> — </span>Die Vision der Science Fiction    <span> — </span>Das neue Material    <span> — </span>Energie aus dem All    <span> — </span>            <em>Fahrgeschwindigkeit</em>    <span> — </span>            <em>Inkrementeller Aufbau</em>    <span> — </span>Fahrstühle zu Bahnhöfen    <span> — </span>Herausforderungen des Fahrstuhlbetriebs    <span> — </span>            <em>Zerstörung des Seils</em>    <span> — </span>            <em>Wettereinflüsse</em>    <span> — </span>            <em>Bodenstation</em>    <span> — </span>            <em>Asteroiden</em>    <span> — </span>Internationale Aktivitäten    <span> — </span>Zukünftige Nutzung    </p>
</div><div class="links">
            <h2>Links</h2>
    <ul>

<li><span style="display: inline-block" class="link"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://raumzeit-podcast.de/2013/04/30/rz053-mythos-raumfahrt/" alt="RZ053 Mythos Raumfahrt" title="RZ053 Mythos Raumfahrt" /><a href="http://raumzeit-podcast.de/2013/04/30/rz053-mythos-raumfahrt/">RZ053 Mythos Raumfahrt</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="link"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://raumzeit-podcast.de/2010/11/12/rz002-missionsplanung/" alt="RZ002 Missionsplanung" title="RZ002 Missionsplanung" /><a href="http://raumzeit-podcast.de/2010/11/12/rz002-missionsplanung/">RZ002 Missionsplanung</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="link"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://raumzeit-podcast.de/2012/03/30/rz034-space-situational-awareness/" alt="RZ034 Space Situational Awareness" title="RZ034 Space Situational Awareness" /><a href="http://raumzeit-podcast.de/2012/03/30/rz034-space-situational-awareness/">RZ034 Space Situational Awareness</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="link"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://www.youtube.com/watch?v=f8CpnKBnPC0" alt="An Elevator to Space: Markus Landgraf at TEDxRheinMain" title="An Elevator to Space: Markus Landgraf at TEDxRheinMain" /><a href="http://www.youtube.com/watch?v=f8CpnKBnPC0">An Elevator to Space: Markus Landgraf at TEDxRheinMain</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="link"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://www.isec.org" alt="International Space Elevator Consortium" title="International Space Elevator Consortium" /><a href="http://www.isec.org">International Space Elevator Consortium</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="link"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://raumzeit-podcast.de/2011/09/09/rz022-advanced-concepts-team/" alt="RZ022 Advanced Concepts Team" title="RZ022 Advanced Concepts Team" /><a href="http://raumzeit-podcast.de/2011/09/09/rz022-advanced-concepts-team/">RZ022 Advanced Concepts Team</a></li>    </ul>
</div><div class='glossary'>
            <h2>Glossar</h2>
    <ul>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Weltraumlift" alt="Weltraumlift" title="Weltraumlift" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Weltraumlift">Weltraumlift</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Gaia_(Raumsonde)" alt="Gaia" title="Gaia" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Gaia_(Raumsonde)">Gaia</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Konstantin_Eduardowitsch_Ziolkowski" alt="Konstantin Eduardowitsch Ziolkowski" title="Konstantin Eduardowitsch Ziolkowski" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Konstantin_Eduardowitsch_Ziolkowski">Konstantin Eduardowitsch Ziolkowski</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Weltausstellung_Paris_1889" alt="Weltausstellung Paris 1889" title="Weltausstellung Paris 1889" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Weltausstellung_Paris_1889">Weltausstellung Paris 1889</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Eiffelturm" alt="Eiffelturm" title="Eiffelturm" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Eiffelturm">Eiffelturm</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Zentrifugalkraft" alt="Zentrifugalkraft" title="Zentrifugalkraft" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Zentrifugalkraft">Zentrifugalkraft</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Schwerkraft" alt="Schwerkraft" title="Schwerkraft" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Schwerkraft">Schwerkraft</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Umlaufbahn" alt="Umlaufbahn" title="Umlaufbahn" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Umlaufbahn">Umlaufbahn</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Geosynchrone_Umlaufbahn" alt="Geosynchrone Umlaufbahn" title="Geosynchrone Umlaufbahn" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Geosynchrone_Umlaufbahn">Geosynchrone Umlaufbahn</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Juri_Nikolajewitsch_Arzutanow" alt="Juri Nikolajewitsch Arzutanow" title="Juri Nikolajewitsch Arzutanow" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Juri_Nikolajewitsch_Arzutanow">Juri Nikolajewitsch Arzutanow</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://en.wikipedia.org/wiki/Jerome_Pearson" alt="Jerome Pearson" title="Jerome Pearson" /><a href="http://en.wikipedia.org/wiki/Jerome_Pearson">Jerome Pearson</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Arthur_C._Clarke" alt="Arthur C. Clarke" title="Arthur C. Clarke" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Arthur_C._Clarke">Arthur C. Clarke</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Fahrstuhl_zu_den_Sternen" alt="Fahrstuhl zu den Sternen" title="Fahrstuhl zu den Sternen" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Fahrstuhl_zu_den_Sternen">Fahrstuhl zu den Sternen</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Kohlenstofffaser" alt="Kohlenstofffaser" title="Kohlenstofffaser" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Kohlenstofffaser">Kohlenstofffaser</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Richard_Buckminster_Fuller" alt="Richard Buckminster Fuller" title="Richard Buckminster Fuller" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Richard_Buckminster_Fuller">Richard Buckminster Fuller</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Geod%C3%A4tische_Kuppel" alt="Geodätische Kuppel" title="Geodätische Kuppel" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Geod%C3%A4tische_Kuppel">Geodätische Kuppel</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Rauch" alt="Rauch" title="Rauch" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Rauch">Rauch</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Fullerene" alt="Fullerene" title="Fullerene" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Fullerene">Fullerene</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Kohlenstoffnanor%C3%B6hre" alt="Kohlenstoffnanoröhre" title="Kohlenstoffnanoröhre" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Kohlenstoffnanor%C3%B6hre">Kohlenstoffnanoröhre</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Diamant" alt="Diamant" title="Diamant" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Diamant">Diamant</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Graphen" alt="Graphen" title="Graphen" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Graphen">Graphen</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Graphit" alt="Graphit" title="Graphit" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Graphit">Graphit</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Chemische_Gasphasenabscheidung" alt="Chemische Gasphasenabscheidung (chemical vapour deposition)" title="Chemische Gasphasenabscheidung (chemical vapour deposition)" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Chemische_Gasphasenabscheidung">Chemische Gasphasenabscheidung (chemical vapour deposition)</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Katalysator" alt="Katalysator" title="Katalysator" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Katalysator">Katalysator</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Nickel" alt="Nickel" title="Nickel" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Nickel">Nickel</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Space_Tether" alt="Space Tether" title="Space Tether" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Space_Tether">Space Tether</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Rice_University" alt="Rice University" title="Rice University" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Rice_University">Rice University</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://en.wikipedia.org/wiki/Google_X" alt="Google X" title="Google X" /><a href="http://en.wikipedia.org/wiki/Google_X">Google X</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Koronograf" alt="Koronograf" title="Koronograf" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Koronograf">Koronograf</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://en.wikipedia.org/wiki/Terrestrial_Planet_Finder" alt="Terrestrial Planet Finder" title="Terrestrial Planet Finder" /><a href="http://en.wikipedia.org/wiki/Terrestrial_Planet_Finder">Terrestrial Planet Finder</a></li>    </ul>
</div>    
    
</div>
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
</p>
]]></content:encoded>
      <psc:chapters xmlns:psc="http://podlove.org/simple-chapters" version="1.2">
        <psc:chapter start="00:00:00.000" title="Intro"/>
        <psc:chapter start="00:00:39.745" title="Begrüßung"/>
        <psc:chapter start="00:03:00.745" title="Vorstellung"/>
        <psc:chapter start="00:09:03.250" title="Probleme der Raketenraumfahrt"/>
        <psc:chapter start="00:10:46.500" title="Ein Turm bis zu den Sternen"/>
        <psc:chapter start="00:14:58.875" title="Ein Seil aus dem Orbit"/>
        <psc:chapter start="00:22:07.250" title="Ein Fahrstuhl ins All"/>
        <psc:chapter start="00:25:13.625" title="Die Vision der Science Fiction"/>
        <psc:chapter start="00:27:20.625" title="Das neue Material"/>
        <psc:chapter start="00:46:52.500" title="Energie aus dem All"/>
        <psc:chapter start="00:53:14.000" title="Herausforderungen des Fahrstuhlbetriebs"/>
        <psc:chapter start="01:10:05.875" title="Internationale Aktivitäten"/>
        <psc:chapter start="01:13:13.375" title="Zukünftige Anwendungen"/>
      </psc:chapters>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2013/07/05/rz054-space-elevator/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <itunes:season>1</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Markus Landgraf</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/contributors/markus-landgraf.jpg" role="guest">Markus Landgraf</podcast:person>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ053 Mythos Raumfahrt</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2013/04/30/rz053-mythos-raumfahrt/</link>
      <pubDate>Tue, 30 Apr 2013 11:27:15 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">http://raumzeit-podcast.de/?p=1342</guid>
      <description><![CDATA[Wie vor einiger Zeit angekündigt fand am 8. April 2013 in der Centralstation in Darmstadt unser erstes Live-Event statt und 400 Besucher füllten die Halle bis auf den letzten Platz und sorgten von Anfang an für gute Stimmung und bis zu letzt für eine lebendige Atmosphäre.

Thematisch haben wir dieses Mal einen anderen Weg genommen und einen unterhaltsamen Talk mit einem sehr breiten Ansatz angestrebt. Tim Pritlove sprach mit Rainer Kresken (ESA) und Volker Schmid (DLR) über den Mythos Raumfahrt, die Rolle der Science Fiction und über die kommenden Herausforderungen der Raumfahrt und Wissenschaft im Allgemeinen.

Das Event hat gezeigt, wie groß doch das Interesse an der Raumfahrt im allgemeinen und den Themen von Raumzeit im besonderen ist. Es war schön, so viele Hörer auf einmal zu treffen und für das vielfältige Feedback vor Ort bedanken wir uns auch ganz artig. Der Abend war ein großer Erfolg und wir hoffen, das zu gegebener Zeit ein mal wiederholen zu können.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2013/04/30/rz053-mythos-raumfahrt/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/214/s/feed/c/mp3/rz053-mythos-raumfahrt.mp3" length="65356147" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>01:48:49</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Aufzeichnung des ersten Raumzeit Live on Stage Events vom 8. April 2013 in der Centralstation in Darmstadt</itunes:subtitle>
      <itunes:episode>53</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Wie vor einiger Zeit angekündigt fand am 8. April 2013 in der Centralstation in Darmstadt unser erstes Live-Event statt und 400 Besucher füllten die Halle bis auf den letzten Platz und sorgten von Anfang an für gute Stimmung und bis zu letzt für eine lebendige Atmosphäre.

Thematisch haben wir dieses Mal einen anderen Weg genommen und einen unterhaltsamen Talk mit einem sehr breiten Ansatz angestrebt. Tim Pritlove sprach mit Rainer Kresken (ESA) und Volker Schmid (DLR) über den Mythos Raumfahrt, die Rolle der Science Fiction und über die kommenden Herausforderungen der Raumfahrt und Wissenschaft im Allgemeinen.

Das Event hat gezeigt, wie groß doch das Interesse an der Raumfahrt im allgemeinen und den Themen von Raumzeit im besonderen ist. Es war schön, so viele Hörer auf einmal zu treffen und für das vielfältige Feedback vor Ort bedanken wir uns auch ganz artig. Der Abend war ein großer Erfolg und wir hoffen, das zu gegebener Zeit ein mal wiederholen zu können.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz053-mythos-raumfahrt.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[<p>



<div style="clear: both">
<p><strong>Aufzeichnung des ersten Raumzeit Live on Stage Events vom 8. April 2013 in der Centralstation in Darmstadt</strong></p>
    <p>
        <a href="https://raumzeit-podcast.de/2013/04/30/rz053-mythos-raumfahrt/">
            
<img decoding="async" class="episode_image_cover" title="RZ053 Mythos Raumfahrt" width="200" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3035332d6d7974686f732d7261756d66616872742e636f7665722e6a7067/200/0/0/rz053-mythos-raumfahrt" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3035332d6d7974686f732d7261756d66616872742e636f7665722e6a7067/200/0/0/rz053-mythos-raumfahrt 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3035332d6d7974686f732d7261756d66616872742e636f7665722e6a7067/400/0/0/rz053-mythos-raumfahrt 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3035332d6d7974686f732d7261756d66616872742e636f7665722e6a7067/600/0/0/rz053-mythos-raumfahrt 3x"/>

        </a>
        Wie vor einiger Zeit angekündigt fand am 8. April 2013 in der Centralstation in Darmstadt unser erstes Live-Event statt und 400 Besucher füllten die Halle bis auf den letzten Platz und sorgten von Anfang an für gute Stimmung und bis zu letzt für eine lebendige Atmosphäre.<br />
<br />
Thematisch haben wir dieses Mal einen anderen Weg genommen und einen unterhaltsamen Talk mit einem sehr breiten Ansatz angestrebt. Tim Pritlove sprach mit Rainer Kresken (ESA) und Volker Schmid (DLR) über den Mythos Raumfahrt, die Rolle der Science Fiction und über die kommenden Herausforderungen der Raumfahrt und Wissenschaft im Allgemeinen.<br />
<br />
Das Event hat gezeigt, wie groß doch das Interesse an der Raumfahrt im allgemeinen und den Themen von Raumzeit im besonderen ist. Es war schön, so viele Hörer auf einmal zu treffen und für das vielfältige Feedback vor Ort bedanken wir uns auch ganz artig. Der Abend war ein großer Erfolg und wir hoffen, das zu gegebener Zeit ein mal wiederholen zu können.
    </p>
</div>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
1 Stunde


48 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    08.04.2013
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
            <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Rainer Kresken" title="Rainer Kresken" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f7261696e65722d6b7265736b656e2e6a7067/128/0/0/rainer-kresken" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f7261696e65722d6b7265736b656e2e6a7067/128/0/0/rainer-kresken 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f7261696e65722d6b7265736b656e2e6a7067/256/0/0/rainer-kresken 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f7261696e65722d6b7265736b656e2e6a7067/384/0/0/rainer-kresken 3x"/>


<br/>
<strong>Rainer Kresken</strong>
                                <br/>
                <em>Flugdynamik, ESOC, ESA</em>
                            </td>
                <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Volker Schmid" title="Volker Schmid" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f766f6c6b65722d7363686d69642e6a7067/128/0/0/volker-schmid" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f766f6c6b65722d7363686d69642e6a7067/128/0/0/volker-schmid 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f766f6c6b65722d7363686d69642e6a7067/256/0/0/volker-schmid 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f766f6c6b65722d7363686d69642e6a7067/384/0/0/volker-schmid 3x"/>


<br/>
<strong>Volker Schmid</strong>
                                <br/>
                <em>Raumfahrtmanagement, DLR</em>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>


Rainer Kresken ist Flight Dynamics Enginneer bei der ESA im ESOC in Darmstadt und betreut Missionen wie XMM Newton, Planck, Herschel und Integral. Darüber hinaus ist er ein aktiver Forscher in Sachen Raumfahrt-Vergangenheit und ist bekannt für seine gleichsam informierten wie auch unterhaltsamen Widerlegungen von allerlei Verschwörungstheorien, die auch so verdiente Disziplinen wie die Raumfahrt nicht in Ruhe lassen.</p>
<p>Volker Schmid ist für das DLR im Raumfahrtmanagement tätig und ist dort der Leiter der Fachgruppe für die Raumstation ISS. Privat ist er außerdem Science Fiction Autor und beschäftigt sich naturgemäß viel mit den fiktiven Parallelwelten und weiß, wo sich Erfundung und Realität nahestehen und wo sie immer noch weit von einander entfernt sind.</p>
<hr>
<p>Dank unserem Hörer und Zuschauer <a href="http://www.flickr.com/photos/simsullen" target="_blank" rel="noopener">SimSullen</a> gibt es auch ein paar schöne Fotos vom Event, die ganz gut transportieren, wie diese Atmosphäre vor Ort war. Mehr Bilder gibt es <a href="http://www.flickr.com/photos/simsullen/sets/72157633205010704/">in seinem Archiv</a>.</p>
<p>

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    <div class='osfx-shownote-block'><div class='topics'>
            <h2>Themen</h2>
    <p style="display: inline-block" class="chapter">Intro    <span> — </span>Begrüßung    <span> — </span>Rainer Kresken (ESA)    <span> — </span>Volker Schmid    <span> — </span>Die Reise zum Mond    <span> — </span>Das Apollo-Programm und die Verschwörung    <span> — </span>Die Welt nach der Mondlandung    <span> — </span>Science Fiction, Raumfahrt und die Gesellschaft    <span> — </span>Orion und das Hilton im All    <span> — </span>Space Elevator    <span> — </span>Neue Technologien    <span> — </span>Leben auf anderen Planeten    <span> — </span>Planck und die neuen Erkentnisse    <span> — </span>Die Vermittelbarkeit von Raumfahrt    </p>
</div><div class="links">
            <h2>Links</h2>
    <ul>

<li><span style="display: inline-block" class="link"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://www.dlr.de/rd/" alt="DLR Raumfahrtmanagement" title="DLR Raumfahrtmanagement" /><a href="http://www.dlr.de/rd/">DLR Raumfahrtmanagement</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="link"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://www.esa.int/Our_Activities/Human_Spaceflight/Human_Spaceflight_Research/Electromagnetic_levitator_MSL-EML" alt="ESA: EML Eletromagnetic Levitator" title="ESA: EML Eletromagnetic Levitator" /><a href="http://www.esa.int/Our_Activities/Human_Spaceflight/Human_Spaceflight_Research/Electromagnetic_levitator_MSL-EML">ESA: EML Eletromagnetic Levitator</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="link"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=https://www.youtube.com/watch?v=sGXTF6bs1IU" alt="Moon Hoax Not" title="Moon Hoax Not" /><a href="https://www.youtube.com/watch?v=sGXTF6bs1IU">Moon Hoax Not</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="link"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://raumzeit-podcast.de/2012/06/01/rz038-alpha-magnet-spektrometer/" alt="RZ038 Alpha-Magnet-Spektrometer" title="RZ038 Alpha-Magnet-Spektrometer" /><a href="http://raumzeit-podcast.de/2012/06/01/rz038-alpha-magnet-spektrometer/">RZ038 Alpha-Magnet-Spektrometer</a></li>    </ul>
</div><div class='glossary'>
            <h2>Glossar</h2>
    <ul>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Europ%C3%A4isches_Raumflugkontrollzentrum" alt="Europäisches Raumflugkontrollzentrum (ESOC)" title="Europäisches Raumflugkontrollzentrum (ESOC)" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Europ%C3%A4isches_Raumflugkontrollzentrum">Europäisches Raumflugkontrollzentrum (ESOC)</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Alexander_Gerst" alt="Alexander Gerst" title="Alexander Gerst" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Alexander_Gerst">Alexander Gerst</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/ISS-Expedition_40" alt="ISS-Expedition 40" title="ISS-Expedition 40" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/ISS-Expedition_40">ISS-Expedition 40</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Atomic_Clock_Ensemble_in_Space" alt="Atomic Clock Ensemble in Space" title="Atomic Clock Ensemble in Space" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Atomic_Clock_Ensemble_in_Space">Atomic Clock Ensemble in Space</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Raumschiff_Enterprise" alt="Raumschiff Enterprise" title="Raumschiff Enterprise" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Raumschiff_Enterprise">Raumschiff Enterprise</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Raumpatrouille" alt="Raumpatrouille" title="Raumpatrouille" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Raumpatrouille">Raumpatrouille</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Jules_Verne" alt="Jules Verne" title="Jules Verne" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Jules_Verne">Jules Verne</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Konstantin_Eduardowitsch_Ziolkowski" alt="Konstantin Eduardowitsch Ziolkowski" title="Konstantin Eduardowitsch Ziolkowski" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Konstantin_Eduardowitsch_Ziolkowski">Konstantin Eduardowitsch Ziolkowski</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Sergei_Pawlowitsch_Koroljow" alt="Sergei Pawlowitsch Koroljow" title="Sergei Pawlowitsch Koroljow" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Sergei_Pawlowitsch_Koroljow">Sergei Pawlowitsch Koroljow</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Isaac_Asimov" alt="Isaac Asimov" title="Isaac Asimov" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Isaac_Asimov">Isaac Asimov</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Stanley_Kubrick" alt="Stanley Kubrick" title="Stanley Kubrick" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Stanley_Kubrick">Stanley Kubrick</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Cape_Canaveral" alt="Cape Canaveral" title="Cape Canaveral" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Cape_Canaveral">Cape Canaveral</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Baikonur" alt="Baikonur" title="Baikonur" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Baikonur">Baikonur</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Kosmodrom_Wostotschny" alt="Kosmodrom Wostotschny" title="Kosmodrom Wostotschny" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Kosmodrom_Wostotschny">Kosmodrom Wostotschny</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Plessezk" alt="Plessezk" title="Plessezk" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Plessezk">Plessezk</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Sputnik" alt="Sputnik" title="Sputnik" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Sputnik">Sputnik</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/John_F._Kennedy" alt="John F. Kennedy" title="John F. Kennedy" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/John_F._Kennedy">John F. Kennedy</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Wernher_von_Braun" alt="Wernher von Braun" title="Wernher von Braun" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Wernher_von_Braun">Wernher von Braun</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Apollo-Programm" alt="Apollo-Programm" title="Apollo-Programm" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Apollo-Programm">Apollo-Programm</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/The_Beatles" alt="The Beatles" title="The Beatles" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/The_Beatles">The Beatles</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Samantha_Cristoforetti" alt="Samantha Cristoforetti" title="Samantha Cristoforetti" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Samantha_Cristoforetti">Samantha Cristoforetti</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Sigmund_J%C3%A4hn" alt="Sigmund Jähn" title="Sigmund Jähn" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Sigmund_J%C3%A4hn">Sigmund Jähn</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Reinhold_Ewald" alt="Reinhold Ewald" title="Reinhold Ewald" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Reinhold_Ewald">Reinhold Ewald</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Star_Trek" alt="Star Trek" title="Star Trek" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Star_Trek">Star Trek</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Automated_Transfer_Vehicle" alt="Automated Transfer Vehicle (ATV)" title="Automated Transfer Vehicle (ATV)" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Automated_Transfer_Vehicle">Automated Transfer Vehicle (ATV)</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Multi-Purpose_Crew_Vehicle" alt="Multi-Purpose Crew Vehicle (MPCV, Orion)" title="Multi-Purpose Crew Vehicle (MPCV, Orion)" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Multi-Purpose_Crew_Vehicle">Multi-Purpose Crew Vehicle (MPCV, Orion)</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Weltraumlift" alt="Weltraumlift" title="Weltraumlift" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Weltraumlift">Weltraumlift</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Fahrstuhl_zu_den_Sternen" alt="Fahrstuhl zu den Sternen (The Fountains of Paradise)" title="Fahrstuhl zu den Sternen (The Fountains of Paradise)" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Fahrstuhl_zu_den_Sternen">Fahrstuhl zu den Sternen (The Fountains of Paradise)</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Arthur_C._Clarke" alt="Arthur C. Clarke" title="Arthur C. Clarke" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Arthur_C._Clarke">Arthur C. Clarke</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/K%C3%A4sehobel" alt="Käsehobel" title="Käsehobel" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/K%C3%A4sehobel">Käsehobel</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Weltraumm%C3%BCll" alt="Weltraummüll" title="Weltraummüll" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Weltraumm%C3%BCll">Weltraummüll</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Magnetoplasmadynamischer_Antrieb" alt="Magnetoplasmadynamischer Antrieb" title="Magnetoplasmadynamischer Antrieb" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Magnetoplasmadynamischer_Antrieb">Magnetoplasmadynamischer Antrieb</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://en.wikipedia.org/wiki/Ad_Astra_Rocket_Company" alt="Ad Astra Rocket Company" title="Ad Astra Rocket Company" /><a href="http://en.wikipedia.org/wiki/Ad_Astra_Rocket_Company">Ad Astra Rocket Company</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Ich,_der_Robot" alt="Ich, der Robot" title="Ich, der Robot" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Ich,_der_Robot">Ich, der Robot</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/2001:_Odyssee_im_Weltraum" alt="2001: Odyssee im Weltraum" title="2001: Odyssee im Weltraum" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/2001:_Odyssee_im_Weltraum">2001: Odyssee im Weltraum</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Kepler_(Weltraumteleskop)" alt="Kepler" title="Kepler" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Kepler_(Weltraumteleskop)">Kepler</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Planck-Weltraumteleskop" alt="Planck-Weltraumteleskop" title="Planck-Weltraumteleskop" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Planck-Weltraumteleskop">Planck-Weltraumteleskop</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Alpha-Magnet-Spektrometer" alt="Alpha-Magnet-Spektrometer" title="Alpha-Magnet-Spektrometer" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Alpha-Magnet-Spektrometer">Alpha-Magnet-Spektrometer</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Dunkle_Materie" alt="Dunkle Materie" title="Dunkle Materie" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Dunkle_Materie">Dunkle Materie</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Kosmischer_Mikrowellenhintergrund" alt="Kosmischer Mikrowellenhintergrund" title="Kosmischer Mikrowellenhintergrund" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Kosmischer_Mikrowellenhintergrund">Kosmischer Mikrowellenhintergrund</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Sendeschluss" alt="Sendeschluss" title="Sendeschluss" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Sendeschluss">Sendeschluss</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Lagrange-Punkte" alt="Lagrange-Punkte" title="Lagrange-Punkte" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Lagrange-Punkte">Lagrange-Punkte</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Carl_Sagan" alt="Carl Sagan" title="Carl Sagan" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Carl_Sagan">Carl Sagan</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Pale_Blue_Dot" alt="Pale Blue Dot" title="Pale Blue Dot" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Pale_Blue_Dot">Pale Blue Dot</a></li>    </ul>
</div>    
    
</div>
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
</p>
]]></content:encoded>
      <psc:chapters xmlns:psc="http://podlove.org/simple-chapters" version="1.2">
        <psc:chapter start="00:00:00.000" title="Intro"/>
        <psc:chapter start="00:00:41.000" title="Begrüßung"/>
        <psc:chapter start="00:02:14.000" title="Rainer Kresken"/>
        <psc:chapter start="00:05:37.000" title="Volker Schmid"/>
        <psc:chapter start="00:13:51.000" title="Die Reise zum Mond"/>
        <psc:chapter start="00:23:16.000" title="Das Apollo-Programm und die Verschwörung"/>
        <psc:chapter start="00:37:26.000" title="Die Welt nach der Mondlandung"/>
        <psc:chapter start="00:46:23.000" title="Science Fiction, Raumfahrt und die Gesellschaft"/>
        <psc:chapter start="00:54:10.000" title="Orion und das Hilton im All"/>
        <psc:chapter start="00:59:12.000" title="Space Elevator"/>
        <psc:chapter start="01:03:41.000" title="Neue Antriebe und der Flug zum Mars"/>
        <psc:chapter start="01:09:40.000" title="Neue Technologien"/>
        <psc:chapter start="01:14:10.000" title="Leben auf anderen Planeten"/>
        <psc:chapter start="01:17:22.000" title="Planck und die neuen Erkentnisse"/>
        <psc:chapter start="01:38:13.000" title="Die Vermittelbarkeit von Raumfahrt"/>
      </psc:chapters>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2013/04/30/rz053-mythos-raumfahrt/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <itunes:season>1</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Rainer Kresken</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Volker Schmid</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/contributors/rainer-kresken.jpg" role="guest">Rainer Kresken</podcast:person>
      <podcast:person img="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/contributors/volker-schmid.jpg" role="guest">Volker Schmid</podcast:person>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ052 Solar Orbiter</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2013/03/01/rz052-solar-orbiter/</link>
      <pubDate>Fri, 01 Mar 2013 09:00:23 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">http://raumzeit-podcast.de/?p=1190</guid>
      <description><![CDATA[Die Sonne ist als Quell all unserer Energie und Zentrum unseres Daseins von größtem wissenschaftlichen Interesse, doch gab es bislang nur wenige Missionen, die dem Gestirn wirklich nahe gekommen sind. Voraussichtlich 2017 startet daher die ESA die Mission Solar Orbiter.

Solar Orbiter wird sich der Sonne auf Höhe des Merkurs annähern und in einer rotierenden, stark elliptischen Bahn zahlreiche Nah- und Fernuntersuchungen vornehmen.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2013/03/01/rz052-solar-orbiter/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/216/s/feed/c/mp3/rz052-solar-orbiter.mp3" length="32840656" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>01:08:18</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Die ESA-Mission Solar Orbiter soll ab 2017 die Sonne erkunden</itunes:subtitle>
      <itunes:episode>52</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Die Sonne ist als Quell all unserer Energie und Zentrum unseres Daseins von größtem wissenschaftlichen Interesse, doch gab es bislang nur wenige Missionen, die dem Gestirn wirklich nahe gekommen sind. Voraussichtlich 2017 startet daher die ESA die Mission Solar Orbiter.

Solar Orbiter wird sich der Sonne auf Höhe des Merkurs annähern und in einer rotierenden, stark elliptischen Bahn zahlreiche Nah- und Fernuntersuchungen vornehmen.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz052-solar-orbiter.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[<p>



<div style="clear: both">
<p><strong>Die ESA-Mission Solar Orbiter soll ab 2017 die Sonne erkunden</strong></p>
    <p>
        <a href="https://raumzeit-podcast.de/2013/03/01/rz052-solar-orbiter/">
            
<img decoding="async" class="episode_image_cover" title="RZ052 Solar Orbiter" width="200" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3035322d736f6c61722d6f7262697465722e636f7665722e6a7067/200/0/0/rz052-solar-orbiter" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3035322d736f6c61722d6f7262697465722e636f7665722e6a7067/200/0/0/rz052-solar-orbiter 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3035322d736f6c61722d6f7262697465722e636f7665722e6a7067/400/0/0/rz052-solar-orbiter 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3035322d736f6c61722d6f7262697465722e636f7665722e6a7067/600/0/0/rz052-solar-orbiter 3x"/>

        </a>
        Die Sonne ist als Quell all unserer Energie und Zentrum unseres Daseins von größtem wissenschaftlichen Interesse, doch gab es bislang nur wenige Missionen, die dem Gestirn wirklich nahe gekommen sind. Voraussichtlich 2017 startet daher die ESA die Mission Solar Orbiter.<br />
<br />
Solar Orbiter wird sich der Sonne auf Höhe des Merkurs annähern und in einer rotierenden, stark elliptischen Bahn zahlreiche Nah- und Fernuntersuchungen vornehmen.
    </p>
</div>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
1 Stunde


8 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    18.01.2013
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Paolo Ferri" title="Paolo Ferri" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f70616f6c6f2d66657272692e6a7067/128/0/0/paolo-ferri" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f70616f6c6f2d66657272692e6a7067/128/0/0/paolo-ferri 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f70616f6c6f2d66657272692e6a7067/256/0/0/paolo-ferri 2x"/>


<br/>
<strong>Paolo Ferri</strong>
                                <br/>
                <em>Bereichsleiter Missionsbetrieb, ESA</em>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>


Im Gespräch mit Tim Pritlove erläutert Paolo Ferri, bislang Leiter der planetaren Missionen am ESOC der ESA, seit Kurzem Bereichsleiter für den gesamten Missionsbetrieb, Hintergründe und aktuelle Planungen zu Solar Orbiter. Paolo blickt schon jetzt auf eine lange Tätigkeit bei der ESA zurück und wendet den Blick auch auf seine grundsätzlichen Erfahrungen mit Missionsplanung und -durchführung bei Langzeitmissionen.

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    <div class='osfx-shownote-block'><div class='topics'>
            <h2>Themen</h2>
    <p style="display: inline-block" class="chapter">Intro    <span> — </span>Vorstellung    <span> — </span>Persönlicher Hintergrund    <span> — </span>            <em>Ausbildung</em>    <span> — </span>            <em>Komplexität der Raumfahrt</em>    <span> — </span>            <em>Lageregelung</em>    <span> — </span>Missionen zur Sonne    <span> — </span>Zur Sonne fliegen    <span> — </span>Flug des Solar Orbiter    <span> — </span>            <em>Annäherung an die Sonne</em>    <span> — </span>            <em>Solarstationärer Flug</em>    <span> — </span>            <em>Kommunikation mit der Sonde</em>    <span> — </span>            <em>Dynamische Flugplanung</em>    <span> — </span>Ziele der Mission    <span> — </span>            <em>Annäherung</em>    <span> — </span>            <em>Flug über die Pole</em>    <span> — </span>            <em>Laufende Veränderung der Umlaufbahn</em>    <span> — </span>Solarzyklus    <span> — </span>Instrumente und Datenübermittlung    <span> — </span>            <em>Kalibration</em>    <span> — </span>            <em>In-Situ-Instrumente</em>    <span> — </span>            <em>Fernerkundungsinstrumente</em>    <span> — </span>            <em>Übertragung und Zwischenspeicherung</em>    <span> — </span>            <em>Vorauswahl der Daten</em>    <span> — </span>            <em>Datenkompression</em>    <span> — </span>            <em>Verwendete Frequenzbänder</em>    <span> — </span>Planung des Starts    <span> — </span>            <em>Verwendete Rakete</em>    <span> — </span>            <em>Zeitfenster</em>    <span> — </span>Troubleshooting    <span> — </span>            <em>Kreativität bei der Problembehebung</em>    <span> — </span>            <em>Alptraum der Missionssteuerung</em>    <span> — </span>Missionsdauer    </p>
</div><div class="links">
            <h2>Links</h2>
    <ul>

<li><span style="display: inline-block" class="link raumzeit"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://raumzeit-podcast.de/2010/11/12/rz002-missionsplanung/" alt="RZ002 Missionsplanung" title="RZ002 Missionsplanung" /><a href="http://raumzeit-podcast.de/2010/11/12/rz002-missionsplanung/">RZ002 Missionsplanung</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="link raumzeit"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://raumzeit-podcast.de/2010/12/03/rz004-operations/" alt="RZ004 Operations" title="RZ004 Operations" /><a href="http://raumzeit-podcast.de/2010/12/03/rz004-operations/">RZ004 Operations</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="link raumzeit"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://raumzeit-podcast.de/2012/08/03/rz043-bepicolombo/" alt="RZ043 BepiColombo" title="RZ043 BepiColombo" /><a href="http://raumzeit-podcast.de/2012/08/03/rz043-bepicolombo/">RZ043 BepiColombo</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="raumzeit link"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://raumzeit-podcast.de/2012/08/17/rz044-der-merkur/" alt="RZ044 Der Merkur" title="RZ044 Der Merkur" /><a href="http://raumzeit-podcast.de/2012/08/17/rz044-der-merkur/">RZ044 Der Merkur</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="link raumzeit"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://raumzeit-podcast.de/2011/11/18/rz028-estrack/" alt="RZ028 ESTRACK Bodenstations-Netzwerk" title="RZ028 ESTRACK Bodenstations-Netzwerk" /><a href="http://raumzeit-podcast.de/2011/11/18/rz028-estrack/">RZ028 ESTRACK Bodenstations-Netzwerk</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="esa link"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://www.esa.int/Our_Activities/Operations/New_Norcia_-_DSA_1" alt="New Norcia - Deep Space Antenna 1" title="New Norcia - Deep Space Antenna 1" /><a href="http://www.esa.int/Our_Activities/Operations/New_Norcia_-_DSA_1">New Norcia - Deep Space Antenna 1</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="esa link"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://www.esa.int/Our_Activities/Operations/Cebreros_-_DSA_2" alt="Cebreros - Deep Space Antenna 2" title="Cebreros - Deep Space Antenna 2" /><a href="http://www.esa.int/Our_Activities/Operations/Cebreros_-_DSA_2">Cebreros - Deep Space Antenna 2</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="link esa"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://www.esa.int/Our_Activities/Operations/Malarguee_-_DSA_3" alt="Malargüe - Deep Space Antenna 3" title="Malargüe - Deep Space Antenna 3" /><a href="http://www.esa.int/Our_Activities/Operations/Malarguee_-_DSA_3">Malargüe - Deep Space Antenna 3</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="link raumzeit"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://raumzeit-podcast.de/2013/02/01/rz051-xmm-newton/" alt="RZ051 XMM-Newton" title="RZ051 XMM-Newton" /><a href="http://raumzeit-podcast.de/2013/02/01/rz051-xmm-newton/">RZ051 XMM-Newton</a></li>    </ul>
</div><div class='glossary'>
            <h2>Glossar</h2>
    <ul>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Mondlandung" alt="Mondlandung" title="Mondlandung" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Mondlandung">Mondlandung</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary mission"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/EXOSAT" alt="EXOSAT" title="EXOSAT" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/EXOSAT">EXOSAT</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Solar_Orbiter" alt="Solar Orbiter" title="Solar Orbiter" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Solar_Orbiter">Solar Orbiter</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Stabilisation_(Raumfahrt)" alt="Stabilisation" title="Stabilisation" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Stabilisation_(Raumfahrt)">Stabilisation</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary mission"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Fobos-Grunt" alt="Fobos-Grunt" title="Fobos-Grunt" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Fobos-Grunt">Fobos-Grunt</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Sonne" alt="Die Sonne" title="Die Sonne" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Sonne">Die Sonne</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Lagrange-Punkte" alt="Lagrange-Punkte" title="Lagrange-Punkte" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Lagrange-Punkte">Lagrange-Punkte</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary mission"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/STEREO" alt="STEREO" title="STEREO" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/STEREO">STEREO</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="mission glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Mariner" alt="Mariner-10" title="Mariner-10" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Mariner">Mariner-10</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary mission"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/BepiColombo" alt="BepiColombo" title="BepiColombo" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/BepiColombo">BepiColombo</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Giuseppe_Colombo_(Raumfahrtingenieur)" alt="Giuseppe Colombo" title="Giuseppe Colombo" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Giuseppe_Colombo_(Raumfahrtingenieur)">Giuseppe Colombo</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Swing-by" alt="Swing-By" title="Swing-By" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Swing-by">Swing-By</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Plasma_(Physik)" alt="Plasma" title="Plasma" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Plasma_(Physik)">Plasma</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Sonnenfleck" alt="Sonnenfleck" title="Sonnenfleck" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Sonnenfleck">Sonnenfleck</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Korona_(Sonne)" alt="Korona" title="Korona" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Korona_(Sonne)">Korona</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Ekliptik" alt="Ekliptik" title="Ekliptik" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Ekliptik">Ekliptik</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Erdmagnetfeld" alt="Erdmagnetfeld" title="Erdmagnetfeld" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Erdmagnetfeld">Erdmagnetfeld</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary mission"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Ulysses_(Sonde)" alt="Ulysses" title="Ulysses" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Ulysses_(Sonde)">Ulysses</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Sonnenaktivit%C3%A4t" alt="Sonnenaktivität" title="Sonnenaktivität" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Sonnenaktivit%C3%A4t">Sonnenaktivität</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Byte" alt="Byte" title="Byte" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Byte">Byte</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Vorschaubild" alt="Vorschaubild" title="Vorschaubild" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Vorschaubild">Vorschaubild</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Frequenzband" alt="Frequenzband" title="Frequenzband" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Frequenzband">Frequenzband</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Delta_(Rakete)" alt="Delta" title="Delta" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Delta_(Rakete)">Delta</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Ariane_5" alt="Ariane 5" title="Ariane 5" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Ariane_5">Ariane 5</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="mission glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Cluster_(Satellit)" alt="Cluster" title="Cluster" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Cluster_(Satellit)">Cluster</a></li>    </ul>
</div>    
    
</div>
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
</p>
]]></content:encoded>
      <psc:chapters xmlns:psc="http://podlove.org/simple-chapters" version="1.2">
        <psc:chapter start="00:00:00.000" title="Intro"/>
        <psc:chapter start="00:00:41.625" title="Vorstellung"/>
        <psc:chapter start="00:01:52.010" title="Persönlicher Hintergrund"/>
        <psc:chapter start="00:09:18.281" title="Missionen zur Sonne"/>
        <psc:chapter start="00:12:24.870" title="Zur Sonne fliegen"/>
        <psc:chapter start="00:17:55.250" title="Flug des Solar Orbiter"/>
        <psc:chapter start="00:27:19.130" title="Ziele der Mission"/>
        <psc:chapter start="00:36:04.010" title="Solarzyklus"/>
        <psc:chapter start="00:37:59.693" title="Instrumente und Datenübermittlung"/>
        <psc:chapter start="00:54:03.750" title="Planung des Starts"/>
        <psc:chapter start="00:59:58.625" title="Troubleshooting"/>
        <psc:chapter start="01:06:20.922" title="Missionsdauer"/>
      </psc:chapters>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2013/03/01/rz052-solar-orbiter/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <itunes:season>1</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Paolo Ferri</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/contributors/paolo-ferri.jpg" role="guest">Paolo Ferri</podcast:person>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ051 XMM-Newton</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2013/02/01/rz051-xmm-newton/</link>
      <pubDate>Fri, 01 Feb 2013 09:00:06 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">http://raumzeit-podcast.de/?p=1178</guid>
      <description><![CDATA[Das Röntgen-Weltraumteleskop XMM-Newton ist nicht nur eine wichtige Mission für die Wissenschaft, sie ist auch eine der technisch erfolgreichsten und langlebigsten Missionen der ESA überhaupt. Obwohl der Satellit jetzt schon länger im Betrieb ist als geplant, könnten bestimmte Maßnahmen die Laufzeit sogar noch deutlich verlängern.

Mit Hilfe von XMM-Newton können Wissenschaftler mit sehr zielgerichtet und mit hoher Präzision ferne Sterne und Galaxien im Frequenzbereich der Röntgen-Strahlung untersuchen. Nachdem der Satellit ROSAT als Pionier der Röntgenastronomie eine Landkarte der Röntgenstrahlung im Universum geliefert hat, hebt XMM-Newton die Forschung in diesem Bereich auf eine neue Stufe.

Im Gespräch mit Tim Pritlove berichtet der für den Flugbetrieb von XMM-Newton zuständige Spacecraft Operations Manager Marcus Kirsch über Ziele und Aufgaben des Röntgen-Weltraumteleskops und erzählt auch von den großen Herausforderungen, vor dem das Team stand, als der Satellit einmal eine Woche nicht mehr zu erreichen war.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2013/02/01/rz051-xmm-newton/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/218/s/feed/c/mp3/rz051-xmm-newton.mp3" length="36537432" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>01:16:00</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Das Röntgen-Weltraumteleskop XMM-Newton ist eine der erfolgreichsten und langlebigsten ESA-Missionen</itunes:subtitle>
      <itunes:title>XMM-Newton</itunes:title>
      <itunes:episode>51</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Das Röntgen-Weltraumteleskop XMM-Newton ist nicht nur eine wichtige Mission für die Wissenschaft, sie ist auch eine der technisch erfolgreichsten und langlebigsten Missionen der ESA überhaupt. Obwohl der Satellit jetzt schon länger im Betrieb ist als geplant, könnten bestimmte Maßnahmen die Laufzeit sogar noch deutlich verlängern.

Mit Hilfe von XMM-Newton können Wissenschaftler mit sehr zielgerichtet und mit hoher Präzision ferne Sterne und Galaxien im Frequenzbereich der Röntgen-Strahlung untersuchen. Nachdem der Satellit ROSAT als Pionier der Röntgenastronomie eine Landkarte der Röntgenstrahlung im Universum geliefert hat, hebt XMM-Newton die Forschung in diesem Bereich auf eine neue Stufe.

Im Gespräch mit Tim Pritlove berichtet der für den Flugbetrieb von XMM-Newton zuständige Spacecraft Operations Manager Marcus Kirsch über Ziele und Aufgaben des Röntgen-Weltraumteleskops und erzählt auch von den großen Herausforderungen, vor dem das Team stand, als der Satellit einmal eine Woche nicht mehr zu erreichen war.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz051-xmm-newton.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[<p>



<div style="clear: both">
<p><strong>Das Röntgen-Weltraumteleskop XMM-Newton ist eine der erfolgreichsten und langlebigsten ESA-Missionen</strong></p>
    <p>
        <a href="https://raumzeit-podcast.de/2013/02/01/rz051-xmm-newton/">
            
<img decoding="async" class="episode_image_cover" title="XMM-Newton" width="200" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3035312d786d6d2d6e6577746f6e2e636f7665722e6a7067/200/0/0/xmm-newton" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3035312d786d6d2d6e6577746f6e2e636f7665722e6a7067/200/0/0/xmm-newton 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3035312d786d6d2d6e6577746f6e2e636f7665722e6a7067/400/0/0/xmm-newton 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3035312d786d6d2d6e6577746f6e2e636f7665722e6a7067/600/0/0/xmm-newton 3x"/>

        </a>
        Das Röntgen-Weltraumteleskop XMM-Newton ist nicht nur eine wichtige Mission für die Wissenschaft, sie ist auch eine der technisch erfolgreichsten und langlebigsten Missionen der ESA überhaupt. Obwohl der Satellit jetzt schon länger im Betrieb ist als geplant, könnten bestimmte Maßnahmen die Laufzeit sogar noch deutlich verlängern.<br />
<br />
Mit Hilfe von XMM-Newton können Wissenschaftler mit sehr zielgerichtet und mit hoher Präzision ferne Sterne und Galaxien im Frequenzbereich der Röntgen-Strahlung untersuchen. Nachdem der Satellit ROSAT als Pionier der Röntgenastronomie eine Landkarte der Röntgenstrahlung im Universum geliefert hat, hebt XMM-Newton die Forschung in diesem Bereich auf eine neue Stufe.<br />
<br />
Im Gespräch mit Tim Pritlove berichtet der für den Flugbetrieb von XMM-Newton zuständige Spacecraft Operations Manager Marcus Kirsch über Ziele und Aufgaben des Röntgen-Weltraumteleskops und erzählt auch von den großen Herausforderungen, vor dem das Team stand, als der Satellit einmal eine Woche nicht mehr zu erreichen war.<br />

    </p>
</div>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
1 Stunde


16 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    18.01.2013
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Marcus Kirsch" title="Marcus Kirsch" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f6d61726375732d6b69727363682e6a7067/128/0/0/marcus-kirsch" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f6d61726375732d6b69727363682e6a7067/128/0/0/marcus-kirsch 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f6d61726375732d6b69727363682e6a7067/256/0/0/marcus-kirsch 2x"/>


<br/>
<strong>Marcus Kirsch</strong>
                                <br/>
                <em>Spacecraft Operations Manager, ESA</em>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>


Im Gespräch mit Tim Pritlove berichtet der für den Flugbetrieb von XMM-Newton zuständige Spacecraft Operations Manager Marcus Kirsch über Ziele und Aufgaben des Röntgen-Weltraumteleskops und erzählt auch von den großen Herausforderungen, vor dem das Team stand, als der Satellit einmal eine Woche nicht mehr zu erreichen war.

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    <div class='osfx-shownote-block'><div class='topics'>
            <h2>Themen</h2>
    <p style="display: inline-block" class="chapter">Intro    <span> — </span>Vorstellung    <span> — </span>Persönlicher Hintergrund    <span> — </span>            <em>Ausbildung</em>    <span> — </span>XMM-Newton    <span> — </span>            <em>Instrumente</em>    <span> — </span>Missionsziele    <span> — </span>            <em>Interessante Objekte</em>    <span> — </span>Daten für die Wissenschaft    <span> — </span>            <em>Announcement of Opportunity</em>    <span> — </span>Missionsverlauf und Lebensdauer    <span> — </span>            <em>Start</em>    <span> — </span>            <em>Steuerung des Satelliten</em>    <span> — </span>            <em>Korrektur des Orbits</em>    <span> — </span>Kontaktverlust    <span> — </span>            <em>Verlust der Verbindung</em>    <span> — </span>            <em>Problemsuche</em>    <span> — </span>            <em>Strategieentwicklung zur Wiedererlangung der Verbindung</em>    <span> — </span>Datenmaterial    <span> — </span>            <em>Optische Beobachtung</em>    <span> — </span>Wissenschaftliche Erkenntnisse    <span> — </span>Das Team    </p>
</div><div class="links">
            <h2>Links</h2>
    <ul>

<li><span style="display: inline-block" class="link"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://www.esa.int/Our_Activities/Operations/XMM-Newton_operations" alt="XMM-Newton Operations / Marcus Kirsch" title="XMM-Newton Operations / Marcus Kirsch" /><a href="http://www.esa.int/Our_Activities/Operations/XMM-Newton_operations">XMM-Newton Operations / Marcus Kirsch</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="link"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://www.mpe.mpg.de/main-d.html" alt="Max-Planck-Institut für extraterrestrische Physik" title="Max-Planck-Institut für extraterrestrische Physik" /><a href="http://www.mpe.mpg.de/main-d.html">Max-Planck-Institut für extraterrestrische Physik</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="link"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://www.esa.int/About_Us/ESAC" alt="ESAC" title="ESAC" /><a href="http://www.esa.int/About_Us/ESAC">ESAC</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="raumzeit link"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://raumzeit-podcast.de/2011/09/23/rz023-rosat/" alt="RZ023 ROSAT" title="RZ023 ROSAT" /><a href="http://raumzeit-podcast.de/2011/09/23/rz023-rosat/">RZ023 ROSAT</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="raumzeit link"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://raumzeit-podcast.de/2011/09/30/rz024-rosat-wiedereintritt/" alt="RZ024 ROSAT Wiedereintritt" title="RZ024 ROSAT Wiedereintritt" /><a href="http://raumzeit-podcast.de/2011/09/30/rz024-rosat-wiedereintritt/">RZ024 ROSAT Wiedereintritt</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="link"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://xmm.esac.esa.int" alt="XMM-Newton Science Operations Centre" title="XMM-Newton Science Operations Centre" /><a href="http://xmm.esac.esa.int">XMM-Newton Science Operations Centre</a></li>    </ul>
</div><div class='glossary'>
            <h2>Glossar</h2>
    <ul>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Europ%C3%A4isches_Raumflugkontrollzentrum" alt="Europäisches Raumflugkontrollzentrum (ESOC)" title="Europäisches Raumflugkontrollzentrum (ESOC)" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Europ%C3%A4isches_Raumflugkontrollzentrum">Europäisches Raumflugkontrollzentrum (ESOC)</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Joachim_Tr%C3%BCmper" alt="Joachim Trümper" title="Joachim Trümper" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Joachim_Tr%C3%BCmper">Joachim Trümper</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Eberhard_Karls_Universit%C3%A4t_T%C3%BCbingen" alt="Eberhard Karls Universität Tübingen" title="Eberhard Karls Universität Tübingen" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Eberhard_Karls_Universit%C3%A4t_T%C3%BCbingen">Eberhard Karls Universität Tübingen</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/XMM-Newton" alt="XMM-Newton" title="XMM-Newton" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/XMM-Newton">XMM-Newton</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/ABRIXAS" alt="ABRIXAS" title="ABRIXAS" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/ABRIXAS">ABRIXAS</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Europ%C3%A4isches_Weltraumastronomiezentrum" alt="Europäisches Weltraumastronomiezentrum" title="Europäisches Weltraumastronomiezentrum" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Europ%C3%A4isches_Weltraumastronomiezentrum">Europäisches Weltraumastronomiezentrum</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/R%C3%B6ntgenastronomie" alt="Röntgenastronomie" title="Röntgenastronomie" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/R%C3%B6ntgenastronomie">Röntgenastronomie</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Uhuru_(Satellit)" alt="Uhuru" title="Uhuru" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Uhuru_(Satellit)">Uhuru</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Matrjoschka" alt="Matrjoschka" title="Matrjoschka" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Matrjoschka">Matrjoschka</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Doppelstern" alt="Doppelstern" title="Doppelstern" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Doppelstern">Doppelstern</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Neutronenstern" alt="Neutronenstern" title="Neutronenstern" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Neutronenstern">Neutronenstern</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Supernova" alt="Supernova" title="Supernova" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Supernova">Supernova</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Krebsnebel" alt="Krebsnebel" title="Krebsnebel" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Krebsnebel">Krebsnebel</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Supernova_1054" alt="Supernova 1054" title="Supernova 1054" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Supernova_1054">Supernova 1054</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Galaxie" alt="Galaxie" title="Galaxie" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Galaxie">Galaxie</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Schwarzes_Loch" alt="Schwarzes Loch" title="Schwarzes Loch" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Schwarzes_Loch">Schwarzes Loch</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Ereignishorizont" alt="Ereignishorizont" title="Ereignishorizont" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Ereignishorizont">Ereignishorizont</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Galaxienhaufen" alt="Galaxienhaufen" title="Galaxienhaufen" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Galaxienhaufen">Galaxienhaufen</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://en.wikipedia.org/wiki/Slew_(spacecraft)" alt="Slew" title="Slew" /><a href="http://en.wikipedia.org/wiki/Slew_(spacecraft)">Slew</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Ariane_5" alt="Ariane 5" title="Ariane 5" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Ariane_5">Ariane 5</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Cluster_(Satellit)" alt="Cluster" title="Cluster" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Cluster_(Satellit)">Cluster</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Tr%C3%A4gheitsrad" alt="Trägheitsrad" title="Trägheitsrad" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Tr%C3%A4gheitsrad">Trägheitsrad</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Herschel-Weltraumteleskop" alt="Herschel-Weltraumteleskop" title="Herschel-Weltraumteleskop" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Herschel-Weltraumteleskop">Herschel-Weltraumteleskop</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/ESTRACK" alt="ESTRACK" title="ESTRACK" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/ESTRACK">ESTRACK</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Spektroskopie" alt="Spektroskopie" title="Spektroskopie" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Spektroskopie">Spektroskopie</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Gammablitz" alt="Gammablitz" title="Gammablitz" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Gammablitz">Gammablitz</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/%C3%84ther_(Physik)" alt="Äther" title="Äther" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/%C3%84ther_(Physik)">Äther</a></li>    </ul>
</div>    
    
</div>
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
</p>
]]></content:encoded>
      <psc:chapters xmlns:psc="http://podlove.org/simple-chapters" version="1.2">
        <psc:chapter start="00:00:00.000" title="Intro"/>
        <psc:chapter start="00:00:41.891" title="Vorstellung"/>
        <psc:chapter start="00:02:01.766" title="Persönlicher Hintergrund"/>
        <psc:chapter start="00:09:24.870" title="XMM-Newton"/>
        <psc:chapter start="00:19:49.000" title="Missionsziele"/>
        <psc:chapter start="00:27:23.839" title="Daten für die Wissenschaft"/>
        <psc:chapter start="00:31:34.250" title="Missionsverlauf und Lebensdauer"/>
        <psc:chapter start="00:45:12.250" title="Kontaktverlust"/>
        <psc:chapter start="01:02:15.500" title="Datenmaterial"/>
        <psc:chapter start="01:03:52.833" title="Wissenschaftliche Erkenntnisse"/>
        <psc:chapter start="01:11:47.625" title="Das Team"/>
      </psc:chapters>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2013/02/01/rz051-xmm-newton/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <itunes:season>1</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Marcus Kirsch</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/contributors/marcus-kirsch.jpg" role="guest">Marcus Kirsch</podcast:person>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ050 Humanoide Robotik</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2012/12/07/rz050-humanoide-robotik/</link>
      <pubDate>Fri, 07 Dec 2012 09:46:04 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">http://raumzeit-podcast.de/?p=1154</guid>
      <description><![CDATA[Die Robotik ist schon seit langem ein vertrautes Forschungsfeld der Wissenschaft, jedoch stehen noch viele Durchbrüche der Technologie in diesem Feld aus. Beim Deutschen Zentrum für Luft- und Raumfahrt (DLR) wird Robotik für eine Vielzahl von Anwendungen erforscht.

Nachdem wir in Raumzeit #014 schon einmal auf die Anwendungsfelder in der Raumfahrt geschaut haben, wollen wir in der aktuellen Ausgabe die Robotik als Gesamtforschungsfeld betrachten - mit einem Schwerpunkt auf humanoide Roboter.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2012/12/07/rz050-humanoide-robotik/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/220/s/feed/c/mp3/rz050-humanoide-robotik.mp3" length="49868468" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>01:43:46</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Anwendungsgebiete und Entwicklungsstand &amp;quot;menschenähnlicher&amp;quot; Roboter</itunes:subtitle>
      <itunes:title>Humanoide Robotik</itunes:title>
      <itunes:episode>50</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Die Robotik ist schon seit langem ein vertrautes Forschungsfeld der Wissenschaft, jedoch stehen noch viele Durchbrüche der Technologie in diesem Feld aus. Beim Deutschen Zentrum für Luft- und Raumfahrt (DLR) wird Robotik für eine Vielzahl von Anwendungen erforscht.

Nachdem wir in Raumzeit #014 schon einmal auf die Anwendungsfelder in der Raumfahrt geschaut haben, wollen wir in der aktuellen Ausgabe die Robotik als Gesamtforschungsfeld betrachten - mit einem Schwerpunkt auf humanoide Roboter.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz050-humanoide-robotik.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[<p>



<div style="clear: both">
<p><strong>Anwendungsgebiete und Entwicklungsstand "menschenähnlicher" Roboter</strong></p>
    <p>
        <a href="https://raumzeit-podcast.de/2012/12/07/rz050-humanoide-robotik/">
            
<img decoding="async" class="episode_image_cover" title="Humanoide Robotik" width="200" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3035302d68756d616e6f6964652d726f626f74696b2e636f7665722e6a7067/200/0/0/humanoide-robotik" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3035302d68756d616e6f6964652d726f626f74696b2e636f7665722e6a7067/200/0/0/humanoide-robotik 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3035302d68756d616e6f6964652d726f626f74696b2e636f7665722e6a7067/400/0/0/humanoide-robotik 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3035302d68756d616e6f6964652d726f626f74696b2e636f7665722e6a7067/600/0/0/humanoide-robotik 3x"/>

        </a>
        Die Robotik ist schon seit langem ein vertrautes Forschungsfeld der Wissenschaft, jedoch stehen noch viele Durchbrüche der Technologie in diesem Feld aus. Beim Deutschen Zentrum für Luft- und Raumfahrt (DLR) wird Robotik für eine Vielzahl von Anwendungen erforscht.<br />
<br />
Nachdem wir in Raumzeit #014 schon einmal auf die Anwendungsfelder in der Raumfahrt geschaut haben, wollen wir in der aktuellen Ausgabe die Robotik als Gesamtforschungsfeld betrachten - mit einem Schwerpunkt auf humanoide Roboter.
    </p>
</div>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
1 Stunde


43 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    21.11.2012
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Christoph Borst" title="Christoph Borst" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f6368726973746f70682d626f7273742e6a7067/128/0/0/christoph-borst" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f6368726973746f70682d626f7273742e6a7067/128/0/0/christoph-borst 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f6368726973746f70682d626f7273742e6a7067/256/0/0/christoph-borst 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f6368726973746f70682d626f7273742e6a7067/384/0/0/christoph-borst 3x"/>


<br/>
<strong>Christoph Borst</strong>
                                <br/>
                <em>Leiter Abteilung Autonomie und Fernerkundung, Institut für Robotik und Mechatronik, DLR</em>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>


Das DLR-Institut für Robotik und Mechatronik am Standort Oberpfaffenhofen ist das Zentrum dieser Forschung. Im Gespräch mit Tim Pritlove bietet Christoph Borst, Leiter der Abteilung Autonomie und Fernerkundung, einen Einblick in die Forschung mit humanoiden Robotern, der DLR-Robotikplattform &#8222;Justin&#8220; und deren vielfältigen&nbsp; Anwendungsmöglichkeiten für zum Beispiel Rettung, Medizin oder Industrie.

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    <div class='osfx-shownote-block'><div class='topics'>
            <h2>Themen</h2>
    <p style="display: inline-block" class="chapter">Intro    <span> — </span>Vorstellung    <span> — </span>Institut für Robotik    <span> — </span>Persönlicher Hintergrund    <span> — </span>Greifstrategien von Roboterhänden    <span> — </span>Forschungsziele des Instituts    <span> — </span>Search &amp; Rescue    <span> — </span>Akzeptanz von Robotern    <span> — </span>Nachbildung menschlicher Körperfunktionen    <span> — </span>Die Robotikplatform Justin    <span> — </span>Intelligenz und Autonomie    <span> — </span>Technische Eigenschaften von Justin    <span> — </span>Anwendungsszenarien    </p>
</div><div class="links">
            <h2>Links</h2>
    <ul>

<li><span style="display: inline-block" class="link"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://raumzeit-podcast.de/2011/05/06/rz014-robotik-in-der-raumfahrt/" alt="RZ014 Robotik in der Raumfahrt" title="RZ014 Robotik in der Raumfahrt" /><a href="http://raumzeit-podcast.de/2011/05/06/rz014-robotik-in-der-raumfahrt/">RZ014 Robotik in der Raumfahrt</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="link"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://www.dlr.de/rm/de/desktopdefault.aspx/tabid-8017/" alt="Institut für Robotik und Mechatronik" title="Institut für Robotik und Mechatronik" /><a href="http://www.dlr.de/rm/de/desktopdefault.aspx/tabid-8017/">Institut für Robotik und Mechatronik</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="link"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://www.dlr.de/rm/de/desktopdefault.aspx/tabid-8021/" alt="Anteilung Autonomie und Fernprogrammierung" title="Anteilung Autonomie und Fernprogrammierung" /><a href="http://www.dlr.de/rm/de/desktopdefault.aspx/tabid-8021/">Anteilung Autonomie und Fernprogrammierung</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="link"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Justin_(Roboter)" alt="Justin" title="Justin" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Justin_(Roboter)">Justin</a></li>    </ul>
</div><div class='glossary'>
            <h2>Glossar</h2>
    <ul>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Multilayer_Insulation" alt="Multilayer Insulation (MLI)" title="Multilayer Insulation (MLI)" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Multilayer_Insulation">Multilayer Insulation (MLI)</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Remote_Manipulator_System" alt="Remote Manipulator System (Canadarm)" title="Remote Manipulator System (Canadarm)" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Remote_Manipulator_System">Remote Manipulator System (Canadarm)</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Search_and_Rescue" alt="Search and Rescue" title="Search and Rescue" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Search_and_Rescue">Search and Rescue</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Quadrocopter" alt="Quadrocopter" title="Quadrocopter" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Quadrocopter">Quadrocopter</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Nuklearkatastrophe_von_Fukushima" alt="Nuklearkatastrophe von Fukushima" title="Nuklearkatastrophe von Fukushima" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Nuklearkatastrophe_von_Fukushima">Nuklearkatastrophe von Fukushima</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/K%C3%BCnstliche_Intelligenz" alt="Künstliche Intelligenz" title="Künstliche Intelligenz" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/K%C3%BCnstliche_Intelligenz">Künstliche Intelligenz</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Zustandsraum_(Informatik)" alt="Zustandsraum (State Space)" title="Zustandsraum (State Space)" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Zustandsraum_(Informatik)">Zustandsraum (State Space)</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Neuronales_Netz" alt="Neuronales Netz" title="Neuronales Netz" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Neuronales_Netz">Neuronales Netz</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Zauberw%C3%BCrfel" alt="Zauberwürfel" title="Zauberwürfel" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Zauberw%C3%BCrfel">Zauberwürfel</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Objektorientierung" alt="Objektorientierung" title="Objektorientierung" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Objektorientierung">Objektorientierung</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Dunkelrestaurant" alt="Dunkelrestaurant" title="Dunkelrestaurant" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Dunkelrestaurant">Dunkelrestaurant</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Staubsaugerroboter" alt="Staubsaugerroboter" title="Staubsaugerroboter" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Staubsaugerroboter">Staubsaugerroboter</a></li>    </ul>
</div>    
    
</div>
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
</p>
]]></content:encoded>
      <psc:chapters xmlns:psc="http://podlove.org/simple-chapters" version="1.2">
        <psc:chapter start="00:00:00.000" title="Intro"/>
        <psc:chapter start="00:00:41.250" title="Vorstellung"/>
        <psc:chapter start="00:02:24.000" title="Institut für Robotik"/>
        <psc:chapter start="00:04:23.141" title="Persönlicher Hintergrund"/>
        <psc:chapter start="00:06:08.229" title="Greifstrategien von Roboterhänden"/>
        <psc:chapter start="00:17:07.000" title="Forschungsziele des Instituts"/>
        <psc:chapter start="00:26:21.500" title="Search &amp; Rescue"/>
        <psc:chapter start="00:32:10.260" title="Akzeptanz von Robotern"/>
        <psc:chapter start="00:34:30.885" title="Nachbildung menschlicher Körperfunktionen"/>
        <psc:chapter start="00:43:48.161" title="Die Robotikplatform Justin"/>
        <psc:chapter start="01:02:20.333" title="Intelligenz und Autonomie"/>
        <psc:chapter start="01:14:00.125" title="Technische Eigenschaften von Justin"/>
        <psc:chapter start="01:27:49.307" title="Anwendungsszenarien"/>
      </psc:chapters>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2012/12/07/rz050-humanoide-robotik/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <itunes:season>1</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Christoph Borst</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/contributors/christoph-borst.jpg" role="guest">Christoph Borst</podcast:person>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ049 Der Mars</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2012/11/09/rz049-der-mars/</link>
      <pubDate>Fri, 09 Nov 2012 09:00:54 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">http://raumzeit-podcast.de/?p=1129</guid>
      <description><![CDATA[Der Mars ist derzeit das begehrteste Objekt der Raumfahrt und der Planetenforschung. Zahlreiche Missionen haben das Wissen um den Roten Planeten in den letzten Jahren erheblich erweitert.

Heute weiß man, dass der Himmelskörper nicht nur Wasser in Form von Eis vorrätig hat, sondern auch vor nur wenigen hunderttausend Jahren und vielleicht sogar noch heute von geringen Mengen flüssigen Wassers geformt wurde. So kann die Wissenschaft mit der Erkundung des Mars viele Erkenntnisse über die Entstehung und Entwicklung unseres Sonnensystems und auch der Erde zusammentragen.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2012/11/09/rz049-der-mars/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/222/s/feed/c/mp3/rz049-der-mars.mp3" length="50328687" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>01:44:44</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Unser Nachbarplanet beantwortet der Wissenschaft viele Fragen und ist zu einem Lieblingsziel der Raumfahrt geworden.</itunes:subtitle>
      <itunes:title>Der Mars</itunes:title>
      <itunes:episode>49</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Der Mars ist derzeit das begehrteste Objekt der Raumfahrt und der Planetenforschung. Zahlreiche Missionen haben das Wissen um den Roten Planeten in den letzten Jahren erheblich erweitert.

Heute weiß man, dass der Himmelskörper nicht nur Wasser in Form von Eis vorrätig hat, sondern auch vor nur wenigen hunderttausend Jahren und vielleicht sogar noch heute von geringen Mengen flüssigen Wassers geformt wurde. So kann die Wissenschaft mit der Erkundung des Mars viele Erkenntnisse über die Entstehung und Entwicklung unseres Sonnensystems und auch der Erde zusammentragen.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz049-der-mars.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[<p>



<div style="clear: both">
<p><strong>Unser Nachbarplanet beantwortet der Wissenschaft viele Fragen und ist zu einem Lieblingsziel der Raumfahrt geworden.</strong></p>
    <p>
        <a href="https://raumzeit-podcast.de/2012/11/09/rz049-der-mars/">
            
<img decoding="async" class="episode_image_cover" title="Der Mars" width="200" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3034392d6465722d6d6172732e636f7665722e6a7067/200/0/0/der-mars" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3034392d6465722d6d6172732e636f7665722e6a7067/200/0/0/der-mars 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3034392d6465722d6d6172732e636f7665722e6a7067/400/0/0/der-mars 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3034392d6465722d6d6172732e636f7665722e6a7067/600/0/0/der-mars 3x"/>

        </a>
        Der Mars ist derzeit das begehrteste Objekt der Raumfahrt und der Planetenforschung. Zahlreiche Missionen haben das Wissen um den Roten Planeten in den letzten Jahren erheblich erweitert.<br />
<br />
Heute weiß man, dass der Himmelskörper nicht nur Wasser in Form von Eis vorrätig hat, sondern auch vor nur wenigen hunderttausend Jahren und vielleicht sogar noch heute von geringen Mengen flüssigen Wassers geformt wurde. So kann die Wissenschaft mit der Erkundung des Mars viele Erkenntnisse über die Entstehung und Entwicklung unseres Sonnensystems und auch der Erde zusammentragen.
    </p>
</div>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
1 Stunde


44 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    02.10.2012
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Ernst Hauber" title="Ernst Hauber" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f65726e73742d6861756265722e6a7067/128/0/0/ernst-hauber" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f65726e73742d6861756265722e6a7067/128/0/0/ernst-hauber 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f65726e73742d6861756265722e6a7067/256/0/0/ernst-hauber 2x"/>


<br/>
<strong>Ernst Hauber</strong>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>


Im Gespräch mit Tim Pritlove berichtet Ernst Hauber vom Institut für Planetenforschung des Deutschen Zentrums für Luft- und Raumfahrt (DLR) in Berlin über den Mars und erläutert, was man heute über den Mars weiß und welche Mysterien noch gelöst werden müssen.</p>
<p>Podcast-Hinweis: in der Aufzählung der Missionen wurde die Phoenix-Mission leider übersehen.

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    <div class='osfx-shownote-block'><div class='topics'>
            <h2>Themen</h2>
    <p style="display: inline-block" class="chapter">Intro    <span> — </span>Vorstellung    <span> — </span>Bedeutung des Mars für die Forschung    <span> — </span>Persönlicher Hintergrund    <span> — </span>Das Bild des Mars im Wandel der Zeit    <span> — </span>Das große Scheitern    <span> — </span>Die Pathfinder Rover-Mission    <span> — </span>Die Meteor-Studie zu Leben auf dem Mars    <span> — </span>Mars Global Surveyor    <span> — </span>Wasser auf dem Mars    <span> — </span>Der schlummernde Riese    <span> — </span>Mars Express    <span> — </span>Die HRSC Stereokamera    <span> — </span>Mars Reconnaisance Orbiter    <span> — </span>Spirit und Opportunity    <span> — </span>Mars Science Laboratory    <span> — </span>Zukünftige Forschungsfelder    </p>
</div><div class="links">
            <h2>Links</h2>
    <ul>

<li><span style="display: inline-block" class="link"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://www.dlr.de/dlr/desktopdefault.aspx/tabid-10364/548_read-400/" alt="HRSC - die hochauflösende Stereokamera" title="HRSC - die hochauflösende Stereokamera" /><a href="http://www.dlr.de/dlr/desktopdefault.aspx/tabid-10364/548_read-400/">HRSC - die hochauflösende Stereokamera</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="link"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://www.dlr.de/dlr/desktopdefault.aspx/tabid-10333/" alt="Mars Express" title="Mars Express" /><a href="http://www.dlr.de/dlr/desktopdefault.aspx/tabid-10333/">Mars Express</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="link"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://web.archive.org/web/20130204060809/http://www.op.dlr.de:80/oe/" alt="Institut für Optoelektronik" title="Institut für Optoelektronik" /><a href="http://web.archive.org/web/20130204060809/http://www.op.dlr.de:80/oe/">Institut für Optoelektronik</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="link"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://www.dlr.de/pf/desktopdefault.aspx/tabid-173/313_read-505/" alt="Institut für Planetenforschung: Planetengeologie" title="Institut für Planetenforschung: Planetengeologie" /><a href="http://www.dlr.de/pf/desktopdefault.aspx/tabid-173/313_read-505/">Institut für Planetenforschung: Planetengeologie</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="link"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://www.lpi.usra.edu/lpi/meteorites/The_Meteorite.shtml" alt="ALH 84001, the Mars meteorite" title="ALH 84001, the Mars meteorite" /><a href="http://www.lpi.usra.edu/lpi/meteorites/The_Meteorite.shtml">ALH 84001, the Mars meteorite</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="link"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://planetaryprotection.nasa.gov/summary/alh84001" alt="Traces of Ancient Martian Life in Meteorite ALH84001" title="Traces of Ancient Martian Life in Meteorite ALH84001" /><a href="http://planetaryprotection.nasa.gov/summary/alh84001">Traces of Ancient Martian Life in Meteorite ALH84001</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="link"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://raumzeit-podcast.de/2012/08/17/rz044-der-merkur/" alt="RZ044 Der Merkur" title="RZ044 Der Merkur" /><a href="http://raumzeit-podcast.de/2012/08/17/rz044-der-merkur/">RZ044 Der Merkur</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="link"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://mars.jpl.nasa.gov/msl/mission/instruments/spectrometers/sam/" alt="NASA: Sample Analysis at Mars (SAM)" title="NASA: Sample Analysis at Mars (SAM)" /><a href="http://mars.jpl.nasa.gov/msl/mission/instruments/spectrometers/sam/">NASA: Sample Analysis at Mars (SAM)</a></li>    </ul>
</div><div class='glossary'>
            <h2>Glossar</h2>
    <ul>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Ludwig-Maximilians-Universit%C3%A4t_M%C3%BCnchen" alt="Ludwig-Maximilians-Universität München" title="Ludwig-Maximilians-Universität München" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Ludwig-Maximilians-Universit%C3%A4t_M%C3%BCnchen">Ludwig-Maximilians-Universität München</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Percival_Lowell" alt="Percival Lowell" title="Percival Lowell" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Percival_Lowell">Percival Lowell</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Mariner" alt="Mariner" title="Mariner" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Mariner">Mariner</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Spektroskopie" alt="Spektroskopie" title="Spektroskopie" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Spektroskopie">Spektroskopie</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Viking" alt="Viking" title="Viking" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Viking">Viking</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Fobos" alt="Fobos" title="Fobos" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Fobos">Fobos</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Seismograph" alt="Seismograph" title="Seismograph" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Seismograph">Seismograph</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Mars_Observer" alt="Mars Observer" title="Mars Observer" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Mars_Observer">Mars Observer</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Mars_96" alt="Mars 96" title="Mars 96" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Mars_96">Mars 96</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Fobos-Grunt" alt="Fobos-Grunt" title="Fobos-Grunt" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Fobos-Grunt">Fobos-Grunt</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Lunochod" alt="Lunochod" title="Lunochod" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Lunochod">Lunochod</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://www.2000plus.mpg.de/d/343/article/" alt="Otto-Hahn-Institut für Chemie" title="Otto-Hahn-Institut für Chemie" /><a href="http://www.2000plus.mpg.de/d/343/article/">Otto-Hahn-Institut für Chemie</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Meteorit" alt="Meteorit" title="Meteorit" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Meteorit">Meteorit</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Bakterien" alt="Bakterien" title="Bakterien" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Bakterien">Bakterien</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Mars_Global_Surveyor" alt="Mars Global Surveyor" title="Mars Global Surveyor" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Mars_Global_Surveyor">Mars Global Surveyor</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Basalt" alt="Basalt" title="Basalt" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Basalt">Basalt</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Mars_Polar_Lander" alt="Mars Polar Lander" title="Mars Polar Lander" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Mars_Polar_Lander">Mars Polar Lander</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Mars_Surveyor" alt="Mars Surveyor" title="Mars Surveyor" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Mars_Surveyor">Mars Surveyor</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://en.wikipedia.org/wiki/Mars_Orbiter_Camera" alt="Mars Orbiter Camera" title="Mars Orbiter Camera" /><a href="http://en.wikipedia.org/wiki/Mars_Orbiter_Camera">Mars Orbiter Camera</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Erosionsrinne" alt="Erosionsrinne (Gully)" title="Erosionsrinne (Gully)" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Erosionsrinne">Erosionsrinne (Gully)</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Schwemmkegel" alt="Schwemmkegel" title="Schwemmkegel" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Schwemmkegel">Schwemmkegel</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Death-Valley-Nationalpark" alt="Death-Valley-Nationalpark" title="Death-Valley-Nationalpark" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Death-Valley-Nationalpark">Death-Valley-Nationalpark</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Methan" alt="Methan" title="Methan" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Methan">Methan</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Erdrotation" alt="Erdrotation" title="Erdrotation" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Erdrotation">Erdrotation</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Phobos_(Mond)" alt="Phobos" title="Phobos" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Phobos_(Mond)">Phobos</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Deimos_(Mond)" alt="Deimos" title="Deimos" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Deimos_(Mond)">Deimos</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Jupiter_(Planet)" alt="Jupiter" title="Jupiter" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Jupiter_(Planet)">Jupiter</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Flussdelta" alt="Flussdelta" title="Flussdelta" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Flussdelta">Flussdelta</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Sulfate" alt="Sulfate" title="Sulfate" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Sulfate">Sulfate</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Tonminerale" alt="Tonmineral" title="Tonmineral" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Tonminerale">Tonmineral</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Lava" alt="Lava" title="Lava" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Lava">Lava</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Mars_Reconnaissance_Orbiter" alt="Mars Reconnaissance Orbiter" title="Mars Reconnaissance Orbiter" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Mars_Reconnaissance_Orbiter">Mars Reconnaissance Orbiter</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/High_Resolution_Stereo_Camera" alt="High Resolution Stereo Camera (HRSC)" title="High Resolution Stereo Camera (HRSC)" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/High_Resolution_Stereo_Camera">High Resolution Stereo Camera (HRSC)</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://en.wikipedia.org/wiki/CRISM" alt="Compact Reconnaissance Imaging Spectrometer for Mars (CRISM)" title="Compact Reconnaissance Imaging Spectrometer for Mars (CRISM)" /><a href="http://en.wikipedia.org/wiki/CRISM">Compact Reconnaissance Imaging Spectrometer for Mars (CRISM)</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://en.wikipedia.org/wiki/Thermal_Emission_Spectrometer" alt="Thermal Emission Spectrometer (TES)" title="Thermal Emission Spectrometer (TES)" /><a href="http://en.wikipedia.org/wiki/Thermal_Emission_Spectrometer">Thermal Emission Spectrometer (TES)</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/H%C3%A4matit" alt="Hämatit" title="Hämatit" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/H%C3%A4matit">Hämatit</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Spirit_(Raumsonde)" alt="Spirit" title="Spirit" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Spirit_(Raumsonde)">Spirit</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Opportunity" alt="Opportunity" title="Opportunity" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Opportunity">Opportunity</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Schichtsilikate" alt="Schichtsilikate" title="Schichtsilikate" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Schichtsilikate">Schichtsilikate</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Mars_Science_Laboratory" alt="Mars Science Laboratory (MSL)" title="Mars Science Laboratory (MSL)" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Mars_Science_Laboratory">Mars Science Laboratory (MSL)</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Alphapartikel-R%C3%B6ntgenspektrometer" alt="Alphapartikel-Röntgenspektrometer" title="Alphapartikel-Röntgenspektrometer" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Alphapartikel-R%C3%B6ntgenspektrometer">Alphapartikel-Röntgenspektrometer</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/Massenspektrometrie" alt="Massenspektrometrie" title="Massenspektrometrie" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Massenspektrometrie">Massenspektrometrie</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://en.wikipedia.org/wiki/Gale_(crater)" alt="Gale Crater" title="Gale Crater" /><a href="http://en.wikipedia.org/wiki/Gale_(crater)">Gale Crater</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/American_Geophysical_Union" alt="American Geophysical Union" title="American Geophysical Union" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/American_Geophysical_Union">American Geophysical Union</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/ExoMars" alt="ExoMars" title="ExoMars" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/ExoMars">ExoMars</a></li>

<li><span style="display: inline-block" class="glossary"><img decoding="async" src="https://www.google.com/s2/favicons?domain=http://de.wikipedia.org/wiki/MAVEN" alt="Mars Atmosphere and Volatile Evolution (MAVEN)" title="Mars Atmosphere and Volatile Evolution (MAVEN)" /><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/MAVEN">Mars Atmosphere and Volatile Evolution (MAVEN)</a></li>    </ul>
</div>    
    
</div>
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
</p>
]]></content:encoded>
      <psc:chapters xmlns:psc="http://podlove.org/simple-chapters" version="1.2">
        <psc:chapter start="00:00:00.000" title="Intro"/>
        <psc:chapter start="00:00:42.250" title="Vorstellung"/>
        <psc:chapter start="00:02:11.125" title="Bedeutung des Mars für die Forschung"/>
        <psc:chapter start="00:03:45.458" title="Persönlicher Hintergrund"/>
        <psc:chapter start="00:05:39.786" title="Das Bild des Mars im Wandel der Zeit"/>
        <psc:chapter start="00:14:18.750" title="Das große Scheitern"/>
        <psc:chapter start="00:18:22.625" title="Die Pathfinder Rover-Mission"/>
        <psc:chapter start="00:21:35.875" title="Die Meteor-Studie zu Leben auf dem Mars"/>
        <psc:chapter start="00:24:49.875" title="Mars Global Surveyor"/>
        <psc:chapter start="00:29:43.359" title="Wasser auf dem Mars"/>
        <psc:chapter start="00:43:27.359" title="Der schlummernde Riese"/>
        <psc:chapter start="00:51:00.875" title="Mars Express"/>
        <psc:chapter start="00:58:50.625" title="Die HRSC Stereokamera"/>
        <psc:chapter start="01:04:03.766" title="Mars Reconnaisance Orbiter"/>
        <psc:chapter start="01:08:50.234" title="Spirit und Opportunity"/>
        <psc:chapter start="01:23:58.109" title="Mars Science Laboratory"/>
        <psc:chapter start="01:35:57.984" title="Zukünftige Forschungsfelder"/>
      </psc:chapters>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2012/11/09/rz049-der-mars/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <itunes:season>1</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Ernst Hauber</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/contributors/ernst-hauber.jpg" role="guest">Ernst Hauber</podcast:person>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ048 Mars Express</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2012/10/19/rz048-mars-express/</link>
      <pubDate>Fri, 19 Oct 2012 08:00:43 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">http://raumzeit-podcast.de/?p=1113</guid>
      <description><![CDATA[Mars Express ist die erste Mission der ESA zum Mars, die in nur wenigen Jahren konzipiert und auf Basis der technischen Plattform der Rosetta-Mission auf den Weg gebracht wurde. 2003 erfolgte der Start und seit 2004 umkreist die Sonde den roten Planeten und liefert wichtige Daten, die bereits jetzt zu vielen neuen wissenschaftlichen Erkenntnissen und Entdeckungen geführt haben, die zur Suche nach Leben auf dem Planeten beitragen.

Besonders die hochauflösenden Stereobilder der HRSC-Kamera und die Bodenuntersuchungen des MARSIS-Radar-Instruments haben Aufmerksamkeit erregt und einen neuen Blick auf den der Erde so ähnlichen Himmelskörper erschlossen.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2012/10/19/rz048-mars-express/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/224/s/feed/c/mp3/rz048-mars-express.mp3" length="39170126" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>01:21:29</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Die Raumsonde der ESA beobachtet und vermisst den Mars mit stereoskopischen Kameras und anderen Instrumenten</itunes:subtitle>
      <itunes:title>Mars Express</itunes:title>
      <itunes:episode>48</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Mars Express ist die erste Mission der ESA zum Mars, die in nur wenigen Jahren konzipiert und auf Basis der technischen Plattform der Rosetta-Mission auf den Weg gebracht wurde. 2003 erfolgte der Start und seit 2004 umkreist die Sonde den roten Planeten und liefert wichtige Daten, die bereits jetzt zu vielen neuen wissenschaftlichen Erkenntnissen und Entdeckungen geführt haben, die zur Suche nach Leben auf dem Planeten beitragen.

Besonders die hochauflösenden Stereobilder der HRSC-Kamera und die Bodenuntersuchungen des MARSIS-Radar-Instruments haben Aufmerksamkeit erregt und einen neuen Blick auf den der Erde so ähnlichen Himmelskörper erschlossen.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz048-mars-express.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[<p>



<div style="clear: both">
<p><strong>Die Raumsonde der ESA beobachtet und vermisst den Mars mit stereoskopischen Kameras und anderen Instrumenten</strong></p>
    <p>
        <a href="https://raumzeit-podcast.de/2012/10/19/rz048-mars-express/">
            
<img decoding="async" class="episode_image_cover" title="Mars Express" width="200" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3034382d6d6172732d657870726573732e636f7665722e6a7067/200/0/0/mars-express" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3034382d6d6172732d657870726573732e636f7665722e6a7067/200/0/0/mars-express 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3034382d6d6172732d657870726573732e636f7665722e6a7067/400/0/0/mars-express 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3034382d6d6172732d657870726573732e636f7665722e6a7067/600/0/0/mars-express 3x"/>

        </a>
        Mars Express ist die erste Mission der ESA zum Mars, die in nur wenigen Jahren konzipiert und auf Basis der technischen Plattform der Rosetta-Mission auf den Weg gebracht wurde. 2003 erfolgte der Start und seit 2004 umkreist die Sonde den roten Planeten und liefert wichtige Daten, die bereits jetzt zu vielen neuen wissenschaftlichen Erkenntnissen und Entdeckungen geführt haben, die zur Suche nach Leben auf dem Planeten beitragen.<br />
<br />
Besonders die hochauflösenden Stereobilder der HRSC-Kamera und die Bodenuntersuchungen des MARSIS-Radar-Instruments haben Aufmerksamkeit erregt und einen neuen Blick auf den der Erde so ähnlichen Himmelskörper erschlossen.
    </p>
</div>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
1 Stunde


21 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    07.09.2012
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Johannes Bauer" title="Johannes Bauer" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f6a6f68616e6e65732d62617565722e6a7067/128/0/0/johannes-bauer" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f6a6f68616e6e65732d62617565722e6a7067/128/0/0/johannes-bauer 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f6a6f68616e6e65732d62617565722e6a7067/256/0/0/johannes-bauer 2x"/>


<br/>
<strong>Johannes Bauer</strong>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>


Im Gespräch mit Tim Pritlove erzählt der Raumfahrtingenieur Johannes Bauer über Planung und dem bisherigen Ablauf der Mission, dem Anflug auf den Planeten, fehlenden Kabeln und Energiemangel, sich magisch entfaltenden Antennen und den ersten Schritten zu einem Mars-Internet im Rahmen der internationalen wissenschaftlichen Kooperation mit der NASA.</p>
<p>Links:</p>
<ul>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Mars_(Planet)">WP: Mars</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Parabelflug">WP: Parabelflug</a></li>
<li><a href="http://raumzeit-podcast.de/2011/12/23/der-parabelflug/">Raumzeit: Der Parabelflug</a></li>
<li><a href="http://spacemaster.eu/">SpaceMaster</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Kiruna">WP: Kiruna</a></li>
<li><a href="http://raumzeit-podcast.de/2012/08/31/rz045-rexus-bexus/">Raumzeit: RZ045 Rexus/Bexus</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Europ%C3%A4isches_Weltraumforschungs-_und_Technologiezentrum">WP: Europäisches Weltraumforschungs- und Technologiezentrum (ESTEC)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Europ%C3%A4isches_Raumflugkontrollzentrum">WP: Europäisches Raumflugkontrollzentrum (ESOC)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Mars_Science_Laboratory">WP: Mars Science Laboratory</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Rosetta_(Sonde)">WP: Rosetta</a></li>
<li><a href="http://raumzeit-podcast.de/2011/07/25/rz020-giotto-und-rosetta/">Raumzeit: RZ024 Giotto und Rosetta</a></li>
<li><a href="http://raumzeit-podcast.de/2012/09/20/rz046-venus-express/">Raumzeit: RZ046 Venus Express</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Hohmannbahn">WP: Hohmannbahn</a></li>
<li><a href="http://www.esa.int/Our_Activities/Space_Science/Mars_Express/Mars_Express_instruments">ESA: Mars Express orbiter instruments</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Phoenix_(Raumsonde)">WP: Phoenix</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Beagle_2">WP: Beagle 2</a></li>
<li><a href="http://raumzeit-podcast.de/2012/08/17/rz044-der-merkur/">Raumzeit: RZ044 Der Merkur</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Schwungrad">WP: Schwungrad</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Impulserhaltungssatz">WP: Impulserhaltungssatz</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Sternsensor">WP: Sternsensor</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Deep_Space_Network">WP: Deep Space Network</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Mars_Reconnaissance_Orbiter">WP: Mars Reconnaissance Orbiter</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/2001_Mars_Odyssey">2001 Mars Odyssey</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Dopplereffekt">Dopplereffekt</a></li>
<li><a title="Mars Express" href="http://www.dlr.de/dlr/desktopdefault.aspx/tabid-10333/">Mars Express</a></li>
</ul>
<p>

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
</p>
]]></content:encoded>
      <psc:chapters xmlns:psc="http://podlove.org/simple-chapters" version="1.2">
        <psc:chapter start="00:00:00.000" title="Intro"/>
        <psc:chapter start="00:00:40.625" title="Themenvorstellung"/>
        <psc:chapter start="00:01:30.000" title="Vorstellung Johannes Bauer"/>
        <psc:chapter start="00:06:47.594" title="Die Besonderheit des Mars und Mars Express"/>
        <psc:chapter start="00:12:22.854" title="Der Start und erste Probleme"/>
        <psc:chapter start="00:14:27.354" title="Flugbahn"/>
        <psc:chapter start="00:17:10.104" title="Missionsziele"/>
        <psc:chapter start="00:19:15.005" title="MARSIS Radarinstrument"/>
        <psc:chapter start="00:29:48.224" title="OMEGA Infrarotkamera"/>
        <psc:chapter start="00:31:05.609" title="HRSC Stereokamera"/>
        <psc:chapter start="00:38:01.953" title="Die Umrundung des Mars"/>
        <psc:chapter start="00:41:17.578" title="Beagle"/>
        <psc:chapter start="00:44:23.453" title="Erfolge der Mission"/>
        <psc:chapter start="00:45:11.208" title="Mars Express und die Marsmonde"/>
        <psc:chapter start="00:48:33.708" title="Energieversorgung und Lebensdauer"/>
        <psc:chapter start="00:52:04.708" title="Ausfall des Massenspeichers"/>
        <psc:chapter start="01:02:28.089" title="Internationale Kooperation"/>
        <psc:chapter start="01:08:05.500" title="Mars Express und Curiosity"/>
        <psc:chapter start="01:17:50.339" title="Betriebspausen"/>
      </psc:chapters>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2012/10/19/rz048-mars-express/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <itunes:season>1</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Johannes Bauer</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/contributors/johannes-bauer.jpg" role="guest">Johannes Bauer</podcast:person>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ047 Die Venus</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2012/10/05/rz047-die-venus/</link>
      <pubDate>Fri, 05 Oct 2012 08:00:56 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">http://raumzeit-podcast.de/?p=1091</guid>
      <description><![CDATA[Nachdem wir in der letzten Raumzeit die Herausforderungen eines Fluges zur Venus besprochen haben, rücken wir in dieser Ausgabe den Planeten selbst in den Mittelpunkt: die Venus. Der „höllische Nachbar der Erde“, mit seiner tödlichen Atmosphäre und umgedrehter Rotationsrichtung, gibt der Wissenschaft noch viele Rätsel auf.

Obwohl die Venus außerhalb der habitablen Zone liegt, mag der Planet einmal die Voraussetzungen für Leben geboten haben. Aus diesem Grund ist die Venus für die Forschung auch besonders interessant: können Rückschlüsse auf eventuelle Folgen einer Erderwärmung gezogen werden?

Dem  Planeten fehlen verschiedene Schutzmechanismen und Voraussetzungen, die auf der Erde Leben ermöglichen. Die Oberflächentemperatur von ungefähr 500 Grad Celsius und ein atmosphärischer Druck von 92 bar machen es schwierig, sich dem Planeten zu nähern. Bisher hat noch kein Landesystem mehr als ein paar Minuten auf der Vesus-Oberfläche überlebt.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2012/10/05/rz047-die-venus/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/226/s/feed/c/mp3/rz047-die-venus.mp3" length="33476624" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>01:09:46</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Unser Nachbarplanet Venus ist zwar wenig erforscht, bietet aber viel Potential für wichtige Antworten</itunes:subtitle>
      <itunes:title>Die Venus</itunes:title>
      <itunes:episode>47</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Nachdem wir in der letzten Raumzeit die Herausforderungen eines Fluges zur Venus besprochen haben, rücken wir in dieser Ausgabe den Planeten selbst in den Mittelpunkt: die Venus. Der „höllische Nachbar der Erde“, mit seiner tödlichen Atmosphäre und umgedrehter Rotationsrichtung, gibt der Wissenschaft noch viele Rätsel auf.

Obwohl die Venus außerhalb der habitablen Zone liegt, mag der Planet einmal die Voraussetzungen für Leben geboten haben. Aus diesem Grund ist die Venus für die Forschung auch besonders interessant: können Rückschlüsse auf eventuelle Folgen einer Erderwärmung gezogen werden?

Dem  Planeten fehlen verschiedene Schutzmechanismen und Voraussetzungen, die auf der Erde Leben ermöglichen. Die Oberflächentemperatur von ungefähr 500 Grad Celsius und ein atmosphärischer Druck von 92 bar machen es schwierig, sich dem Planeten zu nähern. Bisher hat noch kein Landesystem mehr als ein paar Minuten auf der Vesus-Oberfläche überlebt.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz047-die-venus.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[<p>



<div style="clear: both">
<p><strong>Unser Nachbarplanet Venus ist zwar wenig erforscht, bietet aber viel Potential für wichtige Antworten</strong></p>
    <p>
        <a href="https://raumzeit-podcast.de/2012/10/05/rz047-die-venus/">
            
<img decoding="async" class="episode_image_cover" title="Die Venus" width="200" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3034372d6469652d76656e75732e636f7665722e6a7067/200/0/0/die-venus" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3034372d6469652d76656e75732e636f7665722e6a7067/200/0/0/die-venus 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3034372d6469652d76656e75732e636f7665722e6a7067/400/0/0/die-venus 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3034372d6469652d76656e75732e636f7665722e6a7067/600/0/0/die-venus 3x"/>

        </a>
        Nachdem wir in der letzten Raumzeit die Herausforderungen eines Fluges zur Venus besprochen haben, rücken wir in dieser Ausgabe den Planeten selbst in den Mittelpunkt: die Venus. Der „höllische Nachbar der Erde“, mit seiner tödlichen Atmosphäre und umgedrehter Rotationsrichtung, gibt der Wissenschaft noch viele Rätsel auf.<br />
<br />
Obwohl die Venus außerhalb der habitablen Zone liegt, mag der Planet einmal die Voraussetzungen für Leben geboten haben. Aus diesem Grund ist die Venus für die Forschung auch besonders interessant: können Rückschlüsse auf eventuelle Folgen einer Erderwärmung gezogen werden?<br />
<br />
Dem  Planeten fehlen verschiedene Schutzmechanismen und Voraussetzungen, die auf der Erde Leben ermöglichen. Die Oberflächentemperatur von ungefähr 500 Grad Celsius und ein atmosphärischer Druck von 92 bar machen es schwierig, sich dem Planeten zu nähern. Bisher hat noch kein Landesystem mehr als ein paar Minuten auf der Vesus-Oberfläche überlebt.
    </p>
</div>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
1 Stunde


9 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    07.09.2012
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Jörn Helbert" title="Jörn Helbert" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f6a6f65726e2d68656c626572742e6a7067/128/0/0/joern-helbert"/>


<br/>
<strong>Jörn Helbert</strong>
                                <br/>
                <em>Experimentelle Planetenphysik, Institut für Planetenforschung, DLR</em>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>


Im Gespräch mit Tim Pritlove berichtet Jörn Helbert vom Institut für Planetenforschung des DLR über den aktuellen Kenntnisstand zur Venus und darüber, welche Fragestellungen von der wissenschaftlichen Gemeinde derzeit in den Mittelpunkt gerückt werden.&nbsp;Außerdem stellt er die Arbeit der Experimentellen Planetenphysik vor, die eng mit den Planetenmissionen der Raumfahrtagenturen verzahnt ist.</p>
<p>Links:</p>
<ul>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Venus_(Planet)">WP: Venus</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Morgenstern">WP: Morgenstern</a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/pf/desktopdefault.aspx/tabid-156/220_read-1186/">DLR: Jörn Helbert</a></li>
<li><a href="https://twitter.com/Planetguy_Bln">Twitter Account von Jörn Helbert</a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/pf/desktopdefault.aspx/tabid-178/327_read-513/">DLR: Institut für Planetenforschung: Experimentelle Planetenphysik</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Technische_Universit%C3%A4t_Braunschweig">WP: Technische Universität Braunschweig</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Cluster_(Satellit)">WP: Cluster</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Mariner">WP: Mariner</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Venera-Mission">WP: Venera-Mission</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Viking">WP: Viking</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Magellan_(Sonde)">WP: Magellan</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Venus_Express">WP: Venus Express</a></li>
<li><a href="http://raumzeit-podcast.de/2012/09/20/rz046-venus-express/">Raumzeit: RZ046 Venus Express</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Habitable_Zone">WP: Habitable Zone</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Schwefels%C3%A4ure">WP: Schwefelsäure</a></li>
<li><a href="http://raumzeit-podcast.de/2012/06/08/rz039-der-mond/">Raumzeit: RZ039 Der Mond</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Vulkanismus">WP: Vulkanismus</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Seismograph">WP: Seismograph</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Akatsuki">WP: Akatsuki (Venus Climate Orbiter)</a></li>
<li><a href="http://www.jaxa.jp/index_e.html"><em>JAXA</em> | Japan Aerospace Exploration Agency</a></li>
</ul>
<p>

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
</p>
]]></content:encoded>
      <psc:chapters xmlns:psc="http://podlove.org/simple-chapters" version="1.2">
        <psc:chapter start="00:00:00.000" title="Themenvorstellung"/>
        <psc:chapter start="00:01:43.349" title="Institut für experimentelle Planetenphysik"/>
        <psc:chapter start="00:06:17.099" title="Persönlicher Hintergrund"/>
        <psc:chapter start="00:10:41.000" title="Missionen zur Venus"/>
        <psc:chapter start="00:23:36.245" title="Entstehung und Eigenschaften der Venus"/>
        <psc:chapter start="00:40:14.500" title="Die Atmosphäre"/>
        <psc:chapter start="00:47:15.875" title="Der lange Venustag"/>
        <psc:chapter start="00:48:54.490" title="Die Venus und der Sonnenwind"/>
        <psc:chapter start="00:52:07.125" title="Lehren aus der Venusforschung"/>
        <psc:chapter start="00:56:33.734" title="Künftige Landemissionen auf der Venus"/>
        <psc:chapter start="01:01:47.438" title="Die Rettung des Venus Climate Orbiter"/>
      </psc:chapters>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2012/10/05/rz047-die-venus/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <itunes:season>1</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Jörn Helbert</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/contributors/joern-helbert.jpg" role="guest">Jörn Helbert</podcast:person>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ046 Venus Express</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2012/09/20/rz046-venus-express/</link>
      <pubDate>Thu, 20 Sep 2012 08:00:00 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">http://raumzeit-podcast.de/?p=1072</guid>
      <description><![CDATA[Die Venus ist trotz ihrer Nähe zur Erde ein vergleichsweise wenig erforschter Planet, der die Wissenschaft aber trotzdem vor große Fragen und die Raumfahrt vor große Herausforderungen stellt: die extreme Atmosphäre des Planeten verspricht Erkenntnisse in der Klimaforschung und macht jede Annäherung eines Raumfahrzeugs zu einem riskanten Manöver.

Um die wissenschaftliche Erkundung voranzubringen hat die ESA 2005 die Mission Venus Express gestartet, um mit einer Vielzahl an Instrumenten neue Daten und Erkenntnisse zu gewinnen. Venus Express baut auf  für die Missionen Rosetta und Mars Express entwickelten Technologien auf und konnte daher in Rekordzeit auf die Beine gestellt werden: nur drei Jahre vergingen von der ersten Planung bis zum Start der Mission, die seit 2006 erfolgreich die Venus umrundet.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2012/09/20/rz046-venus-express/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/228/s/feed/c/mp3/rz046-venus-express.mp3" length="58086083" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>01:36:43</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Die ESA-Mission zur Venus</itunes:subtitle>
      <itunes:title>Venus Express</itunes:title>
      <itunes:episode>46</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Die Venus ist trotz ihrer Nähe zur Erde ein vergleichsweise wenig erforschter Planet, der die Wissenschaft aber trotzdem vor große Fragen und die Raumfahrt vor große Herausforderungen stellt: die extreme Atmosphäre des Planeten verspricht Erkenntnisse in der Klimaforschung und macht jede Annäherung eines Raumfahrzeugs zu einem riskanten Manöver.

Um die wissenschaftliche Erkundung voranzubringen hat die ESA 2005 die Mission Venus Express gestartet, um mit einer Vielzahl an Instrumenten neue Daten und Erkenntnisse zu gewinnen. Venus Express baut auf  für die Missionen Rosetta und Mars Express entwickelten Technologien auf und konnte daher in Rekordzeit auf die Beine gestellt werden: nur drei Jahre vergingen von der ersten Planung bis zum Start der Mission, die seit 2006 erfolgreich die Venus umrundet.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz046-venus-express.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[<p>



<div style="clear: both">
<p><strong>Die ESA-Mission zur Venus</strong></p>
    <p>
        <a href="https://raumzeit-podcast.de/2012/09/20/rz046-venus-express/">
            
<img decoding="async" class="episode_image_cover" title="Venus Express" width="200" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3034362d76656e75732d657870726573732e636f7665722e6a7067/200/0/0/venus-express" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3034362d76656e75732d657870726573732e636f7665722e6a7067/200/0/0/venus-express 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3034362d76656e75732d657870726573732e636f7665722e6a7067/400/0/0/venus-express 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3034362d76656e75732d657870726573732e636f7665722e6a7067/600/0/0/venus-express 3x"/>

        </a>
        Die Venus ist trotz ihrer Nähe zur Erde ein vergleichsweise wenig erforschter Planet, der die Wissenschaft aber trotzdem vor große Fragen und die Raumfahrt vor große Herausforderungen stellt: die extreme Atmosphäre des Planeten verspricht Erkenntnisse in der Klimaforschung und macht jede Annäherung eines Raumfahrzeugs zu einem riskanten Manöver.<br />
<br />
Um die wissenschaftliche Erkundung voranzubringen hat die ESA 2005 die Mission Venus Express gestartet, um mit einer Vielzahl an Instrumenten neue Daten und Erkenntnisse zu gewinnen. Venus Express baut auf  für die Missionen Rosetta und Mars Express entwickelten Technologien auf und konnte daher in Rekordzeit auf die Beine gestellt werden: nur drei Jahre vergingen von der ersten Planung bis zum Start der Mission, die seit 2006 erfolgreich die Venus umrundet.<br />

    </p>
</div>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
1 Stunde


36 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    07.09.2012
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Jörg Fischer" title="Jörg Fischer" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f6a6f6572672d666973636865722e6a7067/128/0/0/joerg-fischer" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f6a6f6572672d666973636865722e6a7067/128/0/0/joerg-fischer 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f6a6f6572672d666973636865722e6a7067/256/0/0/joerg-fischer 2x"/>


<br/>
<strong>Jörg Fischer</strong>
                                <br/>
                <em>Spacecraft Operations Engineer, ESOC, ESA</em>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>


Im Gespräch mit Tim Pritlove erzählt Jörg Fischer von der Motivation, Venus Express auf die Reise zu schicken, welche Technik zum Einsatz kommt, welche Herausforderungen für den Flugbetrieb durch die Besonderheiten des Planeten bestehen und was man sich für den Schluss der Mission aufgehoben hat: neben den geplanten Vermessung und Beobachtung der Venus steht das schrittweise Eintauchen in die wilde Atmosphäre des Trabanten auf dem Programm, um Erkenntnisse für mögliche zukünftige Lander-Missionen zu gewinnen.</p>
<p><strong>Links:</strong></p>
<ul>
<li><a href="http://www.esa.int/About_Us/ESOC">ESA: ESOC</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Hipparcos">WP: Hipparcos</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Cluster_(Satellit)">WP: Cluster</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Mars_Express">WP: Mars Express</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Venus_Express">WP: Venus Express</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Venus_(Planet)">WP: Venus</a></li>
<li><a href="http://raumzeit-podcast.de/2010/11/12/rz002-missionsplanung/">Raumzeit: RZ002 Missionsplanung</a></li>
<li><a href="http://raumzeit-podcast.de/2012/08/03/rz043-bepicolombo/">Raumzeit: RZ043 BepiColombo</a></li>
<li><a href="http://en.wikipedia.org/wiki/Planetary_Fourier_Spectrometer">WP: Planetary Fourier Spektrometer</a></li>
<li><a href="http://www.esa.int/Our_Activities/Space_Science/Venus_Express/Orbiter_instruments">WP: ESA: Venus Express Instruments</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Sojus_(Rakete)">WP: Sojus</a></li>
<li><a href="http://www.esa.int/About_Us/ESTEC">ESA: ESTEC</a></li>
<li><a href="http://raumzeit-podcast.de/2011/07/01/rz018-estec-test-centre/">Raumzeit: RZ018 ESTEC Test Centre</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Sternsensor">WP: Sternsensor</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Das_A-Team">WP: Das A-Team</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Sonnenwind">WP: Sonnenwind</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Atmosph%C3%A4renbremsung">WP: Atmosphärenbremsung</a></li>
</ul>
<p>

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
</p>
]]></content:encoded>
      <psc:chapters xmlns:psc="http://podlove.org/simple-chapters" version="1.2">
        <psc:chapter start="00:00:00.000" title="Einführung und Hintergrund"/>
        <psc:chapter start="00:05:07.943" title="Ähnlichkeiten zwischen ESA-Missionen"/>
        <psc:chapter start="00:06:50.818" title="Planung von Venus Express"/>
        <psc:chapter start="00:09:41.276" title="Warum zur Venus?"/>
        <psc:chapter start="00:11:31.943" title="Frühere Venus-Missionen"/>
        <psc:chapter start="00:13:53.469" title="Komponenten und Instrumente des Satelliten"/>
        <psc:chapter start="00:23:00.943" title="Venus vs. Mars"/>
        <psc:chapter start="00:25:25.042" title="Die Express-Missions-Familie"/>
        <psc:chapter start="00:29:11.625" title="Start und Testphase"/>
        <psc:chapter start="00:42:45.500" title="Probleme während des Fluges"/>
        <psc:chapter start="00:57:21.000" title="Konstellationen von Venus, Erde Sonne"/>
        <psc:chapter start="01:03:00.375" title="Thermische und andere Herausforderungen"/>
        <psc:chapter start="01:08:41.750" title="Planung und Datenverarbeitung der Experimente"/>
        <psc:chapter start="01:16:01.974" title="Im Orbit der Venus"/>
        <psc:chapter start="01:26:12.865" title="Kontrollierte Eintrittsphase zum Missionsende"/>
      </psc:chapters>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2012/09/20/rz046-venus-express/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <itunes:season>1</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Jörg Fischer</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/contributors/joerg-fischer.jpg" role="guest">Jörg Fischer</podcast:person>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ045 Rexus/Bexus</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2012/08/31/rz045-rexus-bexus/</link>
      <pubDate>Fri, 31 Aug 2012 08:00:38 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">http://raumzeit-podcast.de/?p=1025</guid>
      <description><![CDATA[Eine gute Ausbildung spielt in der Raumfahrt eine große Rolle - und so engagieren sich DLR und ESA auch darin, Studenten noch während des Studiums eine Vielzahl von Einstiegsmöglichkeiten zu geben. Das DLR bietet dabei Studententeams sogar die Möglichkeit, eigene Experimente in der Schwerelosigkeit  zu planen, entwickeln und durchzuführen.

Die Programme REXUS und BEXUS (Raketen- und Ballon-Experimente für Universitäts-Studenten) sind umfangreiche Kampagnen, in deren Rahmen Teams über einen Zeitraum von rund einem Jahr eigene wissenschaftliche und technische Experimente auf Höhenforschungsrakete und -Ballonen unter speziellen Atmosphärenbedingungen durchführen. Die Missionskampagnen bzw. -starts finden im Raumfahrtzentrum Esrange bei Kiruna in Schweden statt.

Das DLR begleitet und unterstützt die deutschen Teilnehmer während der gesamten Projektzeit, sodass hier auch über das eigene Experiment hinaus umfangreiche Kenntnisse - beispielsweise in Bezug auf die Zusammenarbeit mit einer Raumfahrtagentur wie dem DLR - gewonnen werden können.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2012/08/31/rz045-rexus-bexus/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/230/s/feed/c/mp3/rz045-rexus-bexus.mp3" length="63449591" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>01:45:39</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Das Weiterbildungsprogramm des DLR bietet Studenten einen einfachen Zugang zur Raumfahrt</itunes:subtitle>
      <itunes:title>Rexus/Bexus</itunes:title>
      <itunes:episode>45</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Eine gute Ausbildung spielt in der Raumfahrt eine große Rolle - und so engagieren sich DLR und ESA auch darin, Studenten noch während des Studiums eine Vielzahl von Einstiegsmöglichkeiten zu geben. Das DLR bietet dabei Studententeams sogar die Möglichkeit, eigene Experimente in der Schwerelosigkeit  zu planen, entwickeln und durchzuführen.

Die Programme REXUS und BEXUS (Raketen- und Ballon-Experimente für Universitäts-Studenten) sind umfangreiche Kampagnen, in deren Rahmen Teams über einen Zeitraum von rund einem Jahr eigene wissenschaftliche und technische Experimente auf Höhenforschungsrakete und -Ballonen unter speziellen Atmosphärenbedingungen durchführen. Die Missionskampagnen bzw. -starts finden im Raumfahrtzentrum Esrange bei Kiruna in Schweden statt.

Das DLR begleitet und unterstützt die deutschen Teilnehmer während der gesamten Projektzeit, sodass hier auch über das eigene Experiment hinaus umfangreiche Kenntnisse - beispielsweise in Bezug auf die Zusammenarbeit mit einer Raumfahrtagentur wie dem DLR - gewonnen werden können.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz045-rexus-bexus.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[<p>



<div style="clear: both">
<p><strong>Das Weiterbildungsprogramm des DLR bietet Studenten einen einfachen Zugang zur Raumfahrt</strong></p>
    <p>
        <a href="https://raumzeit-podcast.de/2012/08/31/rz045-rexus-bexus/">
            
<img decoding="async" class="episode_image_cover" title="Rexus/Bexus" width="200" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3034352d72657875732d62657875732e636f7665722e6a7067/200/0/0/rexus-bexus" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3034352d72657875732d62657875732e636f7665722e6a7067/200/0/0/rexus-bexus 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3034352d72657875732d62657875732e636f7665722e6a7067/400/0/0/rexus-bexus 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3034352d72657875732d62657875732e636f7665722e6a7067/600/0/0/rexus-bexus 3x"/>

        </a>
        Eine gute Ausbildung spielt in der Raumfahrt eine große Rolle - und so engagieren sich DLR und ESA auch darin, Studenten noch während des Studiums eine Vielzahl von Einstiegsmöglichkeiten zu geben. Das DLR bietet dabei Studententeams sogar die Möglichkeit, eigene Experimente in der Schwerelosigkeit  zu planen, entwickeln und durchzuführen.<br />
<br />
Die Programme REXUS und BEXUS (Raketen- und Ballon-Experimente für Universitäts-Studenten) sind umfangreiche Kampagnen, in deren Rahmen Teams über einen Zeitraum von rund einem Jahr eigene wissenschaftliche und technische Experimente auf Höhenforschungsrakete und -Ballonen unter speziellen Atmosphärenbedingungen durchführen. Die Missionskampagnen bzw. -starts finden im Raumfahrtzentrum Esrange bei Kiruna in Schweden statt.<br />
<br />
Das DLR begleitet und unterstützt die deutschen Teilnehmer während der gesamten Projektzeit, sodass hier auch über das eigene Experiment hinaus umfangreiche Kenntnisse - beispielsweise in Bezug auf die Zusammenarbeit mit einer Raumfahrtagentur wie dem DLR - gewonnen werden können.
    </p>
</div>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
1 Stunde


45 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    05.07.2012
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Alexander Schmidt" title="Alexander Schmidt" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f616c6578616e6465722d7363686d6964742e6a7067/128/0/0/alexander-schmidt" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f616c6578616e6465722d7363686d6964742e6a7067/128/0/0/alexander-schmidt 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f616c6578616e6465722d7363686d6964742e6a7067/256/0/0/alexander-schmidt 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f616c6578616e6465722d7363686d6964742e6a7067/384/0/0/alexander-schmidt 3x"/>


<br/>
<strong>Alexander Schmidt</strong>
                                <br/>
                <em>Mobile Raketenbasis, DLR</em>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>


Im Gespräch mit Tim Pritlove erläutert Alexander Schmidt von der Mobilen Raketenbasis des DLR die Motivation des DLR, sich hier zu engagieren, welchen Herausforderungen sich die Teams sich stellen müssen, wie Kooperation mit den DLR-Teams abläuft und welche Bedeutung diese Arbeit für die Ausbildung der Studenten hat.</p>
<p><strong>Links:</strong></p>
<ul>
<li><a href="http://www.dlr.de/rb/de/desktopdefault.aspx/tabid-4711/7804_read-12180/" target="_blank" rel="noopener">DLR: Mobile Raketenbasis (MORABA)</a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/rb/" target="_blank" rel="noopener">DLR: Institut für Raumflugbetrieb und Astronautentraining</a></li>
<li><a href="http://raumzeit-podcast.de/2012/04/27/rz036-deutsches-raumfahrt-kontrollzentrum/" target="_blank" rel="noopener">RZ036 GSOC</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Ludwig-Maximilians-Universit%C3%A4t_M%C3%BCnchen" target="_blank" rel="noopener">WP: Ludwig-Maximilians-Universität München</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Post-Doktorand" target="_blank" rel="noopener">WP: Post-Doktorant</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Esrange" target="_blank" rel="noopener">WP: Esrange</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/And%C3%B8ya_Rakettskytefelt" target="_blank" rel="noopener">WP: Andøya Rakettskytefelt</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/SHEFEX_II" target="_blank" rel="noopener">WP: SHEFEX II</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Stratosph%C3%A4re" target="_blank" rel="noopener">WP: Stratosphäre</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Mikrogravitation" target="_blank" rel="noopener">WP: Mikrogravitation</a></li>
<li><a href="http://raumzeit-podcast.de/2011/10/28/rz026-forschen-in-schwerelosigkeit/" target="_blank" rel="noopener">RZ026 Forschen in Schwerelosigkeit</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Feststoffraketentriebwerk" target="_blank" rel="noopener">WP: Feststoffraketentriebwerk</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Ammoniumperchlorat" target="_blank" rel="noopener">WP: Ammoniumperchlorat</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Aluminium" target="_blank" rel="noopener">WP: Aluminium</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Ariane_5" target="_blank" rel="noopener">WP: Ariane 5</a></li>
<li><a href="http://raumzeit-podcast.de/2010/11/19/rz003-raketenantriebe/" target="_blank" rel="noopener">RZ003 Raketenantriebe</a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/dlr/desktopdefault.aspx/tabid-10259/" target="_blank" rel="noopener">DLR: Standort Lampoldshausen</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/MIM-23_HAWK" target="_blank" rel="noopener">WP: MIM-23 HAWK</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Pirouette" target="_blank" rel="noopener">WP: Pirouette</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Drehimpuls" target="_blank" rel="noopener">WP: Drehimpuls</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Stabilisation_(Raumfahrt)" target="_blank" rel="noopener">WP: Stabilisation</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Zentrifugalkraft" target="_blank" rel="noopener">WP: Zentrifugalkraft</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/TEXUS" target="_blank" rel="noopener">WP: TEXUS</a></li>
<li><a href="http://en.wikipedia.org/wiki/Swedish_Space_Corporation" target="_blank" rel="noopener">Swedish Space Corporation (SSC)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/SNSB" target="_blank" rel="noopener">Swedish National Space Board (SNSB)</a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/dlr/desktopdefault.aspx/tabid-10255/" target="_blank" rel="noopener">DLR: Standort Bremen</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Planetesimal" target="_blank" rel="noopener">WP: Planetesimal</a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/rd/" target="_blank" rel="noopener">DLR: Raumfahrtagentur</a></li>
<li><a href="http://www.esa.int/About_Us/ESTEC" target="_blank" rel="noopener">ESA: ESTEC</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Bananenstecker" target="_blank" rel="noopener">WP: Bananenstecker</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Samen_(Volk)" target="_blank" rel="noopener">WP: Samen</a></li>
<li><a href="http://rexusbexus.net" target="_blank" rel="noopener">REXUS/BEXUS &#8211; Rocket and Balloon Experiments for University Students</a></li>
<li><a href="http://rexusbexus.net/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=47&amp;Itemid=59" target="_blank" rel="noopener">REXUS User Manual</a></li>
<li><a href="http://rexusbexus.net/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=51&amp;Itemid=63" target="_blank" rel="noopener">BEXUS User Manual</a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/dlr/desktopdefault.aspx/tabid-10081/151_read-4988/">DLR: aktuelle Studenten-Ausschreibung REXUS/BEXUS</a></li>
</ul>
<p>

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
</p>
]]></content:encoded>
      <psc:chapters xmlns:psc="http://podlove.org/simple-chapters" version="1.2">
        <psc:chapter start="00:00:00.000" title="Vorstellung"/>
        <psc:chapter start="00:02:11.922" title="Mobile Raketenbasis Überblick"/>
        <psc:chapter start="00:05:22.125" title="Persönlicher Hintergrund"/>
        <psc:chapter start="00:08:28.375" title="Mobile Raketenbasis Fortsetzung"/>
        <psc:chapter start="00:11:26.875" title="Höhenforschungsraketen"/>
        <psc:chapter start="00:16:03.625" title="Aufbau der Raketen"/>
        <psc:chapter start="00:24:50.625" title="Telekommandos und Lageregelung"/>
        <psc:chapter start="00:28:28.125" title="Fernsteuerung von Experimenten"/>
        <psc:chapter start="00:30:37.250" title="Koordination der Kampagnen"/>
        <psc:chapter start="00:41:07.250" title="Anforderungen an die Projektteams"/>
        <psc:chapter start="00:44:42.000" title="BEXUS Experimente"/>
        <psc:chapter start="00:50:50.250" title="REXUS Experimente"/>
        <psc:chapter start="00:58:53.875" title="Projektphasen und Critical Design Reviews"/>
        <psc:chapter start="01:28:08.125" title="Fertigstellung der Experimente und Raketenstart"/>
        <psc:chapter start="01:35:30.500" title="Bedeutung von REXUS/BEXUS für die Ausbildung"/>
        <psc:chapter start="01:41:42.500" title="Resourcen zu REXUS/BEXUS"/>
      </psc:chapters>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2012/08/31/rz045-rexus-bexus/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <itunes:season>1</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Alexander Schmidt</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/contributors/alexander-schmidt.jpg" role="guest">Alexander Schmidt</podcast:person>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ044 Der Merkur</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2012/08/17/rz044-der-merkur/</link>
      <pubDate>Fri, 17 Aug 2012 08:00:59 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">http://raumzeit-podcast.de/?p=1040</guid>
      <description><![CDATA[Der Merkur stellt die Wissenschaft noch vor große Rätsel. Trotzdem haben die Mariner- und MESSENGER-Missionen für einen grundlegenden Erkenntnisgewinn gesorgt. Die in der letzten Raumzeit-Folge besprochene Mission BepiColombo soll in naher Zukunft die Grundlage für weitere Forschungserfolge schaffen.

Anhand der Ergebnisse der bisherigen Missionen zeichnet sich bereits ein Bild ab, doch existieren verschiedene Theorien zu seiner Entstehung: Der Merkur - unserem Erdmond in Erscheinung und Gestalt recht ähnlich - ist vor allem von seiner großen Nähe zur Sonne geprägt. Dazu weist er eine Reihe von sonderbaren Eigenschaften auf, die die Planetenforschung umtreiben: ein merkwürdiges Magnetfeld, rätselhafte 'Löcher' auf der Oberfläche und einen ungewöhnlich großen Eisenkern.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2012/08/17/rz044-der-merkur/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/232/s/feed/c/mp3/rz044-der-merkur.mp3" length="56273248" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>01:33:41</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Der sonnennächste Planet unseres Sonnensystems ist noch voller Rätsel</itunes:subtitle>
      <itunes:title>Der Merkur</itunes:title>
      <itunes:episode>44</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Der Merkur stellt die Wissenschaft noch vor große Rätsel. Trotzdem haben die Mariner- und MESSENGER-Missionen für einen grundlegenden Erkenntnisgewinn gesorgt. Die in der letzten Raumzeit-Folge besprochene Mission BepiColombo soll in naher Zukunft die Grundlage für weitere Forschungserfolge schaffen.

Anhand der Ergebnisse der bisherigen Missionen zeichnet sich bereits ein Bild ab, doch existieren verschiedene Theorien zu seiner Entstehung: Der Merkur - unserem Erdmond in Erscheinung und Gestalt recht ähnlich - ist vor allem von seiner großen Nähe zur Sonne geprägt. Dazu weist er eine Reihe von sonderbaren Eigenschaften auf, die die Planetenforschung umtreiben: ein merkwürdiges Magnetfeld, rätselhafte &#039;Löcher&#039; auf der Oberfläche und einen ungewöhnlich großen Eisenkern.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz044-der-merkur.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[<p>



<div style="clear: both">
<p><strong>Der sonnennächste Planet unseres Sonnensystems ist noch voller Rätsel</strong></p>
    <p>
        <a href="https://raumzeit-podcast.de/2012/08/17/rz044-der-merkur/">
            
<img decoding="async" class="episode_image_cover" title="Der Merkur" width="200" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3034342d6465722d6d65726b75722e636f7665722e6a7067/200/0/0/der-merkur" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3034342d6465722d6d65726b75722e636f7665722e6a7067/200/0/0/der-merkur 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3034342d6465722d6d65726b75722e636f7665722e6a7067/400/0/0/der-merkur 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3034342d6465722d6d65726b75722e636f7665722e6a7067/600/0/0/der-merkur 3x"/>

        </a>
        Der Merkur stellt die Wissenschaft noch vor große Rätsel. Trotzdem haben die Mariner- und MESSENGER-Missionen für einen grundlegenden Erkenntnisgewinn gesorgt. Die in der letzten Raumzeit-Folge besprochene Mission BepiColombo soll in naher Zukunft die Grundlage für weitere Forschungserfolge schaffen.<br />
<br />
Anhand der Ergebnisse der bisherigen Missionen zeichnet sich bereits ein Bild ab, doch existieren verschiedene Theorien zu seiner Entstehung: Der Merkur - unserem Erdmond in Erscheinung und Gestalt recht ähnlich - ist vor allem von seiner großen Nähe zur Sonne geprägt. Dazu weist er eine Reihe von sonderbaren Eigenschaften auf, die die Planetenforschung umtreiben: ein merkwürdiges Magnetfeld, rätselhafte &#039;Löcher&#039; auf der Oberfläche und einen ungewöhnlich großen Eisenkern.
    </p>
</div>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
1 Stunde


33 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    08.08.2012
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Tilman Spohn" title="Tilman Spohn" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f74696c6d616e6e2d73706f686e2e6a7067/128/0/0/tilman-spohn"/>


<br/>
<strong>Tilman Spohn</strong>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>


Im Gespräch mit Tim Pritlove erläutert Tilman Spohn, Leiter des DLR-Instituts für Planetenforschung in Berlin, was die Wissenschaft bisher über den Merkur herausgefunden hat, welche offenen Fragen im Raum stehen, welche Erwartungen an die Mission BepiColombo und künftige Missionen gestellt werden und welche Möglichkeiten bestehen, die Erforschung des sonnennächsten Planeten künftig voranzutreiben &#8211; und vielleicht einmal auf dem Merkur zu landen.</p>
<p><strong>Links:</strong></p>
<ul>
<ul>
<li><a href="http://www.dlr.de/pf/" target="_blank" rel="noopener">DLR: Institut für Planetenforschung</a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/pf/desktopdefault.aspx/tabid-120/235_read-1031/" target="_blank" rel="noopener">DLR: Tilman Spohn</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Mars_Science_Laboratory" target="_blank" rel="noopener">Mars Science Laboratory</a></li>
<li><a href="http://www.youtube.com/watch?v=Ki_Af_o9Q9s" target="_blank" rel="noopener">YouTube: Challenges of Getting to Mars: Curiosity&#8217;s Seven Minutes of Terror</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/High_Resolution_Stereo_Camera" target="_blank" rel="noopener">WP: High Resolution Stereo Camera (HRSC)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Mars_Express" target="_blank" rel="noopener">WP: Mars Express</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Rosetta_(Sonde)" target="_blank" rel="noopener">WP: Rosetta</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Terra_incognita" target="_blank" rel="noopener">WP: Terra incognita</a></li>
<li><a href="http://raumzeit-podcast.de/2011/07/25/rz020-giotto-und-rosetta/" target="_blank" rel="noopener">Raumzeit: RZ020 Giotto und Rosetta</a></li>
<li><a href="http://raumzeit-podcast.de/2012/08/03/rz043-bepicolombo/" target="_blank" rel="noopener">Raumzeit: RZ043 BepiColombo</a></li>
<li><a href="http://raumzeit-podcast.de/2010/11/12/rz002-missionsplanung/" target="_blank" rel="noopener">Raumzeit: RZ002 Missionsplanung</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Potentialtopf" target="_blank" rel="noopener">WP: Potentialtopf</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Giuseppe_Colombo_(Raumfahrtingenieur)" target="_blank" rel="noopener">WP: Giuseppe Colombo</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Spin-Bahn-Kopplung" target="_blank" rel="noopener">WP: Spin-Bahn-Kopplung</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Neil_Armstrong" target="_blank" rel="noopener">WP: Neil Armstrong</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Seismologie" target="_blank" rel="noopener">WP: Seismologie</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Geophysik" target="_blank" rel="noopener">WP: Geophysik</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/University_of_California,_Los_Angeles" target="_blank" rel="noopener">WP: University of California, Los Angeles (UCLA)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/American_Geophysical_Union" target="_blank" rel="noopener">WP: American Geophysical Union (AGU)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Westf%C3%A4lische_Wilhelms-Universit%C3%A4t" target="_blank" rel="noopener">WP: Westfälische Wilhelms-Universität</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Universit%C3%A4t_Bern" target="_blank" rel="noopener">WP: Universität Bern</a></li>
<li><a href="http://www.mps.mpg.de" target="_blank" rel="noopener">Max-Planck-Institut für Sonnensystemforschung</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Universit%C3%A4t_Granada" target="_blank" rel="noopener">Universität Granada</a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/pf/desktopdefault.aspx/tabid-6445/10591_read-23854/" target="_blank" rel="noopener">DLR: BepiColombo Laser Altimeter (BELA)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Uranus_(Planet)" target="_blank" rel="noopener">WP: Uranus</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/JUICE_(Raumsonde)" target="_blank" rel="noopener">WP: Jupiter Icy Moon Explorer (JUICE)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Jupiter_(Planet)" target="_blank" rel="noopener">WP: Jupiter</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Ganymed_(Mond)" target="_blank" rel="noopener">WP: Ganymed</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/MESSENGER" target="_blank" rel="noopener">WP: MESSENGER</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Hermes" target="_blank" rel="noopener">WP: Hermes</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Mariner" target="_blank" rel="noopener">WP: Mariner</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Dichte" target="_blank" rel="noopener">WP: Dichte</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Kant-Laplace-Theorie" target="_blank" rel="noopener">WP: Kant-Laplace-Theorie</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Planetesimal" target="_blank" rel="noopener">WP: Planetesimal</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Erdmagnetfeld" target="_blank" rel="noopener">WP: Erdmagnetfeld</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/T-Tauri-Stern" target="_blank" rel="noopener">WP: T-Tauri-Stern</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Dipol" target="_blank" rel="noopener">WP: Dipol</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Polarlicht" target="_blank" rel="noopener">WP: Polarlicht</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Kelvin" target="_blank" rel="noopener">WP: Kelvin</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Regolith" target="_blank" rel="noopener">WP: Regolith</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Relaxation_(Naturwissenschaft)" target="_blank" rel="noopener">WP: Relaxation</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Extrasolarer_Planet" target="_blank" rel="noopener">WP: Extrasolarer Planet</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Kepler_(Weltraumteleskop)" target="_blank" rel="noopener">WP: Kepler</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Kepler-10b" target="_blank" rel="noopener">WP: Kepler-10b</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/CoRoT-7_b" target="_blank" rel="noopener">WP: CoRoT-7 b</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/COROT_(Weltraumteleskop)" target="_blank" rel="noopener">WP: COROT</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Solar_Orbiter" target="_blank" rel="noopener">WP: Solar Orbiter</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Euclid_(Weltraumteleskop)" target="_blank" rel="noopener">WP: Euclid</a></li>
</ul>
</ul>
<p>

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
</p>
]]></content:encoded>
      <psc:chapters xmlns:psc="http://podlove.org/simple-chapters" version="1.2">
        <psc:chapter start="00:00:00.000" title="Intro"/>
        <psc:chapter start="00:00:42.000" title="Begrüßung"/>
        <psc:chapter start="00:01:47.250" title="Die Curiosity Landung"/>
        <psc:chapter start="00:07:17.271" title="Der Außenseiter Merkur"/>
        <psc:chapter start="00:10:12.271" title="Ausbildung"/>
        <psc:chapter start="00:14:14.375" title="Institut für Planetenforschung und BepiColombo"/>
        <psc:chapter start="00:18:12.750" title="Wissenschaftliche Planung und Begleitung von Missionen"/>
        <psc:chapter start="00:24:49.094" title="Innerer Aufbau des Merkur"/>
        <psc:chapter start="00:37:25.844" title="Das Magnetfeld des Merkur"/>
        <psc:chapter start="00:41:59.125" title="Oberflächenbeschaffenheit"/>
        <psc:chapter start="00:44:11.375" title="Wechselwirkung des Sonnenwinds mit dem Merkur"/>
        <psc:chapter start="00:45:12.068" title="Erforschung des Magnetfelds"/>
        <psc:chapter start="00:54:17.203" title="Einfluss der Sonne"/>
        <psc:chapter start="00:57:43.375" title="Löcher auf der Oberfläche"/>
        <psc:chapter start="01:03:39.000" title="Zusammenfassung Beschaffenheit des Merkur"/>
        <psc:chapter start="01:08:55.000" title="Ähnlichkeiten mit bekannten Exoplaneten"/>
        <psc:chapter start="01:18:38.250" title="Eine Lander-Mission zum Merkur"/>
      </psc:chapters>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2012/08/17/rz044-der-merkur/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <itunes:season>1</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tilman Spohn</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/contributors/tilmann-spohn.jpg" role="guest">Tilman Spohn</podcast:person>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ043 BepiColombo</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2012/08/03/rz043-bepicolombo/</link>
      <pubDate>Fri, 03 Aug 2012 08:00:06 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">http://raumzeit-podcast.de/?p=1017</guid>
      <description><![CDATA[Der Merkur hat im Vergleich zu anderen Planeten bislang eher selten Besuch von der Menschheit erhalten. Die Gründe dafür sind offensichtlich: die Nähe des Himmelskörpers zur Sonne stellt die Raumfahrt vor große Herausforderungen, da ihre Hitze und Gravitation einen Anflug zu einer kniffligen Angelegenheit machen.

Trotzdem befinden sind die Vorbereitungen der ESA für die nächste Merkur-Mission BepiColombo auf der Zielgeraden, denn im August 2015 soll der Doppelsatellit (in Zusammenarbeit mit der japanischen Raumfahrtagentur JAXA) sich auf den langen Weg machen, um ab Januar 2022 den Merkur mit den modernsten Instrumenten zu untersuchen.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2012/08/03/rz043-bepicolombo/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/234/s/feed/c/mp3/rz043-bepicolombo.mp3" length="49979738" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>01:23:12</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Die ESA-Mission zum Merkur ist derzeit unterwegs und wird bald den Planeten neu erkunden</itunes:subtitle>
      <itunes:title>BepiColombo</itunes:title>
      <itunes:episode>43</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Der Merkur hat im Vergleich zu anderen Planeten bislang eher selten Besuch von der Menschheit erhalten. Die Gründe dafür sind offensichtlich: die Nähe des Himmelskörpers zur Sonne stellt die Raumfahrt vor große Herausforderungen, da ihre Hitze und Gravitation einen Anflug zu einer kniffligen Angelegenheit machen.

Trotzdem befinden sind die Vorbereitungen der ESA für die nächste Merkur-Mission BepiColombo auf der Zielgeraden, denn im August 2015 soll der Doppelsatellit (in Zusammenarbeit mit der japanischen Raumfahrtagentur JAXA) sich auf den langen Weg machen, um ab Januar 2022 den Merkur mit den modernsten Instrumenten zu untersuchen.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz043-bepicolombo.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[<p>



<div style="clear: both">
<p><strong>Die ESA-Mission zum Merkur ist derzeit unterwegs und wird bald den Planeten neu erkunden</strong></p>
    <p>
        <a href="https://raumzeit-podcast.de/2012/08/03/rz043-bepicolombo/">
            
<img decoding="async" class="episode_image_cover" title="BepiColombo" width="200" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3034332d62657069636f6c6f6d626f2e636f7665722e6a7067/200/0/0/bepicolombo" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3034332d62657069636f6c6f6d626f2e636f7665722e6a7067/200/0/0/bepicolombo 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3034332d62657069636f6c6f6d626f2e636f7665722e6a7067/400/0/0/bepicolombo 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3034332d62657069636f6c6f6d626f2e636f7665722e6a7067/600/0/0/bepicolombo 3x"/>

        </a>
        Der Merkur hat im Vergleich zu anderen Planeten bislang eher selten Besuch von der Menschheit erhalten. Die Gründe dafür sind offensichtlich: die Nähe des Himmelskörpers zur Sonne stellt die Raumfahrt vor große Herausforderungen, da ihre Hitze und Gravitation einen Anflug zu einer kniffligen Angelegenheit machen.<br />
<br />
Trotzdem befinden sind die Vorbereitungen der ESA für die nächste Merkur-Mission BepiColombo auf der Zielgeraden, denn im August 2015 soll der Doppelsatellit (in Zusammenarbeit mit der japanischen Raumfahrtagentur JAXA) sich auf den langen Weg machen, um ab Januar 2022 den Merkur mit den modernsten Instrumenten zu untersuchen.
    </p>
</div>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
1 Stunde


23 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    13.06.2012
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Elsa Montagnon" title="Elsa Montagnon" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f656c73612d6d6f6e7461676e6f6e2e6a7067/128/0/0/elsa-montagnon"/>


<br/>
<strong>Elsa Montagnon</strong>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>


Im Gespräch mit Tim Pritlove stellt Elsa Montagnon, Spacecraft Operation Manager der BepiColombo-Mission, das Projekt vor und berichtet über die zahlreichen Herausforderungen, die ein Flug zum Merkur bedeutet.</p>
<p><strong>Links:</strong></p>
<ul>
<li><a href="http://www.esa.int/About_Us/Careers_at_ESA/My_life_as_a_SOM_Elsa_Montagnon_and_her_projects" target="_blank" rel="noopener">ESA: Elsa Montagnon: &#8222;My life as a &#8218;SOM&#8216;: Elsa Montagnon and her projects&#8220;</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Maschinenbau" target="_blank" rel="noopener">WP: Maschinenbau</a></li>
<li><a href="http://raumzeit-podcast.de/2011/07/25/rz020-giotto-und-rosetta/" target="_blank" rel="noopener">RZ020 Rosetta und Giotto</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Merkur_(Planet)" target="_blank" rel="noopener">WP: Merkur</a></li>
<li><a href="http://en.wikipedia.org/wiki/Mariner_10" target="_blank" rel="noopener">WP: Mariner-10</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/MESSENGER" target="_blank" rel="noopener">WP: MESSENGER</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Astronomische_Einheit" target="_blank" rel="noopener">WP: Astronomische Einheit (AU)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Sonnenwind" target="_blank" rel="noopener">WP: Sonnenwind</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Magnetismus" target="_blank" rel="noopener">WP: Magnetismus</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Sputtern" target="_blank" rel="noopener">WP: Sputtern</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Cassini-Huygens" target="_blank" rel="noopener">WP: Cassini-Huygens</a></li>
<li><a href="http://raumzeit-podcast.de/2011/12/16/rz030-cassini-huygens/" target="_blank" rel="noopener">RZ030 Cassini-Huygens</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Ariane_5" target="_blank" rel="noopener">WP: Ariane 5</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Centre_Spatial_Guyanais" target="_blank" rel="noopener">WP: Centre Spatial Guyanais (Kourou)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Swing-by" target="_blank" rel="noopener">WP: Swing-by</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Venus_(Planet)" target="_blank" rel="noopener">WP: Venus</a></li>
<li><a href="http://en.wikipedia.org/wiki/Low_energy_transfer" target="_blank" rel="noopener">WP: Low Energy Transfer (Weak Stability Boundary)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Akatsuki" target="_blank" rel="noopener">WP: Akatsuki</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Wurfparabel" target="_blank" rel="noopener">WP: Wurfparabel</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Ionenantrieb" target="_blank" rel="noopener">WP: Ionenantrieb</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Frequenzband" target="_blank" rel="noopener">WP: Frequenzband</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Venus_Express" target="_blank" rel="noopener">WP: Venus Express</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Mars_Express" target="_blank" rel="noopener">WP: Mars Express</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Radiator" target="_blank" rel="noopener">WP: Radiator</a></li>
<li><a href="http://sci.esa.int/bepicolombo/" target="_blank" rel="noopener">ESA Science &amp; Technology: BepiColombo</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Europ%C3%A4isches_Weltraumastronomiezentrum" target="_blank" rel="noopener">WP: Europäisches Weltraumastronomiezentrum (ESAC)</a></li>
<li><a href="http://www.esa.int/About_Us/ESAC/A_Centre_of_excellence_for_Space_Science" target="_blank" rel="noopener">ESA: ESAC</a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/pf/desktopdefault.aspx/tabid-6445/10591_read-23854/" target="_blank" rel="noopener">DLR: BepiColombo Laser Altimeter (BELA)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Gammastrahlung" target="_blank" rel="noopener">WP: Gammastrahlung</a></li>
<li><a href="http://raumzeit-podcast.de/2012/06/22/rz040-goce/" target="_blank" rel="noopener">RZ040 GOCE</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Giuseppe_Colombo_(Raumfahrtingenieur)" target="_blank" rel="noopener">WP: Giuseppe Colombo</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Bodenstation" target="_blank" rel="noopener">Bodenstation</a></li>
<li><a href="http://www.esa.int/Our_Activities/Operations/Estrack_tracking_stations" target="_blank" rel="noopener">ESA: ESTRACK trackings stations</a></li>
<li><a href="http://raumzeit-podcast.de/2011/11/18/rz028-estrack/" target="_blank" rel="noopener">RZ028 ESTRACK Bodenstations-Netzwerk</a></li>
<li><a href="http://raumzeit-podcast.de/2010/11/12/rz002-missionsplanung/" target="_blank" rel="noopener">RZ002 Missionsplanung</a></li>
</ul>
<p>

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
</p>
]]></content:encoded>
      <psc:chapters xmlns:psc="http://podlove.org/simple-chapters" version="1.2">
        <psc:chapter start="00:00:00.000" title="Einführung"/>
        <psc:chapter start="00:05:02.125" title="Missionen zum Merkur"/>
        <psc:chapter start="00:07:30.500" title="Herausforderungen einer Merkur-Mission"/>
        <psc:chapter start="00:12:07.234" title="Missionsziele von BepiColombo"/>
        <psc:chapter start="00:20:00.427" title="Zwei Satelliten in einem"/>
        <psc:chapter start="00:21:32.875" title="Modularisierung und Antriebsysteme"/>
        <psc:chapter start="00:27:45.370" title="Der Weg zum Merkur"/>
        <psc:chapter start="00:39:42.672" title="Kommunikation mit dem Raumfahrzeug"/>
        <psc:chapter start="00:43:39.875" title="Temperaturregelung"/>
        <psc:chapter start="00:47:51.974" title="Inbetriebnahme bei der Ankunft"/>
        <psc:chapter start="00:55:40.750" title="Die Instrumente"/>
        <psc:chapter start="00:59:43.729" title="Der Name der Mission"/>
        <psc:chapter start="01:02:10.656" title="Das Team"/>
        <psc:chapter start="01:07:26.781" title="Startvorbereitung"/>
        <psc:chapter start="01:14:47.781" title="Konsequenzen möglicher Startverschiebungen"/>
        <psc:chapter start="01:17:47.031" title="Nach dem Start"/>
      </psc:chapters>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2012/08/03/rz043-bepicolombo/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <itunes:season>1</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Elsa Montagnon</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/contributors/elsa-montagnon.jpg" role="guest">Elsa Montagnon</podcast:person>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ042 Copernicus/GMES</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2012/07/20/rz042-gmes/</link>
      <pubDate>Fri, 20 Jul 2012 08:00:07 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">http://raumzeit-podcast.de/?p=1006</guid>
      <description><![CDATA[Die Erdbeobachtung ist heutzutage eine der wichtigsten Aufgaben der Raumfahrt, ist sie doch die Basis der Umweltforschung als auch zunehmend entscheidende Informationsquelle für die Landwirtschaft und viele andere Anwendungen hinaus. Mit GMES steht jetzt ein ganz neues Konzept der Erdbeobachtung an, in das die gesammelte Erfahrung der letzten Jahrzehnte eingeflossen ist und das demnächst mit dem Start des ersten Sentinel-Satelliten seinen offiziellen Beginn einleitet.

Neben der schnell zu schließenden Lücke in der Versorgung der wissenschaftlichen Forschung mit umfangreichen Messdaten, die durch das Missionsende des Envisat entstanden ist, öffnet GMES auch vollständig neue Anwendungsbereiche. Mehr als nur die Forschung soll auch die Gesellschaft und Wirtschaft von einer kontinuierlichen Versorgung zahlreicher Datenströme profitieren. Dabei geht GMES auch in der Zugänglichkeit der Daten selbst neue Wege und setzt erstmalig auf ein komplett freien Zugang.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2012/07/20/rz042-gmes/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/236/s/feed/c/mp3/rz042-gmes.mp3" length="50149925" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>01:23:29</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Das Copernicus/GMES-Programm der ESA will die Erdbeobachtung revolutionieren</itunes:subtitle>
      <itunes:title>Copernicus/GMES</itunes:title>
      <itunes:episode>42</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Die Erdbeobachtung ist heutzutage eine der wichtigsten Aufgaben der Raumfahrt, ist sie doch die Basis der Umweltforschung als auch zunehmend entscheidende Informationsquelle für die Landwirtschaft und viele andere Anwendungen hinaus. Mit GMES steht jetzt ein ganz neues Konzept der Erdbeobachtung an, in das die gesammelte Erfahrung der letzten Jahrzehnte eingeflossen ist und das demnächst mit dem Start des ersten Sentinel-Satelliten seinen offiziellen Beginn einleitet.

Neben der schnell zu schließenden Lücke in der Versorgung der wissenschaftlichen Forschung mit umfangreichen Messdaten, die durch das Missionsende des Envisat entstanden ist, öffnet GMES auch vollständig neue Anwendungsbereiche. Mehr als nur die Forschung soll auch die Gesellschaft und Wirtschaft von einer kontinuierlichen Versorgung zahlreicher Datenströme profitieren. Dabei geht GMES auch in der Zugänglichkeit der Daten selbst neue Wege und setzt erstmalig auf ein komplett freien Zugang.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz042-gmes.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[<p>



<div style="clear: both">
<p><strong>Das Copernicus/GMES-Programm der ESA will die Erdbeobachtung revolutionieren</strong></p>
    <p>
        <a href="https://raumzeit-podcast.de/2012/07/20/rz042-gmes/">
            
<img decoding="async" class="episode_image_cover" title="Copernicus/GMES" width="200" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3034322d676d65732e636f7665722e6a7067/200/0/0/copernicus-gmes" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3034322d676d65732e636f7665722e6a7067/200/0/0/copernicus-gmes 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3034322d676d65732e636f7665722e6a7067/400/0/0/copernicus-gmes 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3034322d676d65732e636f7665722e6a7067/600/0/0/copernicus-gmes 3x"/>

        </a>
        Die Erdbeobachtung ist heutzutage eine der wichtigsten Aufgaben der Raumfahrt, ist sie doch die Basis der Umweltforschung als auch zunehmend entscheidende Informationsquelle für die Landwirtschaft und viele andere Anwendungen hinaus. Mit GMES steht jetzt ein ganz neues Konzept der Erdbeobachtung an, in das die gesammelte Erfahrung der letzten Jahrzehnte eingeflossen ist und das demnächst mit dem Start des ersten Sentinel-Satelliten seinen offiziellen Beginn einleitet.<br />
<br />
Neben der schnell zu schließenden Lücke in der Versorgung der wissenschaftlichen Forschung mit umfangreichen Messdaten, die durch das Missionsende des Envisat entstanden ist, öffnet GMES auch vollständig neue Anwendungsbereiche. Mehr als nur die Forschung soll auch die Gesellschaft und Wirtschaft von einer kontinuierlichen Versorgung zahlreicher Datenströme profitieren. Dabei geht GMES auch in der Zugänglichkeit der Daten selbst neue Wege und setzt erstmalig auf ein komplett freien Zugang.
    </p>
</div>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
1 Stunde


23 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    12.06.2012
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Josef Aschbacher" title="Josef Aschbacher" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f6a6f7365662d617363686261636865722e6a7067/128/0/0/josef-aschbacher"/>


<br/>
<strong>Josef Aschbacher</strong>
                                <br/>
                <em>Head of GMES Space Office, ESRIN, ESA</em>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>


Im Gespräch mit Tim Pritlove erzählt Josef Aschbacher – Head of GMES Space Office – wie die Entwicklung der letzten Jahrzehnte auf GMES hinauslief, was die Besonderheiten des Projektes sind und welche Ziele langfristig erreicht werden sollen.</p>
<p><strong>Links:</strong></p>
<ul>
<li><a href="http://www.esa.int/Our_Activities/Observing_the_Earth/Copernicus">ESA: GMES</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Global_Monitoring_for_Environment_and_Security">WP: Global Monitoring for Environment and Security</a></li>
<li><a href="http://www.esa.int/About_Us/ESRIN">ESA: ESRIN</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Europ%C3%A4isches_Weltraumforschungsinstitut">WP: Europäisches Weltraumforschungsinstitut</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/European_Remote_Sensing_Satellite">WP: European Remote Sensing Satellite (ERS)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Gemeinsame_Forschungsstelle">WP: Gemeinsame Forschungsstelle</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Universit%C3%A4t_Innsbruck">WP: Universität Innsbruck</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Meteosat">WP: Meteosat</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Stickoxide">WP: Stickoxide (NOx)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Sentinel_(Satelliten)">WP: Sentinel</a></li>
<li><a href="https://earth.esa.int/web/guest/missions/esa-operational-eo-missions/envisat/instruments/asar/">ESA: Envisat ASAR</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/COSMO-Skymed">WP: COSMO-Skymed</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Landsat">WP: Landsat</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/SPOT_(Satellit)">WP: SPOT</a></li>
<li><a href="https://earth.esa.int/web/guest/missions/esa-operational-eo-missions/envisat/instruments/aatsr">ESA: Envisat AATSR</a></li>
<li><a href="https://earth.esa.int/web/guest/missions/esa-operational-eo-missions/envisat/instruments/meris">ESA: Envisat MERIS</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Costa_Concordia">WP: Costa Concordia</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Internationale_Raumstation">WP: Internationale Raumstation (ISS)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/RADARSAT-2">WP: RADARSAT-2</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Centre_Spatial_Guyanais">WP: Centre Spatial Guyanais</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Sojus_(Rakete)">WP: Sojus</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Precision_Farming">WP: Precision Farming</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Galileo_(Satellitennavigation)">WP: Galileo</a></li>
<li><a href="http://raumzeit-podcast.de/2012/05/11/rz037-tandem-x/">RZ037 Tandem-X</a></li>
<li><a href="http://raumzeit-podcast.de/2011/02/04/rz008-satellitennavigation/">RZ008 Satellitennavigation</a></li>
<li><a href="http://raumzeit-podcast.de/2012/04/13/rz035-technology-transfer-program/">RZ035 Technology Transfer Program</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/OpenStreetMap">WP: OpenStreetMap</a></li>
<li><a href="http://www.gmes-masters.com/">GMES Masters</a></li>
<li><a href="http://www.app-camp.eu/">ESA App Developer Camp</a></li>
</ul>
<p>

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
</p>
]]></content:encoded>
      <psc:chapters xmlns:psc="http://podlove.org/simple-chapters" version="1.2">
        <psc:chapter start="00:00:00.000" title="GMES im Überblick"/>
        <psc:chapter start="00:06:39.286" title="Die EU und die Raumfahrt"/>
        <psc:chapter start="00:09:11.661" title="Persönlicher Hintergrund"/>
        <psc:chapter start="00:10:19.661" title="Aufgabenstellung für GMES"/>
        <psc:chapter start="00:19:33.234" title="Von der Forschung zur Dienstleistung"/>
        <psc:chapter start="00:25:06.484" title="Sicherheitsanwendungen"/>
        <psc:chapter start="00:28:37.245" title="Präzision und Aktualität der Beobachtung"/>
        <psc:chapter start="00:34:04.792" title="Die Sentinel-Satelliten-Familie"/>
        <psc:chapter start="00:46:29.234" title="Der Trend zum modularen Design"/>
        <psc:chapter start="00:52:17.875" title="Die Envisat-Datenlücke"/>
        <psc:chapter start="00:57:27.500" title="Projektstart, Laufzeit und Finanzierung"/>
        <psc:chapter start="01:01:25.125" title="Geplante und denkbare Einsatzmöglichkeiten von GMES"/>
        <psc:chapter start="01:10:47.625" title="Offene Daten und neue Anwendungen"/>
      </psc:chapters>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2012/07/20/rz042-gmes/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <itunes:season>1</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Josef Aschbacher</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/contributors/josef-aschbacher.jpg" role="guest">Josef Aschbacher</podcast:person>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ041 Envisat</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2012/07/09/rz041-envisat/</link>
      <pubDate>Mon, 09 Jul 2012 08:15:12 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">http://raumzeit-podcast.de/?p=984</guid>
      <description><![CDATA[Der Erdbeobachtungssatellit Envisat war nicht nur einer der größten seiner Art, er war auch ein Tausendsassa in seiner Disziplin. In seiner zehnjährigen Betriebsphase - doppelt so lang wie ursprünglich geplant -  hat er die Erdbeobachtung maßgeblich geprägt und für vollkommen neue Forschungsfelder und Nutzungen erschlossen.

Durch Envisat konnte erstmals ein umfangreiches Bild der Erde geschaffen werden und es wurde die Grundlage für die moderne Umweltforschung gelegt: Ozeanverschmutzung,  Tropenwaldabholzung oder die Luftverschmutzung durch die Industrie - die hochentwickelten Instrumente an Bord des Satelliten lieferten vollkommen neue Einblicke in die globalen Auswirkungen unserer modernen Zivilisation.

Doch auch für die Vermessung der Erde und die wissenschaftliche Forschung im Allgemeinen war Envisat ein Durchbruch, konnte man mit ihm nun beobachten, wie sich Städte durch den U-Bahn-Bau um Zentimeter absenkten und ganze Länder durch Erdbeben um Meter verschoben. Envisat konnte Vulkanen beim "Atmen" zuschauen und erlaubte die Beobachtung des Ozonlochs. Die hohe Qualität der Daten eröffnete auch schrittweise den Weg von der wissenschaftlichen Forschung hin zu einer wissenschaftlichen Dienstleistung für die Welt.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2012/07/09/rz041-envisat/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/238/s/feed/c/mp3/rz041-envisat.mp3" length="52024196" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>01:26:27</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Der Satellit ENVISAT hat in seiner zehnjährigen Betriebszeit die Erdbeobachtung nachhaltig beeinflusst</itunes:subtitle>
      <itunes:title>Envisat</itunes:title>
      <itunes:episode>41</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Der Erdbeobachtungssatellit Envisat war nicht nur einer der größten seiner Art, er war auch ein Tausendsassa in seiner Disziplin. In seiner zehnjährigen Betriebsphase - doppelt so lang wie ursprünglich geplant -  hat er die Erdbeobachtung maßgeblich geprägt und für vollkommen neue Forschungsfelder und Nutzungen erschlossen.

Durch Envisat konnte erstmals ein umfangreiches Bild der Erde geschaffen werden und es wurde die Grundlage für die moderne Umweltforschung gelegt: Ozeanverschmutzung,  Tropenwaldabholzung oder die Luftverschmutzung durch die Industrie - die hochentwickelten Instrumente an Bord des Satelliten lieferten vollkommen neue Einblicke in die globalen Auswirkungen unserer modernen Zivilisation.

Doch auch für die Vermessung der Erde und die wissenschaftliche Forschung im Allgemeinen war Envisat ein Durchbruch, konnte man mit ihm nun beobachten, wie sich Städte durch den U-Bahn-Bau um Zentimeter absenkten und ganze Länder durch Erdbeben um Meter verschoben. Envisat konnte Vulkanen beim &quot;Atmen&quot; zuschauen und erlaubte die Beobachtung des Ozonlochs. Die hohe Qualität der Daten eröffnete auch schrittweise den Weg von der wissenschaftlichen Forschung hin zu einer wissenschaftlichen Dienstleistung für die Welt.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz041-envisat.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[<p>



<div style="clear: both">
<p><strong>Der Satellit ENVISAT hat in seiner zehnjährigen Betriebszeit die Erdbeobachtung nachhaltig beeinflusst</strong></p>
    <p>
        <a href="https://raumzeit-podcast.de/2012/07/09/rz041-envisat/">
            
<img decoding="async" class="episode_image_cover" title="Envisat" width="200" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3034312d656e76697361742e636f7665722e6a7067/200/0/0/envisat" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3034312d656e76697361742e636f7665722e6a7067/200/0/0/envisat 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3034312d656e76697361742e636f7665722e6a7067/400/0/0/envisat 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3034312d656e76697361742e636f7665722e6a7067/600/0/0/envisat 3x"/>

        </a>
        Der Erdbeobachtungssatellit Envisat war nicht nur einer der größten seiner Art, er war auch ein Tausendsassa in seiner Disziplin. In seiner zehnjährigen Betriebsphase - doppelt so lang wie ursprünglich geplant -  hat er die Erdbeobachtung maßgeblich geprägt und für vollkommen neue Forschungsfelder und Nutzungen erschlossen.<br />
<br />
Durch Envisat konnte erstmals ein umfangreiches Bild der Erde geschaffen werden und es wurde die Grundlage für die moderne Umweltforschung gelegt: Ozeanverschmutzung,  Tropenwaldabholzung oder die Luftverschmutzung durch die Industrie - die hochentwickelten Instrumente an Bord des Satelliten lieferten vollkommen neue Einblicke in die globalen Auswirkungen unserer modernen Zivilisation.<br />
<br />
Doch auch für die Vermessung der Erde und die wissenschaftliche Forschung im Allgemeinen war Envisat ein Durchbruch, konnte man mit ihm nun beobachten, wie sich Städte durch den U-Bahn-Bau um Zentimeter absenkten und ganze Länder durch Erdbeben um Meter verschoben. Envisat konnte Vulkanen beim &quot;Atmen&quot; zuschauen und erlaubte die Beobachtung des Ozonlochs. Die hohe Qualität der Daten eröffnete auch schrittweise den Weg von der wissenschaftlichen Forschung hin zu einer wissenschaftlichen Dienstleistung für die Welt.
    </p>
</div>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
1 Stunde


26 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    12.06.2012
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Michael Rast" title="Michael Rast" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f6d69636861656c2d726173742e6a7067/128/0/0/michael-rast" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f6d69636861656c2d726173742e6a7067/128/0/0/michael-rast 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f6d69636861656c2d726173742e6a7067/256/0/0/michael-rast 2x"/>


<br/>
<strong>Michael Rast</strong>
                                <br/>
                <em>Head of Science Strategy, Coordination and Planning Office, ESRIN, ESA</em>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>


Im Gespräch mit Tim Pritlove berichtet Michael Rast ausführlich über die Vorgeschichte, Technik und Aufgabenstellung des Projekts, die wissenschaftlichen Ergebnisse, die allgemeine Bedeutung, die Envisat zuletzt für die gesamte Erdbeobachtung &nbsp;gehabt hat und was die langfristigen Auswirkungen für kommende Missionen der ESA und der Raumfahrt im allgemeinen sind.</p>
<p><strong>Links:</strong></p>
<ul>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Envisat" target="_blank" rel="noopener">WP: Envisat</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Europ%C3%A4isches_Weltraumforschungsinstitut" target="_blank" rel="noopener">WP: ESRIN</a></li>
<li><a href="http://www.esa.int/About_Us/ESRIN" target="_blank" rel="noopener">ESA: ESRIN</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Vega_(Rakete)" target="_blank" rel="noopener">WP: Vega</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Geologie" target="_blank" rel="noopener">WP: Geologie</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Ludwig-Maximilians-Universit%C3%A4t_M%C3%BCnchen" target="_blank" rel="noopener">WP: Ludwig-Maximilians-Universität (LMU)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Meteosat" target="_blank" rel="noopener">WP: Meteosat</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/European_Remote_Sensing_Satellite" target="_blank" rel="noopener">WP: European Remote Sensing Satellite </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Radar" target="_blank" rel="noopener">WP: Radar</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Global_Ozone_Monitoring_Experiment" target="_blank" rel="noopener">WP: GOME</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Synthetic_Aperture_Radar" target="_blank" rel="noopener">WP: Synthetic Aperture Radar</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Stereoskopie" target="_blank" rel="noopener">WP: Stereoskopie</a></li>
<li><a href="http://raumzeit-podcast.de/2011/01/07/rz006-erdbeobachtung/">RZ006: Erdbeobachtung</a></li>
<li><a href="http://raumzeit-podcast.de/2012/05/11/rz037-tandem-x/" target="_blank" rel="noopener">RZ037: Tandem-X</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Saturn_(Rakete)" target="_blank" rel="noopener">WP: Saturn V</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Dornier-Werke" target="_blank" rel="noopener">WP: Dornier-Werke</a></li>
<li><a href="http://dlr.de/" target="_blank" rel="noopener">DLR</a></li>
<li><a href="http://raumzeit-podcast.de/2012/06/22/rz040-goce/" target="_blank" rel="noopener">RZ040 GOCE</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Cluster_(Satellit)" target="_blank" rel="noopener">WP: Cluster</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Artemis_(Satellit)" target="_blank" rel="noopener">WP: Artemis</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Ionenantrieb" target="_blank" rel="noopener">WP: Ionenantrieb</a></li>
<li><a href="https://earth.esa.int/web/guest/missions/esa-operational-eo-missions/envisat/instruments/asar/" target="_blank" rel="noopener">ESA: Envisat ASAR</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Elbhochwasser_2002" target="_blank" rel="noopener">WP: Elbehochwasser 2002</a></li>
<li><a href="http://www.zki.dlr.de/" target="_blank" rel="noopener">DLR: Zentrum für Kriseninformation</a></li>
<li><a href="http://www.disasterscharter.org/" target="_blank" rel="noopener">International Charter Space and Major Disasters</a></li>
<li><a href="http://www.fao.org/forestry/fra/en/" target="_blank" rel="noopener">Global Forest Resources Assessments</a></li>
<li><a href="http://raumzeit-podcast.de/2011/10/14/rz025-zentrum-fur-kriseninformation/" target="_blank" rel="noopener">RZ025 Zentrum für Kriseninformation</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/T%C5%8Dhoku-Erdbeben_2011" target="_blank" rel="noopener">WP: Tōhoku-Erdbeben 2011</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/%C3%84tna" target="_blank" rel="noopener">WP: Ätna</a></li>
<li><a href="https://earth.esa.int/web/guest/missions/esa-operational-eo-missions/envisat/instruments/gomos/" target="_blank" rel="noopener">ESA: Envisat GOMOS</a></li>
<li><a href="https://earth.esa.int/web/guest/missions/esa-operational-eo-missions/envisat/instruments/mipas/" target="_blank" rel="noopener">ESA: Envisat MIPAS</a></li>
<li><a href="https://earth.esa.int/web/guest/missions/esa-operational-eo-missions/envisat/instruments/sciamachy/" target="_blank" rel="noopener">ESA: Envisat SCIAMACHY</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Atomemissionsspektrometrie" target="_blank" rel="noopener">WP: Atomemissionsspektrometrie</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Aerosol" target="_blank" rel="noopener">WP: Aerosol</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Kohlenstoffdioxid" target="_blank" rel="noopener">WP: Kohlendioxid (CO2)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Methan" target="_blank" rel="noopener">WP: Methan</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Global_Monitoring_for_Environment_and_Security" target="_blank" rel="noopener">WP: Global Monitoring for Environment and Security (GMES)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/SMOS" target="_blank" rel="noopener">WP: Soil Moisture and Ocean Salinity Satellite (SMOS)</a></li>
<li><a href="http://www.esa.int/Our_Activities/Observing_the_Earth/The_Living_Planet_Programme/Earth_Explorers/SMOS" target="_blank" rel="noopener">ESA: SMOS</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/EUMETSAT" target="_blank" rel="noopener">EUMETSAT</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Meteosat" target="_blank" rel="noopener">Meteosat</a></li>
<li><a href="https://earth.esa.int/web/guest/missions/esa-operational-eo-missions/envisat/instruments/meris/" target="_blank" rel="noopener">ESA: Envisat MERIS</a></li>
<li><a href="http://en.wikipedia.org/wiki/Imaging_spectrometer" target="_blank" rel="noopener">WP: Imaging Spectrometer</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Phytoplankton" target="_blank" rel="noopener">WP: Phytoplankton</a></li>
<li><a href="http://en.wikipedia.org/wiki/Colored_dissolved_organic_matter" target="_blank" rel="noopener">WP: Gelbstoff</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Sedimentation" target="_blank" rel="noopener">WP: Sedimentation</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Algenbl%C3%BCte" target="_blank" rel="noopener">WP: Algenblüte</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Vegetation" target="_blank" rel="noopener">WP: Vegetation</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Biolumineszenz" target="_blank" rel="noopener">WP: Biolumineszenz</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Thales_Alenia_Space" target="_blank" rel="noopener">WP: Thales Alenia Space</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Verst%C3%A4rkung_(Physik)" target="_blank" rel="noopener">WP: Verstärkung (Gain)</a></li>
<li><a href="https://earth.esa.int/instruments/ra2/" target="_blank" rel="noopener">ESA: Envisat Radar Altimeter RA-2</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Gletscher" target="_blank" rel="noopener">WP: Gletscher</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Permafrostboden" target="_blank" rel="noopener">WP: Permafrostboden</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Nordwestpassage" target="_blank" rel="noopener">WP: Nordwestpassage</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Nordostpassage" target="_blank" rel="noopener">WP: Nordostpassage</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Globale_Erw%C3%A4rmung" target="_blank" rel="noopener">WP: Globale Erwärmung</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/El_Ni%C3%B1o" target="_blank" rel="noopener">WP: El-Niño</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/La_Niña" target="_blank" rel="noopener">WP: La Niña</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Ozonloch" target="_blank" rel="noopener">WP: Ozonloch</a></li>
<li><a href="http://due.esrin.esa.int/wfa/" target="_blank" rel="noopener">ATSR World Fire Atlas</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/RapidEye" target="_blank" rel="noopener">WP: RapidEye</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Sentinel_(Satelliten)" target="_blank" rel="noopener">WP: Sentinel</a></li>
</ul>
<p>

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
</p>
]]></content:encoded>
      <psc:chapters xmlns:psc="http://podlove.org/simple-chapters" version="1.2">
        <psc:chapter start="00:00:00.000" title="Einführung"/>
        <psc:chapter start="00:03:03.448" title="ESRIN"/>
        <psc:chapter start="00:04:07.286" title="Envisat in der öffentlichen Wahrnehmung"/>
        <psc:chapter start="00:05:40.635" title="Persönlicher Hintergrund"/>
        <psc:chapter start="00:08:07.875" title="Vorläuferprojekte der Erdbeobachtung"/>
        <psc:chapter start="00:18:10.922" title="Planung von Envisat"/>
        <psc:chapter start="00:25:37.625" title="Forschungsgebiete für Envisat"/>
        <psc:chapter start="00:30:44.250" title="Dimensionierung des Satelliten"/>
        <psc:chapter start="00:35:17.500" title="Ausstattung des Satelliten"/>
        <psc:chapter start="00:37:58.208" title="Beobachtung der Erdoberfläche (ASAR)"/>
        <psc:chapter start="00:44:10.375" title="Beobachtung der Atmosphärenchemie (GOMOS, MIPAS, SCIAMACI)"/>
        <psc:chapter start="00:49:28.500" title="Von der Forschung zur wissenschaftlichen Dienstleistung"/>
        <psc:chapter start="00:57:01.500" title="Beoabchtung der Ozeane, Wolken und Vegetation (MERES)"/>
        <psc:chapter start="01:05:26.667" title="Höhenmessung der Ozeane und Arktis (Radar Altimeter)"/>
        <psc:chapter start="01:10:12.635" title="Temperaturmessung der Ozeane und Waldbrandbeobachtung (AATSR)"/>
        <psc:chapter start="01:13:13.760" title="Abdeckung der Erdoberfläche"/>
        <psc:chapter start="01:19:06.500" title="Envisat Betriebsende"/>
        <psc:chapter start="01:23:18.932" title="Wissenschaftliche Resultate"/>
        <psc:chapter start="01:24:41.432" title="Resümee"/>
      </psc:chapters>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2012/07/09/rz041-envisat/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <itunes:season>1</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Michael Rast</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/contributors/michael-rast.jpg" role="guest">Michael Rast</podcast:person>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ040 GOCE</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2012/06/22/rz040-goce/</link>
      <pubDate>Fri, 22 Jun 2012 08:00:12 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">http://raumzeit-podcast.de/?p=968</guid>
      <description><![CDATA[Die Vermessung der Welt ist keine leichte Aufgabe, da es sich bei der Erde um ein Objekt permanenter Bewegung handelt. Flüssiges Magma im Inneren und schwimmende Kontinente auf dem Erdmantel formen die Gestalt der Erde und bestimmen das Erdschwerefeld, das sich unregelmäßig über den Planeten verteilt.

Dieses Gravitationsfeld allgemeingültig und mit einer bisher unerreichten Präzision zu vermessen ist die Aufgabe der Mission GOCE. Für den Satelliten wurde ein neuartiges Gravitations-Gradiometer zur Messung des Schwerefelds entwickelt und durch den Einsatz eines Ionenantriebs eine bisher unerreichte Bahnstabilität erreicht. Die Ergebnisse der Mission sind die Grundlage eines neuen geodätischen Referenzmodells auf dessen Basis andere Erdbeobachtungskonzepte miteinander kombiniert werden können.

Im Gespräch mit Tim Pritlove erläutert Prof. Reiner Rummel von der Technischen Universität München einerseits die Geschichte der Geodäsie, die Technik des Satelliten und die Aufgabenstellung der Mission und andererseits die Bedeutung der Messergebnisse für die Wissenschaft und die Gesellschaft. Dabei geht es auch um mögliche Auswirkungen von GOCE auf künftige Fernerkundungsmissionen zu Planeten und anderen Himmelskörpern.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2012/06/22/rz040-goce/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/240/s/feed/c/mp3/rz040-goce.mp3" length="52214238" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>01:26:55</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Die Vermessung des Gravitationsfelds der Erde</itunes:subtitle>
      <itunes:title>GOCE</itunes:title>
      <itunes:episode>40</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Die Vermessung der Welt ist keine leichte Aufgabe, da es sich bei der Erde um ein Objekt permanenter Bewegung handelt. Flüssiges Magma im Inneren und schwimmende Kontinente auf dem Erdmantel formen die Gestalt der Erde und bestimmen das Erdschwerefeld, das sich unregelmäßig über den Planeten verteilt.

Dieses Gravitationsfeld allgemeingültig und mit einer bisher unerreichten Präzision zu vermessen ist die Aufgabe der Mission GOCE. Für den Satelliten wurde ein neuartiges Gravitations-Gradiometer zur Messung des Schwerefelds entwickelt und durch den Einsatz eines Ionenantriebs eine bisher unerreichte Bahnstabilität erreicht. Die Ergebnisse der Mission sind die Grundlage eines neuen geodätischen Referenzmodells auf dessen Basis andere Erdbeobachtungskonzepte miteinander kombiniert werden können.

Im Gespräch mit Tim Pritlove erläutert Prof. Reiner Rummel von der Technischen Universität München einerseits die Geschichte der Geodäsie, die Technik des Satelliten und die Aufgabenstellung der Mission und andererseits die Bedeutung der Messergebnisse für die Wissenschaft und die Gesellschaft. Dabei geht es auch um mögliche Auswirkungen von GOCE auf künftige Fernerkundungsmissionen zu Planeten und anderen Himmelskörpern.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz040-goce.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[<p>



<div style="clear: both">
<p><strong>Die Vermessung des Gravitationsfelds der Erde</strong></p>
    <p>
        <a href="https://raumzeit-podcast.de/2012/06/22/rz040-goce/">
            
<img decoding="async" class="episode_image_cover" title="GOCE" width="200" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3034302d676f63652e636f7665722e6a7067/200/0/0/goce" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3034302d676f63652e636f7665722e6a7067/200/0/0/goce 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3034302d676f63652e636f7665722e6a7067/400/0/0/goce 2x"/>

        </a>
        Die Vermessung der Welt ist keine leichte Aufgabe, da es sich bei der Erde um ein Objekt permanenter Bewegung handelt. Flüssiges Magma im Inneren und schwimmende Kontinente auf dem Erdmantel formen die Gestalt der Erde und bestimmen das Erdschwerefeld, das sich unregelmäßig über den Planeten verteilt.<br />
<br />
Dieses Gravitationsfeld allgemeingültig und mit einer bisher unerreichten Präzision zu vermessen ist die Aufgabe der Mission GOCE. Für den Satelliten wurde ein neuartiges Gravitations-Gradiometer zur Messung des Schwerefelds entwickelt und durch den Einsatz eines Ionenantriebs eine bisher unerreichte Bahnstabilität erreicht. Die Ergebnisse der Mission sind die Grundlage eines neuen geodätischen Referenzmodells auf dessen Basis andere Erdbeobachtungskonzepte miteinander kombiniert werden können.<br />
<br />
Im Gespräch mit Tim Pritlove erläutert Prof. Reiner Rummel von der Technischen Universität München einerseits die Geschichte der Geodäsie, die Technik des Satelliten und die Aufgabenstellung der Mission und andererseits die Bedeutung der Messergebnisse für die Wissenschaft und die Gesellschaft. Dabei geht es auch um mögliche Auswirkungen von GOCE auf künftige Fernerkundungsmissionen zu Planeten und anderen Himmelskörpern.<br />

    </p>
</div>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
1 Stunde


26 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    11.06.2012
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Reiner Rummel" title="Reiner Rummel" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f7265696e65722d72756d6d656c2e6a7067/128/0/0/reiner-rummel"/>


<br/>
<strong>Reiner Rummel</strong>
                                <br/>
                <em>Technische Universität München</em>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>


Im Gespräch mit Tim Pritlove erläutert Prof. Reiner Rummel von der Technischen Universität München einerseits die Geschichte der Geodäsie, die Technik des Satelliten und die Aufgabenstellung der Mission und andererseits die Bedeutung der Messergebnisse für die Wissenschaft und die Gesellschaft. Dabei geht es auch um mögliche Auswirkungen von GOCE auf künftige Fernerkundungsmissionen zu Planeten und anderen Himmelskörpern.</p>
<p><strong>Links:</strong></p>
<ul>
<li><a href="http://www.esa.int/Our_Activities/Observing_the_Earth/GOCE/Chairman_GOCE_Mission_Advisory_Group_Interview_with_Reiner_Rummel2">ESA: Reiner Rummel</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Technische_Universit%C3%A4t_M%C3%BCnchen">WP: Technische Universität München</a></li>
<li><a href="http://www.iapg.bv.tum.de/7721--~goce~Goce~index.html">GOCE-Projektbüro Deutschland</a></li>
<li><a href="http://www.iapg.bv.tum.de/iapg.html">Institut für Astronomische und Physikalische Geodäsie</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Geod%C3%A4sie">WP: Geodäsie</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Gravity_field_and_steady-state_ocean_circulation_explorer">WP: Gravity field and steady-state ocean circulation explorer (GOCE)</a></li>
<li><a href="http://en.wikipedia.org/wiki/William_M._Kaula">WP: Bill Kaula (Geophysik)</a></li>
<li><a href="https://web.archive.org/web/20111026213422/http://ilrs.gsfc.nasa.gov/docs/williamstown_1968.pdf">Williamstown Report (1968) [PDF]</a></li>
<li><a href="http://en.wikipedia.org/wiki/Very_Long_Baseline_Interferometry">WP: Very Long Baseline Interferometry</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Teleskop">WP: Teleskop</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Johann_Jacob_Baeyer">Johann Jacob Bayer</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Erdfigur">WP: Erdfigur</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Gravitation">Gravitation</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Triangulation_(Geod%C3%A4sie)">WP: Triangulation</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Sputnik">WP: Sputnik</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Global_Positioning_System">WP: Global Positioning System (GPS)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Geoid">WP: Geoid</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Carl_Friedrich_Gau%C3%9F">WP: Carl Friedrich Gauss</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Isaac_Newton">WP: Isaac Newton</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Royal_Society">WP: Royal Society</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Acad%C3%A9mie_fran%C3%A7aise">WP: Académie française</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Gravitationskonstante">WP: Gravitationskonstante</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Prisma_(Optik)">WP: Prisma</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Atomuhr">WP: Atomuhr</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Federwaage">WP: Federwaage</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Lagerst%C3%A4ttenkunde">WP: Lagerstättenkunde</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Freier_Fall">WP: Freier Fall</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Philosophiae_Naturalis_Principia_Mathematica">WP: Philosophiae Naturalis Principia Mathematica</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Gravity_Recovery_And_Climate_Experiment">WP: Gravity Recovery And Climate Experiment (GRACE)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Erdatmosph%C3%A4re">WP: Erdatmosphäre</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Sonnenwind">WP: Sonnenwind</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/LAGEOS">WP: LAGEOS</a></li>
<li><a href="http://www.esa.int/Our_Activities/Observing_the_Earth/The_Living_Planet_Programme">ESA: Living Planet Program</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Golfstrom">WP: Golfstrom</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Kuroshio">WP: Kuroshio</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Corioliskraft">WP: Corioliskraft</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Alenia_Aermacchi">WP: Alenia Aermacchi</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Astrium">WP: Astrium</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/ONERA">WP: ONERA</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Alcatel">WP: Alcatel</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/CHAMP">WP: CHAMP</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Beschleunigungssensor">WP: Beschleunigungssensor</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Gradiometrie">WP: Gradiometrie</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Gravimetrie">WP: Gravimetrie</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Elektrostatik">WP: Elektrostatik</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Platin">WP: Platin</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Radium">WP: Radium</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Ionenantrieb">WP: Ionenantrieb</a></li>
<li><a href="http://sci.esa.int/lisa-pathfinder/39981-engineering/?fbodylongid=1902">ESA: Drag-Free Propulsion System</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/LISA_Pathfinder">WP: LISA Pathfinder</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Plessezk">WP: Plessezk</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Rockot">WP: Rockot</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Sonnensynchrone_Umlaufbahn">WP: Sonnensynchrone Umlaufbahn</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Europ%C3%A4isches_Weltraumforschungs-_und_Technologiezentrum">WP: Europäisches Weltraumforschungs- und Technologiezentrum (ESTEC)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Europ%C3%A4isches_Raumflugkontrollzentrum">WP: Europäisches Raumflugkontrollzentrum (ESOC)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Europ%C3%A4isches_Weltraumforschungsinstitut">WP: Europäisches Weltraumforschungsinstitut (ESRIN)</a></li>
<li><a href="http://raumzeit-podcast.de/2011/07/01/rz018-estec-test-centre/">Raumzeit: RZ018 ESTEC Test Centre</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Alfred-Wegener-Institut">WP: Alfred-Wegener-Institut</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Antarktischer_Zirkumpolarstrom">WP: Antarktischer Zirkumpolarstrom</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Tektonik">WP: Tektonik</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Vulkanismus">WP: Vulkanismus</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Meteorit">WP: Meteorit</a></li>
<li><a href="http://en.wikipedia.org/wiki/Himalayas">WP: Himalayas</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Tibet">WP: Tibet</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Geophysik">WP: Geophysik</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Nivellement">WP: Nivellement</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Eurotunnel">WP: Eurotunnel</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Gravity_Recovery_and_Interior_Laboratory">WP: Gravity Recovery and Interior Laboratory (GRAIL)</a></li>
<li><a href="http://raumzeit-podcast.de/2012/06/08/rz039-der-mond/">Raumzeit: RZ039 Der Mond</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Erdmantel">WP: Erdmantel</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Konvektion">WP: Konvektion</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Magma">WP: Magma</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Hydrologie">WP: Hydrologie</a></li>
</ul>
<p>

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
</p>
]]></content:encoded>
      <psc:chapters xmlns:psc="http://podlove.org/simple-chapters" version="1.2">
        <psc:chapter start="00:00:00.000" title="Einführung"/>
        <psc:chapter start="00:05:02.250" title="Die Vermessung der Erde"/>
        <psc:chapter start="00:08:21.875" title="Geschichte der Erdvermessung"/>
        <psc:chapter start="00:10:13.000" title="Bestimmung der Erdfigur"/>
        <psc:chapter start="00:14:55.000" title="Unregelmäßigkeit des Geoids"/>
        <psc:chapter start="00:16:37.448" title="Wie man Gravitation misst"/>
        <psc:chapter start="00:23:53.323" title="Entstehung des GOCE-Projekts"/>
        <psc:chapter start="00:27:20.448" title="Ein Referenzmodell für die Erde"/>
        <psc:chapter start="00:29:25.323" title="Auslöser von Meeresströmungen"/>
        <psc:chapter start="00:31:29.323" title="GOCE Projektstart"/>
        <psc:chapter start="00:34:54.198" title="Gravitationssensoren"/>
        <psc:chapter start="00:45:36.698" title="Ende-zu-Ende-Simulation der Mission"/>
        <psc:chapter start="00:47:30.073" title="Navigationssensorik und Flugsteuerung"/>
        <psc:chapter start="00:53:22.573" title="GOCE Launch und First Light / Start und Inbetriebnahme"/>
        <psc:chapter start="00:59:25.823" title="Ausfälle der Bordcomputer"/>
        <psc:chapter start="01:03:53.573" title="Qualität der Daten"/>
        <psc:chapter start="01:07:02.198" title="Nachweis der Meeresströmungen"/>
        <psc:chapter start="01:10:33.573" title="Missionsdauer und abschließende Maßnahmen"/>
        <psc:chapter start="01:12:40.948" title="Weitere Auswertungen der GOCE-Daten"/>
        <psc:chapter start="01:19:04.073" title="Gravitationsvermessung anderer Planeten"/>
        <psc:chapter start="01:21:34.198" title="Blick in die Erde"/>
        <psc:chapter start="01:24:42.073" title="Zukünftige Missionen"/>
      </psc:chapters>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2012/06/22/rz040-goce/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <itunes:season>1</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Reiner Rummel</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/contributors/reiner-rummel.jpg" role="guest">Reiner Rummel</podcast:person>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ039 Der Mond</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2012/06/08/rz039-der-mond/</link>
      <pubDate>Fri, 08 Jun 2012 10:15:02 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">http://raumzeit-podcast.de/?p=939</guid>
      <description><![CDATA[Manche Planeten haben viele, manche haben keine, die Erde hat nur einen: einen Mond. Der Erdmond ist der nächste Himmelskörper und der einzige, der bisher von Menschen erreicht wurde. Der Mond ist Forschungsobjekt und Traumgestalt in einem und hat die Menschheit seit jeher fasziniert.

Nach der explosiven Frühphase der Raumfahrt, die durch den Wettlauf zum Mond und letztlich den ersten erfolgreichen Besuch eines Menschen auf seiner Oberfläche gekennzeichnet war, ging das Interesse am Mond zunächst stark zurück. Erst in den letzten Jahren gibt es ein Wiederaufflammen des Interesses, geprägt vom bahnbrechenden Nachweis von Wasser auf dem Mond und der potentiellen Nützlichkeit des Trabanten für künftige Missionen in unser Solarsystem.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2012/06/08/rz039-der-mond/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/242/s/feed/c/mp3/rz039-der-mond.mp3" length="46112256" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>01:16:45</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Über den Stand der Erkenntnis über unseren Erdtrabanten</itunes:subtitle>
      <itunes:title>Der Mond</itunes:title>
      <itunes:episode>39</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Manche Planeten haben viele, manche haben keine, die Erde hat nur einen: einen Mond. Der Erdmond ist der nächste Himmelskörper und der einzige, der bisher von Menschen erreicht wurde. Der Mond ist Forschungsobjekt und Traumgestalt in einem und hat die Menschheit seit jeher fasziniert.

Nach der explosiven Frühphase der Raumfahrt, die durch den Wettlauf zum Mond und letztlich den ersten erfolgreichen Besuch eines Menschen auf seiner Oberfläche gekennzeichnet war, ging das Interesse am Mond zunächst stark zurück. Erst in den letzten Jahren gibt es ein Wiederaufflammen des Interesses, geprägt vom bahnbrechenden Nachweis von Wasser auf dem Mond und der potentiellen Nützlichkeit des Trabanten für künftige Missionen in unser Solarsystem.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz039-der-mond.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[<p>



<div style="clear: both">
<p><strong>Über den Stand der Erkenntnis über unseren Erdtrabanten</strong></p>
    <p>
        <a href="https://raumzeit-podcast.de/2012/06/08/rz039-der-mond/">
            
<img decoding="async" class="episode_image_cover" title="Der Mond" width="200" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3033392d6465722d6d6f6e642e636f7665722e6a7067/200/0/0/der-mond" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3033392d6465722d6d6f6e642e636f7665722e6a7067/200/0/0/der-mond 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3033392d6465722d6d6f6e642e636f7665722e6a7067/400/0/0/der-mond 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3033392d6465722d6d6f6e642e636f7665722e6a7067/600/0/0/der-mond 3x"/>

        </a>
        Manche Planeten haben viele, manche haben keine, die Erde hat nur einen: einen Mond. Der Erdmond ist der nächste Himmelskörper und der einzige, der bisher von Menschen erreicht wurde. Der Mond ist Forschungsobjekt und Traumgestalt in einem und hat die Menschheit seit jeher fasziniert.<br />
<br />
Nach der explosiven Frühphase der Raumfahrt, die durch den Wettlauf zum Mond und letztlich den ersten erfolgreichen Besuch eines Menschen auf seiner Oberfläche gekennzeichnet war, ging das Interesse am Mond zunächst stark zurück. Erst in den letzten Jahren gibt es ein Wiederaufflammen des Interesses, geprägt vom bahnbrechenden Nachweis von Wasser auf dem Mond und der potentiellen Nützlichkeit des Trabanten für künftige Missionen in unser Solarsystem.<br />

    </p>
</div>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
1 Stunde


16 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    31.05.2012
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Harald Hoffmann" title="Harald Hoffmann" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f686172616c642d686f66666d616e6e2e6a7067/128/0/0/harald-hoffmann"/>


<br/>
<strong>Harald Hoffmann</strong>
                                <br/>
                <em>Institut für Planetenforschung, DLR</em>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>


Im Gespräch mit Tim Pritlove erläutert Harald Hoffmann &#8211; Wissenschaftler am DLR-Institut für Planetenforschung in Berlin-Adlershof &#8211; die bisherigen Erkenntnisse über den Erdmond, welche Unklarheiten über Entstehung und Wesen des Himmelskörpers noch bestehen, welche überraschenden Eigenschaften der Mond teilweise aufweist und wofür man gerüstet sein müsste, würde man selbst auf dem Mond herumwandern wollen.</p>
<p><strong>Links:</strong></p>
<ul>
<ul>
<li><a href="http://www.dlr.de/pf/desktopdefault.aspx/tabid-156/220_read-6514/">DLR: Harald Hoffmann</a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/pf/">DLR: Institut für Planetenforschung</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Mond">WP: Mond</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Jules_Verne">WP: Jules Verne</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Von_der_Erde_zum_Mond">WP: Von der Erde zum Mond</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Galileo_(Raumsonde)">WP: Galileo</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Swing-by">WP: Swing-by</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Impakt">WP: Impakt</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Einschlagkrater">WP: Einschlagkrater</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Mondkrater">WP: Mondkrater</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/N%C3%B6rdlinger_Ries">WP: Nördlinger Ries</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Steinheimer_Becken">WP: Steinheimer Becken</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Erdmantel">WP: Erdmantel</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Mineral">WP: Mineral</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Luna-Programm">WP: Luna-Programm</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Apollo-Programm">WP: Apollo-Programm</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Lunar_Orbiter">WP: Lunar Orbiter</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Ranger_(Raumsonden-Programm)">WP: Ranger</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Surveyor">WP: Surveyor</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Saturn_(Rakete)">WP: Saturn-Rakete</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Mercury-Programm">WP: Mercury-Programm</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Gemini-Programm">WP: Gemini-Programm</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Apollo_1">WP: Apollo 1</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Apollo_10">WP: Apollo 10</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Apollo_11">WP: Apollo 11</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Silicate">WP: Silicate</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Ilmenit">WP: Ilmenit</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Basalt">WP: Basalt</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Magma">WP: Magma</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Pyroxengruppe">WP: Pyroxengruppe</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Pr%C3%A4kambrium">WP: Präkambrium</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Vulkanismus">WP: Vulkanismus</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Metalle_der_Seltenen_Erden">WP: Metalle der Seltenen Erden</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Gezeitenkraft">WP: Gezeitenkraft</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Radon">WP: Radon</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Osmium">WP: Osmium</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Regolith">WP: Regolith</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Remanenz">WP: Remanenz</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Chandrayaan-1">WP: Chandrayaan-1</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Tycho">WP: Tycho</a></li>
<li><a href="http://raumzeit-podcast.de/2011/12/23/der-parabelflug/">Raumzeit: Der Parabelflug</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Gravity_Recovery_and_Interior_Laboratory">WP: Gravity Recovery and Interior Laboratory (GRAIL)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Clementine_(Sonde)">WP: Clementine</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Radar">WP: Radar</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Lunar_Reconnaissance_Orbiter">WP: Lunar Reconnaissance Orbiter</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Sonnenwind">WP: Sonnenwind</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Vulkanisches_Glas">WP: Vulkanisches Glas</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Apatit">WP: Apatit</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Helium">WP: Helium</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Kaguya_(Raumsonde)">WP: Kaguya</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Lunar_Atmosphere_and_Dust_Environment_Explorer">WP: Lunar Atmosphere and Dust Environment Explorer (LADEE)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/SMART-1">WP: SMART-1</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Google_Lunar_X-Prize">WP: Google Lunar X-Prize</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Falcon_9">WP: Falcon 9</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Dragon_(Raumschiff)">WP: Dragon</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/SpaceX">WP: SpaceX</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Rover_(Raumfahrt)">WP: Rover</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Lunochod">WP: Lunochod</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/BepiColombo">WP: BepiColombo</a></li>
</ul>
</ul>
<p>

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
</p>
]]></content:encoded>
      <psc:chapters xmlns:psc="http://podlove.org/simple-chapters" version="1.2">
        <psc:chapter start="00:00:00.000" title="Vorstellung"/>
        <psc:chapter start="00:04:32.849" title="Missionen zum Mond"/>
        <psc:chapter start="00:07:27.375" title="Entstehung des Mondes"/>
        <psc:chapter start="00:13:07.224" title="Wettlauf zum Mond"/>
        <psc:chapter start="00:20:36.438" title="Aufbau und Zusammensetzung des Mondes"/>
        <psc:chapter start="00:31:43.063" title="Oberfläche und Magnetismus"/>
        <psc:chapter start="00:42:45.313" title="Die Rückseite des Mondes"/>
        <psc:chapter start="00:46:12.474" title="Wasser auf dem Mond"/>
        <psc:chapter start="00:59:57.927" title="Der Mond als Messgerät des Universums"/>
        <psc:chapter start="01:03:54.552" title="Aktuelle und neue Missionen zum Mond"/>
        <psc:chapter start="01:11:56.224" title="Mondforschung am DLR Institut für Planetenforschung"/>
      </psc:chapters>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2012/06/08/rz039-der-mond/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <itunes:season>1</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Harald Hoffmann</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/contributors/harald-hoffmann.jpg" role="guest">Harald Hoffmann</podcast:person>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ038 Alpha-Magnet-Spektrometer</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2012/06/01/rz038-alpha-magnet-spektrometer/</link>
      <pubDate>Fri, 01 Jun 2012 13:18:03 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">http://raumzeit-podcast.de/?p=926</guid>
      <description><![CDATA[In den letzten zehn Jahren hat sich das Verständnis des Universums grundlegend gewandelt. Durch zahlreiche wissenschaftliche Entdeckungen und Erkenntnisse wurden die bisherigen Annahmen auf den Kopf gestellt. Um die Fragen nach dem Wesen von Dunkler Materie und Dunkler Energie zu beantworten müssen neue Wege gegangen werden. Dabei spielt das auf der Internationalen Raumstation installierte Alpha-Magnet-Spektrometer (AMS) eine Schlüsselrolle.

Das vom DLR geförderte und von zahlreichen Wissenschaftlern in kurzer Zeit entwickelte neuartige Messsystem beobachtet und analysiert rund um die Uhr eintreffende kosmische Strahlung und sucht dabei nach Atomen und Elementarteilchen, die weiteren Aufschluss über die genaueren Umstände des Urknalls und der generellen Beschaffenheit des Universums geben sollen.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2012/06/01/rz038-alpha-magnet-spektrometer/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/244/s/feed/c/mp3/rz038-alpha-magnet-spektrometer.mp3" length="71835353" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>01:59:37</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Über den Versuch an Bord der ISS den letzten Geheimnissen des Universums auf die Spur zu kommen</itunes:subtitle>
      <itunes:episode>38</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[In den letzten zehn Jahren hat sich das Verständnis des Universums grundlegend gewandelt. Durch zahlreiche wissenschaftliche Entdeckungen und Erkenntnisse wurden die bisherigen Annahmen auf den Kopf gestellt. Um die Fragen nach dem Wesen von Dunkler Materie und Dunkler Energie zu beantworten müssen neue Wege gegangen werden. Dabei spielt das auf der Internationalen Raumstation installierte Alpha-Magnet-Spektrometer (AMS) eine Schlüsselrolle.

Das vom DLR geförderte und von zahlreichen Wissenschaftlern in kurzer Zeit entwickelte neuartige Messsystem beobachtet und analysiert rund um die Uhr eintreffende kosmische Strahlung und sucht dabei nach Atomen und Elementarteilchen, die weiteren Aufschluss über die genaueren Umstände des Urknalls und der generellen Beschaffenheit des Universums geben sollen.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz038-alpha-magnet-spektrometer.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[<p>


    <p><strong>Über den Versuch an Bord der ISS den letzten Geheimnissen des Universums auf die Spur zu kommen</strong></p>
    <div>
        <img decoding="async" src="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz038-alpha-magnet-spektrometer.hero.jpg" width="600px" />
    </div>

    <p>
        In den letzten zehn Jahren hat sich das Verständnis des Universums grundlegend gewandelt. Durch zahlreiche wissenschaftliche Entdeckungen und Erkenntnisse wurden die bisherigen Annahmen auf den Kopf gestellt. Um die Fragen nach dem Wesen von Dunkler Materie und Dunkler Energie zu beantworten müssen neue Wege gegangen werden. Dabei spielt das auf der Internationalen Raumstation installierte Alpha-Magnet-Spektrometer (AMS) eine Schlüsselrolle.<br />
<br />
Das vom DLR geförderte und von zahlreichen Wissenschaftlern in kurzer Zeit entwickelte neuartige Messsystem beobachtet und analysiert rund um die Uhr eintreffende kosmische Strahlung und sucht dabei nach Atomen und Elementarteilchen, die weiteren Aufschluss über die genaueren Umstände des Urknalls und der generellen Beschaffenheit des Universums geben sollen.
    </p>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
1 Stunde


59 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    25.05.2012
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Stefan Schael" title="Stefan Schael" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f73746566616e2d73636861656c2e6a7067/128/0/0/stefan-schael"/>


<br/>
<strong>Stefan Schael</strong>
                                <br/>
                <em>Leiter Lehrstuhl für Experimentalphysik, RWTH Aachen</em>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>


Im Gespräch mit Tim Pritlove schildert Dr. Stefan Schael von der RWTH Aachen, die maßgeblich an Entwicklung und Betrieb des AMS beteiligt ist, welchen Herausforderungen sich die Physik derzeit stellt, welche grundlegenden Fragen derzeit beantwortet werden sollen sowie welche Rolle das AMS im Konzert der internationalen Grundlagenforschung spielt und noch spielen könnte.</p>
<p><strong>Links:</strong></p>
<ul>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/RWTH_Aachen">WP: RWTH Aachen</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Experimentalphysik">WP: Experimentalphysik</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Exzellenzinitiative">WP: Exzellenzinitiative</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Alpha-Magnet-Spektrometer">WP: Alpha-Magnet-Spektrometer (AMS)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Werner_Heisenberg">WP: Werner Heisenberg</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Paul_Dirac">WP: Paul Dirac</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Wolfgang_Pauli">WP: Wolfgang Pauli</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Quantenmechanik">WP: Quantenmechanik</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Albert_Einstein">WP: Albert Einstein</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Allgemeine_Relativit%C3%A4tstheorie">WP: Allgemeine Relativitätstheorie</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Gravitation">WP: Gravitation</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Max_Planck">WP: Max Planck</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Plancksches_Wirkungsquantum">WP: Plancksches Wirkungsquantum</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Solarzelle">WP: Solarzelle</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Transistor">WP: Transistor</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Computer">WP: Computer</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Karl_Popper">WP: Karl Popper</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Verifizierung">WP: Verifizierung</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Leuchtdiode">WP: Leuchtdiode</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Michelson-Morley-Experiment">WP: Michelson-Morley-Experiment</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Lichtgeschwindigkeit">WP: Lichtgeschwindigkeit</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Hintergrundstrahlung">WP: Hintergrundstrahlung</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/COBE">WP: COBE</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Wilkinson_Microwave_Anisotropy_Probe">WP: Wilkinson Microwave Anisotropy Probe (WMAP)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Planck-Weltraumteleskop">WP: Planck-Weltraumteleskop</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Hubble-Weltraumteleskop">WP: Hubble-Weltraumteleskop</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Bernhard_Riemann">WP: Bernhard Riemann</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Dunkle_Materie">WP: Dunke Materie</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Fritz_Zwicky">WP: Fritz Zwicky</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Urknall">WP: Urknall</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Raumzeit">WP: Raumzeit</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Kosmologische_Konstante">WP: Kosmologische Konstante</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Quantenfeldtheorie">WP: Quantenfeldtheorie</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Vakuumenergie">WP: Vakuumenergie</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/%C3%84ther_(Physik)">WP: Äther</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Dunkle_Energie">WP: Dunkle Energie</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Schwarzes_Loch">WP: Schwarzes Loch</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Brauner_Zwerg">WP: Brauner Zwerg</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Wei%C3%9Fer_Zwerg">WP: Weißer Zwerg</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Interstellare_Materie">WP: Interstellares Medium</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Neutrino">WP: Neutrino</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Baryonische_Materie">WP: Baryonische Materie</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Proton">WP: Proton</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Neutron">WP: Neutron</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Baryon">WP: Baryon</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Merkur_(Planet)">WP: Merkur</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Pulsar">WP: Pulsar</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Large_Hadron_Collider">WP: Large Hadron Collider (LHC)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Elementarteilchen">WP: Elementarteilchen</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Kosmische_Strahlung">WP: Kosmische Strahlung</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Supernova">WP: Supernova</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Aktiver_galaktischer_Kern">WP: Aktiver galaktischer Kern</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Victor_Franz_Hess">WP: Victor Franz Hess</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Samuel_Chao_Chung_Ting">WP: Samuel Chao Chung Ting</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Charm-Quark">WP: Charm-Quark</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Photon">WP: Photon</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Antimaterie">WP: Antimaterie</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Positron">WP: Positron</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Kohlenstoff">WP: Kohlenstoff</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Magnet">WP: Magnet</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Erdmagnetfeld">WP: Erdmagnetfeld</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Dauermagnet">WP: Dauermagnet</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Metalle_der_Seltenen_Erden">WP: Metalle der Seltenen Erden</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Gew%C3%B6lbe">WP: Gewölbe</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Magnetisches_Moment">WP: Magnetisches Moment</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/ETH_Z%C3%BCrich">WP: ETH Zürich</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Mir_(Raumstation)">WP: Mir</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Helium">WP: Helium</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Kathodenstrahlr%C3%B6hrenbildschirm">WP: Kathodenstrahlröhrenbildschirm</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Elektronenvolt">WP: Elektronenvolt</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Permittivit%C3%A4t">WP: Dielektrische Leitfähigkeit</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Endeavour_(Raumf%C3%A4hre)">WP: Space Shuttle Endeavour</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/STS-134">WP: Mission STS-134</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Sonnenfleck">WP: Sonnenfleck</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Supraleiter">WP: Supraleiter</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Europ%C3%A4isches_Weltraumforschungs-_und_Technologiezentrum">WP: Europäisches Weltraumforschungs- und Technologiezentrum</a></li>
<li><a href="http://raumzeit-podcast.de/2011/07/01/rz018-estec-test-centre/">RZ018 ESTEC Test Centre</a></li>
<li><a href="http://en.wikipedia.org/wiki/Super-Kamiokande">WP: Super-Kamiokande</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Kalibrierung">WP: Kalibrierung</a></li>
</ul>
<p>
    <hr/>

    <div style="display: flex; margin-right: 20px">
        <div class="transcript-logo">
                    </div>
        <div class="transcript-text" style="flex: 1; margin-left: 20px;">
            <p>
                Für diese Episode von Raumzeit liegt auch ein <strong>vollständiges Transkript</strong>
                mit Zeitmarken und Sprecheridentifikation vor.
            </p>
            <p>
                Bitte beachten: das Transkript wurde automatisiert erzeugt und wurde nicht nachträglich gegengelesen oder korrigiert.
                Dieser Prozess ist nicht sonderlich genau und das Ergebnis enthält daher mit Sicherheit eine Reihe von Fehlern.
                Im Zweifel gilt immer das in der Sendung aufgezeichnete gesprochene Wort.
                Formate:
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2012/06/01/rz038-alpha-magnet-spektrometer/?podlove_template_page=episode-transcript-html" download="rz038-alpha-magnet-spektrometer.transcript.html">HTML</a>,
                <a href="https://raumzeit-podcast.de/2012/06/01/rz038-alpha-magnet-spektrometer/?podlove_transcript=webvtt" download="rz038-alpha-magnet-spektrometer.transcript.vtt">WEBVTT</a>.
            </p>
        </div>
    </div>

    

    <hr/>
    

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
</p>
]]></content:encoded>
      <psc:chapters xmlns:psc="http://podlove.org/simple-chapters" version="1.2">
        <psc:chapter start="00:00:00.000" title="Intro"/>
        <psc:chapter start="00:00:40.791" title="Vorstellung"/>
        <psc:chapter start="00:04:13.495" title="Bedeutung der Grundlagenforschung"/>
        <psc:chapter start="00:12:50.714" title="Wandel der Physik im Laufe der Zeit"/>
        <psc:chapter start="00:16:54.599" title="Aktuelle Fragestellungen der Physik"/>
        <psc:chapter start="00:27:58.000" title="Die Suche nach Elementarteilchen"/>
        <psc:chapter start="00:31:40.359" title="Alpha-Magnet-Spektrometer"/>
        <psc:chapter start="01:01:38.000" title="Aufbau und Funktionsweise des AMS"/>
        <psc:chapter start="01:19:17.750" title="Auswertung und Datenübertragung"/>
        <psc:chapter start="01:21:33.625" title="Installation des AMS-02 auf der ISS"/>
        <psc:chapter start="01:22:44.250" title="Aktueller Betrieb und mögliche Erkenntnisse"/>
        <psc:chapter start="01:35:21.875" title="Wissenschaftliche Auswertung"/>
        <psc:chapter start="01:43:53.875" title="Personal und Ausbildung"/>
        <psc:chapter start="01:48:45.000" title="Zukünftige Entwicklungen"/>
        <psc:chapter start="01:58:31.533" title="Ausklang"/>
      </psc:chapters>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2012/06/01/rz038-alpha-magnet-spektrometer/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2012/06/01/rz038-alpha-magnet-spektrometer/?podlove_transcript=webvtt" type="text/vtt"/>
      <podcast:transcript url="https://raumzeit-podcast.de/2012/06/01/rz038-alpha-magnet-spektrometer/?podlove_transcript=json_podcastindex" type="application/json"/>
      <itunes:season>1</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Stefan Schael</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/contributors/stefan-schael.jpg" role="guest">Stefan Schael</podcast:person>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ037 TanDEM-X</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2012/05/11/rz037-tandem-x/</link>
      <pubDate>Fri, 11 May 2012 08:00:17 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">http://raumzeit-podcast.de/?p=911</guid>
      <description><![CDATA[Die Doppelmission TerraSAR-X und TanDEM-X besticht durch ihre ungewöhnliche Konstellation und technische Innovation in der Satellitensteuerung. Zunächst als einfache Radarmission unter dem Namen TerraSAR-X geplant, wurde dem einzelnen Satelliten bald ein nahezu gleicher Zwilling nebenangestellt.

TanDEM-X ergänzt das erste Raumfahrzeug mit identischer Messtechnik, aber anders gelagerter Steuerung. Seit Oktober 2010 fliegen die beiden Systeme in helixförmiger Flugbahn um die Erde und kombinieren ihre Messergebnisse. Dadurch wird eine bislang nicht gekannte Genauigkeit in der Höhenmessung erzielt, die die Erdbeobachtung auf eine neue Basis stellt.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2012/05/11/rz037-tandem-x/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/246/s/feed/c/mp3/rz037-tandem-x.mp3" length="48358845" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>01:20:30</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Ein Tandem aus zwei parallel fliegenden Satelliten realisiert die bislang genaueste Beoabchtung der Erdoberfläche</itunes:subtitle>
      <itunes:title>TanDEM-X</itunes:title>
      <itunes:episode>37</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Die Doppelmission TerraSAR-X und TanDEM-X besticht durch ihre ungewöhnliche Konstellation und technische Innovation in der Satellitensteuerung. Zunächst als einfache Radarmission unter dem Namen TerraSAR-X geplant, wurde dem einzelnen Satelliten bald ein nahezu gleicher Zwilling nebenangestellt.

TanDEM-X ergänzt das erste Raumfahrzeug mit identischer Messtechnik, aber anders gelagerter Steuerung. Seit Oktober 2010 fliegen die beiden Systeme in helixförmiger Flugbahn um die Erde und kombinieren ihre Messergebnisse. Dadurch wird eine bislang nicht gekannte Genauigkeit in der Höhenmessung erzielt, die die Erdbeobachtung auf eine neue Basis stellt.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz037-tandem-x.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[<p>



<div style="clear: both">
<p><strong>Ein Tandem aus zwei parallel fliegenden Satelliten realisiert die bislang genaueste Beoabchtung der Erdoberfläche</strong></p>
    <p>
        <a href="https://raumzeit-podcast.de/2012/05/11/rz037-tandem-x/">
            
<img decoding="async" class="episode_image_cover" title="TanDEM-X" width="200" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3033372d74616e64656d2d782e636f7665722e6a7067/200/0/0/tandem-x" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3033372d74616e64656d2d782e636f7665722e6a7067/200/0/0/tandem-x 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3033372d74616e64656d2d782e636f7665722e6a7067/400/0/0/tandem-x 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3033372d74616e64656d2d782e636f7665722e6a7067/600/0/0/tandem-x 3x"/>

        </a>
        Die Doppelmission TerraSAR-X und TanDEM-X besticht durch ihre ungewöhnliche Konstellation und technische Innovation in der Satellitensteuerung. Zunächst als einfache Radarmission unter dem Namen TerraSAR-X geplant, wurde dem einzelnen Satelliten bald ein nahezu gleicher Zwilling nebenangestellt.<br />
<br />
TanDEM-X ergänzt das erste Raumfahrzeug mit identischer Messtechnik, aber anders gelagerter Steuerung. Seit Oktober 2010 fliegen die beiden Systeme in helixförmiger Flugbahn um die Erde und kombinieren ihre Messergebnisse. Dadurch wird eine bislang nicht gekannte Genauigkeit in der Höhenmessung erzielt, die die Erdbeobachtung auf eine neue Basis stellt.
    </p>
</div>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
1 Stunde


20 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    03.04.2012
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Manfred Zink" title="Manfred Zink" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f6d616e667265642d7a696e6b2e6a7067/128/0/0/manfred-zink" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f6d616e667265642d7a696e6b2e6a7067/128/0/0/manfred-zink 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f6d616e667265642d7a696e6b2e6a7067/256/0/0/manfred-zink 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f6d616e667265642d7a696e6b2e6a7067/384/0/0/manfred-zink 3x"/>


<br/>
<strong>Manfred Zink</strong>
                                <br/>
                <em>Projektleiter Bodensegment TanDEM-X-Mission, DLR</em>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>


Im Gespräch mit Tim Pritlove erklärt Manfred Zink, Projektleiter der TanDEM-X-Mission beim DLR, wie es zu diesem ungewöhnlichen Projekt kam, welche technischen Hürden genommen werden mussten, welche zahlreichen Anwendungen durch diese Doppelmission bereits erschlossen werden konnten und welche Optionen für die Wissenschaft in der Zukunft noch entstehen könnten.</p>
<p><strong>Themen:</strong>&nbsp;SAR-Technik;&nbsp;Anwendungen von SAR;&nbsp;TerraSAR-X und TanDEM-X;&nbsp;die Helix-Flugbahn;&nbsp;Konzeption der TanDEM-X-Mission;&nbsp;Leistungsmerkmale von TanDEM-X;&nbsp;Umlaufzeiten und Energiemanagement;&nbsp;Radar-Messungen und Datenauswertung;&nbsp;Vorausplanung von Aufnahmen;&nbsp;Optimierung der Höhenmessung;&nbsp;Zeitsynchroner Satellitenbetrieb;&nbsp;Einfluss der Atmosphäre;&nbsp;Verfügbarkeit des Datenmaterials;&nbsp;Zukünftige Projektentwicklung;&nbsp;Bedeutung des Formationsflugs für die Raumfahrt;&nbsp;Zukünftige Optionen bei der Erdbeobachtung.</p>
<p><strong>Links:</strong></p>
<ul>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/TanDEM-X" target="_blank" rel="noopener">WP: TanDEM-X</a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/blogs/tandem-x">DLR: TanDEM-X-Blog</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Technische_Universit%C3%A4t_Graz" target="_blank" rel="noopener">WP: Technische Universität Graz</a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/dlr/desktopdefault.aspx/tabid-10261" target="_blank" rel="noopener">DLR: Standort Oberpfaffenhofen</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Radar" target="_blank" rel="noopener">WP: Radar</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Synthetic_Aperture_Radar" target="_blank" rel="noopener">WP: Synthetic Aperture Radar (SAR)</a></li>
<li><a href="http://southport.jpl.nasa.gov/desc/SIRCdesc.html" target="_blank" rel="noopener">NASA: SIR-C/X</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Space_Shuttle" target="_blank" rel="noopener">WP: Space Shuttle</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Envisat" target="_blank" rel="noopener">WP: Envisat</a></li>
<li><a href="http://www.esa.int/About_Us/ESTEC" target="_blank" rel="noopener">ESA: ESTEC</a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/hr/desktopdefault.aspx/tabid-2459/3718_read-5580/" target="_blank" rel="noopener">DLR: TerraSAR-L</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Frequenzband" target="_blank" rel="noopener">WP: Frequenzband</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Elektrodynamik" target="_blank" rel="noopener">WP: Elektrodynamik</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Apertur" target="_blank" rel="noopener">WP: Apertur</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Amplitude" target="_blank" rel="noopener">WP: Amplitude</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Phase_(Schwingung)" target="_blank" rel="noopener">WP: Phase</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Magellan_(Sonde)" target="_blank" rel="noopener">WP: Magellan</a></li>
<li><a href="http://raumzeit-podcast.de/2011/01/07/rz006-erdbeobachtung/" target="_blank" rel="noopener">RZ006 Erdbeobachtung</a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/dlr/desktopdefault.aspx/tabid-10376/">DLR: Erdbeobachtung</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/TerraSAR-X" target="_blank" rel="noopener">WP: TerraSAR-X</a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/dlr/desktopdefault.aspx/tabid-10377/565_read-436/">DLR: TerraSAR-X</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/TanDEM-X" target="_blank" rel="noopener">WP: TanDEM-X</a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/dlr/desktopdefault.aspx/tabid-10378/566_read-426/">DLR: TanDEM-X</a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/dlr/desktopdefault.aspx/tabid-10422">DLR: TanDEM-X-Bilder</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Interferometrie" target="_blank" rel="noopener">WP: Interferometrie</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Umlaufbahn" target="_blank" rel="noopener">WP: Umlaufbahn (Orbit)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Helix" target="_blank" rel="noopener">WP: Helix</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Hydrazin" target="_blank" rel="noopener">WP: Hydrazin</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Stickstoff" target="_blank" rel="noopener">WP: Stickstoff</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Astrium" target="_blank" rel="noopener">WP: Astrium</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/STS-99" target="_blank" rel="noopener">WP: Shuttle Radar Topography Mission (SRTM)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/World_Geodetic_System_1984" target="_blank" rel="noopener">WP: World Geodetic System 1984</a></li>
<li><a href="http://raumzeit-podcast.de/2011/10/14/rz025-zentrum-fur-kriseninformation/" target="_blank" rel="noopener">RZ025 Zentrum für Kriseninformation</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Standardabweichung" target="_blank" rel="noopener">WP: Standardabweichung</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/H%C3%B6henmesser" target="_blank" rel="noopener">WP: Höhenmesser</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/ICESat" target="_blank" rel="noopener">WP: ICESat</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Prisma_(Satellit)" target="_blank" rel="noopener">WP: Prisma</a></li>
<li><a href="http://www.ecmwf.int/" target="_blank" rel="noopener">European Centre for Medium-Range Weather Forecasts</a></li>
<li><a href="http://www.esa.int/Our_Activities/Observing_the_Earth/Copernicus/Sentinel-1" target="_blank" rel="noopener">ESA: Sentinel-1</a></li>
</ul>
<p>

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
</p>
]]></content:encoded>
      <psc:chapters xmlns:psc="http://podlove.org/simple-chapters" version="1.2">
        <psc:chapter start="00:00:00.000" title="Einführung"/>
        <psc:chapter start="00:01:30.594" title="Vorstellung Manfred Zink"/>
        <psc:chapter start="00:04:44.719" title="SAR-Technik"/>
        <psc:chapter start="00:11:14.594" title="Anwendungen von SAR"/>
        <psc:chapter start="00:15:50.594" title="TerraSAR-X und TanDEM-X"/>
        <psc:chapter start="00:20:27.828" title="Die Helix-Flugbahn"/>
        <psc:chapter start="00:28:55.313" title="Konzeption der TanDEM-X-Mission"/>
        <psc:chapter start="00:31:02.958" title="Leistungsmerkmale von TanDEM-X"/>
        <psc:chapter start="00:39:15.458" title="Umlaufzeiten und Energiemanagement"/>
        <psc:chapter start="00:42:39.833" title="Radar-Messungen und Datenauswertung"/>
        <psc:chapter start="00:46:16.833" title="Vorausplanung von Aufnahmen"/>
        <psc:chapter start="00:50:16.583" title="Optimierung der Höhenmessung"/>
        <psc:chapter start="00:57:06.333" title="Zeitsynchroner Satellitenbetrieb"/>
        <psc:chapter start="01:00:29.099" title="Einfluss der Atmosphäre"/>
        <psc:chapter start="01:02:59.333" title="Verfügbarkeit des Datenmaterials"/>
        <psc:chapter start="01:04:23.208" title="Zukünftige Projektentwicklung"/>
        <psc:chapter start="01:07:19.958" title="Bedeutung des Formationsflugs für die Raumfahrt"/>
        <psc:chapter start="01:10:48.458" title="Zukünftige Optionen bei der Erdbeobachtung"/>
        <psc:chapter start="01:19:07.708" title="Resumée"/>
      </psc:chapters>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2012/05/11/rz037-tandem-x/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <itunes:season>1</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Manfred Zink</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/contributors/manfred-zink.jpg" role="guest">Manfred Zink</podcast:person>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ036 Deutsches Raumfahrt-Kontrollzentrum</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2012/04/27/rz036-deutsches-raumfahrt-kontrollzentrum/</link>
      <pubDate>Fri, 27 Apr 2012 08:00:55 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">http://www.raumzeit-podcast.de/?p=886</guid>
      <description><![CDATA[Das Deutsche Raumfahrt-Kontrollzentrum (GSOC) mit seinem Hauptsitz in Oberpfaffenhofen ist für die Steuerung von Raumfahrzeugen aller Art zuständig und begleitet unter anderem die Columbus-Mission an Bord der ISS sowie zahlreiche Erdbeobachtungssatelliten und andere Missionen.

Das GSOC betreibt außerdem die Bodenstation des DLR in Weilheim und ist für die Steuerung der Lander-Mission der Rosetta-Raumsonde zuständig.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2012/04/27/rz036-deutsches-raumfahrt-kontrollzentrum/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/248/s/feed/c/mp3/rz036-deutsches-raumfahrt-kontrollzentrum.mp3" length="60286972" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>01:40:23</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Das GSOC in Oberpfaffenhoffen übernimmt viele wichtige Aufgaben der internationalen Raumfahrt</itunes:subtitle>
      <itunes:title>Deutsches Raumfahrt-Kontrollzentrum</itunes:title>
      <itunes:episode>36</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Das Deutsche Raumfahrt-Kontrollzentrum (GSOC) mit seinem Hauptsitz in Oberpfaffenhofen ist für die Steuerung von Raumfahrzeugen aller Art zuständig und begleitet unter anderem die Columbus-Mission an Bord der ISS sowie zahlreiche Erdbeobachtungssatelliten und andere Missionen.

Das GSOC betreibt außerdem die Bodenstation des DLR in Weilheim und ist für die Steuerung der Lander-Mission der Rosetta-Raumsonde zuständig.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz036-deutsches-raumfahrt-kontrollzentrum.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[<p>



<div style="clear: both">
<p><strong>Das GSOC in Oberpfaffenhoffen übernimmt viele wichtige Aufgaben der internationalen Raumfahrt</strong></p>
    <p>
        <a href="https://raumzeit-podcast.de/2012/04/27/rz036-deutsches-raumfahrt-kontrollzentrum/">
            
<img decoding="async" class="episode_image_cover" title="Deutsches Raumfahrt-Kontrollzentrum" width="200" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3033362d6465757473636865732d7261756d66616872742d6b6f6e74726f6c6c7a656e7472756d2e636f7665722e6a7067/200/0/0/deutsches-raumfahrt-kontrollzentrum" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3033362d6465757473636865732d7261756d66616872742d6b6f6e74726f6c6c7a656e7472756d2e636f7665722e6a7067/200/0/0/deutsches-raumfahrt-kontrollzentrum 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3033362d6465757473636865732d7261756d66616872742d6b6f6e74726f6c6c7a656e7472756d2e636f7665722e6a7067/400/0/0/deutsches-raumfahrt-kontrollzentrum 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3033362d6465757473636865732d7261756d66616872742d6b6f6e74726f6c6c7a656e7472756d2e636f7665722e6a7067/600/0/0/deutsches-raumfahrt-kontrollzentrum 3x"/>

        </a>
        Das Deutsche Raumfahrt-Kontrollzentrum (GSOC) mit seinem Hauptsitz in Oberpfaffenhofen ist für die Steuerung von Raumfahrzeugen aller Art zuständig und begleitet unter anderem die Columbus-Mission an Bord der ISS sowie zahlreiche Erdbeobachtungssatelliten und andere Missionen.<br />
<br />
Das GSOC betreibt außerdem die Bodenstation des DLR in Weilheim und ist für die Steuerung der Lander-Mission der Rosetta-Raumsonde zuständig.
    </p>
</div>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
1 Stunde


40 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    03.04.2012
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Florian Sellmaier" title="Florian Sellmaier" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f666c6f7269616e2d73656c6c6d616965722e6a7067/128/0/0/florian-sellmaier" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f666c6f7269616e2d73656c6c6d616965722e6a7067/128/0/0/florian-sellmaier 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f666c6f7269616e2d73656c6c6d616965722e6a7067/256/0/0/florian-sellmaier 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f666c6f7269616e2d73656c6c6d616965722e6a7067/384/0/0/florian-sellmaier 3x"/>


<br/>
<strong>Florian Sellmaier</strong>
                                <br/>
                <em>Wissenschaftlicher Mitarbeiter, GSOC</em>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>


Im Gespräch mit Tim Pritlove erläutert Florian Sellmaier, wissenschaftlicher Mitarbeiter beim GSOC, Aufgaben und Struktur des Deutschen Raumfahrtkontrollzentrums und erläutert, mit welchem fein abgestimmten Personaleinsatz rund um die Uhr zahlreiche Raumfahrtmissionen begleitet werden.</p>
<p><strong>Themen:&nbsp;</strong>Überblick GSOC;&nbsp;Aufgabenfelder des GSOC; die&nbsp;Columbus-Mission;&nbsp;Arbeitsteilung und Kommunikation; Multimissionsbetrieb;&nbsp;Ausbildung und Teamstruktur;&nbsp;Zeitplanung für Astronauten;&nbsp;Zukünftige Aufgaben;&nbsp;Herausforderung Weltraumschrott;&nbsp;European Proximity Operations Simulator;&nbsp;Robotische Exploration.</p>
<p><strong>Links:</strong></p>
<ul>
<li><a href="http://www.dlr.de/iss/de/desktopdefault.aspx/tabid-1412/2072_read-3536/">DLR: GSOC</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Deutsches_Raumfahrt-Kontrollzentrum">Deutsches_Raumfahrt-Kontrollzentrum</a></li>
<li><a href="http://raumzeit-podcast.de/2011/11/18/rz028-estrack/">RZ028 ESTRACK Bodenstations-Netzwerk</a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/dlr/desktopdefault.aspx/tabid-10263/">DLR: Standort Weilheim</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Europ%C3%A4isches_Raumflugkontrollzentrum">WP: Europäisches Raumflugkontrollzentrum (ESOC)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Centre_national_d%E2%80%99%C3%A9tudes_spatiales">WP: Centre national d’études spatiales (CNES)</a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/dlr/en/desktopdefault.aspx/tabid-10261">DLR: Standort Oberpfaffenhofen</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Launch_and_Early_Orbit_Phase">WP: Launch and Early Orbit Phase (LEOP)</a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/dlr/desktopdefault.aspx/tabid-10258/">DLR: Standort Köln</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Rosetta_(Sonde)">WP: Rosetta</a></li>
<li><a href="http://raumzeit-podcast.de/2011/07/25/rz020-giotto-und-rosetta/">RZ020 Giotto und Rosetta</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Ludwig-Maximilians-Universit%C3%A4t_M%C3%BCnchen">WP: Ludwig-Maximilians-Universität München (LMU)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Internationale_Raumstation">Internationale Raumstation (ISS)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Columbus_(ISS)">WP: Columbus</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Erdbeobachtung">Erdbeobachtung</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/TerraSAR-X">WP: TerraSAR-X</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Galileo_(Satellitennavigation)">WP: Galileo</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Satellitenorbit">WP: Satellitenorbit</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Geosynchrone_Umlaufbahn">Geosynchroner Orbit</a></li>
<li><a href="http://raumzeit-podcast.de/2011/10/28/rz026-forschen-in-schwerelosigkeit/">RZ026 Forschen in Schwerelosigkeit</a></li>
<li><a href="http://raumzeit-podcast.de/2011/03/11/rz010-raumstationen/">RZ010 Raumstationen</a></li>
<li><a href="http://www.nasa.gov/multimedia/nasatv/index.html">NASA TV</a></li>
<li><a href="http://raumzeit-podcast.de/2011/06/17/rz017-automated-transfer-vehicle/">RZ017 Automated Transfer Vehicle (ATV)</a></li>
<li><a href="http://raumzeit-podcast.de/2011/03/25/rz011-astronautenausbildung/">RZ011 Astronautenausbildung</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Europ%C3%A4isches_Astronautenzentrum">WP: Europäisches Astronautenzentrum</a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/rm/en/desktopdefault.aspx/tabid-3825/5963_read-8759/">DLR: DEOS</a></li>
<li><a href="http://raumzeit-podcast.de/2011/05/06/rz014-robotik-in-der-raumfahrt/">RZ014 Robotik in der Raumfahrt</a></li>
<li><a href="http://raumzeit-podcast.de/2011/01/21/rz007-weltraumschrott/">RZ007 Weltraumschrott</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Philae_(Sonde)">WP: Philae</a></li>
<li><a href="http://en.wikipedia.org/wiki/Hayabusa_2">WP: Hayabusa 2</a></li>
<li><a href="http://b612.jspec.jaxa.jp/hayabusa2/e/index_e.html">JAXA: Hayabusa 2 Project</a></li>
</ul>
<p>

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
</p>
]]></content:encoded>
      <psc:chapters xmlns:psc="http://podlove.org/simple-chapters" version="1.2">
        <psc:chapter start="00:00:00.000" title="Einführung"/>
        <psc:chapter start="00:01:39.000" title="Überblick GSOC"/>
        <psc:chapter start="00:10:00.875" title="Persönlicher Werdegang"/>
        <psc:chapter start="00:14:38.500" title="Aufgabenfelder des GSOC"/>
        <psc:chapter start="00:25:13.531" title="Columbus-Mission"/>
        <psc:chapter start="00:39:03.375" title="Arbeitsteilung und Kommunikation"/>
        <psc:chapter start="00:51:14.000" title="Multimissionsbetrieb"/>
        <psc:chapter start="00:57:11.500" title="Ausbildung und Teamstruktur"/>
        <psc:chapter start="01:02:14.250" title="Zeitplanung für Astronauten"/>
        <psc:chapter start="01:07:48.625" title="Zukünftige Aufgaben"/>
        <psc:chapter start="01:14:40.125" title="Herausforderung Weltraumschrott"/>
        <psc:chapter start="01:25:38.750" title="European Proximity Operations Simulator"/>
        <psc:chapter start="01:35:07.125" title="Robotische Exploration"/>
      </psc:chapters>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2012/04/27/rz036-deutsches-raumfahrt-kontrollzentrum/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <itunes:season>1</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Florian Sellmaier</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/contributors/florian-sellmaier.jpg" role="guest">Florian Sellmaier</podcast:person>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ035 Technology Transfer Program</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2012/04/13/rz035-technology-transfer-program/</link>
      <pubDate>Fri, 13 Apr 2012 08:00:07 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">http://www.raumzeit-podcast.de/?p=872</guid>
      <description><![CDATA[Technologietransfer verbindet Raumfahrtforschung und Wirtschaft indem es eine bidirektionale Brücke zwischen diesen Entitäten baut. Der Transfer von Wissen und Forschungsergebnissen in die Wirtschaft verspricht in der Zukunft eine ökonomischere Nutzung der Anwendung in der Raumfahrt. Neugegründete Firmen könnenwiederum ihre Startphase auf Basis solider, sonst selten profitabler Forschung aufbauen.

Das Technology Transfer Program der ESA versucht genau diese Wechselwirkung anzustossen, die für beide Seiten außerordentlich hilfreich ist. Dazu kommen wertvolle Erkenntnisse der Raumfahrt so schneller in die wirtschaftliche und damit auch gesellschaftliche Nutzung.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2012/04/13/rz035-technology-transfer-program/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/250/s/feed/c/mp3/rz035-technology-transfer-program.mp3" length="41668515" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>01:09:21</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Wie der Technologietransfer zwischen Raumfahrt und der Wirtschaft organisiert wird</itunes:subtitle>
      <itunes:title>Technology Transfer Program</itunes:title>
      <itunes:episode>35</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Technologietransfer verbindet Raumfahrtforschung und Wirtschaft indem es eine bidirektionale Brücke zwischen diesen Entitäten baut. Der Transfer von Wissen und Forschungsergebnissen in die Wirtschaft verspricht in der Zukunft eine ökonomischere Nutzung der Anwendung in der Raumfahrt. Neugegründete Firmen könnenwiederum ihre Startphase auf Basis solider, sonst selten profitabler Forschung aufbauen.

Das Technology Transfer Program der ESA versucht genau diese Wechselwirkung anzustossen, die für beide Seiten außerordentlich hilfreich ist. Dazu kommen wertvolle Erkenntnisse der Raumfahrt so schneller in die wirtschaftliche und damit auch gesellschaftliche Nutzung.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz035-technology-transfer-program.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[<p>



<div style="clear: both">
<p><strong>Wie der Technologietransfer zwischen Raumfahrt und der Wirtschaft organisiert wird</strong></p>
    <p>
        <a href="https://raumzeit-podcast.de/2012/04/13/rz035-technology-transfer-program/">
            
<img decoding="async" class="episode_image_cover" title="Technology Transfer Program" width="200" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3033352d746563686e6f6c6f67792d7472616e736665722d70726f6772616d2e636f7665722e6a7067/200/0/0/technology-transfer-program" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3033352d746563686e6f6c6f67792d7472616e736665722d70726f6772616d2e636f7665722e6a7067/200/0/0/technology-transfer-program 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3033352d746563686e6f6c6f67792d7472616e736665722d70726f6772616d2e636f7665722e6a7067/400/0/0/technology-transfer-program 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3033352d746563686e6f6c6f67792d7472616e736665722d70726f6772616d2e636f7665722e6a7067/600/0/0/technology-transfer-program 3x"/>

        </a>
        Technologietransfer verbindet Raumfahrtforschung und Wirtschaft indem es eine bidirektionale Brücke zwischen diesen Entitäten baut. Der Transfer von Wissen und Forschungsergebnissen in die Wirtschaft verspricht in der Zukunft eine ökonomischere Nutzung der Anwendung in der Raumfahrt. Neugegründete Firmen könnenwiederum ihre Startphase auf Basis solider, sonst selten profitabler Forschung aufbauen.<br />
<br />
Das Technology Transfer Program der ESA versucht genau diese Wechselwirkung anzustossen, die für beide Seiten außerordentlich hilfreich ist. Dazu kommen wertvolle Erkenntnisse der Raumfahrt so schneller in die wirtschaftliche und damit auch gesellschaftliche Nutzung.
    </p>
</div>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
1 Stunde


9 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    22.03.2012
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Frank Salzgeber" title="Frank Salzgeber" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f6672616e6b2d73616c7a67656265722e6a7067/128/0/0/frank-salzgeber" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f6672616e6b2d73616c7a67656265722e6a7067/128/0/0/frank-salzgeber 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f6672616e6b2d73616c7a67656265722e6a7067/256/0/0/frank-salzgeber 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f6672616e6b2d73616c7a67656265722e6a7067/384/0/0/frank-salzgeber 3x"/>


<br/>
<strong>Frank Salzgeber</strong>
                                <br/>
                <em>Leiter Technology Transfer Program, ESA</em>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>


Im Gespräch mit Tim Pritlove bietet Frank Salzgeber, Leiter des Technology Transfer Program, einen Einblick in die Aufgaben und Arbeit des Teams und liefert zahlreiche Beispiele von gelungenen Transfers sowie einen Ausblick auf die Technologietrends, die sich für solche Transfers künftig anbieten.</p>
<p><strong>Themen:&nbsp;</strong>Bedarf für Technologie-Transfer; das&nbsp;Technology Transfer Program in der ESA;&nbsp;Projektentwicklung; Erfolg und Misserfolg von Projekten; Business-Inkubations-Zentren der ESA;&nbsp;Der Innovations-Kreislauf;&nbsp;Aufgabenprofil und Struktur des TTP-Teams;&nbsp;Trends im Technologiebereich.</p>
<p><strong>Links:</strong></p>
<ul>
<li><a href="http://www.esa.int/Our_Activities/Technology/TTP2" target="_blank" rel="noopener">ESA: Technology Transfer Program</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Willy_Messerschmitt" target="_blank" rel="noopener">WP: Willy Messerschmitt</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Hermes_(Raumf%C3%A4hre)" target="_blank" rel="noopener">WP: Raumgleiter Hermes</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Deepwater_Horizon" target="_blank" rel="noopener">WP: Deepwater Horizon</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Mixed_Pickles" target="_blank" rel="noopener">WP: Mixed Pickles</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Hitzeschild" target="_blank" rel="noopener">WP: Hitzeschild</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Betriebsblindheit" target="_blank" rel="noopener">WP: Betriebsblindheit</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Rettungsdecke" target="_blank" rel="noopener">WP: Rettungsdecke</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Magnetresonanztomographie" target="_blank" rel="noopener">WP: Magnetresonanztomographie</a></li>
<li><a href="http://www.esa.int/Our_Activities/Technology/TTP2/Centre_Locations2" target="_blank" rel="noopener">ESA: ESA Business Incubation Centre Locations</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Rabobank" target="_blank" rel="noopener">WP: Rabobank</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Spirit_(Raumsonde)" target="_blank" rel="noopener">WP: Spirit</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Opportunity" target="_blank" rel="noopener">WP: Opportunity</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Cassini-Huygens" target="_blank" rel="noopener">WP: Cassini-Huygens</a></li>
<li><a href="http://raumzeit-podcast.de/2011/06/17/rz017-automated-transfer-vehicle/" target="_blank" rel="noopener">RZ017 Automated Transfer Vehicle</a></li>
<li><a href="http://www.galileo-masters.eu/" target="_blank" rel="noopener">European Satellite Navigation Competition</a></li>
<li><a href="http://www.gmes-masters.com/" target="_blank" rel="noopener">GMES Masters</a></li>
</ul>
<p>

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
</p>
]]></content:encoded>
      <psc:chapters xmlns:psc="http://podlove.org/simple-chapters" version="1.2">
        <psc:chapter start="00:00:00.000" title="Themenvorstellung"/>
        <psc:chapter start="00:04:46.818" title="Bedarf für Technologie-Transfer"/>
        <psc:chapter start="00:10:15.583" title="Technology Transfer Program in der ESA"/>
        <psc:chapter start="00:15:01.203" title="Projektentwicklung"/>
        <psc:chapter start="00:23:12.943" title="Erfolg und Mißerfolg"/>
        <psc:chapter start="00:31:51.766" title="Business Incubations Centres"/>
        <psc:chapter start="00:38:52.833" title="Der Innovations-Kreislauf"/>
        <psc:chapter start="00:46:43.901" title="Aufgabenprofil des TTP-Teams"/>
        <psc:chapter start="00:54:15.719" title="Trends im Technologiebereich"/>
        <psc:chapter start="01:03:14.026" title="Struktur des TTP-Teams"/>
      </psc:chapters>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2012/04/13/rz035-technology-transfer-program/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <itunes:season>1</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Frank Salzgeber</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/contributors/frank-salzgeber.jpg" role="guest">Frank Salzgeber</podcast:person>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ034 Space Situational Awareness</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2012/03/30/rz034-space-situational-awareness/</link>
      <pubDate>Fri, 30 Mar 2012 08:20:45 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">http://www.raumzeit-podcast.de/?p=809</guid>
      <description><![CDATA[Der Bedarf an einer umfassenden Beobachtung und Katalogisierung der unmittelbaren Umgebung der Erde im Weltraum wird täglich größer.  Zunehmender Satellitenverkehr und Weltraumschrott aber auch wechselnde Sonnenaktivität und erdnahe Asteroiden erfordern unsere Aufmerksamkeit, um Raumfahrtmissionen und kritische Infrastrukturen auf der Erde zu schützen.

Seit ein paar Jahren baut die ESA daher eines umfassendes System zur Beobachtung des Erdumfelds auf. Das Space Situational Awareness Program (SSA) fasst eine Vielzahl an Beobachtungsmethoden und -systemen in einem gemeinsamen Konzept zusammen, um in Echtzeit Entscheidungen über mögliche Objekt-Kollisionen im Orbit, mögliche Eintritte von Asteroiden in die Erdatmosphäre und den Einfluss des Weltraumwetters auf Missionen und Infrastrukturen treffen zu können.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2012/03/30/rz034-space-situational-awareness/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/252/s/feed/c/mp3/rz034-space-situational-awareness.mp3" length="44783288" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>01:14:32</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Die permanente Beobachtung der Erdumgebung sichert die Zukunft der Raumfahrt</itunes:subtitle>
      <itunes:title>Space Situational Awareness</itunes:title>
      <itunes:episode>34</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Der Bedarf an einer umfassenden Beobachtung und Katalogisierung der unmittelbaren Umgebung der Erde im Weltraum wird täglich größer.  Zunehmender Satellitenverkehr und Weltraumschrott aber auch wechselnde Sonnenaktivität und erdnahe Asteroiden erfordern unsere Aufmerksamkeit, um Raumfahrtmissionen und kritische Infrastrukturen auf der Erde zu schützen.

Seit ein paar Jahren baut die ESA daher eines umfassendes System zur Beobachtung des Erdumfelds auf. Das Space Situational Awareness Program (SSA) fasst eine Vielzahl an Beobachtungsmethoden und -systemen in einem gemeinsamen Konzept zusammen, um in Echtzeit Entscheidungen über mögliche Objekt-Kollisionen im Orbit, mögliche Eintritte von Asteroiden in die Erdatmosphäre und den Einfluss des Weltraumwetters auf Missionen und Infrastrukturen treffen zu können.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz034-space-situational-awareness.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[<p>



<div style="clear: both">
<p><strong>Die permanente Beobachtung der Erdumgebung sichert die Zukunft der Raumfahrt</strong></p>
    <p>
        <a href="https://raumzeit-podcast.de/2012/03/30/rz034-space-situational-awareness/">
            
<img decoding="async" class="episode_image_cover" title="Space Situational Awareness" width="200" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3033342d73706163652d736974756174696f6e616c2d61776172656e6573732e636f7665722e6a7067/200/0/0/space-situational-awareness" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3033342d73706163652d736974756174696f6e616c2d61776172656e6573732e636f7665722e6a7067/200/0/0/space-situational-awareness 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3033342d73706163652d736974756174696f6e616c2d61776172656e6573732e636f7665722e6a7067/400/0/0/space-situational-awareness 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3033342d73706163652d736974756174696f6e616c2d61776172656e6573732e636f7665722e6a7067/600/0/0/space-situational-awareness 3x"/>

        </a>
        Der Bedarf an einer umfassenden Beobachtung und Katalogisierung der unmittelbaren Umgebung der Erde im Weltraum wird täglich größer.  Zunehmender Satellitenverkehr und Weltraumschrott aber auch wechselnde Sonnenaktivität und erdnahe Asteroiden erfordern unsere Aufmerksamkeit, um Raumfahrtmissionen und kritische Infrastrukturen auf der Erde zu schützen.<br />
<br />
Seit ein paar Jahren baut die ESA daher eines umfassendes System zur Beobachtung des Erdumfelds auf. Das Space Situational Awareness Program (SSA) fasst eine Vielzahl an Beobachtungsmethoden und -systemen in einem gemeinsamen Konzept zusammen, um in Echtzeit Entscheidungen über mögliche Objekt-Kollisionen im Orbit, mögliche Eintritte von Asteroiden in die Erdatmosphäre und den Einfluss des Weltraumwetters auf Missionen und Infrastrukturen treffen zu können.
    </p>
</div>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
1 Stunde


14 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    22.03.2012
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Detlef Koschny" title="Detlef Koschny" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f6465746c65662d6b6f7363686e792e6a7067/128/0/0/detlef-koschny" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f6465746c65662d6b6f7363686e792e6a7067/128/0/0/detlef-koschny 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f6465746c65662d6b6f7363686e792e6a7067/256/0/0/detlef-koschny 2x"/>


<br/>
<strong>Detlef Koschny</strong>
                                <br/>
                <em>SSA-Programm, ESA</em>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>


Im Gespräch mit Tim Pritlove erläutert Detlef Koschny Notwendigkeiten, Anforderungen und konkrete Umsetzung des SSA-Programms der ESA.</p>
<p><strong>Themen:</strong> Persönlicher Hintergrund; Weltraumwetter; Weltraumschrott; Erdnahe Objekte; Aufbau und Struktur SSA; Beteiligte Standorte; Datenformate; Bedrohung durch Asteroideneinschläge; Weltraumwetter; Gefahren auf der Erde durch Sonnenwind; Bedeutung von SSA für die Raumfahrt; internationale Kooperationen und alternative Beobachtungssysteme.</p>
<p><strong>Links:</strong></p>
<ul>
<li><a href="http://www.esa.int/About_Us/ESTEC">ESA: Standort ESTEC</a></li>
<li><a href="http://raumzeit-podcast.de/2011/01/21/rz007-weltraumschrott/">RZ007 Weltraumschrott</a></li>
<li><a href="http://www.esa.int/Our_Activities/Operations/Space_Situational_Awareness">ESA: Space Situational Awareness</a></li>
<li><a href="http://www.mps.mpg.de/">Max-Planck-Institut für Sonnenforschung</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Rosetta_(Sonde)">WP: Rosetta</a></li>
<li><a href="http://raumzeit-podcast.de/2011/07/25/rz020-giotto-und-rosetta/">RZ020 Giotto und Rosetta</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Komet">WP: Komet</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Asteroid">WP: Asteroid</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Meteor">WP: Meteor</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Weltraumwetter">WP: Weltraumwetter</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Protuberanz">WP: Protuberanz</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Erdnahes_Objekt">WP: Erdnahes Objekt</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Chicxulub-Krater">WP: Chicxulub-Krater</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Weltraumteleskop">WP: Weltraumteleskop</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Radar">WP: Radar</a></li>
<li><a href="http://www.esa.int/About_Us/ESRIN">ESA: ESRIN</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Europ%C3%A4isches_Weltraumforschungsinstitut">WP: Europäisches Weltraumforschungsinstitut</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Europ%C3%A4isches_Weltraumastronomiezentrum">WP: Europäisches Weltraumastronomiezentrum (ESAC)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Europ%C3%A4isches_Raumflugkontrollzentrum">WP: Europäisches Raumflugkontrollzentrum Darmstadt (ESOC)</a></li>
<li><a href="http://en.wikipedia.org/wiki/Graves_(system)">WP: GRAVES (Grand Réseau Adapté à la Veille Spatiale)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Tunguska-Ereignis">WP: Tunguska-Ereignis</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Wolfram_Alpha">WP: Wolfram Alpha</a></li>
<li><a href="http://raumzeit-podcast.de/2011/02/21/rz009-asteroiden-und-kometen/">RZ009 Asteroiden und Kometen</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/2008_TC3">WP: Asteroideneinschlag im Sudan 2008 (2008 TC3, Sudan-Event)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Carancas_(Meteorit)">WP: Asteroideneinschlag in Peru 2007</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Meteosat">WP: Meteosat</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Polarlicht">WP: Polarlicht (Aurora Borealis)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Proba-2">WP: Proba-2</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Sonnenrotation">WP: Sonnenrotation</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Sonnenfleck">WP: Sonnenfleck</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Kernspeicher">WP: Kernspeicher</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Helios_(Sonde)">WP: Helios Raumsonde</a></li>
<li><a href="http://raumzeit-podcast.de/2011/05/06/rz014-robotik-in-der-raumfahrt/">RZ014 Robotik in der Raumfahrt</a></li>
<li><a href="http://www.iadc-online.org/">Inter-Agency Debris Coordination Committee (IADC)</a></li>
<li><a href="http://www.oosa.unvienna.org/oosa/COPUOS/copuos.html">United Nations Committee on the Peaceful Uses of Outer Space (COPOUS)</a></li>
</ul>
<p>

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
</p>
]]></content:encoded>
      <psc:chapters xmlns:psc="http://podlove.org/simple-chapters" version="1.2">
        <psc:chapter start="00:00:00.000" title="Intro"/>
        <psc:chapter start="00:00:41.969" title="Themenvorstellung"/>
        <psc:chapter start="00:01:35.328" title="Detlev Koschny"/>
        <psc:chapter start="00:04:37.859" title="Definition SSA"/>
        <psc:chapter start="00:11:05.969" title="Aufgaben und Struktur SSA"/>
        <psc:chapter start="00:17:02.953" title="Kooperationen und Eigenständigkeit"/>
        <psc:chapter start="00:19:30.880" title="Planungsphase"/>
        <psc:chapter start="00:21:51.693" title="Implementierungsphase"/>
        <psc:chapter start="00:23:40.307" title="Internationale Koordination"/>
        <psc:chapter start="00:28:26.661" title="Reichweite der Allabtastung"/>
        <psc:chapter start="00:32:51.844" title="Bedrohung durch Asteroide"/>
        <psc:chapter start="00:40:24.969" title="Benachrichtungssysteme und Reaktionszeiten"/>
        <psc:chapter start="00:42:52.609" title="Weltraumwetter"/>
        <psc:chapter start="00:47:06.719" title="Auswirkungen der Sonnenaktivität"/>
        <psc:chapter start="00:59:48.453" title="Bedeutung von SSA für die Raumfahrt"/>
        <psc:chapter start="01:07:59.313" title="Andere SSA-ähnliche Projekte"/>
        <psc:chapter start="01:12:54.500" title="Resumée"/>
      </psc:chapters>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2012/03/30/rz034-space-situational-awareness/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <itunes:season>1</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Detlef Koschny</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/contributors/detlef-koschny.jpg" role="guest">Detlef Koschny</podcast:person>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ033 Energie der Zukunft</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2012/03/09/rz033-energie-der-zukunft/</link>
      <pubDate>Fri, 09 Mar 2012 12:26:15 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">http://www.raumzeit-podcast.de/?p=792</guid>
      <description><![CDATA[Der Umbau unserer Energieversorgung schreitet weltweit stärker voran als sich dies aus der eigenen Betrachtung und Nachrichtenlage ablesen lässt. Besonders die ursprünglich für die Bedürfnisse der Raumfahrt entwickelte Photovoltaik und besonders die Solarthermie spielen hier eine zentrale Rolle.

Doch für eine zuverlässige Energieversorgung, die den Anforderungen der Gegenwart und Zukunft entspricht, kommt es auf eine kluge Kombination von unterschiedlichen erneuerbaren Energiequellen an. Studien des DLR zu einer Nutzung von Solarthermie und anderen erneuerbaren Energieformen und der Errichtung von speziellen Stromtrassen im Mittelmeerraum legten dabei in den vergangenen Jahren die Grundlagen für die DESERTEC-Initiativen, die einen umfassenden und kollektiven Umbau der Energie-Infrastruktur Europas, des Nahen Ostens und Nordafrikas (EUMENA-Region) zum Ziel haben.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2012/03/09/rz033-energie-der-zukunft/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/254/s/feed/c/mp3/rz033-energie-der-zukunft.mp3" length="56718211" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>01:34:26</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Photovoltaik und Solarthermie bieten das Potential für einen umfassenden Umbau der Weltenergieversorgung</itunes:subtitle>
      <itunes:title>Energie der Zukunft</itunes:title>
      <itunes:episode>33</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Der Umbau unserer Energieversorgung schreitet weltweit stärker voran als sich dies aus der eigenen Betrachtung und Nachrichtenlage ablesen lässt. Besonders die ursprünglich für die Bedürfnisse der Raumfahrt entwickelte Photovoltaik und besonders die Solarthermie spielen hier eine zentrale Rolle.

Doch für eine zuverlässige Energieversorgung, die den Anforderungen der Gegenwart und Zukunft entspricht, kommt es auf eine kluge Kombination von unterschiedlichen erneuerbaren Energiequellen an. Studien des DLR zu einer Nutzung von Solarthermie und anderen erneuerbaren Energieformen und der Errichtung von speziellen Stromtrassen im Mittelmeerraum legten dabei in den vergangenen Jahren die Grundlagen für die DESERTEC-Initiativen, die einen umfassenden und kollektiven Umbau der Energie-Infrastruktur Europas, des Nahen Ostens und Nordafrikas (EUMENA-Region) zum Ziel haben.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz033-energie-der-zukunft.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[<p>



<div style="clear: both">
<p><strong>Photovoltaik und Solarthermie bieten das Potential für einen umfassenden Umbau der Weltenergieversorgung</strong></p>
    <p>
        <a href="https://raumzeit-podcast.de/2012/03/09/rz033-energie-der-zukunft/">
            
<img decoding="async" class="episode_image_cover" title="Energie der Zukunft" width="200" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3033332d656e65726769652d6465722d7a756b756e66742e636f7665722e6a7067/200/0/0/energie-der-zukunft" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3033332d656e65726769652d6465722d7a756b756e66742e636f7665722e6a7067/200/0/0/energie-der-zukunft 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3033332d656e65726769652d6465722d7a756b756e66742e636f7665722e6a7067/400/0/0/energie-der-zukunft 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3033332d656e65726769652d6465722d7a756b756e66742e636f7665722e6a7067/600/0/0/energie-der-zukunft 3x"/>

        </a>
        Der Umbau unserer Energieversorgung schreitet weltweit stärker voran als sich dies aus der eigenen Betrachtung und Nachrichtenlage ablesen lässt. Besonders die ursprünglich für die Bedürfnisse der Raumfahrt entwickelte Photovoltaik und besonders die Solarthermie spielen hier eine zentrale Rolle.<br />
<br />
Doch für eine zuverlässige Energieversorgung, die den Anforderungen der Gegenwart und Zukunft entspricht, kommt es auf eine kluge Kombination von unterschiedlichen erneuerbaren Energiequellen an. Studien des DLR zu einer Nutzung von Solarthermie und anderen erneuerbaren Energieformen und der Errichtung von speziellen Stromtrassen im Mittelmeerraum legten dabei in den vergangenen Jahren die Grundlagen für die DESERTEC-Initiativen, die einen umfassenden und kollektiven Umbau der Energie-Infrastruktur Europas, des Nahen Ostens und Nordafrikas (EUMENA-Region) zum Ziel haben.
    </p>
</div>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
1 Stunde


34 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    07.03.2012
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Franz Trieb" title="Franz Trieb" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f6672616e7a2d74726965622e6a7067/128/0/0/franz-trieb" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f6672616e7a2d74726965622e6a7067/128/0/0/franz-trieb 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f6672616e7a2d74726965622e6a7067/256/0/0/franz-trieb 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f6672616e7a2d74726965622e6a7067/384/0/0/franz-trieb 3x"/>


<br/>
<strong>Franz Trieb</strong>
                                <br/>
                <em>Institut für technische Thermodynamik, DLR</em>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>


Im Gespräch mit Tim Pritlove erläutert Franz Trieb vom Institut für Technische Thermodynamik des DLR in Stuttgart, welche Erkenntnisse hier in den vergangenen Jahren gewonnen werden konnten und welche Handlungsoptionen sich für die nächste Zeit ergeben.</p>
<p><strong>Themen:</strong>&nbsp;DLR Standort Stuttgart;&nbsp;Energieversorgung in der Raumfahrt;&nbsp;Anteil und Bedeutung enerneuerbarer Energien;&nbsp;Forschung des DLR im Bereich Erneuerbare Energien;&nbsp;Photovoltaik und Solarthermie;&nbsp;Speicherbare Energieträger;&nbsp;Stromübertragung;&nbsp;Dezentrale Stromversorgung durch Solarthermie;&nbsp;Die Studien des DLR; DESERTEC;&nbsp;Energie-Kooperation im Mittelmeerraum;&nbsp;Mögliche Kraftwerkkonzepte;&nbsp;Platzbedarf und Flexibilität solarthermischer Anlagen;&nbsp;Sicherheit der Energieversorgung.</p>
<p><strong>Links:</strong></p>
<ul>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Thermodynamik">WP: Thermodynamik</a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/TT/">DLR: Institut für technische Thermodynamik</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Sonnenenergie">WP: Sonnenenergie</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Photovoltaik">WP: Photovoltaik</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Solarthermie">WP: Solarthermie</a></li>
<li><a href="http://en.wikipedia.org/wiki/Frank_Shuman" target="_blank" rel="noopener">WP: Frank Shuman</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Biomasse">WP: Biomasse</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Technische_Universit%C3%A4t_Clausthal">WP: Technische Universität Clausthal</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Energiespeicher">WP: Energiespeicher</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Erneuerbare-Energien-Gesetz">WP: Erneuerbare-Energien-Gesetz</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Elektroauto">WP: Elektroauto</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Stromnetz">WP: Stromnetz</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Hochspannungs-Gleichstrom-%C3%9Cbertragung">WP: Hochspannungs-Gleichstrom-Übertragung</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Nikola_Tesla">WP: Nikola Tesla</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Thomas_Alva_Edison">WP: Thomas Alva Edison</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Drei-Schluchten-Talsperre">WP: Drei-Schluchten-Talsperre</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Club_of_Rome">WP: Club of Rome</a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/tt/trans-csp">DLR: TRANS-CSP Trans-Mediterranean interconnection for Concentrating Solar Power</a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/desertec">DLR: DESERTEC</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Geothermie">WP: Geothermie</a></li>
<li><a href="http://www.desertec.org/">DESERTEC Foundation</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Andasol">WP: Andasol</a></li>
</ul>
<p>

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
</p>
]]></content:encoded>
      <psc:chapters xmlns:psc="http://podlove.org/simple-chapters" version="1.2">
        <psc:chapter start="00:00:00.000" title="RZ033"/>
        <psc:chapter start="00:00:42.323" title="Themenvorstellung"/>
        <psc:chapter start="00:01:35.943" title="DLR Standort Stuttgart"/>
        <psc:chapter start="00:05:11.641" title="Energieversorgung in der Raumfahrt"/>
        <psc:chapter start="00:08:47.500" title="Anteil und Bedeutung enerneuerbarer Energien"/>
        <psc:chapter start="00:12:41.630" title="Persönlicher Hintergrund"/>
        <psc:chapter start="00:15:16.984" title="Forschung des DLR im Bereich Erneuerbare Energien"/>
        <psc:chapter start="00:17:14.464" title="Photovoltaik und Solarthermie"/>
        <psc:chapter start="00:24:21.974" title="Speicherbare Energieträger"/>
        <psc:chapter start="00:31:53.719" title="Stromübertragung"/>
        <psc:chapter start="00:36:52.083" title="Dezentrale Stromversorgung durch Solarthermie"/>
        <psc:chapter start="00:40:45.755" title="Die CSP Studien für DESERTEC"/>
        <psc:chapter start="00:56:42.411" title="DESERTEC"/>
        <psc:chapter start="01:05:08.130" title="Energie-Kooperation im Mittelmeerraum"/>
        <psc:chapter start="01:08:09.109" title="Mögliche Kraftwerkkonzepte"/>
        <psc:chapter start="01:20:25.349" title="Platzbedarf und Flexibilität solarthermischer Anlagen"/>
        <psc:chapter start="01:28:02.219" title="Sicherheit der Energieversorgung"/>
      </psc:chapters>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2012/03/09/rz033-energie-der-zukunft/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <itunes:season>1</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Franz Trieb</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/contributors/franz-trieb.jpg" role="guest">Franz Trieb</podcast:person>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ032 Das Saturnsystem</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2012/02/24/rz032-das-saturnsystem/</link>
      <pubDate>Fri, 24 Feb 2012 14:32:45 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">http://www.raumzeit-podcast.de/?p=784</guid>
      <description><![CDATA[Nachdem wir bereits in der 30. Ausgabe von Raumzeit die technischen und organisatorischen Aspekte der Mission Cassini-Huygens im Detail besprochen haben, geht die aktuelle Ausgabe unserer Gesprächsserie auf die wissenschaftlichen Erkenntnisse über das Saturnsystem vor und nach dieser bedeutenden Mission ein.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2012/02/24/rz032-das-saturnsystem/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/256/s/feed/c/mp3/rz032-das-saturnsystem.mp3" length="64113106" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>01:46:45</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Der Saturn und seine zahlreichen Monde bilden die Komplexität des Sonnensystems ab und bieten viele Überraschungen</itunes:subtitle>
      <itunes:title>Das Saturnsystem</itunes:title>
      <itunes:episode>32</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Nachdem wir bereits in der 30. Ausgabe von Raumzeit die technischen und organisatorischen Aspekte der Mission Cassini-Huygens im Detail besprochen haben, geht die aktuelle Ausgabe unserer Gesprächsserie auf die wissenschaftlichen Erkenntnisse über das Saturnsystem vor und nach dieser bedeutenden Mission ein.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz032-das-saturnsystem.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[<p>



<div style="clear: both">
<p><strong>Der Saturn und seine zahlreichen Monde bilden die Komplexität des Sonnensystems ab und bieten viele Überraschungen</strong></p>
    <p>
        <a href="https://raumzeit-podcast.de/2012/02/24/rz032-das-saturnsystem/">
            
<img decoding="async" class="episode_image_cover" title="Das Saturnsystem" width="200" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3033322d6461732d73617475726e73797374656d2e636f7665722e6a7067/200/0/0/das-saturnsystem" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3033322d6461732d73617475726e73797374656d2e636f7665722e6a7067/200/0/0/das-saturnsystem 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3033322d6461732d73617475726e73797374656d2e636f7665722e6a7067/400/0/0/das-saturnsystem 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3033322d6461732d73617475726e73797374656d2e636f7665722e6a7067/600/0/0/das-saturnsystem 3x"/>

        </a>
        Nachdem wir bereits in der 30. Ausgabe von Raumzeit die technischen und organisatorischen Aspekte der Mission Cassini-Huygens im Detail besprochen haben, geht die aktuelle Ausgabe unserer Gesprächsserie auf die wissenschaftlichen Erkenntnisse über das Saturnsystem vor und nach dieser bedeutenden Mission ein.
    </p>
</div>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
1 Stunde


46 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    09.02.2012
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
            <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Ralf Jaumann" title="Ralf Jaumann" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f72616c662d6a61756d616e6e2e6a7067/128/0/0/ralf-jaumann" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f72616c662d6a61756d616e6e2e6a7067/128/0/0/ralf-jaumann 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f72616c662d6a61756d616e6e2e6a7067/256/0/0/ralf-jaumann 2x"/>


<br/>
<strong>Ralf Jaumann</strong>
                                <br/>
                <em>Institut für Planetenforschung, DLR</em>
                            </td>
                <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Frank Sohl" title="Frank Sohl" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f6672616e6b2d736f686c2e6a7067/128/0/0/frank-sohl"/>


<br/>
<strong>Frank Sohl</strong>
                                <br/>
                <em>Institut für Planetenforschung, DLR</em>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>


Im Gespräch mit Tim Pritlove erläutern Ralf Jaumann und Frank Sohl vom Institut für Planetenforschung des DLR in Berlin den Stand der Erkenntnisse rund um das Saturnsystem im besonderen und Gasplaneten im Allgemeinen. Dabei wird deutlich, welchen Erkenntnisgewinn aus der Cassini-Huygens-Mission gewonnen werden konnte, welchen Beitrag die Cassini-Mission heute noch für den wissenschaftlichen Fortschritt in dem Bereich leistet und welche Fragen heute noch ungeklärt sind.</p>
<p><strong>Themen:</strong>&nbsp;Bedeutung der Saturn- und Jupitersysteme;&nbsp;Erkenntnislage vor der Cassini-Huygens Mission;&nbsp;Erkenntnisse durch Cassini-Huygens;&nbsp;Teilchenstrom im Saturnsystem;&nbsp;Enceladus und Kryovulkanismus;&nbsp;Monde und Ringe des Saturn;&nbsp;Benennung der Monde; Zusammensetzung der Gasmonde; Zusammensetzung von Saturn und Jupiter;&nbsp;Oberfläche und Atmosphäre des Titan;&nbsp;Innere Struktur des Titan; Methan-Ozeane; Spiegelreflektions-Beobachtung; Dünen aus Eis- und Gaskristallen; Stabilität des Saturn- und Solarsystems;&nbsp;Weiterer Ablauf der Cassini-Mission;&nbsp;Auswertung der Huygens-Mission;&nbsp;Übertragbarkeit der Titanforschung auf die Erde;&nbsp;Verbleibende Fragen der Wissenschaft.</p>
<p><strong>Links:</strong></p>
<ul>
<li><a href="http://raumzeit-podcast.de/2011/12/16/rz030-cassini-huygens/">RZ030 Cassini-Huygens</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Cassini-Huygens">WP: Cassini-Huygens</a></li>
<li><a href="http://raumzeit-podcast.de/2010/12/16/rz005-planetenforschung/">RZ005 Planetenforschung</a></li>
<li><a href="http://raumzeit-podcast.de/2011/02/21/rz009-asteroiden-und-kometen/">RZ009 Asteroiden und Kometen</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Ralf_Jaumann">WP: Ralf Jaumann</a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/pf/">DLR: Institut für Planetenforschung</a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/pf/desktopdefault.aspx/tabid-173/313_read-505/">DLR: Institut für Planetenforschung &#8211; Planetengeologie</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Astrogeologie">WP: Astrogeologie</a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/pf/desktopdefault.aspx/tabid-177/326_read-519/">DLR: Institut für Planetenforschung &#8211; Planetenphysik</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Gezeitenkraft">Gezeitenkraft – Wikipedia</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Saturn_(Planet)">WP: Saturn</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Jupiter_(Planet)">WP: Jupiter</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Titan_(Mond)">WP: Titan</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Methan">WP: Methan</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Ethan">WP: Ethan</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Ammoniak">WP: Ammoniak</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Voyager_1">WP: Voyager 1</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Voyager_2">WP: Voyager 2</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Cassinische_Teilung">WP: Cassinische Teilung</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Saturnringe">WP: Saturnringe</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Spektroskopie">WP: Spektroskopie</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Schloss_Neuschwanstein">WP: Schloss Neuschwanstein</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Geysir">WP: Geysir</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Enceladus_(Mond)">WP: Enceladus</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Kryovulkan">WP: Kryovulkan</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Silicate">WP: Silicate</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Squash">WP: Squash</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Mimas_(Mond)">WP: MImas</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Europa_(Mond)">WP: Europa</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Ganymed_(Mond)">WP: Ganymed</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Kallisto_(Mond)">WP: Kallisto</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Pluto">WP: Pluto</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Zwergplanet">WP: Zwergplanet</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Asteroideng%C3%BCrtel">WP: Asteroidengürtel</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Pan_(Mond)">WP: Pan</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Juno_(Raumsonde)">WP: Juno</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Wasserstoff">WP: Wasserstoff</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Helium">WP: Helium</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Methan">WP: Methan</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Ethan">WP: Ethan</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Ontario_Lacus">WP: Ontario Lacus</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Kraken_Mare">WP: Kraken Mare</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Argon">WP: Argon</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Merkur_(Planet)">WP: Merkur</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/(1)_Ceres">WP: Ceres</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Dawn_(Raumsonde)">WP: Dawn</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Charon_(Mond)">WP: Charon</a></li>
<li><a href="http://en.wikipedia.org/wiki/Pluto_Kuiper_Express">WP: Pluto Kuiper Express</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Iapetus_(Mond)">WP: Iapetus</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Phoebe_(Mond)">WP: Phoebe</a></li>
</ul>
<p>

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
</p>
]]></content:encoded>
      <psc:chapters xmlns:psc="http://podlove.org/simple-chapters" version="1.2">
        <psc:chapter start="00:00:00.000" title="Intro"/>
        <psc:chapter start="00:00:42.266" title="Vorstellung"/>
        <psc:chapter start="00:05:41.422" title="Bedeutung der Saturn- und Jupitersysteme"/>
        <psc:chapter start="00:09:16.786" title="Erkenntnislage vor der Cassini-Huygens Mission"/>
        <psc:chapter start="00:12:31.609" title="Erkenntnisse durch Cassini-Huygens"/>
        <psc:chapter start="00:19:20.349" title="Teilchenstrom im Saturnsystem"/>
        <psc:chapter start="00:25:16.589" title="Enceladus und Kryovulkanismus"/>
        <psc:chapter start="00:36:32.917" title="Monde und Ringe des Saturn"/>
        <psc:chapter start="00:41:39.062" title="Benennung der Monde"/>
        <psc:chapter start="00:43:03.229" title="Zusammensetzung der Gasmonde"/>
        <psc:chapter start="00:48:18.411" title="Zusammensetzung von Saturn und Jupiter"/>
        <psc:chapter start="00:53:04.646" title="Oberfläche und Atmosphäre des Titan"/>
        <psc:chapter start="01:08:26.370" title="Innere Struktur des Titan"/>
        <psc:chapter start="01:14:57.859" title="Stabilität des Saturn- und Solarsystems"/>
        <psc:chapter start="01:17:37.802" title="Weiterer Ablauf der Cassini-Mission"/>
        <psc:chapter start="01:27:03.255" title="Auswertung der Huygens-Mission"/>
        <psc:chapter start="01:29:54.797" title="Übertragbarkeit der Titanforschung auf die Erde"/>
        <psc:chapter start="01:36:56.677" title="Verbleibende Fragen der Wissenschaft"/>
        <psc:chapter start="01:44:47.078" title="Resumée"/>
      </psc:chapters>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2012/02/24/rz032-das-saturnsystem/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <itunes:season>1</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Ralf Jaumann</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Frank Sohl</atom:name>
        <atom:uri>http://meta.metaebene.me/media/raumzeit/contributors/frank-sohl.jpg</atom:uri>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/contributors/ralf-jaumann.jpg" role="guest">Ralf Jaumann</podcast:person>
      <podcast:person img="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/contributors/frank-sohl.jpg" role="guest">Frank Sohl</podcast:person>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ031 DLR_School_Labs</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2012/02/10/rz031-dlr_school_labs/</link>
      <pubDate>Fri, 10 Feb 2012 09:00:42 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">http://www.raumzeit-podcast.de/?p=752</guid>
      <description><![CDATA[Die DLR_School_Labs sind eine Nachwuchsförderungsinitiative des DLR und sind in neun Städten teils an DLR-Standorte, teils an Universitäten angeschlossen. In den Schülerlaboren wird Schülern die Möglichkeit gegeben, aktuelle Forschung und gelebte Wissenschaft hautnah zu erfahren und Schulen eine Ergänzung des normalen Lehrprogramms geboten.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2012/02/10/rz031-dlr_school_labs/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/258/s/feed/c/mp3/rz031-dlr-school-labs.mp3" length="41385402" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>01:08:53</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Schülerlabore bieten Schülern einen frühzeitigen technischen Zugang zu Luft- und Raumfahrt</itunes:subtitle>
      <itunes:title>DLR_School_Labs</itunes:title>
      <itunes:episode>31</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Die DLR_School_Labs sind eine Nachwuchsförderungsinitiative des DLR und sind in neun Städten teils an DLR-Standorte, teils an Universitäten angeschlossen. In den Schülerlaboren wird Schülern die Möglichkeit gegeben, aktuelle Forschung und gelebte Wissenschaft hautnah zu erfahren und Schulen eine Ergänzung des normalen Lehrprogramms geboten.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz031-dlr-school-labs.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[<p>



<div style="clear: both">
<p><strong>Schülerlabore bieten Schülern einen frühzeitigen technischen Zugang zu Luft- und Raumfahrt</strong></p>
    <p>
        <a href="https://raumzeit-podcast.de/2012/02/10/rz031-dlr_school_labs/">
            
<img decoding="async" class="episode_image_cover" title="DLR_School_Labs" width="200" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3033312d646c722d7363686f6f6c2d6c6162732e636f7665722e6a7067/200/0/0/dlr_school_labs" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3033312d646c722d7363686f6f6c2d6c6162732e636f7665722e6a7067/200/0/0/dlr_school_labs 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3033312d646c722d7363686f6f6c2d6c6162732e636f7665722e6a7067/400/0/0/dlr_school_labs 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3033312d646c722d7363686f6f6c2d6c6162732e636f7665722e6a7067/600/0/0/dlr_school_labs 3x"/>

        </a>
        Die DLR_School_Labs sind eine Nachwuchsförderungsinitiative des DLR und sind in neun Städten teils an DLR-Standorte, teils an Universitäten angeschlossen. In den Schülerlaboren wird Schülern die Möglichkeit gegeben, aktuelle Forschung und gelebte Wissenschaft hautnah zu erfahren und Schulen eine Ergänzung des normalen Lehrprogramms geboten.
    </p>
</div>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
1 Stunde


8 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    02.02.2012
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Anke Kovar" title="Anke Kovar" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f616e6b652d6b6f7661722e6a7067/128/0/0/anke-kovar"/>


<br/>
<strong>Anke Kovar</strong>
                                <br/>
                <em>Leiterin DLR_School_Labs, DLR</em>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>


Im Gespräch mit Tim Pritlove erläutert Anke Kovar, Leiterin des DLR_School_Labs am DLR-Standort in Braunschweig, die Hintergründe und Herangehensweise dieser Initiative, die konkreten Angebote der Labore und ihr Unterrichtsprinzip und welche Lehren aus der aktuellen Ausbildungssituation in Deutschland gezogen werden können.</p>
<p><strong>Themen:</strong> Überblick; DLR-Standort Braunschweig; Struktur und Ziele der DLR_School_Labs; Nachwuchsmangel das Bild des Wissenschaftlers in der Gesellschaft; Angebot für Schüler an den DLR_School_Labs; Kooperation mit den Schulen; Studie zur Auswirkung der DLR_School_Labs; Unterrichtskonzept und Team; Förderung und Finanzierung; Schülerlabore in Deutschland; Programm an den DLR_School_Labs; Evaluation und Feedback; Lehrerfortbildung und Unterrichtsmaterialien; DLR_next; Schwerpunkte der DLR_School_Labs; Beteiligung der Wissenschaftler an den Schülerlaboren; Wissenschaftliches Lernen in der Zukunft.</p>
<p><strong>Links:</strong></p>
<ul>
<li><a href="http://www.dlr.de/dlr/desktopdefault.aspx/tabid-10254/" target="_blank" rel="noopener">DLR Standort Braunschweig</a></li>
<li>WP: <a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Meteorologie" target="_blank" rel="noopener">Meteorologie</a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/schoollab/de/desktopdefault.aspx/tabid-1722/3663_read-18208/" target="_blank" rel="noopener">DLR_School_Labs</a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/schoollab/desktopdefault.aspx/tabid-7743">Panorama: Virtueller Besuch im DLR_School_Lab</a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/fb/de/desktopdefault.aspx/tabid-3714/5789_read-8405/" target="_blank" rel="noopener">DLR Dassault Falcon 20 E-5</a></li>
<li>Raumzeit: <a href="http://raumzeit-podcast.de/2011/04/21/rz013-die-atmosphaere/">RZ013 Die Atmosphäre</a></li>
<li>WP: <a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Wirbelschleppe" target="_blank" rel="noopener">Wirbelschleppe</a></li>
<li>DLR: <a href="http://www.dlr.de/as/" target="_blank" rel="noopener">Institut für Aerodynamik und Strömungstechnik</a></li>
<li>DLR: <a href="http://www.dlr.de/fa/" target="_blank" rel="noopener">Institut für Faserverbundleichtbau und Adaptronik</a></li>
<li>WP: <a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Kohlenstofffaserverst%C3%A4rkter_Kunststoff">Kohlenstofffaserverstärkter Kunststoff (CFK)</a></li>
<li>WP: <a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Glasfaserverst%C3%A4rkter_Kunststoff">Glasfaserverstärkter Kunststoff (GFK)</a></li>
<li>DLR: <a href="http://www.dlr.de/FS/" target="_blank" rel="noopener">Institut für Verkehrssystemtechnik</a></li>
<li>DLR: <a href="http://www.dlr.de/fl/" target="_blank" rel="noopener">Institut für Flugführung</a></li>
<li>WP: <a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Fahrerassistenzsystem">Fahrerassistenzsystem</a></li>
<li>WP: <a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Autopilot" target="_blank" rel="noopener">Autopilot</a></li>
<li>WP: <a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Flugzeugkollision_von_%C3%9Cberlingen">Flugzeugkollision von Überlingen</a></li>
<li>DLR: <a href="http://www.dlr.de/ft/">Institut für Flugsystemtechnik</a></li>
<li>WP: <a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Area_51" target="_blank" rel="noopener">Area 51</a></li>
<li>DLR: <a href="http://www.dlr.de/fw/">Institut für Flughafenwesen und Luftverkehr</a></li>
<li>WP: <a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Technische_Universit%C3%A4t_Dortmund">Technische Universität Dortmund</a></li>
<li>WP: <a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Technische_Universit%C3%A4t_Hamburg-Harburg">Technische Universität Hamburg-Harburg</a></li>
<li><a href="http://www.lernort-labor.de/" target="_blank" rel="noopener">Lernort Labor</a></li>
<li>WP: <a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Fluglotse">Fluglotse</a></li>
<li>DLR: <a href="http://www.dlr.de/next/" target="_blank" rel="noopener">DLR_next</a></li>
<li>Raumzeit: <a href="http://raumzeit-podcast.de/2010/11/19/rz003-raketenantriebe/">RZ003 Raketenantriebe</a></li>
<li>Raumzeit: <a href="http://raumzeit-podcast.de/2011/10/28/rz026-forschen-in-schwerelosigkeit/">RZ026 Forschen in Schwerelosigkeit</a></li>
</ul>
<p>

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
</p>
]]></content:encoded>
      <psc:chapters xmlns:psc="http://podlove.org/simple-chapters" version="1.2">
        <psc:chapter start="00:00:00.000" title="Intro"/>
        <psc:chapter start="00:00:42.177" title="Begrüßung"/>
        <psc:chapter start="00:01:38.260" title="Anke Kovar"/>
        <psc:chapter start="00:03:11.521" title="DLR_School_Labs Überblick"/>
        <psc:chapter start="00:04:11.130" title="DLR Standort Braunschweig"/>
        <psc:chapter start="00:13:46.750" title="Struktur und Ziele der School Labs"/>
        <psc:chapter start="00:15:35.380" title="Nachwuchsmangel das Bild des Wissenschaftlers"/>
        <psc:chapter start="00:17:21.563" title="Angebot für Schüler an den DLR_School_Labs"/>
        <psc:chapter start="00:18:45.151" title="Kooperation mit den Schulen"/>
        <psc:chapter start="00:22:55.302" title="Studie zur Auswirkung der DLR_School_Labs"/>
        <psc:chapter start="00:23:58.969" title="Unterrichtskonzept und Team"/>
        <psc:chapter start="00:30:04.937" title="Förderung und Finanzierung"/>
        <psc:chapter start="00:31:40.927" title="Schülerlabore in Deutschland"/>
        <psc:chapter start="00:33:59.391" title="Programm an den DLR_School_Labs"/>
        <psc:chapter start="00:43:39.719" title="Evaluation und Feedback"/>
        <psc:chapter start="00:50:08.578" title="Lehrerfortbildung und Unterrichtsmaterialien"/>
        <psc:chapter start="00:52:28.328" title="DLR_Next"/>
        <psc:chapter start="00:54:01.354" title="Schwerpunkte der DLR_School_Labs"/>
        <psc:chapter start="00:58:20.979" title="Beteiligung der Wissenschaftler an den DLR_School_Labs"/>
        <psc:chapter start="00:59:21.854" title="Wissenschaftliches Lernen in der Zukunft"/>
        <psc:chapter start="01:06:45.547" title="Ressourcen und Abschluss"/>
      </psc:chapters>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2012/02/10/rz031-dlr_school_labs/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <itunes:season>1</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Anke Kovar</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/contributors/anke-kovar.jpg" role="guest">Anke Kovar</podcast:person>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ030 Cassini-Huygens</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2011/12/16/rz030-cassini-huygens/</link>
      <pubDate>Fri, 16 Dec 2011 09:00:37 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">http://www.raumzeit-podcast.de/?p=701</guid>
      <description><![CDATA[Deep Space Missionen gehören zu den größten Herausforderungen der Raumfahrt, da hier stets Neuland betreten wird und die technischen und organisatorischen Anforderungen extrem sind. Reisen zu den Gasplaneten unseres Sonnensystems sind dabei besonders selten und durch die großen Distanzen zusätzlicher Nervenkitzel. Die Mission Cassini-Huygens zum Saturnsystem ist eine dieser besonderen Projekte gewesen, die wir in diesem Podcast ausführlich vorstellen möchten.

Cassini-Huygens ist eine Kooperation zweier Raumfahrtagenturen: Cassini (NASA) reiste gemeinsam mit der Sonde Huygens (ESA) zum Saturnsystem und setzte letztere über dem Saturnmond Titan ab. Der Eintritt von Huygens in die dichte Atmosphäre des Titan ist damit auch der erste Kontakt mit einem Himmelskörper unseres Sonnensystem, der trotz grundlegender Unterschiede auch frappierende Ähnlichkeiten mit unserer Erde aufweist.

Im Gespräch mit Tim Pritlove erläutert Michael Khan - Missionsanalytiker der ESA beim ESOC in Darmstadt - die Planung, Durchführung und Erkenntnisse dieser außergewöhnlichen Mission und berichtet von den zahlreichen Schwierigkeiten, die im Vorfeld und auch während des Fluges bewältigt werden mussten.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2011/12/16/rz030-cassini-huygens/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/260/s/feed/c/mp3/rz030-cassini-huygens.mp3" length="65242493" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>01:48:38</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Der wagemutige Flug zum Saturnsystem und die Entdeckung der faszinierenden Welten des Titan</itunes:subtitle>
      <itunes:episode>30</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Deep Space Missionen gehören zu den größten Herausforderungen der Raumfahrt, da hier stets Neuland betreten wird und die technischen und organisatorischen Anforderungen extrem sind. Reisen zu den Gasplaneten unseres Sonnensystems sind dabei besonders selten und durch die großen Distanzen zusätzlicher Nervenkitzel. Die Mission Cassini-Huygens zum Saturnsystem ist eine dieser besonderen Projekte gewesen, die wir in diesem Podcast ausführlich vorstellen möchten.

Cassini-Huygens ist eine Kooperation zweier Raumfahrtagenturen: Cassini (NASA) reiste gemeinsam mit der Sonde Huygens (ESA) zum Saturnsystem und setzte letztere über dem Saturnmond Titan ab. Der Eintritt von Huygens in die dichte Atmosphäre des Titan ist damit auch der erste Kontakt mit einem Himmelskörper unseres Sonnensystem, der trotz grundlegender Unterschiede auch frappierende Ähnlichkeiten mit unserer Erde aufweist.

Im Gespräch mit Tim Pritlove erläutert Michael Khan - Missionsanalytiker der ESA beim ESOC in Darmstadt - die Planung, Durchführung und Erkenntnisse dieser außergewöhnlichen Mission und berichtet von den zahlreichen Schwierigkeiten, die im Vorfeld und auch während des Fluges bewältigt werden mussten.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz030-cassini-huygens.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[<p>



<div style="clear: both">
<p><strong>Der wagemutige Flug zum Saturnsystem und die Entdeckung der faszinierenden Welten des Titan</strong></p>
    <p>
        <a href="https://raumzeit-podcast.de/2011/12/16/rz030-cassini-huygens/">
            
<img decoding="async" class="episode_image_cover" title="RZ030 Cassini-Huygens" width="200" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3033302d63617373696e692d68757967656e732e636f7665722e6a7067/200/0/0/rz030-cassini-huygens" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3033302d63617373696e692d68757967656e732e636f7665722e6a7067/200/0/0/rz030-cassini-huygens 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3033302d63617373696e692d68757967656e732e636f7665722e6a7067/400/0/0/rz030-cassini-huygens 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3033302d63617373696e692d68757967656e732e636f7665722e6a7067/600/0/0/rz030-cassini-huygens 3x"/>

        </a>
        Deep Space Missionen gehören zu den größten Herausforderungen der Raumfahrt, da hier stets Neuland betreten wird und die technischen und organisatorischen Anforderungen extrem sind. Reisen zu den Gasplaneten unseres Sonnensystems sind dabei besonders selten und durch die großen Distanzen zusätzlicher Nervenkitzel. Die Mission Cassini-Huygens zum Saturnsystem ist eine dieser besonderen Projekte gewesen, die wir in diesem Podcast ausführlich vorstellen möchten.<br />
<br />
Cassini-Huygens ist eine Kooperation zweier Raumfahrtagenturen: Cassini (NASA) reiste gemeinsam mit der Sonde Huygens (ESA) zum Saturnsystem und setzte letztere über dem Saturnmond Titan ab. Der Eintritt von Huygens in die dichte Atmosphäre des Titan ist damit auch der erste Kontakt mit einem Himmelskörper unseres Sonnensystem, der trotz grundlegender Unterschiede auch frappierende Ähnlichkeiten mit unserer Erde aufweist.<br />
<br />
Im Gespräch mit Tim Pritlove erläutert Michael Khan - Missionsanalytiker der ESA beim ESOC in Darmstadt - die Planung, Durchführung und Erkenntnisse dieser außergewöhnlichen Mission und berichtet von den zahlreichen Schwierigkeiten, die im Vorfeld und auch während des Fluges bewältigt werden mussten.<br />

    </p>
</div>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
1 Stunde


48 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    07.12.2011
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Michael Khan" title="Michael Khan" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f6d69636861656c2d6b68616e2e6a7067/128/0/0/michael-khan" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f6d69636861656c2d6b68616e2e6a7067/128/0/0/michael-khan 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f6d69636861656c2d6b68616e2e6a7067/256/0/0/michael-khan 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f6d69636861656c2d6b68616e2e6a7067/384/0/0/michael-khan 3x"/>


<br/>
<strong>Michael Khan</strong>
                                <br/>
                <em>Missionsanalyse, ESOC, ESA</em>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>


Im Gespräch mit Tim Pritlove erläutert Michael Khan &#8211; Missionsanalytiker der ESA beim ESOC in Darmstadt &#8211; die Planung, Durchführung und Erkenntnisse dieser außergewöhnlichen Mission und berichtet von den zahlreichen Schwierigkeiten, die im Vorfeld und auch während des Fluges bewältigt werden mussten.</p>
<p><strong>Themen:</strong> Einfluss der Mondlandung auf die Menschheit; Deep Space Missionen zum Jupiter; das Interesse am Saturnsystem; Lockvogel Titan; Beschluss zur Doppelmission Cassini-Huygens als Kooperation von NASA und ESA; Energieversorgung in sonnenlichtarmen Zonen; Cassini-Missionsplanung; Flug durch die Saturnringe; Instrumente an Bord von Cassini; Bordkamera; Spektrometer; Magnetometer; Detektion kosmischen Staubs; Entdeckung des flüssigen Ozeans auf dem Mond Enceladus; Methan-Welt Titan; Abtrennung von Huygens über dem Titan; Entdeckung eines Konstruktionsfehlers der Kommunikation zwischen Cassini und Huygens; Instrumente an Bord von Huygens; Messungen beim Eintritt in die Titan-Atmosphäre; Cassini-Huygens und die öffentliche Wahrnehmung; Fortsetzung der Cassini-Mission und künftige Missionen zu Jupiter und Saturn.</p>
<p><strong>Links:</strong></p>
<ul>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Cassini-Huygens">WP: Cassini-Huygens</a></li>
<li><a href="http://www.esa.int/ger/ESA_in_your_country/Germany/Auf_der_Suche_nach_der_zweiten_Erde2">ESA: Cassini-Huygens &#8211; Special auf Deutsch</a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/dlr/desktopdefault.aspx/tabid-10398/">DLR: Cassini-Huygens</a></li>
<li><a href="http://www.esa.int/About_Us/ESOC">ESA: ESOC Darmstadt</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Mondlandung">WP: Mondlandung</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/ExoMars">WP: ExoMars</a></li>
<li><a href="http://www.scilogs.de/go-for-launch/">Michael Khan: Go For Launch</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Saturn_(Planet)">WP: Saturn</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Titan_(Mond)">WP: Saturnmond Titan</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Galileo_(Raumsonde)">WP: Galileo</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Jupiter_(Planet)">WP: Jupiter</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Orbiter_(Raumfahrt)">WP: Orbiter</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Lander">WP: Lander</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/National_Aeronautics_and_Space_Administration">WP: National Aeronautics and Space Administration (NASA)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Helios_(Sonde)">WP: Helios</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Fobos-Grunt">WP: Fobos-Grunt</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Methan">WP: Methan</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Spektroskopie">WP: Spektroskopie</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Wasserstoff">WP: Wasserstoff</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Kohlenstoff">WP: Kohlenstoff</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Venus_(Planet)">WP: Venus</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Radionuklidbatterie">WP: Radionuklidbatterie</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Voyager_1">WP: Voyager-1</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Mars_Express">WP: Mars Express</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/SMART-1">WP: SMART-1</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Titan_(Rakete)">WP: Titan-Rakete</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Phoebe_(Mond)">WP: Phoebe</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Zentauren_(Astronomie)">WP: Zentauren</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Saturnringe">WP: Saturnringe</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/CCD-Sensor">WP: CCD-Sensor</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Spektrometer">WP: Spektrometer</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Spektrallinie">WP: Spektrallinie</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Chandrayaan-1">WP: Chandrayaan-1</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Enceladus_(Mond)">WP: Enceladus</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Serendipit%C3%A4t">WP: Serendipität</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Magnetometer">WP: Magnetometer</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Kryovulkan">WP: Kryovulkan</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Ganymed_(Mond)">WP: Ganymed</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Iapetus_(Mond)">WP: Iapetus</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Dopplereffekt">WP: Dopplereffekt</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Frequenzband">WP: Frequenzband</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Gaschromatographie">WP: Gaschromatographie</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Massenspektrometrie">WP: Massenspektrometrie</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Radioteleskop">WP: Radioteleskop</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Signal-Rausch-Verh%C3%A4ltnis">WP: Signal-Rausch-Verhältnis</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Interferometrie">WP: Interferometrie</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Fluoreszenz">WP: Fluoreszenz</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/In_weiter_Ferne,_so_nah!">WP: In weiter Ferne, so nah!</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Eriesee">WP: Eriesee</a></li>
</ul>
<p>

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
</p>
]]></content:encoded>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2011/12/16/rz030-cassini-huygens/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <itunes:season>1</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Michael Khan</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/contributors/michael-khan.jpg" role="guest">Michael Khan</podcast:person>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ029 Herschel-Weltraumteleskop</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2011/12/02/rz029-herschel-weltraumteleskop/</link>
      <pubDate>Fri, 02 Dec 2011 09:00:12 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">http://www.raumzeit-podcast.de/?p=685</guid>
      <description><![CDATA[Das Infrarot-Weltraumteleskop Herschel wurde gemeinsam mit dem Schwester-Satelliten Planck 2009 gestartet und erreichte zwei Monate später seinen Aufenthaltspunkt auf der Erd-Sonnen-Achse ca. 1,5 Millionen Kilometer von unserem Planeten entfernt. Von dort beobachtet Herschel den Weltraum im Infrarotteleskop mit dem größten Spiegel, der je von Menschen ins All gebracht wurde.

Im Gespräch mit Tim Pritlove erläutert Micha Schmidt, Spacecraft Operations Manager beim ESOC in Darmstadt, die Technik des Satelliten und schildert die besonderen technischen Anforderungen, die für dieses Projekt beachtet werden mussten.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2011/12/02/rz029-herschel-weltraumteleskop/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/262/s/feed/c/mp3/rz029-herschel-weltraumteleskop.mp3" length="65619721" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>01:49:16</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Per Infrarotstrahlung einen Blick in die entferntesten Ecken des Universums blicken</itunes:subtitle>
      <itunes:episode>29</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Das Infrarot-Weltraumteleskop Herschel wurde gemeinsam mit dem Schwester-Satelliten Planck 2009 gestartet und erreichte zwei Monate später seinen Aufenthaltspunkt auf der Erd-Sonnen-Achse ca. 1,5 Millionen Kilometer von unserem Planeten entfernt. Von dort beobachtet Herschel den Weltraum im Infrarotteleskop mit dem größten Spiegel, der je von Menschen ins All gebracht wurde.

Im Gespräch mit Tim Pritlove erläutert Micha Schmidt, Spacecraft Operations Manager beim ESOC in Darmstadt, die Technik des Satelliten und schildert die besonderen technischen Anforderungen, die für dieses Projekt beachtet werden mussten.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz029-herschel-weltraumteleskop.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[<p>



<div style="clear: both">
<p><strong>Per Infrarotstrahlung einen Blick in die entferntesten Ecken des Universums blicken</strong></p>
    <p>
        <a href="https://raumzeit-podcast.de/2011/12/02/rz029-herschel-weltraumteleskop/">
            
<img decoding="async" class="episode_image_cover" title="RZ029 Herschel-Weltraumteleskop" width="200" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3032392d686572736368656c2d77656c747261756d74656c65736b6f702e636f7665722e6a7067/200/0/0/rz029-herschel-weltraumteleskop" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3032392d686572736368656c2d77656c747261756d74656c65736b6f702e636f7665722e6a7067/200/0/0/rz029-herschel-weltraumteleskop 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3032392d686572736368656c2d77656c747261756d74656c65736b6f702e636f7665722e6a7067/400/0/0/rz029-herschel-weltraumteleskop 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3032392d686572736368656c2d77656c747261756d74656c65736b6f702e636f7665722e6a7067/600/0/0/rz029-herschel-weltraumteleskop 3x"/>

        </a>
        Das Infrarot-Weltraumteleskop Herschel wurde gemeinsam mit dem Schwester-Satelliten Planck 2009 gestartet und erreichte zwei Monate später seinen Aufenthaltspunkt auf der Erd-Sonnen-Achse ca. 1,5 Millionen Kilometer von unserem Planeten entfernt. Von dort beobachtet Herschel den Weltraum im Infrarotteleskop mit dem größten Spiegel, der je von Menschen ins All gebracht wurde.<br />
<br />
Im Gespräch mit Tim Pritlove erläutert Micha Schmidt, Spacecraft Operations Manager beim ESOC in Darmstadt, die Technik des Satelliten und schildert die besonderen technischen Anforderungen, die für dieses Projekt beachtet werden mussten.
    </p>
</div>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
1 Stunde


49 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    23.11.2011
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Micha Schmidt" title="Micha Schmidt" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f6d696368612d7363686d6964742e6a7067/128/0/0/micha-schmidt" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f6d696368612d7363686d6964742e6a7067/128/0/0/micha-schmidt 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f6d696368612d7363686d6964742e6a7067/256/0/0/micha-schmidt 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f6d696368612d7363686d6964742e6a7067/384/0/0/micha-schmidt 3x"/>


<br/>
<strong>Micha Schmidt</strong>
                                <br/>
                <em>Spacecraft Operations Manager, ESOC, ESA</em>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>


Im Gespräch mit Tim Pritlove erläutert Micha Schmidt, Spacecraft Operations Manager beim ESOC in Darmstadt, die Technik des Satelliten und schildert die besonderen technischen Anforderungen, die für dieses Projekt beachtet werden mussten.</p>
<p><strong>Themen:</strong> Überblick zu Herschel; Persönlicher Hintergrund; Testsatellit der TU-Berlin; Vorgängerprojekt ISO; Anforderungen an ein Infrarot-Weltraumtelskop; Sonnenkollektoren und -schutzschild; Temperatur-Einflüsse von Erde und Sonne; Die Langrange-Punkte und die optimale Wahl der Umlaufbahn; Abstrahlungsprinzip zur Wärmeableitung; Vorteile einer erdumlaufsynchrone Umlaufbahn für tägliche Kommunikation; Gründe für die Doppelmission mit Planck; Technische Synergien von Herschel und Planck; Kommunikation mit der Bodenstation; Aufbau und Komponenten von Herschel; Präzision und Funktionsweise des Lageregelungssystems; On-Board-Data-Handling; Energieerzeugung und -verbrauch; Kühlung der Komponenten schon vor dem Start; Sicherung der Temperatur durch Einschluss in Kühltank; Start von Herschel und Planck; Wissenschaftliche Forschung mit Herschel; Erfolg des Projekts.</p>
<p><strong>Links:</strong></p>
<ul>
<li><a href="http://www.esa.int/About_Us/Careers_at_ESA/A_job_like_no_other_Micha_Schmidt_on_his_career_ESA">ESA: Micha Schmidt</a></li>
<li><a href="http://raumzeit-podcast.de/2010/12/03/rz004-operations/">RZ004 Operations</a></li>
<li><a href="http://www.esa.int/ger/ESA_in_your_country/Germany/Special_Die_Weltraumteleskope_Herschel_und_Planck">ESA: Herschel und Planck</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Herschel-Weltraumteleskop">WP: Herschel-Weltraumteleskop</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/TUBSAT-A" target="_blank" rel="noopener">WP: TUBSAT-A</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Arved_Fuchs">WP: Arved Fuchs</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Handsprechfunkger%C3%A4t">WP: Handsprechfunkgerät (Walkie-Talkie)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Infrared_Space_Observatory">WP: Infrared Space Observatory (ISO)</a></li>
<li><a href="http://sci.esa.int/iso/">ESA: Infrared Space Observatory</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Lagrange-Punkte" target="_blank" rel="noopener">WP: Langrange-Punkte</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Lissajous-Figur">WP: Lissajous-Figur</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Halo-Orbit">WP: Halo-Orbit</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Erdn%C3%A4he">WP: Erdnähe (Perigäum/Apogäum)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Planck-Weltraumteleskop">WP: Planck-Weltraumteleskop</a></li>
<li><a href="http://raumzeit-podcast.de/2011/11/18/rz028-estrack/">RZ028 ESTRACK Bodenstations-Netzwerk</a></li>
<li><a href="http://en.wikipedia.org/wiki/New_Norcia_Station">WP: New Norcia Station</a></li>
<li><a href="http://en.wikipedia.org/wiki/Cebreros_Station">WP: Cebreros Station</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Kosmische_Strahlung">WP: Kosmische Strahlung</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Sonnenstrahlung">WP: Sonnenstrahlung</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Erdmagnetfeld">WP: Erdmagnetfeld</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Fehlertoleranz">WP: Fehlertoleranz</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Helium">WP: Helium</a></li>
<li><a href="http://raumzeit-podcast.de/2011/06/03/rz016-sofia-infrarotteleskop/">WP: RZ016 SOFIA Infrarotteleskop</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Stabilisation_(Raumfahrt)">WP: Stabilisation (Lageregelung)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Kreisel">WP: Kreisel</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/CCD-Sensor">WP: CCD-Sensor</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Peltier-Element">WP Peltier-Element</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Sonnenwind">WP: Sonnenwind</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Spektroskopie">WP: Spektroskopie</a></li>
</ul>
<p>

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
</p>
]]></content:encoded>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2011/12/02/rz029-herschel-weltraumteleskop/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <itunes:season>1</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Micha Schmidt</atom:name>
        <atom:uri>micha.schmidt@esa.int</atom:uri>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/contributors/micha-schmidt.jpg" role="guest">Micha Schmidt</podcast:person>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ028 ESTRACK Bodenstations-Netzwerk</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2011/11/18/rz028-estrack/</link>
      <pubDate>Fri, 18 Nov 2011 09:00:21 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">http://www.raumzeit-podcast.de/?p=672</guid>
      <description><![CDATA[Raumfahrtmissionen erfordern eine permanente und zuverlässige Steuerung und Kommunikation mit der Erde. Diesen Kontakt halten eine Vielzahl von Bodenstationen, die auf unterschiedlichen Frequenzbändern die Aktivität im Orbit und im Deep Space beobachten und die Kontrolle der Missionen ermöglichen.

Das ESTRACK Bodenstations-Netzwerk der ESA ist ein weltumspannender Verbund von Großantennen, die über internationale Datenleitungen vom ESOC in Darmstadt ferngesteuert werden. ESTRACK erlaubt eine Rund-um-die-Uhr-Beobachtung und Steuerung sowohl von erdnahen Starts und Missionen als auch die Fernkommunikation mit weit von der Erde entfernten Sonden und Weltraumteleskopen. Dabei unterstützt ESTRACK sowohl die ESA-eigenen Missionen als auch Projekte anderer Weltraumagenturen weltweit.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2011/11/18/rz028-estrack/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/264/s/feed/c/mp3/rz028-estrack.mp3" length="61630311" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>01:42:37</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Ein internationales Geflecht aus Bodenstationen stellt die Kommunikation mit allen Raumfahrtzeugen sicher</itunes:subtitle>
      <itunes:episode>28</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Raumfahrtmissionen erfordern eine permanente und zuverlässige Steuerung und Kommunikation mit der Erde. Diesen Kontakt halten eine Vielzahl von Bodenstationen, die auf unterschiedlichen Frequenzbändern die Aktivität im Orbit und im Deep Space beobachten und die Kontrolle der Missionen ermöglichen.

Das ESTRACK Bodenstations-Netzwerk der ESA ist ein weltumspannender Verbund von Großantennen, die über internationale Datenleitungen vom ESOC in Darmstadt ferngesteuert werden. ESTRACK erlaubt eine Rund-um-die-Uhr-Beobachtung und Steuerung sowohl von erdnahen Starts und Missionen als auch die Fernkommunikation mit weit von der Erde entfernten Sonden und Weltraumteleskopen. Dabei unterstützt ESTRACK sowohl die ESA-eigenen Missionen als auch Projekte anderer Weltraumagenturen weltweit.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz028-estrack.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[<p>



<div style="clear: both">
<p><strong>Ein internationales Geflecht aus Bodenstationen stellt die Kommunikation mit allen Raumfahrtzeugen sicher</strong></p>
    <p>
        <a href="https://raumzeit-podcast.de/2011/11/18/rz028-estrack/">
            
<img decoding="async" class="episode_image_cover" title="RZ028 ESTRACK Bodenstations-Netzwerk" width="200" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3032382d6573747261636b2e636f7665722e6a7067/200/0/0/rz028-estrack-bodenstations-netzwerk" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3032382d6573747261636b2e636f7665722e6a7067/200/0/0/rz028-estrack-bodenstations-netzwerk 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3032382d6573747261636b2e636f7665722e6a7067/400/0/0/rz028-estrack-bodenstations-netzwerk 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3032382d6573747261636b2e636f7665722e6a7067/600/0/0/rz028-estrack-bodenstations-netzwerk 3x"/>

        </a>
        Raumfahrtmissionen erfordern eine permanente und zuverlässige Steuerung und Kommunikation mit der Erde. Diesen Kontakt halten eine Vielzahl von Bodenstationen, die auf unterschiedlichen Frequenzbändern die Aktivität im Orbit und im Deep Space beobachten und die Kontrolle der Missionen ermöglichen.<br />
<br />
Das ESTRACK Bodenstations-Netzwerk der ESA ist ein weltumspannender Verbund von Großantennen, die über internationale Datenleitungen vom ESOC in Darmstadt ferngesteuert werden. ESTRACK erlaubt eine Rund-um-die-Uhr-Beobachtung und Steuerung sowohl von erdnahen Starts und Missionen als auch die Fernkommunikation mit weit von der Erde entfernten Sonden und Weltraumteleskopen. Dabei unterstützt ESTRACK sowohl die ESA-eigenen Missionen als auch Projekte anderer Weltraumagenturen weltweit.
    </p>
</div>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
1 Stunde


42 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    10.11.2011
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Thomas Beck" title="Thomas Beck" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f74686f6d61732d6265636b2e6a7067/128/0/0/thomas-beck" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f74686f6d61732d6265636b2e6a7067/128/0/0/thomas-beck 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f74686f6d61732d6265636b2e6a7067/256/0/0/thomas-beck 2x"/>


<br/>
<strong>Thomas Beck</strong>
                                <br/>
                <em>Leiter Ground Facilities Services Section, ESOC, ESA</em>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>


Im Gespräch mit Tim Pritlove berichtet Thomas Beck, Leiter Ground Facilities Services Section am ESOC in Darmstadt, über die Aufgaben und Struktur des ESTRACK und welche Anforderungen heute an Bodenstations-Netzwerke gestellt werden.</p>
<p><strong>Themen:</strong> ESTRACK Bodenstationsnetzwerk; Steuer- und Kommunikationsbedarf mit erdnahen und erdfernen Missionen; eingesetzte Frequenzbänder; technische Ausstattung der Bodenstationen; Abstands- und Geschwindigkeitsmessungen; Antennenstruktur; Das Fotomodell in Kourou; ESTRACK Netzwerkstruktur; Bandbreiten; Zentrale Steuerung und Automatisierung der Bodenstationen; Wartung und Problemlösung; Weiterleitung der Missionsdaten für die wissenschaftliche Auswertung; Bedrohungen durch Vögel, Mäuse, Schlangen und Waldbrände; Zuverlässigkeit der Bodenstationen; Standards für Protokolle und Datenformate für die Satellitenkommunikation; Kooperation mit und Hilfeleistungen für andere Weltraumagenturen; Andere Bodenstationsnetzwerke; Internationale Kooperation; Begleitung der Startphase durch das ESTRACK-Team; Teambuilding; Psychologische Belastung der Mitarbeiter; Unterstützung und Motivation durch die ESOC-Family; Ausbildung und Voraussetzungen für das ESTRACK-Team.</p>
<p><strong>Links:</strong></p>
<ul>
<li><a href="http://www.esa.int/About_Us/Careers_at_ESA">ESA: Trainee Programm</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/ESTRACK">WP: ESTRACK</a></li>
<li><a href="http://www.esa.int/Our_Activities/Operations/Estrack_tracking_stations">ESA: ESTRACK Tracking Stations</a></li>
<li><a href="http://www.esa.int/Our_Activities/Operations/Estrack_Control_Centre">ESA: ESTRACK Control Centre</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Telemetrie">WP: Telemetrie</a></li>
<li><a href="http://raumzeit-podcast.de/2011/02/04/rz008-satellitennavigation/">RZ008 Satellitennavigation</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Gravity_field_and_steady-state_ocean_circulation_explorer">WP: Gravity field and steady-state ocean circulation explorer (GOCE)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Erdbeobachtungssatellit">WP: Erdbeobachtungssatellit</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Kiruna">WP: Kiruna</a></li>
<li><a href="http://www.esa.int/Our_Activities/Operations/Svalbard_station" target="_blank" rel="noopener">ESA: Svalbard Tracking Station, Norwegen</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Rosetta_(Sonde)">WP: Rosetta</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Sonnensynchroner_Orbit">WP: Sonnensynchroner Orbit</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Frequenzband">WP: Frequenzband</a></li>
<li><a href="http://www.esa.int/Our_Activities/Operations/Perth_station">ESA: Perth Station</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Dopplereffekt">WP: Dopplereffekt</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Koh%C3%A4renz_(Physik)">WP: Kohärenz</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Transponder">WP: Transponder</a></li>
<li><a href="http://raumzeit-podcast.de/2011/09/23/rz023-rosat/">RZ023 ROSAT</a></li>
<li><a href="http://raumzeit-podcast.de/2011/09/30/rz024-rosat-wiedereintritt/">RZ024 ROSAT Wiedereintritt</a></li>
<li><a href="http://www.esa.int/Our_Activities/Operations/Kourou_station">ESA: Kourou Tracking Station</a></li>
<li><a href="http://www.esa.int/About_Us/ESAC">ESA: ESAC Madrid, Spanien</a></li>
<li><a href="http://www.esa.int/About_Us/ESRIN">ESA: ESRIN Frascati, Italien</a></li>
<li><a href="http://www.esa.int/Our_Activities/Operations/Cebreros_-_DSA_2">ESA: Cebreros Deep Space Tracking Station</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Beizjagd">WP: Beizjagd (Falknerei)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Consultative_Committee_for_Space_Data_Systems">WP: Consultative Committee for Space Data Systems (CCSDS)</a></li>
<li><a href="http://www.esa.int/About_Us/ESTEC">ESA: ESTEC Nordwijk, Niederlande</a></li>
<li><a href="http://raumzeit-podcast.de/2011/07/01/rz018-estec-test-centre/">RZ018 ESTEC Test Centre</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Centre_national_d%E2%80%99%C3%A9tudes_spatiales">WP: Centre national d’études spatiales (CNES)</a></li>
<li><a href="http://raumzeit-podcast.de/2010/12/03/rz004-operations/">RZ004 Operations</a></li>
</ul>
<p>

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
</p>
]]></content:encoded>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2011/11/18/rz028-estrack/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <itunes:season>1</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Thomas Beck</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/contributors/thomas-beck.jpg" role="guest">Thomas Beck</podcast:person>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ027 Mars500</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2011/11/04/rz027-mars500/</link>
      <pubDate>Fri, 04 Nov 2011 09:00:54 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">http://www.raumzeit-podcast.de/?p=652</guid>
      <description><![CDATA[Langzeitaufenthalte im All haben ihre ganz eigenen Anforderungen und eine mögliche bemannte Mission zum Mars stellt die internationale Raumfahrt vor ganz neue Fragestellungen sowie organisatorische und vor allem medizinisch-psychologische Herausforderungen. Um letztere genauer zu analysieren und um entsprechende Rahmendaten für eine detaillierte Planung einer Marsmission zu gewinnen wurde von ESA und ROSKOSMOS das Mars500 Langzeitexperiment ins Leben gerufen.

Über einen Zeitraum von 520 Tagen wurde im Juni 2010 dabei ein Team von 6 Männern in einer Raumfahrzeug-ähnlichen Situation untergebracht und wird seitdem Tag und Nacht beobachtet und medizinisch-psychologischen Tests unterzogen. Während der langen Zeit werden möglichst viele Bedingungen eines realen Marsflugs simuliert. Im November 2011 endet das Experiment.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2011/11/04/rz027-mars500/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/266/s/feed/c/mp3/rz027-mars500.mp3" length="53765579" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>01:29:31</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Ein Langzeitstudie testet die psychischen Belastungen einer bemannten Marsmission in der Zukunft</itunes:subtitle>
      <itunes:episode>27</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Langzeitaufenthalte im All haben ihre ganz eigenen Anforderungen und eine mögliche bemannte Mission zum Mars stellt die internationale Raumfahrt vor ganz neue Fragestellungen sowie organisatorische und vor allem medizinisch-psychologische Herausforderungen. Um letztere genauer zu analysieren und um entsprechende Rahmendaten für eine detaillierte Planung einer Marsmission zu gewinnen wurde von ESA und ROSKOSMOS das Mars500 Langzeitexperiment ins Leben gerufen.

Über einen Zeitraum von 520 Tagen wurde im Juni 2010 dabei ein Team von 6 Männern in einer Raumfahrzeug-ähnlichen Situation untergebracht und wird seitdem Tag und Nacht beobachtet und medizinisch-psychologischen Tests unterzogen. Während der langen Zeit werden möglichst viele Bedingungen eines realen Marsflugs simuliert. Im November 2011 endet das Experiment.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz027-mars500.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[<p>



<div style="clear: both">
<p><strong>Ein Langzeitstudie testet die psychischen Belastungen einer bemannten Marsmission in der Zukunft</strong></p>
    <p>
        <a href="https://raumzeit-podcast.de/2011/11/04/rz027-mars500/">
            
<img decoding="async" class="episode_image_cover" title="RZ027 Mars500" width="200" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3032372d6d6172733530302e636f7665722e6a7067/200/0/0/rz027-mars500" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3032372d6d6172733530302e636f7665722e6a7067/200/0/0/rz027-mars500 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3032372d6d6172733530302e636f7665722e6a7067/400/0/0/rz027-mars500 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3032372d6d6172733530302e636f7665722e6a7067/600/0/0/rz027-mars500 3x"/>

        </a>
        Langzeitaufenthalte im All haben ihre ganz eigenen Anforderungen und eine mögliche bemannte Mission zum Mars stellt die internationale Raumfahrt vor ganz neue Fragestellungen sowie organisatorische und vor allem medizinisch-psychologische Herausforderungen. Um letztere genauer zu analysieren und um entsprechende Rahmendaten für eine detaillierte Planung einer Marsmission zu gewinnen wurde von ESA und ROSKOSMOS das Mars500 Langzeitexperiment ins Leben gerufen.<br />
<br />
Über einen Zeitraum von 520 Tagen wurde im Juni 2010 dabei ein Team von 6 Männern in einer Raumfahrzeug-ähnlichen Situation untergebracht und wird seitdem Tag und Nacht beobachtet und medizinisch-psychologischen Tests unterzogen. Während der langen Zeit werden möglichst viele Bedingungen eines realen Marsflugs simuliert. Im November 2011 endet das Experiment.
    </p>
</div>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
1 Stunde


29 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    25.10.2011
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Jennifer Ngo-Anh" title="Jennifer Ngo-Anh" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f6a656e6e69666665722d6e676f2d616e682e6a7067/128/0/0/jennifer-ngo-anh" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f6a656e6e69666665722d6e676f2d616e682e6a7067/128/0/0/jennifer-ngo-anh 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f6a656e6e69666665722d6e676f2d616e682e6a7067/256/0/0/jennifer-ngo-anh 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f6a656e6e69666665722d6e676f2d616e682e6a7067/384/0/0/jennifer-ngo-anh 3x"/>


<br/>
<strong>Jennifer Ngo-Anh</strong>
                                <br/>
                <em>Life Science Department, ESTEC, ESA</em>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>


Im Gespräch mit Tim Pritlove bietet Jennifer Ngo-Anh vom ESA Life Science Department beim ESTEC einen Einblick in die Vorbereitung und Durchführung des Projektes und die sich jetzt schon abzeichnenden Zwischenergebnisse noch bevor die eigentliche wissenschafltiche Auswertung der Mission beginnt.</p>
<p><strong>Themen:</strong> Persönlicher Hintergrund; Bedarf für medizinisch-psychlogische Studien für Langzeitmissionen; Erfahrungen durch Raumstationen und Mondflüge; Auswahl der Mars500-Teilnehmer; Module zur Simulation des Raumfahrtzeugs und der Marsoberfläche; Unterschiede zwischen Simulation und einer richtigen Mission; Einrichtung der Module; Sportprogramm für die Astronauten; Verzögerung der Kommunikation; Tagesplan; Wissenschaftliche Experimente an Bord; Veränderung bei Menschen in Isolation; Die Rolle der Betreuer und des simulierten Kontrollzentrums; Lustige Gruppenfotos und die Bedeutung von Humor und Kreativität für die Motivation; Kameraüberwachung an Bord; Simulierte Notfälle; wie man aufkommende Monotonie erkennt; Auswertung der medizinisch-psychlogischen Tests.</p>
<p><strong>Links:</strong></p>
<ul>
<li><a href="http://www.esa.int/About_Us/ESTEC">ESA: ESTEC</a></li>
<li><a href="http://www.esa.int/Our_Activities/Human_Spaceflight/Mars500">ESA: Mars500</a></li>
<li><a href="http://raumzeit-podcast.de/2011/09/02/rz021-weltraummedizin/">RZ021 Weltraumedizin</a></li>
<li><a href="http://raumzeit-podcast.de/2011/10/28/rz026-forschen-in-schwerelosigkeit/">RZ026 Forschen in Schwerelosigkeit</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Internationale_Raumstation">WP: Internationale Raumstation (ISS)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Mir_(Raumstation)">WP: Mir</a></li>
<li><a href="http://eea.spaceflight.esa.int/?pg=exprec&amp;id=9246&amp;t=2603840492&amp;oss=sphinx">ESA: SPHINX</a></li>
<li><a href="http://www.ibmp.ru/">Institut für Biomedizinische Probleme (IBMP)</a></li>
<li><a href="http://www.imbp.ru/Mars500/Mars500-e.html">IBMP: Mars500</a></li>
<li><a href="http://raumzeit-podcast.de/2011/03/11/rz010-raumstationen/">RZ010 Raumstationen</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Big_Brother_(Fernsehshow)">WP: Big Brother</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/2001:_Odyssee_im_Weltraum">WP: 2001: Odyssee im Weltraum</a></li>
</ul>
<p>

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
</p>
]]></content:encoded>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2011/11/04/rz027-mars500/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <itunes:season>1</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Jennifer Ngo-Anh</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/contributors/jenniffer-ngo-anh.jpg" role="guest">Jennifer Ngo-Anh</podcast:person>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ026 Forschen in Schwerelosigkeit</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2011/10/28/rz026-forschen-in-schwerelosigkeit/</link>
      <pubDate>Fri, 28 Oct 2011 08:00:56 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">http://www.raumzeit-podcast.de/?p=638</guid>
      <description><![CDATA[Das Experimentieren in Schwerelosigkeit gibt Forschern in vielen Disziplinen die Möglichkeit, Vorgänge und Materialien auf eine Weise zu testen, die auf der Erde normalerweise nicht möglich ist. Wissenschaftler können dabei Nebeneffekte isolieren und ihren Experimenten grundlegende Aussagen abgewinnen. Der Ausschluss der natürlichen Gravitation hat signifikante Auswirkungen für die Forschung in Biologie, Medizin oder Physik und erlaubt große Fortschritte im Bereich der Materialforschung und bei technologischen Erprobungen.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2011/10/28/rz026-forschen-in-schwerelosigkeit/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/268/s/feed/c/mp3/rz026-forschen-in-schwerelosigkeit.mp3" length="88071972" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>02:46:41</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Falltürme, Höhenforschungsraketen und Parabelflugzeuge bieten Wissenschaftlern Alternativen zur und Vorbereitung für die Raumfahrt</itunes:subtitle>
      <itunes:episode>26</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Das Experimentieren in Schwerelosigkeit gibt Forschern in vielen Disziplinen die Möglichkeit, Vorgänge und Materialien auf eine Weise zu testen, die auf der Erde normalerweise nicht möglich ist. Wissenschaftler können dabei Nebeneffekte isolieren und ihren Experimenten grundlegende Aussagen abgewinnen. Der Ausschluss der natürlichen Gravitation hat signifikante Auswirkungen für die Forschung in Biologie, Medizin oder Physik und erlaubt große Fortschritte im Bereich der Materialforschung und bei technologischen Erprobungen.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz026-forschen-in-schwerelosigkeit.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[<p>



<div style="clear: both">
<p><strong>Falltürme, Höhenforschungsraketen und Parabelflugzeuge bieten Wissenschaftlern Alternativen zur und Vorbereitung für die Raumfahrt</strong></p>
    <p>
        <a href="https://raumzeit-podcast.de/2011/10/28/rz026-forschen-in-schwerelosigkeit/">
            
<img decoding="async" class="episode_image_cover" title="RZ026 Forschen in Schwerelosigkeit" width="200" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3032362d666f72736368656e2d696e2d736368776572656c6f7369676b6569742e636f7665722e6a7067/200/0/0/rz026-forschen-in-schwerelosigkeit" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3032362d666f72736368656e2d696e2d736368776572656c6f7369676b6569742e636f7665722e6a7067/200/0/0/rz026-forschen-in-schwerelosigkeit 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3032362d666f72736368656e2d696e2d736368776572656c6f7369676b6569742e636f7665722e6a7067/400/0/0/rz026-forschen-in-schwerelosigkeit 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3032362d666f72736368656e2d696e2d736368776572656c6f7369676b6569742e636f7665722e6a7067/600/0/0/rz026-forschen-in-schwerelosigkeit 3x"/>

        </a>
        Das Experimentieren in Schwerelosigkeit gibt Forschern in vielen Disziplinen die Möglichkeit, Vorgänge und Materialien auf eine Weise zu testen, die auf der Erde normalerweise nicht möglich ist. Wissenschaftler können dabei Nebeneffekte isolieren und ihren Experimenten grundlegende Aussagen abgewinnen. Der Ausschluss der natürlichen Gravitation hat signifikante Auswirkungen für die Forschung in Biologie, Medizin oder Physik und erlaubt große Fortschritte im Bereich der Materialforschung und bei technologischen Erprobungen.
    </p>
</div>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
2 Stunden


46 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    14.10.2011
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Ulrike Friedrich" title="Ulrike Friedrich" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f756c72696b652d6672696564726963682e6a7067/128/0/0/ulrike-friedrich" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f756c72696b652d6672696564726963682e6a7067/128/0/0/ulrike-friedrich 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f756c72696b652d6672696564726963682e6a7067/256/0/0/ulrike-friedrich 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f756c72696b652d6672696564726963682e6a7067/384/0/0/ulrike-friedrich 3x"/>


<br/>
<strong>Ulrike Friedrich</strong>
                                <br/>
                <em>Forschung unter Weltraumbedingungen, Raumfahrt-Management, DLR</em>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>


Im Gespräch mit Tim Pritlove führt die DLR-Projektleiterin für Parabelflüge, Ulrike Friedrich, in die Hintergründe der Forschung in Schwerelosigkeit ein und erläutert welche Ziele hier verfolgt werden. Der Podcast geht weiträumig auf Beispiele der Schwerelosigkeitsforschung ein und schildert detailliert die Vorbereitung und Durchführung eines Parabelflugs.</p>
<p><strong>Themen:</strong> Pflanzen und die Schwerkraft; Schwerelosigkeit durch freien Fall; Materialforschung; Falltürme; Forschungsraketen; Forschungssatelliten; Staub- und Plasmaforschung; Medizinische Forschung; Parabelflüge; Technische Einrichtungen im Flugzeug zur Unterstützung der Wissenschaftler; Steuerung des Parabelflugzeugs; Mikrogravitation; Geschichte der Parabelflüge; Vorbereitung und Auswahl der Experimente für einen Parabelflug; Parabelflüge als technische und organisatorische Vorbereitung für Raumfahrtmissionen; Medizinische Voraussetzungen zur Teilnahme am Parabelflug; Wo Parabelflüge durchgeführt werden können; das Safety Briefing; Vermeidung von Unwohlsein beim Flug; Kooperation mit Schulen; Ablauf eines Parabelflugs; Pullup-Phase; Einstieg in die Schwerelosigkeits-Phase; Simulation der Mond- und Marsgravitation; die Wirkung von Schwerelosigkeit auf den Körper; Verwirrung der sensorischen Wahrnehmung; Pullout-Phase; Astronautentraining auf Parabelflügen; Parabelflugtourismus; Wissenschaft und Kunst.</p>
<p>Podlove-Fehler: Hoppla, es gibt kein Template zur id "duration"</p>
<p><strong>Aufnahme:</strong> Oktober 2011</p>
<p><strong>Links:</strong></p>
<ul>
<li><a href="http://www.dlr.de/rd/">DLR: Raumfahrtmanagement</a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/rd/desktopdefault.aspx/tabid-2207/3368_read-5043/">DLR: Forschung unter Weltraumbedingungen</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Spacelab">WP: Spacelab</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Freier_Fall">WP: Freier Fall</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Parabelflug">WP: Parabelflug</a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/rd/desktopdefault.aspx/tabid-2282/3421_read-5230/">DLR: Parabelflüge</a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/desktopdefault.aspx/tabid-6218/10227_read-22455/">DLR-Webcast: Parabelflüge</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Internationale_Raumstation">WP: Internationale Raumstation</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Fallturm">WP: Fallturm</a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/rb/desktopdefault.aspx/tabid-4536/7433_read-11201/">DLR: Tempus &#8211; Tiegelfreies Elektromagnetisches Prozessieren unter Schwerelosigkeit</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/TEXUS">WP: TEXUS</a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/rd/desktopdefault.aspx/tabid-2282/3421_read-5228/">DLR: TEXUS</a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/desktopdefault.aspx/tabid-6604/10829_read-24823/">DLR: Deutsche Experimente auf russischen Forschungssatelliten: DLR und Roskosmos unterzeichnen Abkommen</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Columbus_%28ISS%29">WP: Columbus</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Automated_Transfer_Vehicle">WP: Automated Transfer Vehicle (ATV)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Japan_Aerospace_Exploration_Agency">WP: Japan Aerospace Exploration Agency (JAXA)</a></li>
<li><a href="http://raumzeit-podcast.de/2011/09/02/rz021-weltraummedizin/">RZ021 Weltraummedizin</a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/de/desktopdefault.aspx/tabid-734/">DLR: Parabelflug</a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/specials/parabel_panorama/DLR_ZEROG.html">DLR: Rundum-Panorama Parabelflug (Flash)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Airbus_A300">WP: Airbus A300</a></li>
<li><a href="http://www.novespace.fr/">Novespace</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Mikrogravitation">Mikrogravitation</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Fritz_Haber_%28Raumfahrtingenieur%29">WP: Fritz Haber</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Heinz_Haber">WP: Heinz Haber</a></li>
<li><a href="http://www.youtube.com/watch?v=CesCKg78o40">Youtube: Masten für Sonnensegel in Schwerelosigkeit getestet</a></li>
<li><a href="http://raumzeit-podcast.de/2011/05/06/rz014-robotik-in-der-raumfahrt/">RZ014 Robotik in der Raumfahrt</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Wasserfl%C3%B6he">WP: Wasserflöhe</a></li>
<li><a href="http://en.wikipedia.org/wiki/Sensory_illusions_in_aviation">WP: Sensory illusions in aviation</a></li>
<li><a href="http://raumzeit-podcast.de/2011/03/25/rz011-astronautenausbildung/">RZ011 Astronautenausbildung</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Samantha_Cristoforetti">WP: Samantha Cristoforetti</a></li>
</ul>
<p>

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
</p>
]]></content:encoded>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2011/10/28/rz026-forschen-in-schwerelosigkeit/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <itunes:season>1</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Ulrike Friedrich</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/contributors/ulrike-friedrich.jpg" role="guest">Ulrike Friedrich</podcast:person>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ025 Zentrum für Kriseninformation</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2011/10/14/rz025-zentrum-fur-kriseninformation/</link>
      <pubDate>Fri, 14 Oct 2011 08:00:46 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">http://www.raumzeit-podcast.de/?p=628</guid>
      <description><![CDATA[Das Zentrum für satellitengestützte Kriseninformation (ZKI) des DLR ist eine Diensleistungseinrichtung zur Unterstützung von Staaten, Einsatzkräften oder Hilfsorganisationen bei der Bewältigung von Naturkatastrophen und anderen große Gebiete betreffene Krisen, bei denen eine Aufklärung durch Erdbeobachtungssysteme hilfreich sein kann.

Das ZKI ist rund um die Uhr an jedem Tag des Jahres aktivierbar und ist in der Lage, in kurzer Zeit von den eigenen Satelliten oder auch denen anderer Organisationen Daten zu beziehen und diese der jeweiligen Hilfsanfrage gemäß auszuwerten, aufzubereiten und in strukturierter Form bereitzustellen. Das ZKI leistet damit eine signifikanten und hilfreichen Beitrag bei der Bekämpfung der Auswirkungen der Katastrophen.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2011/10/14/rz025-zentrum-fur-kriseninformation/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/270/s/feed/c/mp3/rz025-zentrum-fuer-kriseninformation.mp3" length="60380088" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>01:40:32</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Eine kleine Gruppe stellt die Raumfahrt rund um die Uhr in den Dienst der Katastrophenbekämpfung auf der Erde</itunes:subtitle>
      <itunes:episode>25</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Das Zentrum für satellitengestützte Kriseninformation (ZKI) des DLR ist eine Diensleistungseinrichtung zur Unterstützung von Staaten, Einsatzkräften oder Hilfsorganisationen bei der Bewältigung von Naturkatastrophen und anderen große Gebiete betreffene Krisen, bei denen eine Aufklärung durch Erdbeobachtungssysteme hilfreich sein kann.

Das ZKI ist rund um die Uhr an jedem Tag des Jahres aktivierbar und ist in der Lage, in kurzer Zeit von den eigenen Satelliten oder auch denen anderer Organisationen Daten zu beziehen und diese der jeweiligen Hilfsanfrage gemäß auszuwerten, aufzubereiten und in strukturierter Form bereitzustellen. Das ZKI leistet damit eine signifikanten und hilfreichen Beitrag bei der Bekämpfung der Auswirkungen der Katastrophen.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz025-zentrum-fuer-kriseninformation.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[<p>



<div style="clear: both">
<p><strong>Eine kleine Gruppe stellt die Raumfahrt rund um die Uhr in den Dienst der Katastrophenbekämpfung auf der Erde</strong></p>
    <p>
        <a href="https://raumzeit-podcast.de/2011/10/14/rz025-zentrum-fur-kriseninformation/">
            
<img decoding="async" class="episode_image_cover" title="RZ025 Zentrum für Kriseninformation" width="200" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3032352d7a656e7472756d2d667565722d6b726973656e696e666f726d6174696f6e2e636f7665722e6a7067/200/0/0/rz025-zentrum-fuer-kriseninformation" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3032352d7a656e7472756d2d667565722d6b726973656e696e666f726d6174696f6e2e636f7665722e6a7067/200/0/0/rz025-zentrum-fuer-kriseninformation 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3032352d7a656e7472756d2d667565722d6b726973656e696e666f726d6174696f6e2e636f7665722e6a7067/400/0/0/rz025-zentrum-fuer-kriseninformation 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3032352d7a656e7472756d2d667565722d6b726973656e696e666f726d6174696f6e2e636f7665722e6a7067/600/0/0/rz025-zentrum-fuer-kriseninformation 3x"/>

        </a>
        Das Zentrum für satellitengestützte Kriseninformation (ZKI) des DLR ist eine Diensleistungseinrichtung zur Unterstützung von Staaten, Einsatzkräften oder Hilfsorganisationen bei der Bewältigung von Naturkatastrophen und anderen große Gebiete betreffene Krisen, bei denen eine Aufklärung durch Erdbeobachtungssysteme hilfreich sein kann.<br />
<br />
Das ZKI ist rund um die Uhr an jedem Tag des Jahres aktivierbar und ist in der Lage, in kurzer Zeit von den eigenen Satelliten oder auch denen anderer Organisationen Daten zu beziehen und diese der jeweiligen Hilfsanfrage gemäß auszuwerten, aufzubereiten und in strukturierter Form bereitzustellen. Das ZKI leistet damit eine signifikanten und hilfreichen Beitrag bei der Bekämpfung der Auswirkungen der Katastrophen.
    </p>
</div>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
1 Stunde


40 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    07.10.2011
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Tobias Schneiderhan" title="Tobias Schneiderhan" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f746f626961732d7363686e656964657268616e2e6a7067/128/0/0/tobias-schneiderhan" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f746f626961732d7363686e656964657268616e2e6a7067/128/0/0/tobias-schneiderhan 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f746f626961732d7363686e656964657268616e2e6a7067/256/0/0/tobias-schneiderhan 2x"/>


<br/>
<strong>Tobias Schneiderhan</strong>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>


Im Gespräch mit Tim Pritlove berichtet Tobias Schneiderhan vom ZKI über die Struktur und die Arbeitsweise der Arbeitsgruppe und zeigt anhand zahlreicher Beispiele der letzten Jahre wie vielfältig die Anfragen und Einsatzgebiete des ZKI sind.</p>
<p><strong>Themen:</strong> Ziele und Aufgaben des ZKI; Anwendungsfälle für Kriseninformation; Beobachtung von Flüchtlingsströmen; Wie eine Datenermittlung ausgelöst wird; internationale Organisationen zur Krisenbekämpfung; Auswertung des Geländes durch Radarsatelliten; Vorher-Nachher-Vergleiche; Rollenverteilung im Team; Tsunami in Japan; Spezifierung der Aktivierung; Wer die Daten erhalten sollte; Erdbeben in Haiti; Einsatzplanung der Satelliten; Erkennen der Tsunamiauswirkungen auf dem Radarbild; Motivation und psychologische Belastung; Datenformate und Kompatibilität der Vergleichsdaten; OpenStreetMap und Crowdsourcing für Kriseninformationen; Aufgaben der einzelnen Teammitglieder; Verbesserung der Ergebnisse durch Ergebnisvergleich; Einsatz von Flugzeugen und Drohnen für die Informationsgewinnung; Verbindung zur Forschung im DLR.</p>
<p><strong>Links:</strong></p>
<ul>
<li><a href="http://www.dlr.de/caf/desktopdefault.aspx/tabid-5242/8788_read-15477">DLR: Tobias Schneiderhan</a></li>
<li><a href="http://www.zki.dlr.de/">DLR: ZKI Zentrum für satellitengestützte Kriseninformation</a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/caf/">DLR: Earth Observation Center (EOC)</a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/caf/desktopdefault.aspx/tabid-5278/8856_read-15911/">DLR: Deutsches Fernerkundungsdatenzentrum (DFD)</a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/caf/desktopdefault.aspx/tabid-5290/9370_read-18028/">DLR: Abteilung zivile Kriseninformation und Georisiken</a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/caf/desktopdefault.aspx/tabid-5279/8913_read-16239/">DLR: Institut für Methodik der Fernerkundung (IMF)</a></li>
<li><a href="http://raumzeit-podcast.de/2011/10/14/rz025-zentrum-fur-kriseninformation/">DLR: Erdbeobachtung</a></li>
<li><a href="http://raumzeit-podcast.de/2011/01/07/rz006-erdbeobachtung/">RZ006 Erdbeobachtung</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Geographie">WP: Geographie</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Fernerkundung">WP: Fernerkundung</a></li>
<li><a href="http://www.gitews.de/">German Indonesian Tsunami Early Warning System (GITEWS)</a></li>
<li><a href="http://www.disasterscharter.org/">International Charter Space and Major Disasters</a></li>
<li><a href="http://www.ecmwf.int/research/EU_projects/SAFER/">Services and Applications For Emergency Response (SAFER)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/TerraSAR-X">WP: TerraSAR-X</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/TanDEM-X">WP: TanDEM-X</a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/eo/desktopdefault.aspx/tabid-5731/9295_read-25017/">DLR: TanDEM-X im Video</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Radar">WP: Radar</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/T%C5%8Dhoku-Erdbeben_2011">WP: Tōhoku-Erdbeben 2011</a></li>
<li><a href="http://www.gfz-potsdam.de/">Deutsches GeoForschungsZentrum Potsdam (GFZ)</a></li>
<li><a href="http://www.youtube.com/watch?v=PLnUsXWywOs">Youtube: Tsunami-Frühwarnsystem</a></li>
<li><a href="http://www.youtube.com/watch?v=2PXx9o04uvg&amp;feature=related">Youtube: InaTEWS</a></li>
<li><a href="http://www.usgs.gov/">U.S. Geological Survey (USGS)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/RapidEye">RapidEye</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Technisches_Hilfswerk">WP: Technisches Hilfswerk (THW)</a></li>
<li><a href="http://www.euspaceimaging.com/">European Space Imaging</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Tome_%28Miyagi%29">WP: Tome, Japan</a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/dlr/desktopdefault.aspx/tabid-10460/685_read-761/year-2011/">DLR: TerraSAR-X-Satellitendaten zeigen Zerstörungen des Tsunamis in Japan</a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/dlr/desktopdefault.aspx/tabid-10460/685_read-759/year-2011/">DLR: Satellitenbilder des japanischen Katastrophengebiets</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Erdbeben_in_Haiti_2010">WP: Erdbebem in Haiti 2010</a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/desktopdefault.aspx/tabid-6214/10201_read-22076/">DLR: Wissenschaftler unterstützen Katastrophenhelfer nach dem Erdbeben auf Haiti</a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/desktopdefault.aspx/tabid-6214/10201_read-22287/">DLR: Erdkrustenbewegungen in Haiti beim Erdbeben vom 12. Januar 2010</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Geoinformationssystem">WP: Geoinformationssystem (GIS)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Keyhole_Markup_Language">WP: Keyhole Markup Language</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Google_Earth">WP: Google Earth</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/OpenStreetMap">WP: OpenStreetMap (OSM)</a></li>
<li><a href="http://www.youtube.com/watch?v=OF-JuFxhDT8">YouTube: Progress of Openstreetmap Haïti coverage after 2010 earthquake</a></li>
<li><a href="http://www.geo-pictures.eu/">WP: GEO-PICTURES</a></li>
<li><a href="http://www.rtlogic.com/ds-satid.php">SATID</a></li>
<li><a href="http://www.unitar.org/unosat/">UNITAR’S Operational Satellite Applications Programme (UNOSAT)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Kolont%C3%A1r-Dammbruch">WP: Kolontár-Dammbruch</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Envisat">WP: Envisat</a></li>
</ul>
<p>

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
</p>
]]></content:encoded>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2011/10/14/rz025-zentrum-fur-kriseninformation/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <itunes:season>1</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tobias Schneiderhan</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
      <podcast:person img="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/contributors/tobias-schneiderhan.jpg" role="guest">Tobias Schneiderhan</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ024 ROSAT-Wiedereintritt</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2011/09/30/rz024-rosat-wiedereintritt/</link>
      <pubDate>Fri, 30 Sep 2011 08:00:16 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">http://www.raumzeit-podcast.de/?p=603</guid>
      <description><![CDATA[Für den in der letzten Raumzeit-Ausgabe ausführlich behandelten Satellit ROSAT steht in den kommenden Wochen der Wiedereintritt in die Erdatmosphäre bevor. Der nicht mehr steuerbare Satellit wird zum allergrößten Teil verglühen, es muss aber damit gerechnet werden, dass bis zu 30 einzelne Trümmerteile die Erdoberfläche erreichen könnten.

Rund um den Wiedereintritt gibt es viele Fragen, die wir in dieser Ausgabe behandeln möchten. Nach aktuellen Berechnungen steht der Wiedereintritt des ROSAT-Satelliten in die Erdatmosphäre für Ende Oktober 2011 an.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2011/09/30/rz024-rosat-wiedereintritt/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/272/s/feed/c/mp3/rz024-rosat-wiedereintritt.mp3" length="30150389" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>00:50:09</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Die Vorbereitungen für das Wiedereintauchen des ausgedienten Satelliten ROSATs in die Erdatmosphäre</itunes:subtitle>
      <itunes:episode>24</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Für den in der letzten Raumzeit-Ausgabe ausführlich behandelten Satellit ROSAT steht in den kommenden Wochen der Wiedereintritt in die Erdatmosphäre bevor. Der nicht mehr steuerbare Satellit wird zum allergrößten Teil verglühen, es muss aber damit gerechnet werden, dass bis zu 30 einzelne Trümmerteile die Erdoberfläche erreichen könnten.

Rund um den Wiedereintritt gibt es viele Fragen, die wir in dieser Ausgabe behandeln möchten. Nach aktuellen Berechnungen steht der Wiedereintritt des ROSAT-Satelliten in die Erdatmosphäre für Ende Oktober 2011 an.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz024-rosat-wiedereintritt.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[<p>



<div style="clear: both">
<p><strong>Die Vorbereitungen für das Wiedereintauchen des ausgedienten Satelliten ROSATs in die Erdatmosphäre</strong></p>
    <p>
        <a href="https://raumzeit-podcast.de/2011/09/30/rz024-rosat-wiedereintritt/">
            
<img decoding="async" class="episode_image_cover" title="RZ024 ROSAT-Wiedereintritt" width="200" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3032342d726f7361742d77696564657265696e74726974742e636f7665722e6a7067/200/0/0/rz024-rosat-wiedereintritt" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3032342d726f7361742d77696564657265696e74726974742e636f7665722e6a7067/200/0/0/rz024-rosat-wiedereintritt 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3032342d726f7361742d77696564657265696e74726974742e636f7665722e6a7067/400/0/0/rz024-rosat-wiedereintritt 2x"/>

        </a>
        Für den in der letzten Raumzeit-Ausgabe ausführlich behandelten Satellit ROSAT steht in den kommenden Wochen der Wiedereintritt in die Erdatmosphäre bevor. Der nicht mehr steuerbare Satellit wird zum allergrößten Teil verglühen, es muss aber damit gerechnet werden, dass bis zu 30 einzelne Trümmerteile die Erdoberfläche erreichen könnten.<br />
<br />
Rund um den Wiedereintritt gibt es viele Fragen, die wir in dieser Ausgabe behandeln möchten. Nach aktuellen Berechnungen steht der Wiedereintritt des ROSAT-Satelliten in die Erdatmosphäre für Ende Oktober 2011 an.
    </p>
</div>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">

50 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    29.09.2011
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Manuel Metz" title="Manuel Metz" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f6d616e75656c2d6d65747a2e6a7067/128/0/0/manuel-metz" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f6d616e75656c2d6d65747a2e6a7067/128/0/0/manuel-metz 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f6d616e75656c2d6d65747a2e6a7067/256/0/0/manuel-metz 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f6d616e75656c2d6d65747a2e6a7067/384/0/0/manuel-metz 3x"/>


<br/>
<strong>Manuel Metz</strong>
                                <br/>
                <em>Raumfahrtmanagement, DLR</em>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>


Im Gespräch mit Tim Pritlove erläutert Manuel Metz vom DLR-Raumfahrtmanagement in Bonn die speziellen Umstände des Wiedereintritts des Satelliten und welche Maßnahmen seitens DLR, ESA und anderer Organisationen ergriffen werden, um den Satelliten zu beobachten und den mutmaßlichen Eintrittsort möglichst zeitnah zu berechnen &#8211; und warum schwer zu kalkulierende Faktoren wie die Sonne dies zu einer Herausforderung machen.</p>
<p><strong>Themen</strong>: Weltraumschrott; Verlangsamung von Umlaufbahnen durch die Atmosphäre; Änderung des Abbremsverhaltens durch Sonneneinstrahlung; ursprünglicher ROSAT-Orbit; Zusammensetzung des ROSAT; Hitzebeständigkeit des ROSAT-Spiegels; Reentry-Kampagne des IADC; Berechnung des Absturzweges; Beobachtbarkeit des Satelliten; Verzögerungskräfte beim Eintritt in die Atmosphäre; Beständigkeit von Materialen und aufgefundene Überreste von Missionen.</p>
<p><strong>Links:</strong></p>
<ul>
<li><a href="http://raumzeit-podcast.de/2011/09/23/rz023-rosat/">RZ: RZ023 ROSAT</a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/rosat">DLR: ROSAT</a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/dlr/desktopdefault.aspx/tabid-10484/763_read-1096/">DLR: FAQ ROSAT</a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/dlr/desktopdefault.aspx/tabid-10433/622_read-833/">DLR: Der Wiedereintritt des Rosat-Satelliten und die Risiken</a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/rd/">DLR: Raumfahrtmanagement</a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/rd/desktopdefault.aspx/tabid-2210/3258_read-5047/">DLR: Institut für Technologie für Raumfahrtsysteme und Robotik</a></li>
<li><a href="http://www.esa.int/esaMI/Space_Debris/SEMCIL05VQF_0.html">ESA: Space Debris Office (ESOC)</a></li>
<li><a href="http://raumzeit-podcast.de/2011/01/21/rz007-weltraumschrott/">RZ007 Weltraumschrott</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Sonnenwind">WP: Sonnenwind</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Ultraviolettstrahlung">WP: Ultraviolettstrahlung</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Bahnneigung">WP: Bahnneigung (Inklination)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Zerodur">WP: Zerodur</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Kohlenstofffaserverst%C3%A4rkter_Kunststoff">WP: Kohlenstofffaserverstärkter Kunststoff (CFK)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Europ%C3%A4isches_Raumflugkontrollzentrum">WP: Europäisches Raumflugkontrollzentrum (ESOC)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Technische_Universit%C3%A4t_Braunschweig">WP: Technische Universität Braunschweig</a></li>
<li><a href="http://www.iadc-online.org/">Inter-Agency Space Debris Coordination Committee</a></li>
<li><a href="http://www.fhr.fraunhofer.de/en/the_institute/technical-equipment/Space-observation-radar-TIRA.html">Space Observation Radar TIRA</a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/rb/de/desktopdefault.aspx/tabid-6856/4253_read-6299/">DLR: Bodenstation Weilheim</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Automated_Transfer_Vehicle">WP: Automated Transfer Vehicle (ATV)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Trajektorie_(Physik)">WP: Trajektorie</a></li>
</ul>
<p>

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
</p>
]]></content:encoded>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2011/09/30/rz024-rosat-wiedereintritt/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <itunes:season>1</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Manuel Metz</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/contributors/manuel-metz.jpg" role="guest">Manuel Metz</podcast:person>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ023 ROSAT</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2011/09/23/rz023-rosat/</link>
      <pubDate>Fri, 23 Sep 2011 08:00:59 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">http://www.raumzeit-podcast.de/?p=586</guid>
      <description><![CDATA[Die Röntgenastronomie hat in den 70er Jahren vollkommen neue Einblicke ins All ermöglicht und trug in erheblichem Maße zum heutigen Basiswissen über unser Universum bei. Die ROSAT-Mission - unter Federführung des Max-Planck-Instituts für extraterrestrische Physik und in Kooperation mit der NASA und dem DLR - ermöglichte Anfang der 90er Jahre einen Durchbruch in der umfangreichen Kartografie des Universums und in der Erforschung von Röntgenquellen im All überhaupt.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2011/09/23/rz023-rosat/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/274/s/feed/c/mp3/rz023-rosat.mp3" length="69393852" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>01:55:34</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Das Röntgenteleskop, dass die Röntgenastronomie revolutionierte</itunes:subtitle>
      <itunes:episode>23</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Die Röntgenastronomie hat in den 70er Jahren vollkommen neue Einblicke ins All ermöglicht und trug in erheblichem Maße zum heutigen Basiswissen über unser Universum bei. Die ROSAT-Mission - unter Federführung des Max-Planck-Instituts für extraterrestrische Physik und in Kooperation mit der NASA und dem DLR - ermöglichte Anfang der 90er Jahre einen Durchbruch in der umfangreichen Kartografie des Universums und in der Erforschung von Röntgenquellen im All überhaupt.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz023-rosat.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[<p>



<div style="clear: both">
<p><strong>Das Röntgenteleskop, dass die Röntgenastronomie revolutionierte</strong></p>
    <p>
        <a href="https://raumzeit-podcast.de/2011/09/23/rz023-rosat/">
            
<img decoding="async" class="episode_image_cover" title="RZ023 ROSAT" width="200" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3032332d726f7361742e636f7665722e6a7067/200/0/0/rz023-rosat" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3032332d726f7361742e636f7665722e6a7067/200/0/0/rz023-rosat 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3032332d726f7361742e636f7665722e6a7067/400/0/0/rz023-rosat 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3032332d726f7361742e636f7665722e6a7067/600/0/0/rz023-rosat 3x"/>

        </a>
        Die Röntgenastronomie hat in den 70er Jahren vollkommen neue Einblicke ins All ermöglicht und trug in erheblichem Maße zum heutigen Basiswissen über unser Universum bei. Die ROSAT-Mission - unter Federführung des Max-Planck-Instituts für extraterrestrische Physik und in Kooperation mit der NASA und dem DLR - ermöglichte Anfang der 90er Jahre einen Durchbruch in der umfangreichen Kartografie des Universums und in der Erforschung von Röntgenquellen im All überhaupt.
    </p>
</div>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
1 Stunde


55 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    04.08.2011
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Joachim Trümper" title="Joachim Trümper" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f6a6f616368696d2d747275656d7065722e6a7067/128/0/0/joachim-truemper"/>


<br/>
<strong>Joachim Trümper</strong>
                                <br/>
                <em>Max-Planck-Institut für extraterrestrische Physik</em>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>


Im Gespräch mit Tim Pritlove berichtet Joachim Trümper, ehemaliger Direktor am Max-Planck-Institut für extraterrestrische Physik und Projektleiter der ROSAT-Mission, über die wissenschaftlichen Hintergründe der Röntgenastronomie und über die Entstehung und Durchführung der ROSAT-Satellitenmission, die wissenschaftlichen Ergebnisse und der auch heute noch anhaltenden Forschung auf Basis von ROSAT-Daten und den dadurch gewonnenen Erkenntnisse über das Universum.</p>
<p><strong>Themen<strong>: </strong></strong>Persönlicher Hintergrund; Neutronensterne und die Geburt der Röntgenastronomie; Schwarze Löcher; Emssion von Röntgenstrahlung durch heißes Plasma; Voraussetzungen zur Detektion von Röntgenstrahlung; Experimente mit Höhenforschungsballonen; Beobachtung von Doppelsternsystemen; Erste Röntgensatelliten; Entwicklung von Röntgenteleskopen; Planung von ROSAT als Space-Shuttle-Mission; Start mit Delta-Rakete; Aufnahme des ROSAT-Betriebs; Erstellung einer Übersichtskarte; Zerstörung des primären Detektors durch Sonneneinstrahlung; Wissenschaftliche Erkenntnisse durch ROSAT; Beobachtung von Supernovae; Analyse der Röntgenstrahlung von Komenten; Hitzeverteilung im Universum; Beobachtung von Galaxienhaufen; Drohender Absturz des Satelliten; Fabrikation des ROSAT-Spiegels; Wissenschaftliche Studien auf Basis von ROSAT-Ergebnissen.</p>
<p><strong>Links:</strong></p>
<ul>
<li><a href="http://www.mpe.mpg.de">Max-Planck-Institut für extraterrestrische Physik</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Joachim_Tr%C3%BCmper">WP: Joachim Trümper</a></li>
<li><a href="http://www.mpe.mpg.de/~truemper/">MPE: Joachim Trümper</a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/rosat">DLR: Die ROSAT-Mission</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Kernphysik">WP: Kernphysik</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Pulsar">WP: Pulsar</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Neutronenstern">WP: Neutronenstern</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Astrophysik">WP: Astrophysik</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Christian-Albrechts-Universit%C3%A4t_zu_Kiel">Christian-Albrechts-Universität zu Kiel</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Eberhard_Karls_Universit%C3%A4t_T%C3%BCbingen">WP: Eberhard Karls Universität Tübingen</a></li>
<li><a href="http://www.physik.uni-tuebingen.de/institute/astronomie-astrophysik/institut.html">Institut für Astronomie und Astrophysik an der Universität Tübingen</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/R%C3%B6ntgenastronomie">WP: Röntgenastronomie</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Johannes_Kepler">WP: Johannes Kepler</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/H%C3%B6henforschungsrakete">WP: Höhenforschungsrakete</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Gammaastronomie">WP: Gammaastronomie</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Schwarzes_Loch">WP: Schwarzes Loch</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Plasma_%28Physik%29">WP: Plasma</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Hercules_X-1">WP: Hercules X1</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Riccardo_Giacconi">WP: Ricardo Giacconi</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Mond">WP: Mond</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Aggregat_4">WP: Aggregat 4 Rakete (V2)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Korona_%28Sonne%29">WP: Korona</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Apollo-Programm">WP: Apollo</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Skorpion_%28Sternbild%29">WP: Sternbild Skorpion</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Doppelstern">WP: Doppelstern</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Scorpius_X-1">WP: Scorpius X-1</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Krebsnebel">WP: Krebsnebel</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Zyklotron">WP: Zyklotron</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Tesla_%28Einheit%29">WP: Tesla (Einheit)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Uhuru_%28Satellit%29">WP: Uhuru</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/National_Aeronautics_and_Space_Administration">WP: National Aeronautics and Space Administration (NASA)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Supernova">WP: Supernova</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Elektronenvolt">WP: Elektronenvolt</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Proportionalz%C3%A4hler">WP: Proportionalzähler</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Geigerz%C3%A4hler">WP: Geigerzähler</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Szintillationsz%C3%A4hler">WP: Szintillationszähler</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/ROSAT">WP: ROSAT</a></li>
<li><a href="http://en.wikipedia.org/wiki/Ariel_5">WP: Ariel 5</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Carl_Zeiss_%28Unternehmen%29">WP: Carl Zeiss</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Bundesministerium_f%C3%BCr_Bildung_und_Forschung">WP: Bundesministerium für Bildung und Forschung (BMFT)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Deutsches_Zentrum_f%C3%BCr_Luft-_und_Raumfahrt">WP: Deutsches Zentrum für Luft- und Raumfahrt</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/High_Energy_Astronomy_Observatory_2">WP: High Energy Astronomy Observatory 2 (HEAO-2, Einstein-Observatorium)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Space_Shuttle">WP: Space Shuttle</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/STS-51-L">WP: STS-51 (Challenger-Katastrophe)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Messerschmitt-B%C3%B6lkow-Blohm">WP: Messerschmitt-Bölkow-Blohm (MBB)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Dornier-Werke">WP: Dornier-Werke</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Delta_%28Rakete%29">WP: Delta-Rakete</a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/dlr/desktopdefault.aspx/tabid-10432/620_read-830/">WP: Van-Allen-Strahlungsgürtel</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Erdmagnetfeld">WP: Erdmagnetfeld</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Bodenstation_Weilheim">WP: Bodenstation Weilheim</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Deutsches_Raumfahrt-Kontrollzentrum">WP: Deutsches Raumfahrt-Kontrollzentrum (GSOC)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Quasar">WP: Quasar</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Galaxienhaufen">WP: Galaxienhaufen</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Rotverschiebung">WP: Rotverschiebung</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Sonnenaktivit%C3%A4t">WP: Sonnenaktivität</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Magnetischer_Sturm">WP: Magnetischer Sturm</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Koronales_Loch">WP: Koronales Loch</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Wei%C3%9Fer_Zwerg">WP: Weißer Zwerg</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Supernova">WP: Supernova</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Europ%C3%A4ische_S%C3%BCdsternwarte">WP: Europäische Südsternwarte (ESO)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Lokale_Gruppe">WP: Lokale Gruppe</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Komet">WP: Komet</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Sonnenwind">WP: Sonnenwind</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Milchstra%C3%9Fe">WP: Milchstraße</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Dunkle_Materie">WP: Dunkle Materie</a></li>
<li><a href="http://www.mpe.mpg.de/eROSITA">Max-Planck-Institut für extraterrestrische Physik: eRosita</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Dunkle_Energie">WP: Dunkle Energie</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Roskosmos">WP: Roskosmos</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Zerodur">WP: Zerodur</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Bodensee">WP: Bodensee</a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/dlr/desktopdefault.aspx/tabid-10432/620_read-830/">DLR: Zum ROSAT-Wiedereintritt</a></li>
<li><a href="http://www.heavens-above.com/orbit.aspx?satid=20638&amp;lat=50.733&amp;lng=7.100&amp;loc=Bonn&amp;alt=57&amp;tz=CET">Heavons above: Aktuelle ROSAT-Position</a></li>
</ul>
<p>

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
</p>
]]></content:encoded>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2011/09/23/rz023-rosat/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <itunes:season>1</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Joachim Trümper</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/contributors/joachim-truemper.jpg" role="guest">Joachim Trümper</podcast:person>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ022 Advanced Concepts Team</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2011/09/09/rz022-advanced-concepts-team/</link>
      <pubDate>Fri, 09 Sep 2011 09:00:50 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">http://www.raumzeit-podcast.de/?p=504</guid>
      <description><![CDATA[Die hohen Anforderungen an die Zuverlässigkeit und die trotz langer Projektplaufzeiten herrschende Zeitnot zwingt Raumfahrtingenieure und -Wissenschaftler oft dazu, auf Bewährtes und Getestetes zurückzugreifen, um das Risiko für die Missionen möglichst niedrig zu halten. Dabei bleiben neue Technologien oder Methoden häufig unerforscht oder ungetestet.

Um den weitergehenden Fortschritt zu ermöglichen und um Neues zumindest mental durchgespielt zu haben hat die ESA 2002 das Advanced Concepts Team (ACT) ins Leben gerufen. Im ACT entwickeln junge Wissenschaftler neuartige Konzepte, Lösungsansätze und Technologieideen die möglicherweiser künftigen Raumfahrtmissionen dienen können. Die Forschung ist hier allerdings bewusst nicht projektorientiert sondern wendet sich eher allgemeinen Problemen der Raumfahrt zu, um die Forschung von genau den Zwängen zu befreien, die sonst den Fortschritt behindern. Das Advanced Concepts Team arbeitet so als Think Tank für andere Bereiche der ESA.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2011/09/09/rz022-advanced-concepts-team/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/276/s/feed/c/mp3/rz022-advanced-concepts-team.mp3" length="73630425" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>02:02:37</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Neue Konzepte und Ideen für die Raumfahrt denken</itunes:subtitle>
      <itunes:episode>22</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Die hohen Anforderungen an die Zuverlässigkeit und die trotz langer Projektplaufzeiten herrschende Zeitnot zwingt Raumfahrtingenieure und -Wissenschaftler oft dazu, auf Bewährtes und Getestetes zurückzugreifen, um das Risiko für die Missionen möglichst niedrig zu halten. Dabei bleiben neue Technologien oder Methoden häufig unerforscht oder ungetestet.

Um den weitergehenden Fortschritt zu ermöglichen und um Neues zumindest mental durchgespielt zu haben hat die ESA 2002 das Advanced Concepts Team (ACT) ins Leben gerufen. Im ACT entwickeln junge Wissenschaftler neuartige Konzepte, Lösungsansätze und Technologieideen die möglicherweiser künftigen Raumfahrtmissionen dienen können. Die Forschung ist hier allerdings bewusst nicht projektorientiert sondern wendet sich eher allgemeinen Problemen der Raumfahrt zu, um die Forschung von genau den Zwängen zu befreien, die sonst den Fortschritt behindern. Das Advanced Concepts Team arbeitet so als Think Tank für andere Bereiche der ESA.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz022-advanced-concepts-team.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[<p>



<div style="clear: both">
<p><strong>Neue Konzepte und Ideen für die Raumfahrt denken</strong></p>
    <p>
        <a href="https://raumzeit-podcast.de/2011/09/09/rz022-advanced-concepts-team/">
            
<img decoding="async" class="episode_image_cover" title="RZ022 Advanced Concepts Team" width="200" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3032322d616476616e6365642d636f6e63657074732d7465616d2e636f7665722e6a7067/200/0/0/rz022-advanced-concepts-team" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3032322d616476616e6365642d636f6e63657074732d7465616d2e636f7665722e6a7067/200/0/0/rz022-advanced-concepts-team 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3032322d616476616e6365642d636f6e63657074732d7465616d2e636f7665722e6a7067/400/0/0/rz022-advanced-concepts-team 2x"/>

        </a>
        Die hohen Anforderungen an die Zuverlässigkeit und die trotz langer Projektplaufzeiten herrschende Zeitnot zwingt Raumfahrtingenieure und -Wissenschaftler oft dazu, auf Bewährtes und Getestetes zurückzugreifen, um das Risiko für die Missionen möglichst niedrig zu halten. Dabei bleiben neue Technologien oder Methoden häufig unerforscht oder ungetestet.<br />
<br />
Um den weitergehenden Fortschritt zu ermöglichen und um Neues zumindest mental durchgespielt zu haben hat die ESA 2002 das Advanced Concepts Team (ACT) ins Leben gerufen. Im ACT entwickeln junge Wissenschaftler neuartige Konzepte, Lösungsansätze und Technologieideen die möglicherweiser künftigen Raumfahrtmissionen dienen können. Die Forschung ist hier allerdings bewusst nicht projektorientiert sondern wendet sich eher allgemeinen Problemen der Raumfahrt zu, um die Forschung von genau den Zwängen zu befreien, die sonst den Fortschritt behindern. Das Advanced Concepts Team arbeitet so als Think Tank für andere Bereiche der ESA.
    </p>
</div>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
2 Stunden


2 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    02.09.2011
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Leopold Summerer" title="Leopold Summerer" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f6c656f2d73756d6d657265722e6a7067/128/0/0/leopold-summerer" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f6c656f2d73756d6d657265722e6a7067/128/0/0/leopold-summerer 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f6c656f2d73756d6d657265722e6a7067/256/0/0/leopold-summerer 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f6c656f2d73756d6d657265722e6a7067/384/0/0/leopold-summerer 3x"/>


<br/>
<strong>Leopold Summerer</strong>
                                <br/>
                <em>Advanced Concepts Team, ESTEC, ESA</em>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>


Im Gespräch mit Tim Pritlove erläutert Leopold Summerer die Hintergründe und Ansätze des ACT und mit welchen konkreten Fragestellungen sich das Team auseinandersetzt. Er stellt verschiedene Projekte vor und erklärt, auf welche Art und Weise die Ergebnisse die Arbeit der Projektgruppen der ESA beeinflussen könnten.</p>
<p><strong>Themen</strong>: Gründung des ACT; Zielsetzung und Ansatz; Interdisziplinäre Zusammensetzung und Umfang des Teams; Kollaboration mit anderen ESA-Gruppen und Universitäten; Ariadna Kooperationsmodell; Abwehr von Asteroiden; Autonomes Landen; Wurzeln als Studienobjekt für extraterrestrische Exploration und wissenschaftliche Prozesse; Analyse von Pflanzenstengeln für die Materialforschung; Neuartige Antriebssysteme; Elektrische Triebwerke; Fusionstriebwerke; Neue Methoden der Bahnberechnung; Energiegewinnung im Weltraum für Missionen und die Erde; Kabellose Energieübertragung mit Laser oder Mikrowellen; Konzepte zur Entfernung von Weltraummüll; Weltraumschaum und Ionenbeschuss von Weltraumschrott; Das Einfangen des Aha-Effekts; Crowdsourcing; Open Source für Science Tools; ESA Summer of Code; Ausbildung und Karrierechancen im ACT.</p>
<p><strong>Links:</strong></p>
<ul>
<li><a href="http://www.esa.int/act">ESA: Advanced Concepts Team</a></li>
<li><a href="http://en.wikipedia.org/wiki/Advanced_Concepts_Team">WP: Advanced Concepts Team</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Europ%C3%A4isches_Weltraumforschungs-_und_Technologiezentrum">WP: ESTEC</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Technische_Universit%C3%A4t_Wien">Technische Universität Wien</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Atomphysik">WP: Atomphysik</a></li>
<li><a href="http://www.esa.int/About_Us/Careers_at_ESA/Postdoctoral_research_fellowships">ESA: Postdoctoral research fellowships</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Disruptive_Technologie">WP: Disruptive Technologie</a></li>
<li><a href="http://en.wikipedia.org/wiki/Clayton_M._Christensen">WP: Clayton M. Christensen</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Versuch_und_Irrtum">WP: Versuch und Irrtum (Trial and Error)</a></li>
<li><a href="http://www.esa.int/gsp/ACT/ariadna/">ESA: Ariadna</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/(99942)_Apophis">WP: Apophis</a></li>
<li><a href="http://raumzeit-podcast.de/2011/02/21/rz009-asteroiden-und-kometen/">RZ009 Asteroiden und Kometen</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Bionik">WP: Bionik</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Rosetta_(Sonde)">WP: Rosetta</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Optischer_Fluss">WP: Optischer Fluss</a></li>
<li><a href="http://en.wikipedia.org/wiki/Guidance,_Navigation_and_Control">WP: Guidance, Navigation and Control</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Wurzel_(Pflanze)">WP: Wurzel</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/K%C3%BCnstliche_Intelligenz">WP: Künstliche Intelligenz</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Kollektive_Intelligenz">WP: Kollektive Intelligenz (Schwarmintelligenz)</a></li>
<li><a href="http://en.wikipedia.org/wiki/Helicon_Double_Layer_Thruster">WP: Helicon Double Layer Thruster</a></li>
<li><a href="http://www.esa.int/ESA/Expanding_Frontiers/ESA_accelerates_towards_a_new_space_thruster">ESA: ESA accelerates towards a new space thruster</a></li>
<li><a href="http://en.wikipedia.org/wiki/Electrically_powered_spacecraft_propulsion">WP: Electrically powered spacecraft propulsion</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/SMART-1">WP: SMART-1</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Ionenantrieb">WP: Ionenantrieb</a></li>
<li><a href="http://en.wikipedia.org/wiki/Fusion_rocket">WP: Fusion Rocket</a></li>
<li><a href="http://en.wikipedia.org/wiki/Global_optimization">WP: Global Optimization</a></li>
<li><a href="http://sophia.estec.esa.int/gtoc_portal/">ESA: Global Trajectory Optimisation Competition (GTOC)</a></li>
<li><a href="http://raumzeit-podcast.de/2010/11/12/rz002-missionsplanung/">RZ002 Missionsplanung</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Jet_Propulsion_Laboratory">WP: Jet Propulsion Laboratory</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Centre_national_d%E2%80%99%C3%A9tudes_spatiales">WP: Centre national d’études spatiales (CNES)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Trajektorie_(Physik)">WP: Trajektorie</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Voyager_1">WP: Voyager 1</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Voyager_2">WP: Voyager 2</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Pioneer_(Raumsonden-Programm)">Pioneer</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Cassini-Huygens">WP: Cassini-Huygens</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Thermoelektrizit%C3%A4t">WP: Thermoelektrizität</a></li>
<li><a href="http://raumzeit-podcast.de/2011/07/25/rz020-giotto-und-rosetta/">RZ020 Giotto und Rosetta</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Photovoltaik">WP: Photovoltaik</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/ExoMars">WP: ExoMars</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Desertec">WP: Desertec</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Furoshiki">WP: Furoshiki</a></li>
<li><a href="http://www.esa.int/ESA/ESA_old/Spider_robots_and_the_space_web">ESA: Spider robots and the space web</a></li>
<li><a href="http://raumzeit-podcast.de/2011/01/21/rz007-weltraumschrott/">RZ007 Weltraumschrott</a></li>
<li><a href="http://en.wikipedia.org/wiki/Brain–computer_interface">WP: Brain-computer interface</a></li>
<li><a href="http://sophia.estec.esa.int/thespacegame/">ESA: The Space Game</a></li>
<li><a href="http://www.youtube.com/watch?v=76szc8EBz5U">Screencast: The Space Game Basic Tutorial</a></li>
<li><a href="http://sophia.estec.esa.int/socis2011/">ESA Summer of Code in Space 2011</a></li>
</ul>
<p>

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
</p>
]]></content:encoded>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2011/09/09/rz022-advanced-concepts-team/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <itunes:season>1</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Leopold Summerer</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/contributors/leo-summerer.jpg" role="guest">Leopold Summerer</podcast:person>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ021 Weltraummedizin</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2011/09/02/rz021-weltraummedizin/</link>
      <pubDate>Fri, 02 Sep 2011 08:00:48 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">http://www.raumzeit-podcast.de/?p=493</guid>
      <description><![CDATA[Eine der größten Herausforderungen in der bemannten Raumfahrt ist die Bewältigung der lebensfeindlichen Bedingungen des Weltraums: Schwerelosigkeit, künstliche Atmosphäre und kosmische Strahlung setzen dem menschlichen Körper in vielfältiger Weise zu und müssen sorgfältig bei jeder Mission mitbedacht werden. Eine medizinische Betreuung der Astronauten beginnt dabei bereits Monate vor dem Start und intensiviert sich während des Einsatzes noch einmal merklich.

Doch bietet die Raumfahrt der medizinischen Forschung auch ein großes Potenzial. Der Wegfall der Gravitation erlaubt das Isolieren und Studieren von Körperfunktionen wie es auf der Erde nicht möglich wäre. So trägt die Raumfahrtmedizin signifikant zum wissenschaftlichen Erkenntnisgewinn bei - auch weit über die Anforderungen und Bedingungen der Raumfahrt hinaus.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2011/09/02/rz021-weltraummedizin/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/278/s/feed/c/mp3/rz021-weltraummedizin.mp3" length="52319195" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>01:27:06</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Die Belastungen von Astronauten bei Raumflügen und die wissenschaftlichen Erkenntnisse für die Medizin im Weltraum</itunes:subtitle>
      <itunes:episode>21</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Eine der größten Herausforderungen in der bemannten Raumfahrt ist die Bewältigung der lebensfeindlichen Bedingungen des Weltraums: Schwerelosigkeit, künstliche Atmosphäre und kosmische Strahlung setzen dem menschlichen Körper in vielfältiger Weise zu und müssen sorgfältig bei jeder Mission mitbedacht werden. Eine medizinische Betreuung der Astronauten beginnt dabei bereits Monate vor dem Start und intensiviert sich während des Einsatzes noch einmal merklich.

Doch bietet die Raumfahrt der medizinischen Forschung auch ein großes Potenzial. Der Wegfall der Gravitation erlaubt das Isolieren und Studieren von Körperfunktionen wie es auf der Erde nicht möglich wäre. So trägt die Raumfahrtmedizin signifikant zum wissenschaftlichen Erkenntnisgewinn bei - auch weit über die Anforderungen und Bedingungen der Raumfahrt hinaus.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz021-weltraummedizin.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[<p>


    <p><strong>Die Belastungen von Astronauten bei Raumflügen und die wissenschaftlichen Erkenntnisse für die Medizin im Weltraum</strong></p>
    <div>
        <img decoding="async" src="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz021-weltraummedizin.hero.jpg" width="600px" />
    </div>

    <p>
        Eine der größten Herausforderungen in der bemannten Raumfahrt ist die Bewältigung der lebensfeindlichen Bedingungen des Weltraums: Schwerelosigkeit, künstliche Atmosphäre und kosmische Strahlung setzen dem menschlichen Körper in vielfältiger Weise zu und müssen sorgfältig bei jeder Mission mitbedacht werden. Eine medizinische Betreuung der Astronauten beginnt dabei bereits Monate vor dem Start und intensiviert sich während des Einsatzes noch einmal merklich.<br />
<br />
Doch bietet die Raumfahrt der medizinischen Forschung auch ein großes Potenzial. Der Wegfall der Gravitation erlaubt das Isolieren und Studieren von Körperfunktionen wie es auf der Erde nicht möglich wäre. So trägt die Raumfahrtmedizin signifikant zum wissenschaftlichen Erkenntnisgewinn bei - auch weit über die Anforderungen und Bedingungen der Raumfahrt hinaus.
    </p>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
1 Stunde


27 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    30.09.2011
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Rupert Gerzer" title="Rupert Gerzer" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f7275706572742d6765727a65722e6a7067/128/0/0/rupert-gerzer" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f7275706572742d6765727a65722e6a7067/128/0/0/rupert-gerzer 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f7275706572742d6765727a65722e6a7067/256/0/0/rupert-gerzer 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f7275706572742d6765727a65722e6a7067/384/0/0/rupert-gerzer 3x"/>


<br/>
<strong>Rupert Gerzer</strong>
                                <br/>
                <em>Leiter Institut für Luft- und Raumfahrtmedizin, DLR</em>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>


Im Gespräch mit Moderator Tim Pritlove führt Prof. Dr. Rupert Gerzer, Leiter des DLR-Instituts für Luft- und Raumfahrtmedizin, in die medizinischen Aspekte der Raumfahrt ein und erläutert die Zusammenhänge von Forschung und Betriebsanforderungen der bemannten Raumfahrt.</p>
<p><strong>Links:</strong></p>
<ul>
<li><a href="http://www.dlr.de/me/de/desktopdefault.aspx/tabid-1746/2399_read-7059/">DLR: Rupert Gerzer</a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/me/">DLR: Institut für Luft- und Raumfahrtmedizin des DLR</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Erdbeschleunigung">Erdbeschleunigung</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Schwerelosigkeit">Schwerelosigkeit</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Europ%C3%A4isches_Astronautenzentrum">Europäisches Astronautenzentrum (EAC)</a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/me/">Institut für Luft- und Raumfahrtmedizin des DLR</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Bettruhe">Bettruhe</a></li>
<li><a href="http://raumzeit-podcast.de/2011/03/25/rz011-astronautenausbildung/">RZ011 Astronautenausbildung</a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/iss">DLR: Internationale Raumstation ISS</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Bemannter_Marsflug">Bemannter Marsflug</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Quarant%C3%A4ne">Quarantäne</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Immunsystem">Immunsystem</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Gleichgewichtsorgan">Gleichgewichtsorgan</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Zentrifugalkraft">Zentrifugalkraft</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Waleri_Wladimirowitsch_Poljakow">Waleri Wladimirowitsch Poljakow</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Nierenstein">Nierenstein</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Kalium">Kalium</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Oxalate">Oxalate</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Myokardinfarkt">Herzinfarkt</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Antimikrobielle_Substanz">Antimikrobielle Substanz</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Strahlung">Strahlung</a></li>
<li><a href="http://www.sueddeutsche.de/wissen/strahlendosimetrie-gefahr-aus-dem-weltraum-1.912561">Süddeutsche Zeitung: Strahlendosimetrie &#8211; Gefahr aus dem Weltraum</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Strahlenbiologie">Strahlenbiologie</a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/envihab/">DLR: Forschungsanlage :envihab</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Ultraviolettstrahlung">Ultraviolettstrahlung (UV)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Skelett">Skelett</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Supernova">Supernova</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Proton">Proton</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Ion">Ion</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Exobiologie">Exobiologie</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Mikroorganismus">Mikroorganismus</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Reinraum">Reinraum</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Spore">Spore</a></li>
</ul>
<p>

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
</p>
]]></content:encoded>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2011/09/02/rz021-weltraummedizin/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <itunes:season>1</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Rupert Gerzer</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/contributors/rupert-gerzer.jpg" role="guest">Rupert Gerzer</podcast:person>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ020 Giotto und Rosetta</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2011/07/25/rz020-giotto-und-rosetta/</link>
      <pubDate>Mon, 25 Jul 2011 08:00:49 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">http://www.raumzeit-podcast.de/?p=479</guid>
      <description><![CDATA[Der Flug der Raumsonde Giotto zum Kometen Halley war ein Meilenstein in der Erforschung von Kometen und für die ESA eine wichtige Mission beim Aufbau der interplanetaren Forschung. Giotto lieferte durch seine große Annäherung an Halley Bilder in einer bis dahin nicht bekannten Güte.

Die Raumsonde Rosetta ist nun auf dem Weg die Geschichte von Giotto fortzuschreiten und wird sich dem Komenten Tschurjumow-Gerasimenko nicht nur noch weiter nähern, sondern auch einen Lander auf dem Komenten absetzen, um dessen Zusammensetzung noch vor Ort zu analysieren. Im Juni wurde die Sonde in den Tiefschlaf versetzt um für die finale Phase der Mission in 2014 wieder geweckt zu werden.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2011/07/25/rz020-giotto-und-rosetta/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/280/s/feed/c/mp3/rz020-giotto-und-rosetta.mp3" length="51201421" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>01:25:14</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Die wagemutigen Missionen zu den Kometen in unserem Sonnensystem</itunes:subtitle>
      <itunes:episode>20</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Der Flug der Raumsonde Giotto zum Kometen Halley war ein Meilenstein in der Erforschung von Kometen und für die ESA eine wichtige Mission beim Aufbau der interplanetaren Forschung. Giotto lieferte durch seine große Annäherung an Halley Bilder in einer bis dahin nicht bekannten Güte.

Die Raumsonde Rosetta ist nun auf dem Weg die Geschichte von Giotto fortzuschreiten und wird sich dem Komenten Tschurjumow-Gerasimenko nicht nur noch weiter nähern, sondern auch einen Lander auf dem Komenten absetzen, um dessen Zusammensetzung noch vor Ort zu analysieren. Im Juni wurde die Sonde in den Tiefschlaf versetzt um für die finale Phase der Mission in 2014 wieder geweckt zu werden.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz020-giotto-und-rosetta.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[<p>



<div style="clear: both">
<p><strong>Die wagemutigen Missionen zu den Kometen in unserem Sonnensystem</strong></p>
    <p>
        <a href="https://raumzeit-podcast.de/2011/07/25/rz020-giotto-und-rosetta/">
            
<img decoding="async" class="episode_image_cover" title="RZ020 Giotto und Rosetta" width="200" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3032302d67696f74746f2d756e642d726f73657474612e636f7665722e6a7067/200/0/0/rz020-giotto-und-rosetta" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3032302d67696f74746f2d756e642d726f73657474612e636f7665722e6a7067/200/0/0/rz020-giotto-und-rosetta 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3032302d67696f74746f2d756e642d726f73657474612e636f7665722e6a7067/400/0/0/rz020-giotto-und-rosetta 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3032302d67696f74746f2d756e642d726f73657474612e636f7665722e6a7067/600/0/0/rz020-giotto-und-rosetta 3x"/>

        </a>
        Der Flug der Raumsonde Giotto zum Kometen Halley war ein Meilenstein in der Erforschung von Kometen und für die ESA eine wichtige Mission beim Aufbau der interplanetaren Forschung. Giotto lieferte durch seine große Annäherung an Halley Bilder in einer bis dahin nicht bekannten Güte.<br />
<br />
Die Raumsonde Rosetta ist nun auf dem Weg die Geschichte von Giotto fortzuschreiten und wird sich dem Komenten Tschurjumow-Gerasimenko nicht nur noch weiter nähern, sondern auch einen Lander auf dem Komenten absetzen, um dessen Zusammensetzung noch vor Ort zu analysieren. Im Juni wurde die Sonde in den Tiefschlaf versetzt um für die finale Phase der Mission in 2014 wieder geweckt zu werden.
    </p>
</div>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
1 Stunde


25 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    20.05.2011
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Gerhard Schwehm" title="Gerhard Schwehm" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f676572686172642d7363687765686d2e6a7067/128/0/0/gerhard-schwehm"/>


<br/>
<strong>Gerhard Schwehm</strong>
                                <br/>
                <em>Rosetta Mission Manager / Head of Solar System Science Operations Division, ESA</em>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>


Im Gespräch mit Tim Pritlove erläutert Gerhard Schwehm &#8211; Rosetta Mission Manager und Head of Solar System Science Operations Division der ESA &#8211; die Geschichte der beiden ESA-Kometenmissionen und erzählt von den Herausforderungen die für die Rosetta-Mission noch anstehen.</p>
<p><strong>Themen</strong>: Entwicklung der Deep Space Missionen bei der ESA; Frühe Kometenforschung; Kometen-Hysterie; Berechnung der Flugbahn von Giotto und der retrograde Orbit; Begegnung mit Halley; Wissenschaftliche Auswertung; Geburt der Rosetta-Mission im Schatten der Challenger-Katastrophe; Giotto Extended Mission; Planung und Neuausrichtung der Rosetta-Mission; Flug zu Tschurjumow-Gerasimenko; Ankunft beim Kometen; Beobachtung und Vermessung der Oberfläche; Zielsetzung für den Komenten-Lander; das fliegende Labor; Energiemanagement und Lebensdauer; Hibernation und Wiedererweckung.</p>
<p><strong>Links:</strong></p>
<ul>
<li>ESA: Gerhard Schwehm</li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Universit%C3%A4t_des_Saarlandes">WP: Universität des Saarlandes</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Ruhr-Universit%C3%A4t_Bochum">WP: Ruhr-Universität Bochum</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Extraterrestrische_Physik">WP: Extraterrestrische Physik</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Interplanetarer_Staub">WP: Interplanetarer Staub</a></li>
<li><a href="http://www.esa.int/About_Us/ESTEC">ESA: ESTEC</a></li>
<li><a href="http://www.esa.int/About_Us/ESAC">ESA: ESAC</a></li>
<li><a href="http://en.wikipedia.org/wiki/International_Ultraviolet_Explorer">WP: International Ultraviolet Explorer</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Stern_von_Betlehem">WP: Stern von Betlehem</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Pioneer_(Raumsonden-Programm)">WP: Pioneer</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Voyager_1">WP: Voyager 1</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Voyager_2">WP: Voyager 2</a></li>
<li>ESA: Giotto</li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Giotto_(Sonde)">WP: Giotto</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Cassini-Huygens">WP: Cassini-Huygens</a></li>
<li><a href="http://raumzeit-podcast.de/2010/12/16/rz005-planetenforschung/">RZ005 Planetenforschung</a></li>
<li><a href="http://raumzeit-podcast.de/2011/02/21/rz009-asteroiden-und-kometen/">RZ009 Asteroiden und Kometen</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Fred_Whipple">WP: Fred Whipple</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Ludwig_Biermann">WP: Ludwig Biermann</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Halleyscher_Komet">WP: Halleyscher Komet</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Ariane_1">WP: Ariane 1</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/CCD-Sensor">WP: CCD-Sensor</a></li>
<li><a href="http://en.wikipedia.org/wiki/CHON">WP: CHON</a></li>
<li>ESA: Horizon 2000</li>
<li><a href="http://sci.esa.int/science-e/www/object/index.cfm?fobjectid=33211">ESA: Solar System Working Group</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/STS-51-L">WP: STS-51-L (Challenger-Katastrophe)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Grigg-Skjellerup">WP: Grigg-Skjellerup</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Swing-by">WP: Swing-By (Gravity Assist)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Jupiter-Familie">WP: Jupiter-Familie</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Tschurjumow-Gerasimenko">WP: Tschurjumow-Gerasimenko</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Wild_2">WP: Wild</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Tempel_1">WP: Tempel 1</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Enckescher_Komet">WP: Enckescher Komet</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Spektroskopie">WP: Spektroskopie</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/46P/Wirtanen">WP: Wirtanen</a></li>
<li><a href="http://raumzeit-podcast.de/2010/11/12/rz002-missionsplanung/">RZ002 Missionsplanung</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Europ%C3%A4isches_Raumflugkontrollzentrum">WP: Europäisches Raumflugkontrollzentrum (ESOC)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Capri">WP: Capri</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Philae_(Sonde)">WP: Philae (Rosetta Lander)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Sublimation_(Phasenübergang)">WP: Sublimation</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Solar_and_Heliospheric_Observatory">WP: Solar and Heliospheric Observatory (SOHO)</a></li>
</ul>
<p>

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
</p>
]]></content:encoded>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2011/07/25/rz020-giotto-und-rosetta/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <itunes:season>1</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Gerhard Schwehm</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/contributors/gerhard-schwehm.jpg" role="guest">Gerhard Schwehm</podcast:person>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ019 Space Shuttle</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2011/07/08/rz019-space-shuttle/</link>
      <pubDate>Fri, 08 Jul 2011 08:00:26 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">http://www.raumzeit-podcast.de/?p=454</guid>
      <description><![CDATA[Ende einer Ära: Das Space Shuttle-Programm der NASA endet in diesem Monat mit dem Start der letzten Raumfähre und einem letzten Flug zur Internationalen Raumstation. Als eine Ikone der Raumfahrt gefeiert hat das "Space Transportation System" in nun bald 135 Missionen eine große Missionsvielfalt an den Tag gelegt und letztlich den Aufbau der ISS überhaupt erst ermöglicht.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2011/07/08/rz019-space-shuttle/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/282/s/feed/c/mp3/rz019-space-shuttle.mp3" length="65750048" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>01:49:29</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Ein Rückblick auf die Höhen und Tiefen des Space Shuttle Programms der NASA</itunes:subtitle>
      <itunes:episode>19</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Ende einer Ära: Das Space Shuttle-Programm der NASA endet in diesem Monat mit dem Start der letzten Raumfähre und einem letzten Flug zur Internationalen Raumstation. Als eine Ikone der Raumfahrt gefeiert hat das &quot;Space Transportation System&quot; in nun bald 135 Missionen eine große Missionsvielfalt an den Tag gelegt und letztlich den Aufbau der ISS überhaupt erst ermöglicht.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz019-space-shuttle.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[<p>



<div style="clear: both">
<p><strong>Ein Rückblick auf die Höhen und Tiefen des Space Shuttle Programms der NASA</strong></p>
    <p>
        <a href="https://raumzeit-podcast.de/2011/07/08/rz019-space-shuttle/">
            
<img decoding="async" class="episode_image_cover" title="RZ019 Space Shuttle" width="200" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3031392d73706163652d73687574746c652e636f7665722e6a7067/200/0/0/rz019-space-shuttle" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3031392d73706163652d73687574746c652e636f7665722e6a7067/200/0/0/rz019-space-shuttle 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3031392d73706163652d73687574746c652e636f7665722e6a7067/400/0/0/rz019-space-shuttle 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3031392d73706163652d73687574746c652e636f7665722e6a7067/600/0/0/rz019-space-shuttle 3x"/>

        </a>
        Ende einer Ära: Das Space Shuttle-Programm der NASA endet in diesem Monat mit dem Start der letzten Raumfähre und einem letzten Flug zur Internationalen Raumstation. Als eine Ikone der Raumfahrt gefeiert hat das &quot;Space Transportation System&quot; in nun bald 135 Missionen eine große Missionsvielfalt an den Tag gelegt und letztlich den Aufbau der ISS überhaupt erst ermöglicht.
    </p>
</div>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
1 Stunde


49 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    27.06.2011
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Volker Sobick" title="Volker Sobick" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f766f6c6b65722d736f6269636b2e6a7067/128/0/0/volker-sobick"/>


<br/>
<strong>Volker Sobick</strong>
                                <br/>
                <em>Ehem. stellvertretender Leiter, Bemanntes Raumfahrtprogramm, DLR</em>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>


Im Gespräch mit Tim Pritlove berichet Volker Sobick, ehemaliger stellvertretender Leiter des bemannten Raumfahrtprogramms beim DLR, von seiner langjährigen Zusammenarbeit mit der NASA, die grundlegend vom Space Shuttle geprägt wurde. Missionen wie das Spacelab haben erstmals die deutschen und amerikanischen Raumfahrtprogramme zusammengebracht und dienten als Grundlage der heutigen internationalen Zusammenarbeit.</p>
<p><strong>Themen</strong>: Deutsches Raumfahrtprogramm; Gründe für den Start des Shuttleprojekts; Technischer Aufbau der Shuttles; Stromversorgung für die Payload; Arbeiten mit der Nutzlast; die Buran; Wiedereintritt und der Wärmeschild des Space Shuttle; Strukturelle und technische Probleme, die zu den Challenger- und Columbia-Katastrophen führten; Maßnahmen zum Schutz des Programms; Landung des Shuttle; Spacelab und modulare Nutzlasten; Kooperation Deutschlands mit der NASA; Rettungssysteme; Seilbahn im Space Shuttle; die Zukunft der bemannten Raumfahrt bei der NASA; der Mond als Basis künftiger Missionen; Erlebnis eines Shuttle-Starts.</p>
<p><strong>Links</strong>:</p>
<ul>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Space_Shuttle">WP: Space Shuttle</a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/rd/desktopdefault.aspx/tabid-2209/3371_read-5045/">DLR: Bemannte Raumfahrt, ISS und Exploration</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/ExoMars">WP: ExoMars</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Internationale_Raumstation">WP: Internationale Raumstation (ISS)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Spacelab">WP: Spacelab</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/STS-51-L">WP: STS-51-L (Challenger-Katastrophe)</a></li>
<li><a href="http://raumzeit-podcast.de/2010/11/19/rz003-raketenantriebe/">RZ003 Raketenantriebe</a></li>
<li><a href="http://en.wikipedia.org/wiki/Long_Duration_Exposure_Facility">WP: Long Duration Exposure Facility</a></li>
<li><a href="http://raumzeit-podcast.de/2011/03/11/rz010-raumstationen/">RZ010 Raumstationen</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Canadarm2">WP: Canadarm2</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Buran_(Raumfahrtprogramm)">WP: Buran</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Orbital_Maneuvering_System">WP: Orbital Maneuvering System</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Borosilikatglas">WP: Borsilikatglas</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Kohlenstofffaserverst%C3%A4rkter_Kohlenstoff">WP: Kohlenfaserverstärkter Kohlenstoff (RCC)</a></li>
<li><a href="http://raumzeit-podcast.de/2011/03/25/rz011-astronautenausbildung/">RZ011 Astronautenausbildung</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Stratosph%C3%A4ren-Observatorium_f%C3%BCr_Infrarot-Astronomie">WP: Stratosphären-Observatorium für Infrarot-Astronomie (SOFIA)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/STS-61-A">WP: Spacelab D1 (STS-61-A)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/STS-55">WP: Spacelab D2 (STS55)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Ulf_Merbold">WP: Ulf Merbold</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Reinhard_Furrer">WP: Reinhard Furrer</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Ernst_Messerschmid">WP: Ernst Messerschmidt</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Ulrich_Walter">WP: Ulrich Walter</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Hans_Wilhelm_Schlegel">WP: Hans Wilhelm Schlegel</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Spacehab">WP: Spacehab</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Multi-Purpose_Logistics_Module">WP: Multi-Purpose Logistics Module</a></li>
<li><a href="http://en.wikipedia.org/wiki/Leonardo_MPLM">WP: Leonardo MPLM</a></li>
<li><a href="http://en.wikipedia.org/wiki/Raffaello_MPLM">WP: Raffaelo MPLM</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Christoph_Kolumbus">WP: Christoph Kolumbus</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Augeninnendruck">WP: Augeninnendruck</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Osteoporose">WP: Osteoporose</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/SpaceX">WP: SpaceX</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Falcon_1">WP: Falcon</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Ares_(Rakete)">WP: Ares</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Mondbasis_Alpha_1">WP: Mondbasis Alpha 1</a></li>
</ul>
<p>

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
</p>
]]></content:encoded>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2011/07/08/rz019-space-shuttle/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <itunes:season>1</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Volker Sobick</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/contributors/volker-sobick.jpg" role="guest">Volker Sobick</podcast:person>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ018 ESTEC Test Centre</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2011/07/01/rz018-estec-test-centre/</link>
      <pubDate>Fri, 01 Jul 2011 08:00:21 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">http://www.raumzeit-podcast.de/?p=434</guid>
      <description><![CDATA[Das European Space Research and Technology Centre (ESTEC) in Noordwijk in der Nähe von Den Haag in den Niederlanden ist einer der größten Standorte der ESA und beherbergt neben zahlreichen Forschungslaboren auch ein großes Testzentrum, in dem alle Raumfahrzeuge der ESA auf Herz und Nieren geprüft werden, bevor sie für ihren Einsatz freigegeben werden. Das ESTEC Test Centre nimmt damit eine im wahrsten Sinne des Wortes zentrale Rolle im Gesamtablauf der ESA-Missionen ein und liefert für Inbetriebnahme und Betrieb wertvolle Ergebnisse. Das ESTEC Test Centre ist mit einer Vielzahl an üppig dimensionierten Testständen ausgerüstet. So ist hier die Prüfung der Temparatur- und Vakkumbeständigkeit wie auch der Vibrationsfestigkeit auch großer Raumfahrzeuge wie dem ATV möglich.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2011/07/01/rz018-estec-test-centre/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/284/s/feed/c/mp3/rz018-estec-test-centre.mp3" length="54322530" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>01:30:05</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Die zentrale Qualitätssicherung aller ESA-Missionen in den Niederlanden</itunes:subtitle>
      <itunes:episode>18</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Das European Space Research and Technology Centre (ESTEC) in Noordwijk in der Nähe von Den Haag in den Niederlanden ist einer der größten Standorte der ESA und beherbergt neben zahlreichen Forschungslaboren auch ein großes Testzentrum, in dem alle Raumfahrzeuge der ESA auf Herz und Nieren geprüft werden, bevor sie für ihren Einsatz freigegeben werden. Das ESTEC Test Centre nimmt damit eine im wahrsten Sinne des Wortes zentrale Rolle im Gesamtablauf der ESA-Missionen ein und liefert für Inbetriebnahme und Betrieb wertvolle Ergebnisse. Das ESTEC Test Centre ist mit einer Vielzahl an üppig dimensionierten Testständen ausgerüstet. So ist hier die Prüfung der Temparatur- und Vakkumbeständigkeit wie auch der Vibrationsfestigkeit auch großer Raumfahrzeuge wie dem ATV möglich.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz018-estec-test-centre.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[<p>



<div style="clear: both">
<p><strong>Die zentrale Qualitätssicherung aller ESA-Missionen in den Niederlanden</strong></p>
    <p>
        <a href="https://raumzeit-podcast.de/2011/07/01/rz018-estec-test-centre/">
            
<img decoding="async" class="episode_image_cover" title="RZ018 ESTEC Test Centre" width="200" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3031382d65737465632d746573742d63656e7472652e636f7665722e6a7067/200/0/0/rz018-estec-test-centre" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3031382d65737465632d746573742d63656e7472652e636f7665722e6a7067/200/0/0/rz018-estec-test-centre 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3031382d65737465632d746573742d63656e7472652e636f7665722e6a7067/400/0/0/rz018-estec-test-centre 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3031382d65737465632d746573742d63656e7472652e636f7665722e6a7067/600/0/0/rz018-estec-test-centre 3x"/>

        </a>
        Das European Space Research and Technology Centre (ESTEC) in Noordwijk in der Nähe von Den Haag in den Niederlanden ist einer der größten Standorte der ESA und beherbergt neben zahlreichen Forschungslaboren auch ein großes Testzentrum, in dem alle Raumfahrzeuge der ESA auf Herz und Nieren geprüft werden, bevor sie für ihren Einsatz freigegeben werden. Das ESTEC Test Centre nimmt damit eine im wahrsten Sinne des Wortes zentrale Rolle im Gesamtablauf der ESA-Missionen ein und liefert für Inbetriebnahme und Betrieb wertvolle Ergebnisse. Das ESTEC Test Centre ist mit einer Vielzahl an üppig dimensionierten Testständen ausgerüstet. So ist hier die Prüfung der Temparatur- und Vakkumbeständigkeit wie auch der Vibrationsfestigkeit auch großer Raumfahrzeuge wie dem ATV möglich.
    </p>
</div>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
1 Stunde


30 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    10.05.2011
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Jörg Wehner" title="Jörg Wehner" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f6a6f6572672d7765686e65722e6a7067/128/0/0/joerg-wehner" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f6a6f6572672d7765686e65722e6a7067/128/0/0/joerg-wehner 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f6a6f6572672d7765686e65722e6a7067/256/0/0/joerg-wehner 2x"/>


<br/>
<strong>Jörg Wehner</strong>
                                <br/>
                <em>Chef Technisches Netzwerks der ESA-Zentren in Europa</em>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>


<a href="http://metaebene.me/raumzeit/files/2011/07/ESTEC_Test_Centre_2004_H.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" class="alignright size-medium wp-image-438" title="ESTEC Test Centre Diagram" alt="" src="http://www.raumzeit-podcast.de/wp-content/uploads/2011/07/ESTEC_Test_Centre_2004_H-300x250.jpg" width="0" height="0" srcset="https://raumzeit-podcast.de/files/2011/07/ESTEC_Test_Centre_2004_H-300x250.jpg 300w, https://raumzeit-podcast.de/files/2011/07/ESTEC_Test_Centre_2004_H-1024x854.jpg 1024w" sizes="auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px" /></a></p>
<p>Im Gespräch mit Tim Pritlove erläutert Jörg Wehner, Chef des Technischen Netzwerks der ESA-Zentren in Europa, die einzelnen Einrichtungen des Test Centres, welche Eigenschaften der Raumfahrzeuge wie getestet werden und welche Bedeutung das Testen im Gesamtprozess der Raumfahrt bei der ESA einnimmt.</p>
<p><strong>Themen</strong>: ESTEC Test Centre; Bau und Planung von Satelliten; Produktionszeiträume und der Fortschritt der Technologie; Individuelle Tests und die Übertragbarkeit auf Produktionsserien; Rettung der Herschel-Mission auf Basis von Testergebnissen; Testeinrichtungen des Zentrums; Simulation des Raketenstarts mit Vibration und Schall; die Akustiktestkammer; Messung der Belastungen in der Rakete durch Sensoren; Aufbau und Struktur des Rütteltischs; Simulation des Weltraums durch Temperatur und Vakuum; Sonnenlichtsimulation; Abkühlung und Hochtemperaturbelastungen im Weltraumsimulator; Drehung der Satelliten; der Einfluss des Elektromagnetismus und die elektromagnetischen Kompatibilitätstests; Weitertransport nach Kourou oder Baikonur;</p>
<p><strong>Links</strong>:</p>
<ul>
<li><a href="http://www.esa.int/About_Us/ESTEC">ESA: ESTEC Test Centre</a></li>
<li><a href="http://www.esa.int/About_Us/ESRIN">ESA: ESRIN Frascati</a></li>
<li><a href="http://raumzeit-podcast.de/2011/06/17/rz017-automated-transfer-vehicle/">RZ017 Automated Transfer Vehicle</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Internationale_Raumstation">WP: Internationale Raumstation</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Mikrogravitation">WP: Mikrogravitation</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/CryoSat">WP: CryoSat</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Herschel-Weltraumteleskop">WP: Herschel-Weltraumteleskop</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Planck-Weltraumteleskop">WP: Planck-Weltraumteleskop</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Galileo_(Satellitennavigation)">WP: Galileo</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Astrium">WP: Astrium</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Thales_Alenia_Space">WP: Thales Alenia Space</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Envisat">WP: Envisat</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Horn_(Lautsprecher)">WP: Horn</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Airbus">WP: Airbus</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Hydropneumatik">WP: Hydropneumatik</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Merkur_(Planet)">WP: Merkur</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/BepiColombo">WP: BepiColombo</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/CERN">WP: CERN</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Deutsches_Elektronen-Synchrotron">WP: Deutsches Elektronen-Synchrotron (DESY)</a></li>
</ul>
<p>

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
</p>
]]></content:encoded>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2011/07/01/rz018-estec-test-centre/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <itunes:season>1</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Jörg Wehner</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/contributors/joerg-wehner.jpg" role="guest">Jörg Wehner</podcast:person>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ017 Automated Transfer Vehicle</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2011/06/17/rz017-automated-transfer-vehicle/</link>
      <pubDate>Fri, 17 Jun 2011 08:00:15 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">http://www.raumzeit-podcast.de/?p=422</guid>
      <description><![CDATA[Das Automated Transfer Vehicle (ATV) ist das Logistik-Raumfahrzeug der ESA für die Internationale Raumstation ISS. Nachdem im Frühjahr 2008 die erste ATV-Mission unter dem Namen "Jules Verne" erfolgreich abgeschlossen werden konnte wurde zwei Jahre später die Nachfolgemission "Johannes Kepler" gestartet und ist zum Zeitpunkt der Aufnahme dieses Gesprächs gerade mit der ISS verbunden, um einige Wochen später die Raumstation wieder zu verlassen.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2011/06/17/rz017-automated-transfer-vehicle/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/286/s/feed/c/mp3/rz017-automated-transfer-vehicle.mp3" length="57171984" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>01:35:11</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Das vollautomatische Raumfahrzeug der ESA setzt neue Standards im Raumflug</itunes:subtitle>
      <itunes:episode>17</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Das Automated Transfer Vehicle (ATV) ist das Logistik-Raumfahrzeug der ESA für die Internationale Raumstation ISS. Nachdem im Frühjahr 2008 die erste ATV-Mission unter dem Namen &quot;Jules Verne&quot; erfolgreich abgeschlossen werden konnte wurde zwei Jahre später die Nachfolgemission &quot;Johannes Kepler&quot; gestartet und ist zum Zeitpunkt der Aufnahme dieses Gesprächs gerade mit der ISS verbunden, um einige Wochen später die Raumstation wieder zu verlassen.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz017-automated-transfer-vehicle.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[<p>



<div style="clear: both">
<p><strong>Das vollautomatische Raumfahrzeug der ESA setzt neue Standards im Raumflug</strong></p>
    <p>
        <a href="https://raumzeit-podcast.de/2011/06/17/rz017-automated-transfer-vehicle/">
            
<img decoding="async" class="episode_image_cover" title="RZ017 Automated Transfer Vehicle" width="200" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3031372d6175746f6d617465642d7472616e736665722d76656869636c652e636f7665722e6a7067/200/0/0/rz017-automated-transfer-vehicle" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3031372d6175746f6d617465642d7472616e736665722d76656869636c652e636f7665722e6a7067/200/0/0/rz017-automated-transfer-vehicle 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3031372d6175746f6d617465642d7472616e736665722d76656869636c652e636f7665722e6a7067/400/0/0/rz017-automated-transfer-vehicle 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3031372d6175746f6d617465642d7472616e736665722d76656869636c652e636f7665722e6a7067/600/0/0/rz017-automated-transfer-vehicle 3x"/>

        </a>
        Das Automated Transfer Vehicle (ATV) ist das Logistik-Raumfahrzeug der ESA für die Internationale Raumstation ISS. Nachdem im Frühjahr 2008 die erste ATV-Mission unter dem Namen &quot;Jules Verne&quot; erfolgreich abgeschlossen werden konnte wurde zwei Jahre später die Nachfolgemission &quot;Johannes Kepler&quot; gestartet und ist zum Zeitpunkt der Aufnahme dieses Gesprächs gerade mit der ISS verbunden, um einige Wochen später die Raumstation wieder zu verlassen.
    </p>
</div>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
1 Stunde


35 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    11.05.2011
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Nico Dettmann" title="Nico Dettmann" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f6e69636f2d646574746d616e6e2e6a7067/128/0/0/nico-dettmann" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f6e69636f2d646574746d616e6e2e6a7067/128/0/0/nico-dettmann 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f6e69636f2d646574746d616e6e2e6a7067/256/0/0/nico-dettmann 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f6e69636f2d646574746d616e6e2e6a7067/384/0/0/nico-dettmann 3x"/>


<br/>
<strong>Nico Dettmann</strong>
                                <br/>
                <em>ATV Program Department Head, ESTEC, ESA</em>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>


Im Gespräch mit Tim Pritlove erläutert ATV-Projektleiter Nico Dettmann die Technologie des Raumfahrzeugs sowie die Aufgaben und Herausforderungen automatischer Versorgungsflüge zur ISS. Das ATV versorgt die Station mit an Bord benötigten Gasen und Treibstoffen, Geräten für neue Experimente sonstigem Material. Dazu agiert das ATV auch als Lageregelungssystem, solange es an die ISS angedockt ist. Nach der Einstellung des Space Shuttle Programms der NASA ist das ATV das größte verbleibende Versorgungsfahrzeug für ISS.</p>
<p><strong>Themen</strong>: Gase und Treibstoffe; Dry Cargo; Lageregelung der ISS; andere ISS-Versorgungsfahrzeuge; Dockingsysteme; Collision Avoidance Maneuver; Escape Maneuver; Automatischer Betrieb in Abstimmung mit dem Kontrollzentrum; Start mit der Ariane und die Startphase im Orbit; die mehrstufige Annäherungsphase an die ISS; Docking; russisches und amerikanisches Wasser; Überwachung der Massepositionen bei Ein- und Ausladen; Abdocken von der ISS; kontrollierter Wiedereintritt; künftige ATV-Missionen.</p>
<p><strong>Links</strong>:</p>
<ul>
<li><a href="http://www.esa.int/About_Us/ESTEC">ESA: ESTEC</a></li>
<li><a href="http://www.esa.int/Our_Activities/Human_Spaceflight/ATV">ESA: Automated Transfer Vehicle</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Automated_Transfer_Vehicle">WP: Automated Transfer Vehicle (ATV)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Space_Shuttle">WP: Space Shuttle</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Sojus_(Raumschiff)">WP: Sojus</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Progress">WP: Progress</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/H-2_Transfer_Vehicle">WP: H-2_Transfer_Vehicle (HTV)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Commercial_Orbital_Transportation_Services">WP: Commercial Orbital Transportation Services (CRS)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/SpaceX">WP: SpaceX</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Orbital_Sciences_Corporation">WP: Orbital Sciences Corporation</a></li>
<li><a href="http://en.wikipedia.org/wiki/Falcon_9">WP: Falcon 9</a></li>
<li><a href="http://en.wikipedia.org/wiki/Dragon_Capsule">WP: Dragon Capsule</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Columbus_(ISS)">WP: Columbus</a></li>
<li><a href="http://www.esa.int/Our_Activities/Human_Spaceflight/ATV/Jules_Verne_demonstrates_flawless_Collision_Avoidance_Manoeuvre">ESA: &#8222;Jules Verne demonstrates flawless Collision Avoidance Manoeuvre&#8220;</a></li>
<li><a href="http://en.wikipedia.org/wiki/Johannes_Kepler_ATV">WP: Johannes Kepler ATV</a></li>
<li><a href="http://en.wikipedia.org/wiki/Jules_Verne_ATV">WP: Jules Verne ATV</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Ariane_5#Ariane_5_ES_ATV">WP: Ariane 5 ES ATV</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Geostation%C3%A4re_Transferbahn">WP: GTO</a></li>
<li><a href="http://en.wikipedia.org/wiki/Low_Earth_orbit">WP: LEO</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Erdn%C3%A4he">WP: Perigäum, Apogäum</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Bahnneigung">WP: Bahnneigung (Inklination)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Global_Positioning_System">WP: Global Positioning System</a></li>
</ul>
<p>

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
</p>
]]></content:encoded>
      <psc:chapters xmlns:psc="http://podlove.org/simple-chapters" version="1.2">
        <psc:chapter start="00:00:00.000" title="Intro"/>
        <psc:chapter start="00:00:41.000" title="Begrüßung"/>
        <psc:chapter start="00:01:34.000" title="Einleitung"/>
        <psc:chapter start="00:03:40.000" title="Welchen Bedarf deckt ATV?"/>
        <psc:chapter start="00:11:40.000" title="Andere Versorgungsfahrzeuge der ISS"/>
        <psc:chapter start="00:19:03.000" title="Docking-Ports"/>
        <psc:chapter start="00:23:40.000" title="Anforderungen an ATV"/>
        <psc:chapter start="00:33:45.000" title="Startvorgang"/>
        <psc:chapter start="00:40:42.000" title="Separation"/>
        <psc:chapter start="00:54:30.000" title="Lagebestimmung und Steuerung"/>
        <psc:chapter start="01:08:59.000" title="Docking"/>
        <psc:chapter start="01:13:11.000" title="Entladung"/>
        <psc:chapter start="01:19:36.000" title="Beladung und Abreise"/>
        <psc:chapter start="01:25:44.000" title="Resumee der Mission"/>
        <psc:chapter start="01:28:12.000" title="Zukunft des ATV"/>
        <psc:chapter start="01:34:10.000" title="Ausklang"/>
      </psc:chapters>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2011/06/17/rz017-automated-transfer-vehicle/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <itunes:season>1</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Nico Dettmann</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/contributors/nico-dettmann.jpg" role="guest">Nico Dettmann</podcast:person>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ016 SOFIA Infrarotteleskop</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2011/06/03/rz016-sofia-infrarotteleskop/</link>
      <pubDate>Fri, 03 Jun 2011 08:00:35 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">http://www.raumzeit-podcast.de/?p=404</guid>
      <description><![CDATA[SOFIA - das auf ein Flugzeug montierte Infrarot-Teleskop zur Beobachtung des Weltalls von der Stratosphäre aus - ist ein Gemeinschaftsprojekt des DLR und der NASA. Als Nachfolgesystem des bereits sehr erfolgreichen Kuiper Airborne Observatory (KAO) wurde SOFIA unlängst in Betrieb genommen und erreicht aufgrund seiner größer dimensionierten Spiegel und aktueller Messtechnik deutlich gesteigerte Messwerte. Damit dient SOFIA der verbesserten Beobachtung des Weltalls und der Grundlagenforschung auf vielen Gebieten.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2011/06/03/rz016-sofia-infrarotteleskop/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/288/s/feed/c/mp3/rz016-sofia-infrarotteleskop.mp3" length="96845446" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>02:41:04</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Das fliegende Weltraumteleskop ermöglicht kurzfristige und ungewöhnliche Beobachtungen des Weltalls</itunes:subtitle>
      <itunes:episode>16</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[SOFIA - das auf ein Flugzeug montierte Infrarot-Teleskop zur Beobachtung des Weltalls von der Stratosphäre aus - ist ein Gemeinschaftsprojekt des DLR und der NASA. Als Nachfolgesystem des bereits sehr erfolgreichen Kuiper Airborne Observatory (KAO) wurde SOFIA unlängst in Betrieb genommen und erreicht aufgrund seiner größer dimensionierten Spiegel und aktueller Messtechnik deutlich gesteigerte Messwerte. Damit dient SOFIA der verbesserten Beobachtung des Weltalls und der Grundlagenforschung auf vielen Gebieten.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz016-sofia-infrarotteleskop.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[<p>



<div style="clear: both">
<p><strong>Das fliegende Weltraumteleskop ermöglicht kurzfristige und ungewöhnliche Beobachtungen des Weltalls</strong></p>
    <p>
        <a href="https://raumzeit-podcast.de/2011/06/03/rz016-sofia-infrarotteleskop/">
            
<img decoding="async" class="episode_image_cover" title="RZ016 SOFIA Infrarotteleskop" width="200" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3031362d736f6669612d696e667261726f7474656c65736b6f702e636f7665722e6a7067/200/0/0/rz016-sofia-infrarotteleskop" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3031362d736f6669612d696e667261726f7474656c65736b6f702e636f7665722e6a7067/200/0/0/rz016-sofia-infrarotteleskop 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3031362d736f6669612d696e667261726f7474656c65736b6f702e636f7665722e6a7067/400/0/0/rz016-sofia-infrarotteleskop 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3031362d736f6669612d696e667261726f7474656c65736b6f702e636f7665722e6a7067/600/0/0/rz016-sofia-infrarotteleskop 3x"/>

        </a>
        SOFIA - das auf ein Flugzeug montierte Infrarot-Teleskop zur Beobachtung des Weltalls von der Stratosphäre aus - ist ein Gemeinschaftsprojekt des DLR und der NASA. Als Nachfolgesystem des bereits sehr erfolgreichen Kuiper Airborne Observatory (KAO) wurde SOFIA unlängst in Betrieb genommen und erreicht aufgrund seiner größer dimensionierten Spiegel und aktueller Messtechnik deutlich gesteigerte Messwerte. Damit dient SOFIA der verbesserten Beobachtung des Weltalls und der Grundlagenforschung auf vielen Gebieten.
    </p>
</div>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
2 Stunden


41 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    06.05.2011
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Alois Himmes" title="Alois Himmes" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f616c6f69732d68696d6d65732e6a7067/128/0/0/alois-himmes"/>


<br/>
<strong>Alois Himmes</strong>
                                <br/>
                <em>Projektleiter SOFIA, DLR</em>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>


Im Gespräch mit Tim Pritlove berichtet Alois Himmes, Projektleiter für das SOFIA-Projekt beim DLR, über die Hintergründe und Details des außergewöhnlichen Systems und bietet einen tiefen Einblick in die wissenschaftlichen Anwendungsbereiche, betroffene Forschungsgebiete, die Messmethoden und zukünftigen Anwendungen des fliegenden Auges.</p>
<p><strong>Themen</strong>: Gründe für flugzeuggestützte Weltraumbeobachtung; Teleskopie in verschiedenen Wellenbereichen; Infrarot-Teleskopie; Auswertung des Lichtspektrums zur Bestimmung der Zusammensetzung stellarer Objekte; Beobachtung einer Sterngeburt; Hintergrundstrahlung des Urknalls und weit entfernter Galaxien; das erste Flugzeugobservatorium: Kuiper Airborne Observatory (KAO); Kalibration der Beobachtungsinstrumente; Vorteile eines luftgestützten Observatoriums; Forschungsergebnisse des KAO; Beobachtung dunkler Objekte durch &#8222;Bedeckung&#8220; anderer Sterne; Planung des Umbaus des SOFIA-Flugzeugs; Ausgleich der Vibrationen durch Lagerung; Optimale Flughöhen und die spezielle Eignung der Boeing 747SP für das Projekt; die DLR-NASA-Kooperation zum Bau und Betrieb von SOFIA; die Ersatzteilproblematik; Konstruktion und Herstellung des Teleskopspiegels; Teamstärke; Planung der Flugstrecke; Verlauf eines Messfluges; Automatische Echtzeit-Nachführung des Teleskop zum Ausgleich der Flugbewegung; Deutsches Sofia-Institut und die Zusammenarbeit mit dem akademischen und schulischen Bereich; arbeitskulturelle Unterschiede zwischen Deutschland und den USA.</p>
<p><strong>Links</strong>:</p>
<ul>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/SOFIA">WP: SOFIA</a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/sofia">DLR: SOFIA-Themenseite</a></li>
<li><a href="http://www.nasa.gov/mission_pages/SOFIA/">NASA: SOFIA</a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/sofia-webcast">DLR: SOFIA im Video</a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/blogs/sofia">DLR: SOFIA-Blog</a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/blogs/desktopdefault.aspx/tabid-6241/10306_read-322/">DLR: Bericht eines wissenschaftlichen SOFIA-Flugs</a></li>
<li><a href="http://www.youtube.com/watch?v=fflVijG-0PA">Youtube: Eindrücke eines Wissenschaftsflugs auf SOFIA</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/James_Webb_Space_Telescope">WP: James Webb Space Telescope</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Herschel-Weltraumteleskop">WP: Herschel-Weltraumteleskop</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Strahltriebwerk">WP: Strahltriebwerk</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Polarlicht">WP: Polarlicht</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Heeresversuchsanstalt_Peenem%C3%BCnde">WP: Heeresversuchsanstalt</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Spektralfarbe">WP: Spektralfarbe</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Spektrallinie">WP: Spektrallinie</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Kohlenstoffmonoxid">WP: Kohlenstoffmonoxid</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/W%C3%A4rme">WP: Wärme</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Hintergrundstrahlung">WP: Hintergrundstrahlung</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Arno_Penzias">WP: Arno Penzias</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Robert_Woodrow_Wilson">WP: Robert Woodrow Wilson</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Urknall">WP: Urknall</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Kuiper_Airborne_Observatory">WP: Kuiper Airborne Observatory</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Spektrometer">WP: Spektrometer</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Polarimeter">WP: Polarimeter</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Ames_Research_Center">WP: Ames Research Center</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Infrared_Astronomical_Satellite">WP: Infrared Astronomical Satellite</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Infrared_Space_Observatory">WP: Infrared Space Observatory</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Spitzer-Weltraumteleskop">WP: Spitzer-Weltraumteleskop</a></li>
<li><a href="http://en.wikipedia.org/wiki/Boeing_747SP">WP: Boeing 747SP</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Charles_Lindbergh">WP: Charles Lindbergh</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Hantel">WP: Hantel</a></li>
<li><a href="http://www.youtube.com/watch?v=243GyVWCEds">Youtube: Öffnen der Cavity-Door</a></li>
<li><a href="http://www.youtube.com/watch?v=j14YNdSpFJQ">Youtube: Animation SOFIA</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Gasdruckfeder">WP: Gasdruckfeder</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Tropopause">WP: Tropopause</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/High_Altitude_and_Long_Range_Research_Aircraft">WP: High Altitude and Long Range Research Aircraft</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Lockheed_U-2">WP: Lockheed U-2</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Lockheed_F-104">WP: Lockheed F-104 (&#8222;Starfighter&#8220;)</a></li>
<li><a href="http://en.wikipedia.org/wiki/Airbus_A380">WP: Airbus A380</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Carl_Zeiss_(Unternehmen)">WP: Carl Zeiss</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Deutsche_Forschungsgemeinschaft">WP: Deutsche Forschungsgemeinschaft (DFG) </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Faser-Kunststoff-Verbund">WP: Faser-Kunststoff-Verbund</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Monocoque">WP: Monocoque</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Ceran">WP: Ceran</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Zerodur">WP: Zerodur</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Europ%C3%A4ische_S%C3%BCdsternwarte">WP: Europäische Südsternwarte (European Southern Observatory, ESO)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/CCD-Sensor">WP: CCD-Sensor</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Vertikalwinkel">WP: Vertikalwinkel (Elevation)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Azimut">WP: Azimut</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Faserkreisel">WP: Faserkreisel</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Winkelsekunde">WP: Winkelsekunde (Bogensekunde)</a></li>
<li><a href="http://www.youtube.com/watch?v=yaYYTRadIHc">Youtube: Video 1: SOFIA-Flugzeug wackelt um das unbewegte Teleskop herum</a></li>
<li><a href="http://www.youtube.com/watch?v=vGghuFx0Lgc">Youtube: Video 2: SOFIA-Flugzeug wackelt um das unbewegte Teleskop herum</a></li>
<li><a href="http://www.dsi.uni-stuttgart.de/">DSI: Deutsches SOFIA-Institut</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Universit%C3%A4t_Stuttgart">WP: Universität Stuttgart</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Siliciumcarbid">WP: Silithiumcarbid</a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/rd/sofia">DLR: SOFIA-Infos DLR-Raumfahrtmanagement</a></li>
<li><a href="http://www.sofia.usra.edu/">USRA: SOFIA Science Center</a></li>
<li><a href="http://www.mpifr.de/div/submmtech/heterodyne/great/greatmain.html">MPIfR: Max-Planck-Institut für Radioastronomie</a></li>
<li><a href="http://www.astro.uni-koeln.de/site/workgroups/astro_instrumentation/receiver/great/great.shtml">Uni Köln: GREAT</a></li>
</ul>
<p>

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
</p>
]]></content:encoded>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2011/06/03/rz016-sofia-infrarotteleskop/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <itunes:season>1</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Alois Himmes</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/contributors/alois-himmes.jpg" role="guest">Alois Himmes</podcast:person>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ015 Softwaretechnik</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2011/05/20/rz015-softwaretechnik/</link>
      <pubDate>Fri, 20 May 2011 08:00:22 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">http://www.raumzeit-podcast.de/?p=392</guid>
      <description><![CDATA[Computer sind heute das Universalwerkzeug der Forschung und Software ist der Schlüssel zum Erfolg der Projekte. So wird Software auch selbst zum Forschungsgegenstand. Aber auch um in anderen Forschungsbereichen des DLR das Wissen um die erforderlichen und wünschenswerten Techniken in der Softwareentwicklung voranzubringen erfolgt eine aktive Unterstützung durch diesen Forschungsbereich.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2011/05/20/rz015-softwaretechnik/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/290/s/feed/c/mp3/rz015-softwaretechnik.mp3" length="42769872" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>01:11:11</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Softwareentwicklung und ihre Unterstützung für Betrieb und Simulation</itunes:subtitle>
      <itunes:episode>15</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Computer sind heute das Universalwerkzeug der Forschung und Software ist der Schlüssel zum Erfolg der Projekte. So wird Software auch selbst zum Forschungsgegenstand. Aber auch um in anderen Forschungsbereichen des DLR das Wissen um die erforderlichen und wünschenswerten Techniken in der Softwareentwicklung voranzubringen erfolgt eine aktive Unterstützung durch diesen Forschungsbereich.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz015-softwaretechnik.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[<p>



<div style="clear: both">
<p><strong>Softwareentwicklung und ihre Unterstützung für Betrieb und Simulation</strong></p>
    <p>
        <a href="https://raumzeit-podcast.de/2011/05/20/rz015-softwaretechnik/">
            
<img decoding="async" class="episode_image_cover" title="RZ015 Softwaretechnik" width="200" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3031352d736f667477617265746563686e696b2e636f7665722e6a7067/200/0/0/rz015-softwaretechnik" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3031352d736f667477617265746563686e696b2e636f7665722e6a7067/200/0/0/rz015-softwaretechnik 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3031352d736f667477617265746563686e696b2e636f7665722e6a7067/400/0/0/rz015-softwaretechnik 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3031352d736f667477617265746563686e696b2e636f7665722e6a7067/600/0/0/rz015-softwaretechnik 3x"/>

        </a>
        Computer sind heute das Universalwerkzeug der Forschung und Software ist der Schlüssel zum Erfolg der Projekte. So wird Software auch selbst zum Forschungsgegenstand. Aber auch um in anderen Forschungsbereichen des DLR das Wissen um die erforderlichen und wünschenswerten Techniken in der Softwareentwicklung voranzubringen erfolgt eine aktive Unterstützung durch diesen Forschungsbereich.
    </p>
</div>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
1 Stunde


11 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    04.05.2011
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Andreas Schreiber" title="Andreas Schreiber" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f616e64726561732d7363687265696265722e6a7067/128/0/0/andreas-schreiber"/>


<br/>
<strong>Andreas Schreiber</strong>
                                <br/>
                <em>Institut Simulations- und Softwaretechnik, DLR</em>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>


DLR-Softwaretechniker Andreas Schreiber beschreibt im Gespräch mit Tim Pritlove die Aufgaben und Tätigkeiten des DLR-Instituts für Simulations- und Softwaretechnik.</p>
<p><strong>Themen</strong>: Aufgaben des Instituts für Simulations- und Softwaretechnik; Anforderungsanalyse; Bug Tracker; Testgetriebene Entwicklung; Programmiersprachenvielfalt; Versionskontrolle; Datenmanagement; die Bedeutung von Open Source für die Forschung; Integrierte Entwicklungsumgebungen; Telemedizin; Open Source Entwicklung; Freie Lizenzen; Technologiemarketing; Ausbildung.</p>
<p><strong>Links</strong>:</p>
<ul>
<li><a href="http://www.dlr.de/sc/en/desktopdefault.aspx/tabid-1192/1635_read-936/">DLR: Andreas Schreiber</a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/sc/">DLR: Institut Simulations- und Softwaretechnik</a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/sc/desktopdefault.aspx/tabid-1199/1657_read-3066/">DLR: Abteilung Verteilte Systeme und Komponentensoftware</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Softwaretechnik">WP: Softwaretechnik</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Anforderungserhebung">WP: Anforderungserhebung</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Bugtracker">WP: Bugtracker</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Fortran">WP: Fortran</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/C_(Programmiersprache)">WP: C</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Python_(Programmiersprache)">WP: Python</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Testgetriebene_Entwicklung">WP: Testgetriebene Entwicklung</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Modultest">WP: Modultest (Unit Test)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Java_(Programmiersprache)">WP: Java</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/C%2B%2B">WP: C++</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/C-Sharp">WP: C#</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Matlab">WP: MATLAB</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Perl_(Programmiersprache)">WP: Perl</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Tcl">WP: Tcl</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Concurrent_Versions_System">WP: Concurrent Versions System (CVS)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Apache_Subversion">WP: Apache Subversion</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Mercurial">WP: Mercurial</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Intranet">WP: Intranet</a></li>
<li><a href="http://raumzeit-podcast.de/2011/01/07/rz006-erdbeobachtung/">RZ006 Erdbeobachtung</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Eclipse_(IDE)">WP: Eclipse</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/OSGi">WP OSGi</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Telemedizin">WP: Telemedizin</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/WebDAV">WP: WebDAV</a></li>
<li><a href="http://catacomb.tigris.org/">catacomb</a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/sc/en/desktopdefault.aspx/tabid-1273/1756_read-3140/">DLR: Data Finder</a></li>
<li><a href="https://launchpad.net/">Launchpad</a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/tm/">DLR Technologiemarketing</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Apache-Lizenz">WP: Apache-Lizenz</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Wissensmanagement">WP: Wissensmanagement</a></li>
<li><a href="http://apachecon.com/">ApacheCon</a></li>
<li><a href="http://www.froscon.de/">FrOSCon</a></li>
</ul>
<p>

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
</p>
]]></content:encoded>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2011/05/20/rz015-softwaretechnik/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <itunes:season>1</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Andreas Schreiber</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/contributors/andreas-schreiber.jpg" role="guest">Andreas Schreiber</podcast:person>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ014 Robotik in der Raumfahrt</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2011/05/06/rz014-robotik-in-der-raumfahrt/</link>
      <pubDate>Fri, 06 May 2011 08:00:01 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">http://www.raumzeit-podcast.de/?p=337</guid>
      <description><![CDATA[Robotik ist eine noch verhältnismäßig junge technische Disziplin und steht in der Raumfahrt selbst noch vor dem Durchbruch. Erstmals kam im Rahmen der D2-Mission auf dem Space Shuttle ein vom DLR geplantes Projekt auf einem Raumfahrtzeug zum Einsatz. Mit den in den letzten Jahrzehnten gewonnenen Erkenntnissen könnten sich die unbemannte und bemannte Raumfahrt in zahlreiche Richtungen weiterentwickeln. Dazu gehören sicherere Außenbordeinsätze, bodengesteuerte Experimente und missionsverlängernde Maßnahmen.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2011/05/06/rz014-robotik-in-der-raumfahrt/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/292/s/feed/c/mp3/rz014-robotik-in-der-raumfahrt.mp3" length="72453090" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>02:00:39</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Erste Missionen und die mögliche Zukunft robotischer Anlagen in Raumfahrzeugen</itunes:subtitle>
      <itunes:episode>14</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Robotik ist eine noch verhältnismäßig junge technische Disziplin und steht in der Raumfahrt selbst noch vor dem Durchbruch. Erstmals kam im Rahmen der D2-Mission auf dem Space Shuttle ein vom DLR geplantes Projekt auf einem Raumfahrtzeug zum Einsatz. Mit den in den letzten Jahrzehnten gewonnenen Erkenntnissen könnten sich die unbemannte und bemannte Raumfahrt in zahlreiche Richtungen weiterentwickeln. Dazu gehören sicherere Außenbordeinsätze, bodengesteuerte Experimente und missionsverlängernde Maßnahmen.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz014-robotik-in-der-raumfahrt.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[<p>



<div style="clear: both">
<p><strong>Erste Missionen und die mögliche Zukunft robotischer Anlagen in Raumfahrzeugen</strong></p>
    <p>
        <a href="https://raumzeit-podcast.de/2011/05/06/rz014-robotik-in-der-raumfahrt/">
            
<img decoding="async" class="episode_image_cover" title="RZ014 Robotik in der Raumfahrt" width="200" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3031342d726f626f74696b2d696e2d6465722d7261756d66616872742e636f7665722e6a7067/200/0/0/rz014-robotik-in-der-raumfahrt" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3031342d726f626f74696b2d696e2d6465722d7261756d66616872742e636f7665722e6a7067/200/0/0/rz014-robotik-in-der-raumfahrt 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3031342d726f626f74696b2d696e2d6465722d7261756d66616872742e636f7665722e6a7067/400/0/0/rz014-robotik-in-der-raumfahrt 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3031342d726f626f74696b2d696e2d6465722d7261756d66616872742e636f7665722e6a7067/600/0/0/rz014-robotik-in-der-raumfahrt 3x"/>

        </a>
        Robotik ist eine noch verhältnismäßig junge technische Disziplin und steht in der Raumfahrt selbst noch vor dem Durchbruch. Erstmals kam im Rahmen der D2-Mission auf dem Space Shuttle ein vom DLR geplantes Projekt auf einem Raumfahrtzeug zum Einsatz. Mit den in den letzten Jahrzehnten gewonnenen Erkenntnissen könnten sich die unbemannte und bemannte Raumfahrt in zahlreiche Richtungen weiterentwickeln. Dazu gehören sicherere Außenbordeinsätze, bodengesteuerte Experimente und missionsverlängernde Maßnahmen.
    </p>
</div>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
2 Stunden


    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    25.03.2011
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Klaus Landzettel" title="Klaus Landzettel" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f6b6c6175732d6c616e647a657474656c2e6a7067/128/0/0/klaus-landzettel" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f6b6c6175732d6c616e647a657474656c2e6a7067/128/0/0/klaus-landzettel 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f6b6c6175732d6c616e647a657474656c2e6a7067/256/0/0/klaus-landzettel 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f6b6c6175732d6c616e647a657474656c2e6a7067/384/0/0/klaus-landzettel 3x"/>


<br/>
<strong>Klaus Landzettel</strong>
                                <br/>
                <em>Institut für Robotik und Mechatronik, DLR</em>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>


Im Gespräch mit Tim Pritlove bietet Klaus Landzettel, langjähriger Mitarbeiter des DLR am Institut für Robotik und Mechatronik in Oberpfaffenhofen und Robotikpionier, einen Einblick in die Geschichte der Robotik und schildert Details sowohl bisheriger Experimente als auch die Möglichkeiten zukünftiger robotik-gestützter Missionen.</p>
<p><strong>Themen</strong>: Alte Computer; Entwicklung der Robotik in den letzten 40 Jahren; Manipulatoren; analoge Robotersteuerung; Sensorsysteme; erster Einsatz eines Roboterarms in einem Space Shuttle; Roboterarm-Fernsteuerung vom Boden; Einflüsse auf Mechanik und Elektronik im Weltraum: Belastung durch den Start, Wärmeabfuhr ohne Atmosphäre, Radioaktive Strahlung, fehlende Schwerkraft; Sechs Sekunden Unendlichkeit; wie man in der Schwerelosigkeit einen Würfel einfängt; Kollaboration von Menschen und Robotersystemen; Kräne und Robotikexperimente auf der ISS; Robotik zur Bekämpfung von Weltraumschrott; Anfliegen bestehender Satelliten; wie man einen Satelliten einfängt; Unterstützung durch Robotik bei Weltraumspaziergängen; Flugkorrektur von fehlgestarteten Satelliten; Laufzeitverlängerung von geostationären Satelliten durch externe Antriebssysteme; Automatisches Andocken im Apogäumsmotor; Echtzeitsteuerung und Telepräsenz von Robotern auf der ISS; Roboter unter Einfluss von Radioaktivität.</p>
<p><strong>Links</strong>:</p>
<ul>
<li><a href="http://www.dlr.de/rm/en/desktopdefault.aspx/tabid-3858/5979_read-947/">DLR: Klaus Landzettel</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Dreiphasenwechselstrom">WP: Dreiphasenwechselstrom</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Lochkarte">WP: Lochkarte</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Lochstreifen">WP: Lochstreifen</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Wechselplattenlaufwerk">WP: Wechselplattenlaufwerk</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/PDP-11">WP: PDP-11</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Manipulator">WP: Manipulator</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Koordinatentransformation">WP: Koordinatentransformation</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Kartesisches_Koordinatensystem">WP: Kartesisches Koordinatensystem</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Inverse_Kinematik">WP: Inverse Kinematik</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Parallelverschiebung">WP: Parallelverschiebung (Translation)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Rotation_(Mathematik)">WP: Rotation</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Sensor">WP: Sensor</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Kraftmessung">WP: Kraftmessung</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Laser">WP: Laser</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Triangulation_(Messtechnik)">WP: Triangulation</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/STS-61-A">WP: STS-61-A (D1-Mission)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Spacelab">WP: Spacelab</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/STS-55">WP: STS-55 (D2-Mission)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Columbia_(Raumf%C3%A4hre)">WP: Columbia</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Tracking_and_Data_Relay_Satellite">WP: Tracking and Data Relay Satellite (TDRS)</a></li>
<li><a href="http://en.wikipedia.org/wiki/White_Sands_Test_Facility">WP: White Sands Test Facility</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Drahtgittermodell">WP: Drahtgittermodell</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Bajonettverschluss">WP: Bajonettverschluss</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Schwingtisch">WP: Schwingtisch (Rütteltisch)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Konvektion">WP: Konvektion</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Latch-Up-Effekt">WP: Latch-Up-Effekt</a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/rm/en/desktopdefault.aspx/tabid-3827/5969_read-8744">DLR: ROTEX &#8211; Robot Technology Experiment on Spacelab D2-Mission</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Dornier-Werke">WP: Dornier-Werke</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Intel_8086">WP: Intel 8086</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Intel_8087">WP: Intel 8087</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Aktorik">WP: Aktorik</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Rover_(Raumfahrt)">WP: Rover</a></li>
<li><a href="http://raumzeit-podcast.de/2011/03/25/rz011-astronautenausbildung/">RZ011 Astronautenausbildung</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Canadarm2">WP: Canadarm2</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/European_Robotic_Arm">WP: European Robotic Arm</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Robonaut">WP: Robonaut</a></li>
<li><a href="http://raumzeit-podcast.de/2011/01/21/rz007-weltraumschrott/">RZ007 Weltraumschrott</a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/desktopdefault.aspx/tabid-1/86_read-21432/">DLR: EPOS &#8211; Abschleppdienst im All</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Kesslersyndrom">WP: Kesslersyndrom</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Lidar">WP: Lidar</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Radar">WP: Radar</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Drehmoment">WP: Drehmoment</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Progress">WP: Progress</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Apog%C3%A4umsmotor">WP: Apogäumsmotor</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/TV-SAT">WP: TV-SAT</a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/rm/en/desktopdefault.aspx/tabid-3825/5963_read-8760">DLR: Orbital Life Extension Vehicle (OLEV)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Ionenantrieb">WP: Ionenantrieb</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Xenon">WP: Xenon</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Geostation%C3%A4re_Transferbahn">WP: Geostationäre Transferbahn</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Elektrolytkondensator">WP: Elektrolytkondensator</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Tantal-Elektrolytkondensator">WP: Tantal-Elektrolytkondensator</a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/rokviss">DLR: ROKVISS</a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/rb/desktopdefault.aspx/tabid-6856/4253_read-6299">DLR: Bodenstation Weilheim</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Nuklearkatastrophe_von_Fukushima">WP: Nuklearkatastrophe von Fukushima</a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/rm/en/desktopdefault.aspx/tabid-3808/6234_read-8998">DLR: SpaceMouse</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Antialiasing_(Signalverarbeitung)">WP: Anti-Aliasing</a></li>
</ul>
<p>

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
</p>
]]></content:encoded>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2011/05/06/rz014-robotik-in-der-raumfahrt/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <itunes:season>1</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Klaus Landzettel</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/contributors/klaus-landzettel.jpg" role="guest">Klaus Landzettel</podcast:person>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ013 Die Atmosphäre</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2011/04/21/rz013-die-atmosphaere/</link>
      <pubDate>Thu, 21 Apr 2011 08:00:00 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">http://www.raumzeit-podcast.de/?p=336</guid>
      <description><![CDATA[Unsere Erde ist von einer verhältnismäßig dünnen Schicht von Gasen umgeben, die das Leben auf der Erde überhaupt erst ermöglicht, indem sie Temperatur und Klima schafft und Schutz vor Strahlung bietet. Die Struktur der Atmosphäre hat aber auch große Auswirkungen auf die Kommunikation in der Raumfahrt und ihre Verschmutzung durch natürliche und menschengemachte Partikel ist eine Herausforderung sowohl für die Umwelt als auch für die Luftfahrt. Ein einschneidendes Ereignis, das diese Zusammenhänge deutlich gemacht hat, war der Ausbruch des Eyjafjallajökull in Island vor einem Jahr, der für einige Tage die Einstellung des Luftverkehrs in weiten Teilen Europas zur Folge hatte.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2011/04/21/rz013-die-atmosphaere/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/294/s/feed/c/mp3/rz013-die-atmosphaere.mp3" length="52179960" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>01:26:52</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Erforschung des wichtigsten Bereichs der Erde für Leben und Raumfahrt</itunes:subtitle>
      <itunes:episode>13</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Unsere Erde ist von einer verhältnismäßig dünnen Schicht von Gasen umgeben, die das Leben auf der Erde überhaupt erst ermöglicht, indem sie Temperatur und Klima schafft und Schutz vor Strahlung bietet. Die Struktur der Atmosphäre hat aber auch große Auswirkungen auf die Kommunikation in der Raumfahrt und ihre Verschmutzung durch natürliche und menschengemachte Partikel ist eine Herausforderung sowohl für die Umwelt als auch für die Luftfahrt. Ein einschneidendes Ereignis, das diese Zusammenhänge deutlich gemacht hat, war der Ausbruch des Eyjafjallajökull in Island vor einem Jahr, der für einige Tage die Einstellung des Luftverkehrs in weiten Teilen Europas zur Folge hatte.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz013-die-atmosphaere.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[<p>



<div style="clear: both">
<p><strong>Erforschung des wichtigsten Bereichs der Erde für Leben und Raumfahrt</strong></p>
    <p>
        <a href="https://raumzeit-podcast.de/2011/04/21/rz013-die-atmosphaere/">
            
<img decoding="async" class="episode_image_cover" title="RZ013 Die Atmosphäre" width="200" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3031332d6469652d61746d6f737068616572652e636f7665722e6a7067/200/0/0/rz013-die-atmosphaere" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3031332d6469652d61746d6f737068616572652e636f7665722e6a7067/200/0/0/rz013-die-atmosphaere 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3031332d6469652d61746d6f737068616572652e636f7665722e6a7067/400/0/0/rz013-die-atmosphaere 2x"/>

        </a>
        Unsere Erde ist von einer verhältnismäßig dünnen Schicht von Gasen umgeben, die das Leben auf der Erde überhaupt erst ermöglicht, indem sie Temperatur und Klima schafft und Schutz vor Strahlung bietet. Die Struktur der Atmosphäre hat aber auch große Auswirkungen auf die Kommunikation in der Raumfahrt und ihre Verschmutzung durch natürliche und menschengemachte Partikel ist eine Herausforderung sowohl für die Umwelt als auch für die Luftfahrt. Ein einschneidendes Ereignis, das diese Zusammenhänge deutlich gemacht hat, war der Ausbruch des Eyjafjallajökull in Island vor einem Jahr, der für einige Tage die Einstellung des Luftverkehrs in weiten Teilen Europas zur Folge hatte.
    </p>
</div>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
1 Stunde


26 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    27.03.2011
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Bernadett Weinzierl" title="Bernadett Weinzierl" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f6265726e61646574742d7765696e7a6965726c2e6a7067/128/0/0/bernadett-weinzierl"/>


<br/>
<strong>Bernadett Weinzierl</strong>
                                <br/>
                <em>Institut für Physik der Atmosphäre, DLR</em>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>


Im Gespräch mit Tim Pritlove erläutert Bernadett Weinzierl vom DLR-Institut für Physik der Atmosphäre in Oberpfaffenhofen den Aufbau der Atmosphäre und die Auswirkungen der Verschmutzung der Atmosphärenschichten. Außerdem berichtet sie von dem aufwändigen Messflug-Einsatz, den sie zusammen mit Kollegen durchgeführt hat, um die konkrete Bedrohung des Luftverkehrs durch die Folgen des Vulkanausbruchs einschätzen zu können.</p>
<p><strong>Themen</strong>: Institut für Physik der Atmosphäre; Aufbau der Atmosphäre; Ozonschicht; Spurengase; Aerosole; Beitrag der Aerosole zur Klimaerwärmung; Vulkanasche und der Ausbruch des Eyjafjallajökull in Island; die Gefährdung des Flugverkehrs durch vulkanische Asche; das Forschungsflugzeug Falcon des DLR; Warnsysteme für Folgenabschätzung von Vulkanasche; Internationale Messflüge; Vorbereitung des Forschungsflugzeugs für neue Missionen; Ergebnisse der Messung der Eyjafjallajökull-Aschewolke; der Flug über den Vulkan; Waldbrände; Belastung der Atmosphäre durch den Schiffsverkehr; Einfluss von Aerosolen auf die Wolkenbildung; die Wirkung der Industrieabgase auf die Farbe der Wolken;&nbsp;historische CO2-Messungen und die Entdeckung der menschengemachten globalen Erwärmung.</p>
<p><strong>Links</strong>:</p>
<ul>
<li><a href="http://www.dlr.de/pa/desktopdefault.aspx/tabid-2357/3477_read-8797">DLR: Dr.rer.nat. Bernadett Weinzierl</a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/desktopdefault.aspx/tabid-1/86_read-24770">DLR: Daten aus der Ascheschicht für die nächsten zwei Jahre / Atmosphärenforscherin Dr. Bernadett Weinzierl untersucht Auswirkung auf das Klima</a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/pa/">DLR: Institut für Physik der Atmosphäre</a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/Oberpfaffenhofen">DLR: Standort Oberpfaffenhofen</a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/vulkanasche">DLR: Sonderseite Vulkanaschewolke</a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/DesktopDefault.aspx/tabid-1/86_read-30111/">DLR: Ergebnisse der Vulkanasche-Messflüge</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Ludwig-Maximilians-Universit%C3%A4t_M%C3%BCnchen">WP: Ludwig-Maximilians-Universität München</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Lidar">WP: Lidar</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Meteorologie">WP: Meteorologie</a></li>
<li><a href="http://raumzeit-podcast.de/2011/01/07/rz006-erdbeobachtung/">RZ006 Erdbeobachtung</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Erdatmosph%C3%A4re">WP: Erdatmosphäre</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Ionosph%C3%A4re">WP: Ionosphäre</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Neutrosph%C3%A4re">WP: Neutrosphäre</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Troposph%C3%A4re">WP: Troposphäre</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Tropopause">WP: Tropopause</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Stratosph%C3%A4re">WP: Stratosphäre</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Ozon">WP: Ozon</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Ozonschicht">WP: Ozonschicht</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Stratopause">WP: Stratopause</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Mesosph%C3%A4re">WP: Mesosphäre</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Mesopause">WP: Mesopause</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Thermosph%C3%A4re">WP: Thermosphäre</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Thermopause">WP: Thermopause</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Exosph%C3%A4re">WP: Exosphäre</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Aerosol">WP: Aerosol</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Ru%C3%9F">WP: Ruß</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Staub">WP: Staub</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Sulfate">WP: Sulfate</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Sauerstoff">WP: Sauerstoff</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Stickstoff">WP: Stickstoff</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Spurengase">WP: Spurengase</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Distickstoffmonoxid">WP: Distickstoffmonoxid (Lachgas)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Methan">WP: Methan</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Permafrostboden">WP: Permafrostboden</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Sahara">WP: Sahara</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/%C3%84rmelkanal">WP: Ärmelkanal</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Bodenerosion">WP: Bodenerosion</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Vulkanausbruch">WP: Vulkanausbruch</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Ausbruch_des_Eyjafjallaj%C3%B6kull_2010">WP: Ausbruch des Eyjafjallajökull 2010</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Pinatubo">WP: Pinatubo</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Vulkanische_Asche">WP: Vulkanische Asche</a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/desktopdefault.aspx/tabid-4689/7762_read-11991/">DLR: Forschungsflugzeug Falcon</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Dassault_Falcon_20">WP: Dassault Falcon 20</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Volcanic_Ash_Advisory_Center">WP: Volcanic Ash Advisory Center (VAAC)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Waldbrand">WP: Waldbrand</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Boreale_Zone">WP: Boreale Zone</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Meersalz">WP: Meersalz</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Waldsterben">WP: Waldsterben</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Saurer_Regen">WP: Saurer Regen</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Schwefeldioxid">WP: Schwefeldioxid</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Globale_Erw%C3%A4rmung">WP: Globale Erwärmung</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Eisbohrkern">WP: Eisbohrkern</a></li>
</ul>
<p>

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
</p>
]]></content:encoded>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2011/04/21/rz013-die-atmosphaere/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <itunes:season>1</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Bernadett Weinzierl</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/contributors/bernadett-weinzierl.jpg" role="guest">Bernadett Weinzierl</podcast:person>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ012 Sigmund Jähn</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2011/04/08/rz012-sigmund-jaehn/</link>
      <pubDate>Fri, 08 Apr 2011 07:00:35 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">http://www.raumzeit-podcast.de/?p=322</guid>
      <description><![CDATA[Vor fünzig Jahren, am 12. April 1961, passierte Juri Alexejewitsch Gagarin an Bord der Wostok 1 als erster Mensch die magische 100-Kilometer-Marke, ab der man vom Weltraum spricht. Damit war faktisch die moderne bemannte Raumfahrt geboren. Russland führte somit technologisch die Entwicklung an und unterstrich diese Führungsrolle durch den Aufbau von Raumstationen, die fortan als Basis von Langzeitmissionen russischer Kosmonauten dienten.

17 Jahre später wurde ein Deutscher Teil einer dieser Missionen: Der Wissenschaftler und Militärpilot Sigmund Jähn aus Morgenröthe-Rautenkranz in Sachsen trat am 26. August 1978 die Reise zur Raumstation Saljut 6 an und war damit der erste Deutsche im Weltall. Nach der Wende wurde Sigmund Jähn zu einem begehrten Ratgeber des DLR und der ESA sowie Ausbilder deutscher Astronauten. Anlässlich des 50-jährigen Jubiläums der bemannten Raumfahrt baten wir Sigmund Jähn, einen Rückblick auf die Pioniertage der Raumfahrt zu wagen.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2011/04/08/rz012-sigmund-jaehn/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/296/s/feed/c/mp3/rz012-sigmund-jaehn.mp3" length="53613556" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>01:29:15</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Ein Rückblick auf 50 Jahre bemannter Raumfahrt mit dem ersten deutschen Raumfahrer</itunes:subtitle>
      <itunes:episode>12</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Vor fünzig Jahren, am 12. April 1961, passierte Juri Alexejewitsch Gagarin an Bord der Wostok 1 als erster Mensch die magische 100-Kilometer-Marke, ab der man vom Weltraum spricht. Damit war faktisch die moderne bemannte Raumfahrt geboren. Russland führte somit technologisch die Entwicklung an und unterstrich diese Führungsrolle durch den Aufbau von Raumstationen, die fortan als Basis von Langzeitmissionen russischer Kosmonauten dienten.

17 Jahre später wurde ein Deutscher Teil einer dieser Missionen: Der Wissenschaftler und Militärpilot Sigmund Jähn aus Morgenröthe-Rautenkranz in Sachsen trat am 26. August 1978 die Reise zur Raumstation Saljut 6 an und war damit der erste Deutsche im Weltall. Nach der Wende wurde Sigmund Jähn zu einem begehrten Ratgeber des DLR und der ESA sowie Ausbilder deutscher Astronauten. Anlässlich des 50-jährigen Jubiläums der bemannten Raumfahrt baten wir Sigmund Jähn, einen Rückblick auf die Pioniertage der Raumfahrt zu wagen.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz012-sigmund-jaehn.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[<p>



<div style="clear: both">
<p><strong>Ein Rückblick auf 50 Jahre bemannter Raumfahrt mit dem ersten deutschen Raumfahrer</strong></p>
    <p>
        <a href="https://raumzeit-podcast.de/2011/04/08/rz012-sigmund-jaehn/">
            
<img decoding="async" class="episode_image_cover" title="RZ012 Sigmund Jähn" width="200" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3031322d7369676d756e642d6a6165686e2e636f7665722e6a7067/200/0/0/rz012-sigmund-jaehn" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3031322d7369676d756e642d6a6165686e2e636f7665722e6a7067/200/0/0/rz012-sigmund-jaehn 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3031322d7369676d756e642d6a6165686e2e636f7665722e6a7067/400/0/0/rz012-sigmund-jaehn 2x"/>

        </a>
        Vor fünzig Jahren, am 12. April 1961, passierte Juri Alexejewitsch Gagarin an Bord der Wostok 1 als erster Mensch die magische 100-Kilometer-Marke, ab der man vom Weltraum spricht. Damit war faktisch die moderne bemannte Raumfahrt geboren. Russland führte somit technologisch die Entwicklung an und unterstrich diese Führungsrolle durch den Aufbau von Raumstationen, die fortan als Basis von Langzeitmissionen russischer Kosmonauten dienten.<br />
<br />
17 Jahre später wurde ein Deutscher Teil einer dieser Missionen: Der Wissenschaftler und Militärpilot Sigmund Jähn aus Morgenröthe-Rautenkranz in Sachsen trat am 26. August 1978 die Reise zur Raumstation Saljut 6 an und war damit der erste Deutsche im Weltall. Nach der Wende wurde Sigmund Jähn zu einem begehrten Ratgeber des DLR und der ESA sowie Ausbilder deutscher Astronauten. Anlässlich des 50-jährigen Jubiläums der bemannten Raumfahrt baten wir Sigmund Jähn, einen Rückblick auf die Pioniertage der Raumfahrt zu wagen.
    </p>
</div>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
1 Stunde


29 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    02.03.2011
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Sigmund Jähn" title="Sigmund Jähn" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f7369676d756e642d6a6165686e2e6a7067/128/0/0/sigmund-jaehn" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f7369676d756e642d6a6165686e2e6a7067/128/0/0/sigmund-jaehn 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f7369676d756e642d6a6165686e2e6a7067/256/0/0/sigmund-jaehn 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f7369676d756e642d6a6165686e2e6a7067/384/0/0/sigmund-jaehn 3x"/>


<br/>
<strong>Sigmund Jähn</strong>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>


Im Gespräch mit Tim Pritlove berichtet Sigmund Jähn von seiner Ausbildungszeit, seiner Wahrnehmung der Entwicklung der Raumfahrt und von seinen Erfahrungen sowohl an Bord der Raumstationen als auch der wissenschaftlichen Arbeit in der DDR und in Russland. Sigmund Jähn ist heute im Ruhestand und lebt in der Nähe von Berlin.</p>
<p><strong>Themen</strong>: Berufung als Kosmonaut; Saljut-Raumstationen; die Raumfahrtforschung der DDR; Militärflugzeuge und Raumfahrzeuge; Ausbildung; kulturelle und technische Unterschiede zwischen der östlichen und der westlichen Raumfahrt; die Raumfahrt als Vorbild für die Kooperation der Menschheit; Erfolge und Misserfolge früher Missionen; Juri Gagarins Absturz; Gefahren und Vorsichtsmassnahmen in der Raumfahrt; Entwicklung der Internationalen Zusammenarbeit; Marsflüge.</p>
<p><strong>Links</strong>:</p>
<ul>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Juri_Alexejewitsch_Gagarin">WP: Juri Alexejewitsch Gagarin</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Sigmund_J%C3%A4hn">WP: Sigmund Jähn</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Interkosmos">WP: Interkosmos</a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/100Jahre/DesktopDefault.aspx/tabid-2565/4432_read-8023/">DLR: Zur Geschichte der Raumfahrt in der DDR</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Spektrometer">WP: Spektrometer</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Nationale_Volksarmee">WP: Nationale Volksarmee</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Apollo-Programm">WP: Apollo-Programm</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Skylab">WP: Skylab</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Saljut">WP: Saljut</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Saturn_(Rakete)">WP: Saturn-Rakete</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Proton_(Rakete)">WP: Proton-Rakete</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Space_Shuttle">WP: Space Shuttle</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Hitzeschild">WP: Hitzeschild</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Mikojan-Gurewitsch_MiG-29">WP: MiG-29</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Mikojan-Gurewitsch_MiG-17">WP: MiG-17</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Ulf_Merbold">WP: Ulf Merbold</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Gravitationskonstante">WP: Gravitationskonstante</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Swjosdny_Gorodok">WP: Sternenstädtchen</a></li>
<li><a href="http://raumzeit-podcast.de/2011/03/11/rz010-raumstationen/">RZ010 Raumstationen</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Sergei_Pawlowitsch_Koroljow">WP: Sergei Pawlowitsch Koroljow</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Wernher_von_Braun">WP: Wernher von Braun</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Weltraumtourismus">WP: Weltraumtourismus</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Konstantin_Eduardowitsch_Ziolkowski">WP: Konstantin Eduardowitsch Ziolkowski</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Hermann_Oberth">WP: Herrmann Oberth</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Jules_Verne">WP: Jules Verne</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/A4_(Rakete)">WP: A4</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/STS-51-L">WP: Letzter Flug des Space Shuttle Challenger</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/STS-107">WP: Letzter Flug des Space Shuttle Columbia</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Mars-500">WP: Mars-500</a></li>
</ul>
<p>

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
</p>
]]></content:encoded>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2011/04/08/rz012-sigmund-jaehn/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <itunes:season>1</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Sigmund Jähn</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/contributors/sigmund-jaehn.jpg" role="guest">Sigmund Jähn</podcast:person>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ011 Astronautenausbildung</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2011/03/25/rz011-astronautenausbildung/</link>
      <pubDate>Fri, 25 Mar 2011 09:00:10 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">http://www.raumzeit-podcast.de/?p=304</guid>
      <description><![CDATA[Astronauten müssen für ihre Einsätze über ein außergewöhnlich umfangreiches Grundwissen und Training verfügen, damit sie sowohl den Herausforderungen der täglichen Arbeit im Orbit als auch möglichen Notfallsituationen gewachsen sind. Wie komplex und umfangreich diese Ausbildung ist, erzählt die elfte Ausgabe des Raumzeit-Podcasts.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2011/03/25/rz011-astronautenausbildung/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/298/s/feed/c/mp3/rz011-astronautenausbildung.mp3" length="55348105" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>01:32:09</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Eine anspruchsvolle Erarbeitung von Wissen, Fähigkeiten und Konditionen ebnet den Weg ins All</itunes:subtitle>
      <itunes:episode>11</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Astronauten müssen für ihre Einsätze über ein außergewöhnlich umfangreiches Grundwissen und Training verfügen, damit sie sowohl den Herausforderungen der täglichen Arbeit im Orbit als auch möglichen Notfallsituationen gewachsen sind. Wie komplex und umfangreich diese Ausbildung ist, erzählt die elfte Ausgabe des Raumzeit-Podcasts.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz011-astronautenausbildung.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[<p>



<div style="clear: both">
<p><strong>Eine anspruchsvolle Erarbeitung von Wissen, Fähigkeiten und Konditionen ebnet den Weg ins All</strong></p>
    <p>
        <a href="https://raumzeit-podcast.de/2011/03/25/rz011-astronautenausbildung/">
            
<img decoding="async" class="episode_image_cover" title="RZ011 Astronautenausbildung" width="200" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3031312d617374726f6e617574656e61757362696c64756e672e636f7665722e6a7067/200/0/0/rz011-astronautenausbildung" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3031312d617374726f6e617574656e61757362696c64756e672e636f7665722e6a7067/200/0/0/rz011-astronautenausbildung 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3031312d617374726f6e617574656e61757362696c64756e672e636f7665722e6a7067/400/0/0/rz011-astronautenausbildung 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3031312d617374726f6e617574656e61757362696c64756e672e636f7665722e6a7067/600/0/0/rz011-astronautenausbildung 3x"/>

        </a>
        Astronauten müssen für ihre Einsätze über ein außergewöhnlich umfangreiches Grundwissen und Training verfügen, damit sie sowohl den Herausforderungen der täglichen Arbeit im Orbit als auch möglichen Notfallsituationen gewachsen sind. Wie komplex und umfangreich diese Ausbildung ist, erzählt die elfte Ausgabe des Raumzeit-Podcasts.
    </p>
</div>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
1 Stunde


32 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    22.03.2011
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Samantha Cristoforetti" title="Samantha Cristoforetti" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f73616d616e7468612d63726973746f666f72657474692e6a7067/128/0/0/samantha-cristoforetti"/>


<br/>
<strong>Samantha Cristoforetti</strong>
                                <br/>
                <em>Astronautin, ESA</em>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>


Im Gespräch mit Tim Pritlove gewährt die ESA-Astronautin Samantha Cristoforetti einen detaillierten Einblick in den Prozess der Grundausbildung für Astronauten und die Tätigkeiten, die Astronauten auf dem Weg bis zu einer konkreten Mission ausüben können.</p>
<p><strong>Themenliste</strong>: Auswahlverfahren für Astronauten; Die Ausbildungszentren und das Prinzip der verteilten Ausbildung; Training für Außenbordeinsätze; Bedienung von robotischen Systemen; das Erlernen der Schwerelosigkeit; Kommunikation mit der Bodenstation; Eurocom; das Üben von Notfällen und vom Umgang mit schwierigen Situationen; Training für die ISS; Tätigkeiten zwischen Grundausbildung und Raumeinsatz; Teamarbeit, Kritik und Vertrauen; Überlebenstraining im Falle von Notlandungen.</p>
<p><strong>Links</strong>:</p>
<ul>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Samantha_Cristoforetti">WP: Samantha Cristoforetti</a></li>
<li><a href="http://www.esa.int/Our_Activities/Human_Spaceflight/Astronauts/Samantha_Cristoforetti">ESA: Samantha Cristoforetti</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Isaac_Asimov">WP: Isaac Asimov</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Star_Trek">WP: Star Trek</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Trekkie">WP: Trekkie</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Convention">WP: Convention</a></li>
<li><a href="http://www.lrt.mw.tum.de">Lehrstuhl für Raumfahrttechnik, TU München</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Luftwaffenakademie_Pozzuoli">WP: Luftwaffenakademie Pozzuoli</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/AMX_International_AMX">WP: AMX</a></li>
<li><a href="http://www.esa.int/Our_Activities/Human_Spaceflight/Astronauts/Alexander_Gerst">ESA: Alexander Gerst</a></li>
<li><a href="http://www.esa.int/Our_Activities/Human_Spaceflight/Astronauts/Thomas_Pesquet">ESA: Thomas Pesquet</a></li>
<li><a href="http://www.esa.int/Our_Activities/Human_Spaceflight/Astronauts/Andreas_Mogensen">ESA: Andy Mogenson</a></li>
<li><a href="http://www.esa.int/Our_Activities/Human_Spaceflight/Astronauts/Timothy_Peake">ESA: Timothy Peak</a></li>
<li><a href="http://www.esa.int/Our_Activities/Human_Spaceflight/Astronauts/Luca_Parmitano">ESA: Luca Permitano</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/European_Astronaut_Centre">WP: European Astronaut Centre (EAC)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Sojus_(Raumschiff)">WP: Sojus</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Au%C3%9Fenbordeinsatz">WP: Außenbordeinsatz (EVA)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Internationale_Raumstation">WP: Internationale Raumstation (ISS)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Columbus_(ISS)">WP: Columbus-Modul</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Automated_Transfer_Vehicle">WP: Automated Transfer Vehicle (ATV)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Swjosdny_Gorodok">WP: Swjosdny Gorodok (Sternenstädtchen)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Canadarm2">WP: Canadarm2</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Canadian_Space_Agency">WP: Canadian Space Agency (CSA)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Japan_Aerospace_Exploration_Agency">WP: Japan Aerospace Exploration Agency (JAXA)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Kib%C5%8D">WP: Kibō</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/H-2_Transfer_Vehicle">H-2 Transfer Vehicle (HTV)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Archimedisches_Prinzip">WP: Archimedisches Prinzip</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Parabelflug">WP: Parabelflug</a></li>
<li><a href="http://www.novespace.fr/en,home.html">Novespace</a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/rb/en/desktopdefault.aspx/tabid-4535/7529_read-11300/">DLR: Microgravity User Support Center</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Paolo_Nespoli">Paolo Nespoli</a></li>
<li><a href="http://www.esa.int/Our_Activities/Human_Spaceflight/Astronauts/Andre_Kuipers">ESA: André Kuipers</a></li>
<li><a href="http://www.esa.int/Our_Activities/Human_Spaceflight/Astronauts/Roberto_Vittori">ESA: Roberto Vittori</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Space_Shuttle">WP: Space Shuttle</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Fiat_Nuova_500">WP: Fiat 500</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Iglu">WP: Iglu</a></li>
</ul>
<p>

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
</p>
]]></content:encoded>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2011/03/25/rz011-astronautenausbildung/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <itunes:season>1</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Samantha Cristoforetti</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/contributors/samantha-cristoforetti.jpg" role="guest">Samantha Cristoforetti</podcast:person>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ010 Raumstationen</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2011/03/11/rz010-raumstationen/</link>
      <pubDate>Fri, 11 Mar 2011 09:00:26 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">http://www.raumzeit-podcast.de/?p=286</guid>
      <description><![CDATA[Raumstationen sind neben den großen interplanetaren Missionen die Aushängeschilder der Raumfahrt. Heute wirkt sie zudem als Bindeglied der internationalen Raumfahrtagenturen, von denen sich schon viele an den Aktivitäten der Mir und vor allem der Internationalen Raumstation ISS beteiligen. Die ESA stellt mit dem Columbus-Modul einen wichtigen Baustein der ISS.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2011/03/11/rz010-raumstationen/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/300/s/feed/c/mp3/rz010-raumstationen.mp3" length="94680138" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>02:38:37</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Von den ersten russischen Raumstationen bis zur Internationalen Raumstation ISS</itunes:subtitle>
      <itunes:episode>10</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Raumstationen sind neben den großen interplanetaren Missionen die Aushängeschilder der Raumfahrt. Heute wirkt sie zudem als Bindeglied der internationalen Raumfahrtagenturen, von denen sich schon viele an den Aktivitäten der Mir und vor allem der Internationalen Raumstation ISS beteiligen. Die ESA stellt mit dem Columbus-Modul einen wichtigen Baustein der ISS.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz010-raumstationen.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[<p>



<div style="clear: both">
<p><strong>Von den ersten russischen Raumstationen bis zur Internationalen Raumstation ISS</strong></p>
    <p>
        <a href="https://raumzeit-podcast.de/2011/03/11/rz010-raumstationen/">
            
<img decoding="async" class="episode_image_cover" title="RZ010 Raumstationen" width="200" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3031302d7261756d73746174696f6e656e2e636f7665722e6a7067/200/0/0/rz010-raumstationen"/>

        </a>
        Raumstationen sind neben den großen interplanetaren Missionen die Aushängeschilder der Raumfahrt. Heute wirkt sie zudem als Bindeglied der internationalen Raumfahrtagenturen, von denen sich schon viele an den Aktivitäten der Mir und vor allem der Internationalen Raumstation ISS beteiligen. Die ESA stellt mit dem Columbus-Modul einen wichtigen Baustein der ISS.
    </p>
</div>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
2 Stunden


38 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    24.02.2011
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Reinhold Ewald" title="Reinhold Ewald" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f7265696e686f6c642d6577616c642e6a7067/128/0/0/reinhold-ewald" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f7265696e686f6c642d6577616c642e6a7067/128/0/0/reinhold-ewald 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f7265696e686f6c642d6577616c642e6a7067/256/0/0/reinhold-ewald 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f7265696e686f6c642d6577616c642e6a7067/384/0/0/reinhold-ewald 3x"/>


<br/>
<strong>Reinhold Ewald</strong>
                                <br/>
                <em>Columbus Control Center, ESA</em>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>


Reinhold Ewald, selbst einst als Astro-/Kosmonaut an einer Mission auf der Mir im Einsatz gewesen, ist heute der Leiter des Columbus-Moduls und kennt die Raumstationen daher wie kaum ein anderer. In der zehnten Ausgabe von Raumzeit gibt er Einblicke in die historische Entwicklung und in die technischen und organisatorischen Aspekte von Raumstationen.</p>
<p><strong>Themenliste</strong>: Wie man Astronaut wird; Einfluss von Literatur und Filmen; Traum Raumstation; Die Saljut-Raumstationen; Koppeln und Docken; Sojus und Space Shuttle als Basistechnologien zum Bau der ISS; Vorbereitung der Astronauten für den Raumstation-Aufenthalt; wie man eine Toilette für das All konzipiert; Struktur und Module der Mir; Start zur Raumstation und das Frieren im Weltall; spartanische Ausstattung der Raumkapsel; Betreten der Raumstation; Metallgeruch und die Bedeutung des Luftreinigungssystem; Feuer an Bord; Notruf über Amateurfunk; der Beginn der amerikanisch-russischen Zusammenarbeit; Schwerelosigkeit und warum eine Raumstation sich stets im freien Fall befindet; Experimente in der Schwerelosigkeit; Astronauten als Versuchskaninchen und medizinische Erkenntnisse aus der Forschung im All; Struktur und Module der ISS; Beiträge der einzelnen Partnerorganisationen zur ISS; Stromerzeugung an Bord; Stabilisierung der Raumstation durch Kreisel; Versorgung der ISS durch Raumtransporter; Standards für Einbaugeräte; die Module der ISS; das Columbus-Forschungslabor der ESA; Herausforderungen für die ISS nach dem Missionsende des Space Shuttle; ATV als Alternative zur Sojus; Besatzung der ISS; warum die ISS keine Gravitation durch Zentrifugen erzeugen kann; Internet auf der ISS; Tagesablauf eines ISS-Astronauten und die Zusammenarbeit mit dem Kontrollzentrum; Frauen im Weltall; Psychologische Aspekte des Langzeitaufenthalts an Bord; Zukunft der ISS und zukünftige Raumstationen.</p>
<p><strong>Links:</strong></p>
<ul>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Raumstation">WP: Raumstation</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Reinhold_Ewald">WP: Reinhold Ewald</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Internationale_Raumstation">WP: Internationale Raumstation (ISS)</a></li>
<li>ESA: <a href="http://www.esa.int/Our_Activities/Human_Spaceflight">Human Spaceflight and Exploration</a></li>
<li>DLR: <a href="http://www.dlr.de/iss">Internationale Raumstation (ISS)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Radioastronomie">WP: Radioastronomie</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Raumfahrer">WP: Raumfahrer</a></li>
<li>DLR: <a href="http://www.dlr.de/astronauten">Deutsche Astronauten</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Klaus-Dietrich_Flade">WP: Klaus-Dietrich Flade</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Hans_Wilhelm_Schlegel">WP: Hans Wilhelm Schlegel</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Spacelab">WP: Spacelab</a></li>
<li>DLR: <a href="http://www.dlr.de/100Jahre/DesktopDefault.aspx/tabid-2565/4432_read-11032/">Spacelab-Mission</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Mondlandung">WP: Mondlandung</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/2001:_Odyssee_im_Weltraum">WP: 2001: Odyssee im Weltraum</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Raumpatrouille">WP: Raumpatrouille</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/An_der_sch%C3%B6nen_blauen_Donau">WP: An der schönen blauen Donau</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Konstantin_Eduardowitsch_Ziolkowski">WP: Konstantin Eduardowitsch Ziolkowski</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Hermann_Oberth">WP: Hermann Oberth</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Saljut">WP: Saljut</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Mir_(Raumstation)">WP: Mir</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Sojus_(Raumschiff)">WP: Sojus</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Space_Shuttle">WP: Space Shuttle</a></li>
<li><a href="http://www.esa.int/ger/ESA_in_your_country/Germany/ESA-Special_Mit_dem_ATV_zur_Raumstation">ESA: Online-Special: ATV</a></li>
<li><a href="http://blogs.esa.int/atv/">ESA: ATV-Blog</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Automated_Transfer_Vehicle">WP: Automated Transfer Vehicle (ATV)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Apollo-Sojus-Test-Projekt">WP: Apollo-Sojus-Test-Projekt</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Inertialraum">WP: Inertialraum</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Periskop">WP: Periskop</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Sergei_Konstantinowitsch_Krikaljow">WP: Sergei Konstantinowitsch Krikaljow</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/STS-55">WP: STS-55 (Spacelab-Mission D-2)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Columbia_(Raumf%C3%A4hre)">WP: Columbia</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/STS-107">WP: STS-107 (Columbia-Absturz)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Thomas_Reiter">WP: Thomas Reiter</a></li>
<li>DLR: <a href="http://www.dlr.de/iss/desktopdefault.aspx/tabid-4516/">Thomas Reiter &#8211; 350 Tage im All</a></li>
<li><a href="http://en.wikipedia.org/wiki/Moonlight_Serenade">WP: Moonlight Serenade</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Amateurfunkdienst">WP: Amateurfunkdienst</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Kamtschatka">WP: Kamtschatka</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Kohlenstoffmonoxid">WP: Kohlenstoffmonoxid</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Asbest">WP: Asbest</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Kohlenstoffdioxid">WP: Kohlenstoffdioxid</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/R%C3%B6ntgenstrahlung">WP: Röntgenstrahlung</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Gravitation">WP: Gravitation</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Schwerelosigkeit">WP: Schwerelosigkeit</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Parabelflug">WP: Parabelflug</a></li>
<li>DLR: <a href="http://www.dlr.de/parabelflug">Parabelflüge</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Fallturm">WP: Fallturm</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Freier_Fall">WP: Freier Fall</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Konvektion">WP: Konvektion</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Kristall">WP: Kristall</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Diffusion">WP: Diffusion</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Subkutis">WP: Subkutis</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Osteoporose">WP: Osteoporose</a></li>
<li><a href="http://www.esa.int/ger/ESA_in_your_country/Germany/Die_ESA_Fakten_und_Zahlen">ESA: ESA Fakten und Zahlen</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Europ%C3%A4ische_Weltraumorganisation">WP: Europäische Weltraumorganisation (ESA)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Japan_Aerospace_Exploration_Agency">WP: Japan Aerospace Exploration Agency (JAXA)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Canadian_Space_Agency">WP: Canadian Space Agency (CSA)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Kreisel">WP: Kreisel</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Drehimpuls">WP: Drehimpuls</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Progress">WP: Progress</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Raumtransporter">WP: Raumtransporter</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Sarja">WP: Sarja (FGB)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Swesda">WP: Swesda</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Unity_(ISS)">WP: Unity</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Destiny_(ISS)">WP: Destiny</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Mikrogravitation">WP: Mikrogravitation</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Biowissenschaften">WP: Biowissenschaften</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/International_Standard_Payload_Rack">WP: International Standard Payload Rack</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Harmony_(ISS)">WP: Harmony</a></li>
<li><a href="http://www.esa.int/ger/ESA_in_your_country/Germany/Columbus_Die_Experimente_br_-_Ein_ESA-Special_-">ESA: Online-Special: Columbus-Experimente</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Columbus_(Raumlabor)">WP: Columbus</a></li>
<li><a href="https://twitter.com/astro_paolo">ESA: Paolo Nespoli bei Twitter</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Paolo_Nespoli">WP: Paolo Nespoli</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Kib%C5%8D">WP: Kibō</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/L%C3%A9opold_Eyharts">WP: Léopold Eyharts</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Frank_De_Winne">WP: Frank De Winne</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Tranquility_(ISS)">WP: Tranquility</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Mare_Tranquillitatis">WP: Mare Tranquillitatis</a></li>
<li><a href="http://www.esa.int/Our_Activities/Human_Spaceflight/Node-3_Cupola">ESA: Node-3 and Cupola</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Cupola">WP: Cupola</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/H-2_Transfer_Vehicle">WP: H-2 Transfer Vehicle (HTV)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Star_Wars">WP: Star Wars</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Dark_Star">WP: Dark Star</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Artemis_(Satellit)">WP: Artemis</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Mark_Shuttleworth">WP: Mark Shuttleworth</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Zentrifugalkraft">WP: Zentrifugalkraft</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Das_zauberhafte_Land">WP: The Wizard of Oz</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Zentrifuge">WP: Zentrifuge</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Remote-Desktop">WP: Remote-Desktop</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/IP-Telefonie">WP: IP-Telefonie</a></li>
<li><a href="http://en.wikipedia.org/wiki/Tracking_and_Data_Relay_Satellite_System">WP: Tracking and Data Relay Satellite System (TDRSS)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Fluid_Science_Laboratory">WP: Fluid Science Laboratory</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Mars-Rover">WP: Mars-Rover</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Apollo_13">WP: Apollo 13</a></li>
</ul>
<p>

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
</p>
]]></content:encoded>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2011/03/11/rz010-raumstationen/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <itunes:season>1</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Reinhold Ewald</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/contributors/reinhold-ewald.jpg" role="guest">Reinhold Ewald</podcast:person>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ009 Asteroiden und Kometen</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2011/02/21/rz009-asteroiden-und-kometen/</link>
      <pubDate>Mon, 21 Feb 2011 09:00:53 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">http://www.raumzeit-podcast.de/?p=275</guid>
      <description><![CDATA[Neben den großen Himmelskörpern wie Sonne und Planeten wird unser Sonnensystem auch durch eine Vielzahl von kleineren Objekten geprägt: Asteroiden und Kometen nehmen in der Mitte und am Rand des Systems breiten Raum ein und einige einzelne Vertreter sínd dabei auch auf Kollisionskurs mit seinen Nachbarn. Auch die Erde ist vor Asteroiden nicht gefeit und so sind Einschläge von Kleinstobjekten an der Tagesordnung und Kollisionen mit größeren Vertretern der Zunft haben in den letzten Jahrmillionen die Oberfläche der Erde und das Leben auf ihr nachhaltig geprägt.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2011/02/21/rz009-asteroiden-und-kometen/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/302/s/feed/c/mp3/rz009-asteroiden-und-kometen.mp3" length="65611614" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>01:49:15</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Die Trabanten unseres Sonnensystem bergen Erkenntnisse und Gefahren für die Menschheit</itunes:subtitle>
      <itunes:episode>9</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Neben den großen Himmelskörpern wie Sonne und Planeten wird unser Sonnensystem auch durch eine Vielzahl von kleineren Objekten geprägt: Asteroiden und Kometen nehmen in der Mitte und am Rand des Systems breiten Raum ein und einige einzelne Vertreter sínd dabei auch auf Kollisionskurs mit seinen Nachbarn. Auch die Erde ist vor Asteroiden nicht gefeit und so sind Einschläge von Kleinstobjekten an der Tagesordnung und Kollisionen mit größeren Vertretern der Zunft haben in den letzten Jahrmillionen die Oberfläche der Erde und das Leben auf ihr nachhaltig geprägt.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz009-asteroiden-und-kometen.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[<p>



<div style="clear: both">
<p><strong>Die Trabanten unseres Sonnensystem bergen Erkenntnisse und Gefahren für die Menschheit</strong></p>
    <p>
        <a href="https://raumzeit-podcast.de/2011/02/21/rz009-asteroiden-und-kometen/">
            
<img decoding="async" class="episode_image_cover" title="RZ009 Asteroiden und Kometen" width="200" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3030392d61737465726f6964656e2d756e642d6b6f6d6574656e2e636f7665722e6a7067/200/0/0/rz009-asteroiden-und-kometen"/>

        </a>
        Neben den großen Himmelskörpern wie Sonne und Planeten wird unser Sonnensystem auch durch eine Vielzahl von kleineren Objekten geprägt: Asteroiden und Kometen nehmen in der Mitte und am Rand des Systems breiten Raum ein und einige einzelne Vertreter sínd dabei auch auf Kollisionskurs mit seinen Nachbarn. Auch die Erde ist vor Asteroiden nicht gefeit und so sind Einschläge von Kleinstobjekten an der Tagesordnung und Kollisionen mit größeren Vertretern der Zunft haben in den letzten Jahrmillionen die Oberfläche der Erde und das Leben auf ihr nachhaltig geprägt.
    </p>
</div>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
1 Stunde


49 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    08.02.2011
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Alan Harris" title="Alan Harris" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f616c616e2d6861727269732e6a7067/128/0/0/alan-harris" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f616c616e2d6861727269732e6a7067/128/0/0/alan-harris 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f616c616e2d6861727269732e6a7067/256/0/0/alan-harris 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f616c616e2d6861727269732e6a7067/384/0/0/alan-harris 3x"/>


<br/>
<strong>Alan Harris</strong>
                                <br/>
                <em>Institut für Planetenforschung, DLR</em>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>


&#8222;Ein Asteroid mit einem Durchmesser von 300m könnte ein Land wie Holland komplett zerstören&#8220; &#8211; Alan Harris, Experte für Asteroiden und Kometen beim DLR, erläutert in der neunten Ausgabe des Raumzeit-Podcast die Eigenschaften von Asteroiden und Kometen, schildert möglichen Implikationen einer Kollision mit unserem Heimatplaneten und erklärt, wie die Asteroiden auch das Leben auf unserem oder anderen Planeten beeinflusst haben mag.</p>
<p><strong>Themen:</strong>&nbsp;Asteroiden und Kometen; der Asteroidenhauptgürtel; Einfluss des Jupiters; Einschlagswahrscheinlichkeiten von Asteroiden auf Himmelskörpern und der Erde; Krater auf der Erde; potentielle Gefährdung der Erde durch Erdnahe Asteroiden; der Asteroid Apophis; Auswirkung der Gravitation der Erde auf Asteroiden; Ablenkmanöver für Asteroiden; Gefahr für Satelliten; Maßnahmen zur Bekämpfung eines drohenden Asteroideneinschlags: Erkundungsmissionen, Explosionen, Massetorpedos; Bedeutung von Asteroiden für die Entstehung von Leben; Laufende und geplante Missionen zu Asteroiden; Entstehung von Asteroiden-Monden.</p>
<p><strong>Links</strong>:</p>
<ul>
<li><a href="http://www.dlr.de/desktopdefault.aspx/tabid-4913/8166_read-23268/">Alan Harris</a></li>
<li><a href="http://raumzeit-podcast.de/2010/12/16/rz005-planetenforschung/">RZ005 Planetenforschung</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Queen%E2%80%99s_University_of_Belfast">WP: Queen&#8217;s University Belfast</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/University_of_Leeds">WP: University of Leeds</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Infrarotstrahlung">WP: Infrarot-Strahlung</a></li>
<li><a href="http://www.stfc.ac.uk/About%20STFC/51.aspx">Rutherford Appleton Laboratory</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/R%C3%B6ntgen">WP: Röntgen</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/ROSAT">WP: ROSAT</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Max-Planck-Institut_für_Astrophysik">WP: Max-Planck-Institut für Astrophysik</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Weltraumteleskop">WP: Weltraumteleskope</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Herschel-Weltraumteleskop">WP: Herschel-Weltraumteleskop</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Spitzer-Weltraumteleskop">WP: Spitzer-Weltraumteleskop</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Transneptunisches_Objekt">WP: Transneptunisches Objekt</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Erdnaher_Asteroid">WP: Erdnaher Asteroid</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Asteroid">WP: Asteroid</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Asteroids">WP: Asteroids</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Asteroideng%C3%BCrtel">WP: Asteroidengürtel</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Gravitation">WP: Gravitation (Schwerkraft)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Astronomische_Einheit">WP: Astronomische Einheit</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Zentrifugalkraft">WP: Zentrifugalkraft</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Komet">WP: Komet</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Jupiter_(Planet)">WP: Jupiter</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Apsis_(Astronomie)">WP: Apsis</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Sonnenwind">WP: Sonnenwind</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Spektroskopie">WP: Spektroskopie</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Spektrallinie">WP: Spektrallinie</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Absorptionsbande">WP: Absorptionsbande</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Meteor">WP: Meteor</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Meteoroid">WP: Meteorid</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Barringer-Krater">WP: Barringer-Krater</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Shoemaker-Levy_9">WP: Shoemaker-Levy 9</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Mond">WP: Mond</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Tsunami">WP: Tsunami</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/(99942)_Apophis">WP: Asteroid Apophis</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Chicxulub-Krater">WP: Chicxulub-Krater</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Kreide-Terti%C3%A4r-Grenze">WP: Kreide-Tertiär-Grenze </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Exobiologie">WP: Exobiologie</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Geologie">WP: Geologie</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Aminos%C3%A4uren">WP: Aminosäuren</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Mars_(Planet)">WP: Mars</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Extrasolarer_Planet">WP: Extrasolarer Planet </a></li>
<li><a href="http://sci.esa.int/science-e/www/area/index.cfm?fareaid=108">ESA: Marco Polo</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Marco_Polo_(Raumsonde)">WP: Marco Polo</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Spektralklasse">WP: Spektralklasse</a></li>
<li><a href="http://en.wikipedia.org/wiki/Asteroid_spectral_types">WP: Asteroid spectral types </a></li>
<li><a href="http://en.wikipedia.org/wiki/C-type_asteroid">WP: C-type Asteroid</a></li>
<li><a href="http://en.wikipedia.org/wiki/S-type_asteroid">WP: S-type Asteroid</a></li>
<li><a href="http://en.wikipedia.org/wiki/M-type_asteroid">WP: M-type Asteroid</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Eisen">WP: Eisen</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Nickel">WP: Nickel</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Radar">WP: Radar</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/(1)_Ceres">WP: Zwergplanet Ceres</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/(2)_Pallas">WP: Pallas</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/(4)_Vesta">WP: Vesta</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Planetesimal">WP: Planetesimal</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Dawn_(Raumsonde)">WP: Mission Dawn</a></li>
<li><a href="http://www.nasa.gov/centers/goddard/news/features/2010/osiris-rex-science.html">NASA: Osiris Rex</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Drehmoment">WP: Drehmoment</a></li>
</ul>
<p>

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
</p>
]]></content:encoded>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2011/02/21/rz009-asteroiden-und-kometen/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <itunes:season>1</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Alan Harris</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/contributors/alan-harris.jpg" role="guest">Alan Harris</podcast:person>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ008 Satellitennavigation</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2011/02/04/rz008-satellitennavigation/</link>
      <pubDate>Fri, 04 Feb 2011 09:00:22 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">http://www.raumzeit-podcast.de/?p=233</guid>
      <description><![CDATA[Satellitennavigation ist die vielleicht populärste Anwendung der Raumfahrt überhaupt. Seitdem die USA ihr GPS-System Anfang der 1990er Jahre für jeden nutzbar geschaltet haben, werden immer mehr Einsatzgebiete gefunden. Mit Galileo haben die Europäer ihr eigenes Navigationssystem in Planung, dass in den kommenden Jahren Schritt für Schritt in Betrieb genommen werden soll.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2011/02/04/rz008-satellitennavigation/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/304/s/feed/c/mp3/rz008-satellitennavigation.mp3" length="68226730" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>01:53:36</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Die technische Basis moderner Ortungssysteme von GPS bis Galileo</itunes:subtitle>
      <itunes:episode>8</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Satellitennavigation ist die vielleicht populärste Anwendung der Raumfahrt überhaupt. Seitdem die USA ihr GPS-System Anfang der 1990er Jahre für jeden nutzbar geschaltet haben, werden immer mehr Einsatzgebiete gefunden. Mit Galileo haben die Europäer ihr eigenes Navigationssystem in Planung, dass in den kommenden Jahren Schritt für Schritt in Betrieb genommen werden soll.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz008-satellitennavigation.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[<p>



<div style="clear: both">
<p><strong>Die technische Basis moderner Ortungssysteme von GPS bis Galileo</strong></p>
    <p>
        <a href="https://raumzeit-podcast.de/2011/02/04/rz008-satellitennavigation/">
            
<img decoding="async" class="episode_image_cover" title="RZ008 Satellitennavigation" width="200" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3030382d736174656c6c6974656e6e617669676174696f6e2e636f7665722e6a7067/200/0/0/rz008-satellitennavigation"/>

        </a>
        Satellitennavigation ist die vielleicht populärste Anwendung der Raumfahrt überhaupt. Seitdem die USA ihr GPS-System Anfang der 1990er Jahre für jeden nutzbar geschaltet haben, werden immer mehr Einsatzgebiete gefunden. Mit Galileo haben die Europäer ihr eigenes Navigationssystem in Planung, dass in den kommenden Jahren Schritt für Schritt in Betrieb genommen werden soll.
    </p>
</div>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
1 Stunde


53 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    14.12.2010
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Felix Antreich" title="Felix Antreich" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f66656c69782d616e7472656963682e6a7067/128/0/0/felix-antreich" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f66656c69782d616e7472656963682e6a7067/128/0/0/felix-antreich 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f66656c69782d616e7472656963682e6a7067/256/0/0/felix-antreich 2x"/>


<br/>
<strong>Felix Antreich</strong>
                                <br/>
                <em>Institut für Kommunikation und Navigation, DLR</em>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>


Felix Antreich vom Institut für Kommunikation und Navigation des DLR erläutert im Gespräch mit Tim Pritlove die technischen Grundlagen und die Funktionsweise von GPS und Galileo und geht auf die zahlreichen zukünftigen Anwendungsfälle ein, die sich aus der steigenden Genauigkeit ergeben.</p>
<p><strong>Themen</strong>: Ausbildung; Technische Voraussetzung zum Aufbau eines Satellitennavigationsnetzes; GPS; Intelligenz eines Navigationssatelliten; Kommunikation mit den Bodenstationen; Abstrahlungswinkel der Satelliten; Zeit- und Positionssynchronisation; Berechnung der Position im Empfänger; Einfluss der Atmosphäre; Navigations-Kaltstart und der Almanach; Assisted GPS; Differential GPS; D-GPS für Flughäfen; Satellitengestütze Korrektursysteme; EGNOS; Ausbau von GPS; Galileo und die Gründe für ein europäisches Navigationssystem; Systemintegrität; Geplante Genauigkeit von Galileo; Aufbauphase von Galileo; Kompatibilität und gleichzeitige Nutzung von Galileo, GPS und GLONASS; Anwendungen von Galileo; Hochpräzise GPS-Empfänger mit Mehrantennensystemen für urbane Umgebungen und im Wald; Empfängertypen bei Galileo; Dienstkategorien von Galileo; Navigation von Satelliten durch Satellitennavigation; Navigation auf dem Mond.</p>
<p><strong>Links</strong>:</p>
<ul>
<li><a href="http://www.dlr.de/oberpfaffenhofen">DLR: Standort Oberpfaffenhofen</a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/kn/">DLR: Institut für Kommunikation und Navigation</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Sextant">WP: Sextant</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Globales_Navigationssatellitensystem">WP: Globales Navigationssatellitensystem</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Interkontinentalrakete">WP: Interkontinentalrakete</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Selective_Availability">WP: Selective Availability</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Global_Positioning_System">WP: Global Positioning System</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Zeit">WP: Zeit</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Sichtverbindung">WP: Sichtverbindung</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Navigationssatellit">WP: Navigationssatellit</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Frequenzspreizung">WP: Frequenzspreizung</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Codemultiplexverfahren">WP: Codemultiplexverfahren (CDMA)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Spreizcode">WP: Spreizcode</a></li>
<li><a href="http://en.wikipedia.org/wiki/Time_division_multiple_access">WP: Time Division Multiple Access (TDMA)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Laufzeitmessung">WP: Laufzeitmessung</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Galileo_(Satellitennavigation)">WP: Galileo</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Atomuhr">WP: Atomuhr</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Frequenzband">WP: Frequenzband</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Erdatmosph%C3%A4re">WP: Erdatmosphäre</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Troposph%C3%A4re">WP: Troposphäre</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Ionosph%C3%A4re">WP Ionosphäre</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Almanach_(GNSS)">WP: Almanach</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Assisted_Global_Positioning_System">WP: Assisted Global Positioning System (A-GPS)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Differential_Global_Positioning_System">WP: Differential Global Positioning System (D-GPS)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Referenzstation">WP: Referenzstation</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Fundamentalstation">WP: Fundamentalstation</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Sonnenaktivit%C3%A4t">WP: Sonnenaktivität</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Ground_Based_Augmentation_System">WP: Ground Based Augmentation System</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Satellite_Based_Augmentation_System">WP: Satellite Based Augmentation System</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/European_Geostationary_Navigation_Overlay_Service">WP: European Geostationary Navigation Overlay Service (EGNOS)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Polarlicht">WP: Polarlicht</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/GLONASS">WP: GLONASS</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Beidou_(Satellitennavigation)">WP: Beidou (ehem. Compass)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Standortbezogene_Dienste">WP: Standortbezogene Dienste</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Plattentektonik">WP: Plattentektonik</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Frequenzmultiplexverfahren">WP: Frequenzmultiplexverfahren (FDMA)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Phasenverschiebung">WP: Phasenverschiebung</a></li>
<li><a href="http://www.esa.int/Our_Activities/Navigation/The_future_-_Galileo/Galileo_services">ESA: Galileo Services</a></li>
</ul>
<p>

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
</p>
]]></content:encoded>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2011/02/04/rz008-satellitennavigation/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <itunes:season>1</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Felix Antreich</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/contributors/felix-antreich.jpg" role="guest">Felix Antreich</podcast:person>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ007 Weltraumschrott</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2011/01/21/rz007-weltraumschrott/</link>
      <pubDate>Fri, 21 Jan 2011 09:00:25 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">http://www.raumzeit-podcast.de/?p=172</guid>
      <description><![CDATA[Die Raumfahrt schießt seit Jahrzehnten beherzt neue Raumfahrzeuge in den Orbit und übersah anfangs ein heute bedrohliche Ausmaße annehmendes Problem: die Umlaufbahnen sind überfüllt mit Material und fortlaufend auftretende kleine und große Kollisionen erzeugen ein orbitales Trümmerfeld, dass zunehmend den ordnungsgemäßen Betrieb bestehender und kommender Missionen gefährdet.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2011/01/21/rz007-weltraumschrott/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/306/s/feed/c/mp3/rz007-weltraumschrott.mp3" length="52228288" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>01:26:56</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Die Überreste bisheriger Missionen gefährden in zunehmendem Maße die Zukunft der Raumfahrt</itunes:subtitle>
      <itunes:episode>7</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Die Raumfahrt schießt seit Jahrzehnten beherzt neue Raumfahrzeuge in den Orbit und übersah anfangs ein heute bedrohliche Ausmaße annehmendes Problem: die Umlaufbahnen sind überfüllt mit Material und fortlaufend auftretende kleine und große Kollisionen erzeugen ein orbitales Trümmerfeld, dass zunehmend den ordnungsgemäßen Betrieb bestehender und kommender Missionen gefährdet.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz007-weltraumschrott.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[<p>



<div style="clear: both">
<p><strong>Die Überreste bisheriger Missionen gefährden in zunehmendem Maße die Zukunft der Raumfahrt</strong></p>
    <p>
        <a href="https://raumzeit-podcast.de/2011/01/21/rz007-weltraumschrott/">
            
<img decoding="async" class="episode_image_cover" title="RZ007 Weltraumschrott" width="200" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3030372d77656c747261756d736368726f74742e636f7665722e6a7067/200/0/0/rz007-weltraumschrott" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3030372d77656c747261756d736368726f74742e636f7665722e6a7067/200/0/0/rz007-weltraumschrott 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3030372d77656c747261756d736368726f74742e636f7665722e6a7067/400/0/0/rz007-weltraumschrott 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3030372d77656c747261756d736368726f74742e636f7665722e6a7067/600/0/0/rz007-weltraumschrott 3x"/>

        </a>
        Die Raumfahrt schießt seit Jahrzehnten beherzt neue Raumfahrzeuge in den Orbit und übersah anfangs ein heute bedrohliche Ausmaße annehmendes Problem: die Umlaufbahnen sind überfüllt mit Material und fortlaufend auftretende kleine und große Kollisionen erzeugen ein orbitales Trümmerfeld, dass zunehmend den ordnungsgemäßen Betrieb bestehender und kommender Missionen gefährdet.
    </p>
</div>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
1 Stunde


26 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    26.10.2010
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Holger Krag" title="Holger Krag" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f686f6c6765722d6b7261672e6a7067/128/0/0/holger-krag" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f686f6c6765722d6b7261672e6a7067/128/0/0/holger-krag 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f686f6c6765722d6b7261672e6a7067/256/0/0/holger-krag 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f686f6c6765722d6b7261672e6a7067/384/0/0/holger-krag 3x"/>


<br/>
<strong>Holger Krag</strong>
                                <br/>
                <em>Space Debris Office, ESA</em>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>


Im Gespräch mit Tim Pritlove erläutet Holger Krag vom ESA Space Debris Office, wie es dazu kommen konnte, welche Maßnahmen bereits ergriffen wurden, um dem Problem Herr zu werden und welche Strategien und Projekte künftig entwickelt werden müssen, um zu verhindern, dass internationale Raumfahrt irgendwann überhaupt nicht mehr oder nur unter enormen Aufwand durchführbar wird.</p>
<p><strong>Themen</strong>: Die Entdeckung des Problems und das Kesslersyndrom; Spätzünder im Orbit; Trümmer erzeugen Trümmer; Kollisionen von Raumfahrzeugen; Weltraummüll in Erdbeobachtungs- und gesynchronen Orbits; Messgeräte für Weltraumverschmutzung; Kataloge und Simulationssoftware; Kollisionsvermeidung; Aufbau eines europäischen Weltraum-Überwachungssystems; Weltraumwetter; wie es zur Kollision zweiter Satelliten kam; Weltraumrecht; Vermeidungsstrategien; Entfernen von Raketenstufen und Nutzlasten aus dem Orbit nach Missionsende; Friedhöfe und Parkplatzreservierung im geostationären Orbit; Deaktivierung eines Satelliten; Klondike im Orbit; Tankablesung im All; Verglühen von Material in der Erdatmosphäre; manuelles Entfernen von Schrott im All; Pfandflaschensysteme im Orbit; Abschiessen von Objekten durch Laser; Nachtanken von Satelliten; Ausbildung.</p>
<p><strong>Links</strong>:</p>
<ul>
<li><a href="http://www.esa.int/esaMI/Space_Debris/index.html">ESA: Büro für Weltraumrückstände</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Weltraumm%C3%BCll">WP: Weltraummüll</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Astrophysik">WP: Astrophysik</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Astronomie">WP: Astronomie</a></li>
<li><a href="https://www.tu-braunschweig.de/fmb/studieninteressierte/studiengaenge/lur">TU Braunschweig: Master-Studiengang Luft- und Raumfahrt</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Kesslersyndrom">WP: Kessler-Syndrom</a></li>
<li><a href="http://en.wikipedia.org/wiki/United_States_Space_Surveillance_Network">WP: Weltraumüberwachungsnetzwerk der USA</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Geostation%C3%A4rer_Satellit">WP: Geosynchroner Satellit</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Hypergol">WP: Hypergol</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Satellitenkollision_am_10._Februar_2009">WP: Satellitenkollision am 10. Februar 2009</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Iridium">WP: Iridium</a></li>
<li><a href="http://www.esa.int/Our_Activities/Human_Spaceflight/International_Space_Station">ESA: Internationale Raumstation ISS</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Internationale_Raumstation">WP: Internationale Raumstation ISS</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Gravitation">WP: Gravitation</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Spanische_Wand">WP: Spanische Wand</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Aerogel">WP: Aerogel</a></li>
<li><a href="http://spacetelescope.org/">ESA: Hubble-Weltraumteleskop</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Hubble-Weltraumteleskop">WP: Hubble-Weltraumteleskop</a></li>
<li><a href="http://en.wikipedia.org/wiki/Space_debris#NORAD.2C_Gabbard_and_Kessler">WP: NORAD Weltraumschrottkatalog</a></li>
<li><a href="http://www.master-2005.net/">ESA: Meteoroid and Space Debris Terrestrial Environment Reference (MASTER)</a></li>
<li><a href="http://en.wikipedia.org/wiki/Tin_foil_hat">WP: Tin foil hat</a></li>
<li><a href="http://www.esa.int/Our_Activities/Operations/Space_Situational_Awareness">ESA: Space Situation Awareness (SSA)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Asteroid">WP: Asteroid</a></li>
<li><a href="http://www.esa.int/ger/ESA_in_your_country/Germany/Special_Near_Earth_Objects_Eine_Gefahr_aus_dem_All">ESA: Spezial: Special: Near Earth Objects – Eine Gefahr aus dem All?</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Sonnenwind">WP: Sonnenwind</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Erdmagnetfeld">WP: Erdmagnetfeld</a></li>
<li><a href="http://www.esa.int/SPECIALS/Ministerial_Council/index.html">ESA: ESA Ministerrat</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Internationale_Fernmeldeunion">WP: Internationale Fernmeldeunion (ITU)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Delta_v">WP: Delta Velocity</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Klondike-Goldrausch">WP: Klondike-Goldrausch</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Pazifischer_Ozean">WP: Pazifischer Ozean</a></li>
<li><a href="http://www.esa.int/Our_Activities/Human_Spaceflight/ATV">ESA: Automated Transfer Vehicle (ATV)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Automated_Transfer_Vehicle">WP: Automated Transfer Vehicle (ATV)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Ausschuss_für_die_friedliche_Nutzung_des_Weltraums">WP: Ausschuss für die friedliche Nutzung des Weltraums</a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/rd/desktopdefault.aspx/tabid-2266/3398_read-36724/">DLR: Deos</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Internationale_Raumstation">WP: Internationale Raumstation</a></li>
</ul>
<p>

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
</p>
]]></content:encoded>
      <psc:chapters xmlns:psc="http://podlove.org/simple-chapters" version="1.2">
        <psc:chapter start="00:00:00.000" title="Intro"/>
        <psc:chapter start="00:00:41.000" title="Begrüßung"/>
        <psc:chapter start="00:02:45.000" title="Persönlicher Hintergrund"/>
        <psc:chapter start="00:04:21.000" title="Bestandsaufnahme im All"/>
        <psc:chapter start="00:11:45.000" title="Der Kessler-Effekt"/>
        <psc:chapter start="00:17:00.000" title="Geostationäre Satelliten"/>
        <psc:chapter start="00:19:45.000" title="Kollisionswahrscheinlichkeiten"/>
        <psc:chapter start="00:23:00.000" title="Messungen im All"/>
        <psc:chapter start="00:27:59.000" title="Kartografie des Schrotts"/>
        <psc:chapter start="00:29:54.000" title="Vermeidungsstrategien"/>
        <psc:chapter start="00:37:04.000" title="Space Situational Awareness"/>
        <psc:chapter start="00:44:03.000" title="Warnsysteme"/>
        <psc:chapter start="00:46:40.000" title="Weltraumrechtliche Fragen"/>
        <psc:chapter start="00:48:56.000" title="Selbstverpflichtung"/>
        <psc:chapter start="00:56:47.000" title="Objekt-Passivierung"/>
        <psc:chapter start="01:00:53.000" title="Kontrollierter Wiedereintritt"/>
        <psc:chapter start="01:08:58.000" title="Orbitale Müllabfuhr"/>
        <psc:chapter start="01:17:54.000" title="Weltraumtankstelle"/>
        <psc:chapter start="01:22:00.000" title="Space Debris Office"/>
        <psc:chapter start="01:25:00.000" title="Ausklang"/>
      </psc:chapters>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2011/01/21/rz007-weltraumschrott/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <itunes:season>1</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Holger Krag</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/contributors/holger-krag.jpg" role="guest">Holger Krag</podcast:person>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ006 Erdbeobachtung</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2011/01/07/rz006-erdbeobachtung/</link>
      <pubDate>Fri, 07 Jan 2011 09:00:39 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">http://www.raumzeit-podcast.de/?p=170</guid>
      <description><![CDATA[Paradoxerweise ist die Erdbeobachtung eine der wichtigsten Aufgaben der Raumfahrt, da erst der Blick von oben der Menschheit das nötige Bewusstsein für das Große und Ganze und für die Verletzlichkeit unseres Planetens geschaffen hat. Unter dem Begriff fallen allerdings gleich eine ganze Reihe von Anwendungen zusammen.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2011/01/07/rz006-erdbeobachtung/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/308/s/feed/c/mp3/rz006-erdbeobachtung.mp3" length="64901069" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>01:48:04</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Der Blick aus dem All ist die Basis der modernen Erforschung und Nutzung der Erde</itunes:subtitle>
      <itunes:episode>6</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Paradoxerweise ist die Erdbeobachtung eine der wichtigsten Aufgaben der Raumfahrt, da erst der Blick von oben der Menschheit das nötige Bewusstsein für das Große und Ganze und für die Verletzlichkeit unseres Planetens geschaffen hat. Unter dem Begriff fallen allerdings gleich eine ganze Reihe von Anwendungen zusammen.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz006-erdbeobachtung.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[<p>



<div style="clear: both">
<p><strong>Der Blick aus dem All ist die Basis der modernen Erforschung und Nutzung der Erde</strong></p>
    <p>
        <a href="https://raumzeit-podcast.de/2011/01/07/rz006-erdbeobachtung/">
            
<img decoding="async" class="episode_image_cover" title="RZ006 Erdbeobachtung" width="200" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3030362d65726462656f6261636874756e672e636f7665722e6a7067/200/0/0/rz006-erdbeobachtung" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3030362d65726462656f6261636874756e672e636f7665722e6a7067/200/0/0/rz006-erdbeobachtung 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3030362d65726462656f6261636874756e672e636f7665722e6a7067/400/0/0/rz006-erdbeobachtung 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3030362d65726462656f6261636874756e672e636f7665722e6a7067/600/0/0/rz006-erdbeobachtung 3x"/>

        </a>
        Paradoxerweise ist die Erdbeobachtung eine der wichtigsten Aufgaben der Raumfahrt, da erst der Blick von oben der Menschheit das nötige Bewusstsein für das Große und Ganze und für die Verletzlichkeit unseres Planetens geschaffen hat. Unter dem Begriff fallen allerdings gleich eine ganze Reihe von Anwendungen zusammen.
    </p>
</div>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
1 Stunde


48 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    22.10.2010
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Hans-Joachim Lotz-Iwen" title="Hans-Joachim Lotz-Iwen" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f68616e732d6a6f616368696d2d6c6f747a2d6977656e2e6a7067/128/0/0/hans-joachim-lotz-iwen" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f68616e732d6a6f616368696d2d6c6f747a2d6977656e2e6a7067/128/0/0/hans-joachim-lotz-iwen 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f68616e732d6a6f616368696d2d6c6f747a2d6977656e2e6a7067/256/0/0/hans-joachim-lotz-iwen 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f68616e732d6a6f616368696d2d6c6f747a2d6977656e2e6a7067/384/0/0/hans-joachim-lotz-iwen 3x"/>


<br/>
<strong>Hans-Joachim Lotz-Iwen</strong>
                                <br/>
                <em>Earth Observation Center, DLR</em>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>


Hans-Joachim Lotz-Iwen vom DLR Earth Observation Center erläutert im Gespräch mit Tim Pritlove die zahlreichen Aspekte des Themas und führt in Geschichte und die heute zum Einsatz kommenden Techniken und Strategien ein.</p>
<p><strong>Themen</strong>: DLR-Institute zur Erdbeobachtung; Tag der offenen Tür; die Bedeutung von Wiederholraten; Erdbeobachtung durch Flugzeuge; Beginn der Erdbeobachtung; das erste Fot oder ganzen Erde; die Erdatmosphäre; Wettersatelliten; Beobachtung der Erde aus großen Enterfernungen, Bedürfnisse und Anforderungen verschiedener Auswertungsarten; Abtastung der Erdoberfläche mit Radar und spezifische Absorbtion und Reflektion unterschiedlicher Materialien und Vegetation; Verwendung von Infrarotstrahlung; warum der Wald immer rot ist; der spektrale Fingerabdruck; Ground Truth; wie man in die Meere schaut; Nutzung der Erdbeobachtung für Archäologie und die Suche nach Atlantis; Messung des Erdschwerefelds mit Discokugeln; Beobachtung urbaner Regionen; Stadtklimaplanung und Grünanlagenkartierung; Einsatz im Agrarbereich; Katastrophenhilfe und zivile Sicherheit; Koordinierter Einsatz im Katastrophenfall; Hilfe bei Waldbränden; Eigenschaften der Sonnenstrahlung; Zentrum für satellitenbasierte Kriseninformation; Krisenunterstützung bei Tsunamis; Datenübermittlung zwischen Satelliten und Basisstationen; Landsat und Bildatlas; Kosten der Kartographierung der Erde; ; Landkartierung für Verkehrsplanung; ; Erstellung digitaler Höhenmodelle; Shuttle Radar Topography Mission; TerraSAR-X und TanDEM-X; Radarinterferometrie; der Trend zu kleinen Satelliten und Satellitenschwärme; CryoSat und die Erforschung der Poleisdecke; ; Satellitenerkundung im militärischen Bereich; Keyhole-Satelliten; ; Vor- und Nachteile drohnenbasierter Erdbeobachtung; Windmessung aus dem All; Fernerkundungs-Ausbildung durch Geowissenschaften und Geoinformatik; ; Datenauswertung und Langzeitarchivierung von Rohdaten; Data Mining; Bedeutung der Erdbeobachtung.</p>
<p><strong>Links</strong>:</p>
<ul>
<li><a href="http://www.dlr.de/oberpfaffenhofen">DLR: Oberpfaffenhofen </a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/eoc/">DLR: Institut Earth Observation Center </a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/desktopdefault.aspx/tabid-3086/4804_read-27348/">DLR: Tag der offenen Tür </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Erdbeobachtung">WP: Erdbeobachtung </a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/eo">DLR: Erdbeobachtung </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Blue_Marble">WP: Blue Marble </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Erdatmosph%C3%A4re">WP: Erdatmosphäre </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Meteosat">WP: Meteosat </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Geosynchrone_Umlaufbahn">WP: Geosynchrone Umlaufbahn </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Radar">WP: Radar </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Mikrowellen">WP: Mikrowellen </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Infrarotstrahlung">WP: Infrarotstrahlung </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Ground_Truth">WP: Ground Truth </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Atlantis">WP: Atlantis </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Erdschwerefeld">WP: Erdschwerefeld </a></li>
<li><a href="http://www.disasterscharter.org/">International Charter Space &amp; Major Desasters </a></li>
<li><a href="http://www.zki.dlr.de/">DLR: Zentrum für satellitenbasierte Kriseninformation (ZKI) </a></li>
<li><a href="http://www.youtube.com/watch?v=zjajWaSiPqE">Youtube: Tsunami-Warnsystem</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Landsat">WP: Landsat </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Moderate-resolution_Imaging_Spectroradiometer">WP: MODIS </a></li>
<li><a href="http://www.wolframalpha.com/input/?i=+surface+area+of+earth+in+square+kilometers+divided+by+15+square+kilometers+multiplied+by+2000+EUR">Wolfram Alpha: Kosten der Kartographierung der Erde </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Global_Monitoring_for_Environment_and_Security">WP: Global Monitoring for Environment and Security (GMES) </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/SRTM-Daten">WP: Shuttle Radar Topography Mission (SRTM) </a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/desktopdefault.aspx/tabid-1379/">DLR: SRTM-Tagebuch von Astronaut Gerhard Thiele </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/STS-99">WP: Space Transportation System STS-99 </a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/eo/desktopdefault.aspx/tabid-5725/9296_read-15979/">DLR: TerraSAR-X </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/TerraSAR">WP: TerraSAR-X </a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/eo/desktopdefault.aspx/tabid-5727/10086_read-21046/">DLR: TanDEM-X </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/TanDEM-X">WP: TanDEM-X </a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/eo/desktopdefault.aspx/tabid-5731/9295_read-25017/">DLR: Webcast: TanDEM-X &#8211; Erdbeobachtung in 3D </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Interferometric_Synthetic_Aperture_Radar">WP: Radarinterferometrie </a></li>
<li><a href="http://www.esa.int/Our_Activities/Observing_the_Earth/CryoSat">ESA: CryoSat </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/CryoSat">WP: CryoSat </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Keyhole">WP: Keyhole </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Geowissenschaften">WP: Geowissenschaften </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Geoinformatik">WP: Geoinformatik </a></li>
</ul>
<p>

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
</p>
]]></content:encoded>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2011/01/07/rz006-erdbeobachtung/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <itunes:season>1</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Hans-Joachim Lotz-Iwen</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/contributors/hans-joachim-lotz-iwen.jpg" role="guest">Hans-Joachim Lotz-Iwen</podcast:person>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ005 Planetenforschung</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2010/12/16/rz005-planetenforschung/</link>
      <pubDate>Thu, 16 Dec 2010 09:00:14 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">http://www.raumzeit-podcast.de/?p=166</guid>
      <description><![CDATA[Die Planeten - die "Wanderer" am Himmel - sind die Spaltprodukte der Entstehung unserer Sonne und Basis unserer Existenz. Aber was bedingte die Entstehung von Planeten, war es ein Zufall oder unvermeidlich? Und was befördete das Entstehung von Leben auf der Erde?]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2010/12/16/rz005-planetenforschung/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/310/s/feed/c/mp3/rz005-planetenforschung.mp3" length="79726349" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>02:12:47</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Ein Blick auf unsere Nachbarn im Sonnensystem und ihrer Erforschung</itunes:subtitle>
      <itunes:episode>5</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Die Planeten - die &quot;Wanderer&quot; am Himmel - sind die Spaltprodukte der Entstehung unserer Sonne und Basis unserer Existenz. Aber was bedingte die Entstehung von Planeten, war es ein Zufall oder unvermeidlich? Und was befördete das Entstehung von Leben auf der Erde?]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz005-planetenforschung.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[<p>



<div style="clear: both">
<p><strong>Ein Blick auf unsere Nachbarn im Sonnensystem und ihrer Erforschung</strong></p>
    <p>
        <a href="https://raumzeit-podcast.de/2010/12/16/rz005-planetenforschung/">
            
<img decoding="async" class="episode_image_cover" title="RZ005 Planetenforschung" width="200" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3030352d706c616e6574656e666f72736368756e672e636f7665722e6a7067/200/0/0/rz005-planetenforschung" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3030352d706c616e6574656e666f72736368756e672e636f7665722e6a7067/200/0/0/rz005-planetenforschung 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3030352d706c616e6574656e666f72736368756e672e636f7665722e6a7067/400/0/0/rz005-planetenforschung 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3030352d706c616e6574656e666f72736368756e672e636f7665722e6a7067/600/0/0/rz005-planetenforschung 3x"/>

        </a>
        Die Planeten - die &quot;Wanderer&quot; am Himmel - sind die Spaltprodukte der Entstehung unserer Sonne und Basis unserer Existenz. Aber was bedingte die Entstehung von Planeten, war es ein Zufall oder unvermeidlich? Und was befördete das Entstehung von Leben auf der Erde?
    </p>
</div>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
2 Stunden


12 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    07.12.2010
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Ulrich Köhler" title="Ulrich Köhler" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f756c726963682d6b6f65686c65722e6a7067/128/0/0/ulrich-koehler" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f756c726963682d6b6f65686c65722e6a7067/128/0/0/ulrich-koehler 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f756c726963682d6b6f65686c65722e6a7067/256/0/0/ulrich-koehler 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f756c726963682d6b6f65686c65722e6a7067/384/0/0/ulrich-koehler 3x"/>


<br/>
<strong>Ulrich Köhler</strong>
                                <br/>
                <em>Institut für Planetenforschung, DLR</em>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>


Im Gespräch mit Tim Pritlove berichtet Wissenschaftler Ulrich Köhler vom Institut für Planetenforschung des DLR über den Stand der Forschung an Planeten.</p>
<p><strong>Themen</strong>: DLR-Standort Adlershof und der Wissenschaftsstandort Berlin; Goldsuche im Urwald; Entstehung von Sonnen; Gasplaneten als gescheiterte Sonnen; Steinplaneten und Monde; Verteilung der Materie im Sonnensystem; Missionen zum Jupiter und Saturn; Zusammensetzung von Planeten; Zwergplaneten und die freigeräumten Planetenbahnen; Planetenrotation und warum der Uranus rollt und nicht kreist; warum der Mond immer nur eine Seite zeigt; wie ein Planet entsteht; Planetenerhitzung und wie der Treibhauseffekt die Erde wohltemperiert; Eis in Kältefallen auf Merkur und Mond; Voraussetzungen für die Entstehung von Leben; die Forschung nach extraterrestrischem Leben; Wasser und die Wahrscheinlichkeit von Leben auf dem Mars; Ursachen der Wasserkanäle auf dem Mars; woraus die Planetenforschung ihre Erkenntnisse gewinnt; Wasserkrusten und -ozeane auf den Eismonden der Gasplaneten; Kommende Raumfahrtmissionen zur Planetenerkundung; die Entdeckung von Exoplaneten und die Wahrscheinlichkeit von erdähnlichen Planeten in anderen Sternensystemen; aktuelle und zukünftige Mondforschung; der Mond als &#8222;Sprungbrett&#8220; für aufwändige Fernmissionen;</p>
<p><strong>Links</strong>:</p>
<ul>
<li><a href="http://www.dlr.de/pf/">DLR: Institut für Planetenforschung</a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/Berlin">DLR: DLR-Standort Berlin-Adlershof</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Technische_Universit%C3%A4t_Berlin">WP: Technische Universität Berlin</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Freie_Universit%C3%A4t_Berlin">WP: Freie Universität Berlin</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Flughafen_Berlin_Brandenburg">WP: Flughafen Berlin Brandenburg</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Humboldt-Universit%C3%A4t_zu_Berlin">WP: Humboldt-Universität zu Berlin</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Apollo_11">WP: Apollo 11</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Geologie">WP: Geologie</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Multispektral">WP: Multispektral</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Spektrometer">WP: Spektrometer</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Geophysik">WP: Geophysik</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Extrasolarer_Planet">WP: Extrasolarer Planet</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Astrogeologie">WP: Astrogeologie</a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/Oberpfaffenhofen">DLR: Standort Oberpfaffenhofen</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Akademie_der_Wissenschaften_der_DDR">WP: Akademie der Wissenschaften der DDR</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Geod%C3%A4sie">WP: Geodäsie</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Terahertzstrahlung">WP: Terahertzstrahlung</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Planet">WP: Planet</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Galileo_Galilei">WP: Galileo Galilei</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/51_Pegasi_b">WP: 51 Pegasi b</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Sonne">WP: Sonne</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Wasserstoff">WP: Wasserstoff</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Helium">WP: Helium</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Immanuel_Kant">WP: Immanuel Kant</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Pierre-Simon_Laplace">WP: Pierre-Simon Laplace</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Kant-Laplace-Theorie">WP: Kant-Laplace-Theorie</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Kernfusion">WP: Kernfusion</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/%C3%84quivalenz_von_Masse_und_Energie">WP: Äquivalenz von Masse und Energie</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Doppelstern">WP: Doppelstern</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Jupiter_(Planet)">WP: Jupiter</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Saturn_(Planet)">WP: Saturn</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Satellit_(Astronomie)">WP: Satellit (Astronomie)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Uranus_(Planet)">WP: Uranus</a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/desktopdefault.aspx/tabid-5170/8702_read-18913/8702_page-2/">DLR: Warum tanzen manche Planeten aus der Reihe?</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Neptun_(Planet)">WP: Neptun</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Van-der-Waals-Kr%C3%A4fte">WP: Van-der-Waals-Kräfte</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Brauner_Zwerg">WP: Brauner Zwerg</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Eisen">WP: Eisen</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Merkur_(Planet)">WP: Merkur</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Tabula_rasa">WP: Tabula rasa</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Mars_(Planet)">WP: Mars</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Asteroid">WP: Asteroid</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Asteroideng%C3%BCrtel">WP: Asteroidengürtel</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/(1)_Ceres">WP: Ceres</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Zwergplanet">WP: Zwergplanet</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Chicxulub-Krater">WP: Chicxulub-Krater</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Kuiperg%C3%BCrtel">WP: Kuipergürtel</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Oortsche_Wolke">WP: Oortsche Wolke</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Sonnenwind">WP: Sonnenwind</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Komet">WP: Komet</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Interstellare_Materie">WP: Interstellare Materie</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Mond">WP: Mond</a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/desktopdefault.aspx/tabid-5170/8702_read-18307/8702_page-2/">DLR: Wie entstand der Mond?</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Asterix">WP: Asterix</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Gasplanet">WP: Gasplanet</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Erd%C3%A4hnlicher_Planet">WP: Erdähnlicher Planet</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Galileo_(Raumsonde)">WP: Galileo</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Cassini-Huygens">WP: Cassini-Huygens</a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/saturn/">DLR: Cassini-Huygens</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Geysir">WP: Geysir</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Liste_der_Saturnmonde">WP: Liste der Saturnmonde</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Titan_(Mond)">WP: Titan</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Atmosph%C3%A4re_(Astronomie)">WP: Atmosphäre</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Elektronengas">WP: Elektronengas</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Plasma_(Physik)">WP: Plasma</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Pluto">WP: Pluto</a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/desktopdefault.aspx/tabid-5170/8702_read-20224/">DLR: Warum ist Pluto kein Planet mehr?</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Triton_(Mond)">WP: Triton</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Sublimation_(Phasen%C3%BCbergang)">WP: Sublimation</a></li>
<li><a href="http://raumzeit-podcast.de/2010/11/12/rz002-missionsplanung/">RZ002 Missionsplanung</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Rosetta_(Sonde)">WP: Rosetta</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Ekliptik">WP: Ekliptik</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Geoid">WP: Geoid</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Lava">WP: Lava</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Magma">WP: Magma</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Gezeitenkraft">WP: Gezeitenkraft</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Gebundene_Rotation">WP: Gebundene Rotation</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Akkretion_(Astronomie)">WP: Akkretion</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Protoplanet">WP: Protoplanet</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Radioaktivit%C3%A4t">WP: Radioaktivität</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Magmatische_Differentiation">WP: Magmatische Differentiation</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Differenzierung_(Planetologie)">WP: Differenzierung</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Venus_(Planet)">WP: Venus</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Plattentektonik">WP: Plattentektonik</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Wasser">WP: Wasser</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Exosph%C3%A4re">WP: Exosphäre</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Rotationsachse">WP: Rotationsachse</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Arecibo-Observatorium">WP: Arecibo-Observatorium</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/K%C3%A4ltefalle">WP: Kältefalle</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Leben">WP: Leben</a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/pf/desktopdefault.aspx/tabid-4843/">DLR: Helmholtz Allianz &#8218;Planetenentwicklung und Leben&#8216;</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Erdmagnetfeld">WP: Erdmagnetfeld</a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/desktopdefault.aspx/tabid-5170/8702_read-15322/8702_page-4/">DLR: Habitable Zone</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Habitable_Zone">WP: Habitable Zone</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Exobiologie">WP: Exobiologie</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Kohlendioxid">WP: Kohlendioxid</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Organische_Chemie">WP: Organische Chemie</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Biomolek%C3%BCl">WP: Biomolekül</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Arsen">WP: Arsen</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Silicium">WP: Silicium</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Vulkanismus">WP: Vulkanismus</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Ganymed_(Mond)">WP: Ganymed</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Europa_(Mond)">WP: Europa</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Europa_Jupiter_System_Mission">WP: Europa Jupiter System Mission</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Dopplereffekt">WP: Dopplereffekt</a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/pf/desktopdefault.aspx/tabid-327/1154_read-2072/">DLR: CoRoT</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/COROT_(Weltraumteleskop)">WP: CoRoT</a></li>
<li><a href="http://sci.esa.int/plato/">ESA: Plato</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Berge_des_ewigen_Lichts">WP: Berge des ewigen Lichts</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Lunar_Reconnaissance_Orbiter">WP: Lunar Reconnaissance Orbiter</a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/desktopdefault.aspx/tabid-726/">DLR: Venus Express</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Venus_Express">WP: Venus Express</a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/mars/">DLR: Mars Express</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Mars_Express">WP: Mars Express</a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/rosetta/">DLR: Rosetta</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Rosetta_(Sonde)">WP: Rosetta</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Dawn_(Raumsonde)">WP: Dawn</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/(4)_Vesta">WP: Vesta</a></li>
<li><a href="http://en.wikipedia.org/wiki/MESSENGER">WP: MESSENGER</a></li>
</ul>
<p>

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
</p>
]]></content:encoded>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2010/12/16/rz005-planetenforschung/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <itunes:season>1</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Ulrich Köhler</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
      <podcast:person img="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/contributors/ulrich-koehler.jpg" role="guest">Ulrich Köhler</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ004 Operations</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2010/12/03/rz004-operations/</link>
      <pubDate>Fri, 03 Dec 2010 09:00:57 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">http://www.raumzeit-podcast.de/?p=148</guid>
      <description><![CDATA[Nachdem wir in der dritten Ausgabe von Raumzeit uns ausführlich mit den Raketentriebwerken und dem Raketenstart beschäftigt haben, nimmt die aktuelle Sendung den Faden an der genau der Stelle auf und blickt auf den Bereich "Operations" der sich mit der konkreten Steuerung der Raumfahrzeuge auseinandersetzt.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2010/12/03/rz004-operations/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/312/s/feed/c/mp3/rz004-operations.mp3" length="63838139" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>01:46:18</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Steuerung und Betrieb von Raumfahrt-Missionen im Orbit und im Deep Space</itunes:subtitle>
      <itunes:episode>4</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Nachdem wir in der dritten Ausgabe von Raumzeit uns ausführlich mit den Raketentriebwerken und dem Raketenstart beschäftigt haben, nimmt die aktuelle Sendung den Faden an der genau der Stelle auf und blickt auf den Bereich &quot;Operations&quot; der sich mit der konkreten Steuerung der Raumfahrzeuge auseinandersetzt.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz004-operations.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[<p>



<div style="clear: both">
<p><strong>Steuerung und Betrieb von Raumfahrt-Missionen im Orbit und im Deep Space</strong></p>
    <p>
        <a href="https://raumzeit-podcast.de/2010/12/03/rz004-operations/">
            
<img decoding="async" class="episode_image_cover" title="RZ004 Operations" width="200" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3030342d6f7065726174696f6e732e636f7665722e6a7067/200/0/0/rz004-operations" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3030342d6f7065726174696f6e732e636f7665722e6a7067/200/0/0/rz004-operations 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3030342d6f7065726174696f6e732e636f7665722e6a7067/400/0/0/rz004-operations 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3030342d6f7065726174696f6e732e636f7665722e6a7067/600/0/0/rz004-operations 3x"/>

        </a>
        Nachdem wir in der dritten Ausgabe von Raumzeit uns ausführlich mit den Raketentriebwerken und dem Raketenstart beschäftigt haben, nimmt die aktuelle Sendung den Faden an der genau der Stelle auf und blickt auf den Bereich &quot;Operations&quot; der sich mit der konkreten Steuerung der Raumfahrzeuge auseinandersetzt.
    </p>
</div>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
1 Stunde


46 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    27.10.2010
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Michel Denis" title="Michel Denis" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f6d696368656c2d64656e69732e6a7067/128/0/0/michel-denis" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f6d696368656c2d64656e69732e6a7067/128/0/0/michel-denis 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f6d696368656c2d64656e69732e6a7067/256/0/0/michel-denis 2x"/>


<br/>
<strong>Michel Denis</strong>
                                <br/>
                <em>Spacecraft Operations Manager, ESOC, ESA</em>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>


Michel Denis, der bei der ESOC in Darmstadt als Spacecraft Operations Manager unter anderem für die Mission &#8222;Mars Express&#8220; zuständig ist erläutert, welche Vorbereitung erforderlich ist, wie man eine Mission über Jahre begleitet und während des Betriebs weiterentwickelt.</p>
<p><strong>Themenüberblick</strong>: Ground Segment; Bodenstationen und Überwachungsnetzwerke; internationale Kooperation beim Überwachen von Missionen; das Kontrollzentrum; Simulation der Startphase; Übernahme der Satelliten nach dem Start durch das Team; Kontakt mit dem Satelliten über die Bodenstationen; Rosetta und Mars Express als erste interplanetare Missionen der ESA; Navigation Weltraum durch Beobachtung der Sterne; Verkehrsregeln im Weltall; die Anflugphase von Mars Express; Aufgaben der Kontrollräume; Erforschung der Marsoberfläche und Marsmonde; Erdbeobachtungsmissionen; Bewältigung der Datenmengen; Einfluss der Sonne auf interplanetarische Missionen; Teamarbeit.</p>
<p><strong>Links</strong>:</p>
<ul>
<li><a href="http://www.esa.int/About_Us/ESOC">ESA: ESOC</a></li>
<li><a href="http://www.esa.int/Our_Activities/Operations">ESA: Spacecraft Operations</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Europ%C3%A4isches_Raumflugkontrollzentrum">WP: ESOC</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Meteosat">WP: Meteosat</a></li>
<li><a href="http://www.eumetsat.int/website/home/Satellites/CurrentSatellites/Meteosat/index.html">EUMETSAT: Meteosat</a></li>
<li><a href="http://www.ecp.fr/">École Centrale Paris</a></li>
<li><a href="http://www.esa.int/Our_Activities/Operations/Estrack_tracking_stations">ESA: ESTRACK</a></li>
<li><a href="http://en.wikipedia.org/wiki/Deep_Space_Network">WP: Deep Space Network</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Canberra_Deep_Space_Communication_Complex">WP: Canberra Deep Space Communication Complex</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Madrid_Deep_Space_Communications_Complex">WP: Madrid Deep Space Communications Complex</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Goldstone_Deep_Space_Communications_Complex">WP: Goldstone Deep Space Communications Complex</a></li>
<li><a href="http://www.esa.int/Our_Activities/Operations/Malarguee_-_DSA_3">ESA: Marlargüe, Argentinien</a></li>
<li><a href="http://www.esa.int/ger/ESA_in_your_country/Austria/Mars_Express_Auf_der_Suche_nach_Leben">ESA: Special: Mars Express</a></li>
<li><a href="http://www.esa.int/Our_Activities/Space_Science/Mars_Express">ESA: Mars Exrpress</a></li>
<li><a href="http://en.wikipedia.org/wiki/Mars_Express">WP: Mars Express</a></li>
<li><a href="http://www.esa.int/ger/ESA_in_your_country/Germany/10_Jahre_im_Formationsflug_br_Das_legendaere_Cluster-Quartett">ESA: Cluster</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Cluster_(Satellit)">WP: Cluster</a></li>
<li><a href="http://www.esa.int/ger/ESA_in_your_country/Germany/Special_Die_Weltraumteleskope_Herschel_und_Planck">ESA: Spezial: Herschel &amp; Planck</a></li>
<li><a href="http://www.esa.int/Our_Activities/Space_Science/Herschel_overview">ESA: Herschel</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Herschel-Weltraumteleskop">WP: Herschel-Weltraumteleskop</a></li>
<li><a href="http://www.esa.int/Our_Activities/Space_Science/Planck_overview">ESA: Planck</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Planck-Weltraumteleskop">WP: Planck-Weltraumteleskop</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Impulserhaltungssatz">WP: Impulserhaltungssatz</a></li>
<li><a href="http://www.spacetelescope.org/">ESA: Hubble-Weltraumteleskop</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Hubble-Weltraumteleskop">WP: Hubble-Weltraumteleskop</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Planck-Weltraumteleskop">WP: Planck-Weltraumteleskop</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/XMM-Newton">WP: XMM-Newton</a></li>
<li><a href="http://www.esa.int/Education/Explore_the_high-energy_Universe_-_competition_results">ESA: Integral</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Astrometrie">WP: Astrometrie</a></li>
<li><a href="http://www.esa.int/Our_Activities/Space_Science/Gaia_overview">ESA: Gaia</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Gaia_(Raumsonde)">WP: Gaia</a></li>
<li><a href="http://www.esa.int/ger/ESA_in_your_country/Germany/CryoSat_Auf_eisiger_Mission_br_Special">ESA: CryoSat</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/CryoSat">WP: CryoSat</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Sextant">WP: Sextant</a></li>
<li><a href="http://www.esa.int/Our_Activities/Launchers/Launch_vehicles/Soyuz">ESA: Soyus</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Sojus_(Rakete)">WP: Sojus</a></li>
<li><a href="http://www.esa.int/Our_Activities/Space_Science/Mars_Express/Beagle_2_lander">ESA: Beagle 2</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Beagle_2">WP: Beagle 2</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Astronomische_Einheit">WP: Astronomische Einheit</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Mars_Exploration_Rover">WP: Mars Exploration Rover</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Spektrometer">WP: Spektrometer</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Radar">WP: Radar</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Ionosph%C3%A4re">WP: Ionospähre</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Radioaktivit%C3%A4t">WP: Radioaktivität</a></li>
<li><a href="http://www.esa.int/Our_Activities/Human_Spaceflight/Human_Spaceflight_Research/Materials_Science_Laboratory_MSL" target="_blank" rel="noopener">ESA: Materials Science Laboratory (MSL)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Materials_Science_Laboratory">WP: Materials Science Laboratory (MSL)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Mars_Reconnaissance_Orbiter">WP: Mars Reconnaissance Orbiter</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Phobos_(Mond)">WP: Phobos</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Deimos_(Mond)">WP: Deimos</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Todesstern">WP: Todesstern</a></li>
<li><a href="http://www.esa.int/Our_Activities/Space_Science/Rosetta/Rosetta_triumphs_at_asteroid_Lutetia">ESA: Rosetta triumphs at asteroid Lutetia</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/(21)_Lutetia">WP: Lutetia</a></li>
<li><a href="http://www.esa.int/ger/ESA_in_your_country/Germany/Per_Express_zur_Goettin_der_Liebe_i_Web_Special_i_-">ESA: Special: Venus Express</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Venus_Express">WP: Venus Express</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/ESRI">WP: ESRI</a></li>
<li><a href="http://www.esa.int/Our_Activities/Operations/New_Norcia_-_DSA_1">ESA: New Norica &#8211; DSA 1:</a></li>
<li><a href="http://www.esa.int/Our_Activities/Operations/Cebreros_-_DSA_2">ESA: Cebreros &#8211; DSA 2:</a></li>
<li><a href="http://www.esa.int/Our_Activities/Operations/Malarguee_-_DSA_3">ESA: Malargüe &#8211; DSA 3</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Koronaler_Massenauswurf">WP: Koronaler Massenauswurf</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Sonnenwind">WP: Sonnenwind</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Frequenzband">WP: Frequenzband</a></li>
<li><a href="http://www.esa.int/Our_Activities/Space_Science/BepiColombo_overview2">ESA: BepiColombo</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/BepiColombo">WP: BepiColombo</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Konjunktion_(Astronomie)">WP: Konjunktion</a></li>
</ul>
<p>

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
</p>
]]></content:encoded>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2010/12/03/rz004-operations/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <itunes:season>1</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Michel Denis</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/contributors/michel-denis.jpg" role="guest">Michel Denis</podcast:person>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ003 Raketenantriebe</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2010/11/19/rz003-raketenantriebe/</link>
      <pubDate>Fri, 19 Nov 2010 09:00:44 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">http://www.raumzeit-podcast.de/?p=128</guid>
      <description><![CDATA[Um die Erdanziehung zu überwinden muss bei Raumfahrtmissionen eine Menge Energie freigesetzt werden. Um die notwendige Kraft zu entfalten müssen leistungsfähige und zuverlässige Antriebe entwickelt werden. Die dritte Ausgabe von Raumzeit widmet sich ganz diesem Thema.

Ralf Hupertz, Ingenieur beim Institut für Raumfahrtantriebe des DLR in Lampoldshausen führt in die Prinzipien und Details der Raketenantriebe ein, bietet Einblick in die Geschichte und Zukunft der Technologie und erläutert die Bedeutung dieses Technikfelds für die gesamte Raumfahrt.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2010/11/19/rz003-raketenantriebe/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/314/s/feed/c/mp3/rz003-raketenantriebe.mp3" length="73362394" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>02:02:19</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Was Raumfahrzeuge in den Orbit bringt und wie Triebwerke gebaut und getestet werden</itunes:subtitle>
      <itunes:episode>3</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Um die Erdanziehung zu überwinden muss bei Raumfahrtmissionen eine Menge Energie freigesetzt werden. Um die notwendige Kraft zu entfalten müssen leistungsfähige und zuverlässige Antriebe entwickelt werden. Die dritte Ausgabe von Raumzeit widmet sich ganz diesem Thema.

Ralf Hupertz, Ingenieur beim Institut für Raumfahrtantriebe des DLR in Lampoldshausen führt in die Prinzipien und Details der Raketenantriebe ein, bietet Einblick in die Geschichte und Zukunft der Technologie und erläutert die Bedeutung dieses Technikfelds für die gesamte Raumfahrt.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz003-raketenantriebe.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[<p>



<div style="clear: both">
<p><strong>Was Raumfahrzeuge in den Orbit bringt und wie Triebwerke gebaut und getestet werden</strong></p>
    <p>
        <a href="https://raumzeit-podcast.de/2010/11/19/rz003-raketenantriebe/">
            
<img decoding="async" class="episode_image_cover" title="RZ003 Raketenantriebe" width="200" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3030332d72616b6574656e616e7472696562652e636f7665722e6a7067/200/0/0/rz003-raketenantriebe" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3030332d72616b6574656e616e7472696562652e636f7665722e6a7067/200/0/0/rz003-raketenantriebe 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3030332d72616b6574656e616e7472696562652e636f7665722e6a7067/400/0/0/rz003-raketenantriebe 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3030332d72616b6574656e616e7472696562652e636f7665722e6a7067/600/0/0/rz003-raketenantriebe 3x"/>

        </a>
        Um die Erdanziehung zu überwinden muss bei Raumfahrtmissionen eine Menge Energie freigesetzt werden. Um die notwendige Kraft zu entfalten müssen leistungsfähige und zuverlässige Antriebe entwickelt werden. Die dritte Ausgabe von Raumzeit widmet sich ganz diesem Thema.<br />
<br />
Ralf Hupertz, Ingenieur beim Institut für Raumfahrtantriebe des DLR in Lampoldshausen führt in die Prinzipien und Details der Raketenantriebe ein, bietet Einblick in die Geschichte und Zukunft der Technologie und erläutert die Bedeutung dieses Technikfelds für die gesamte Raumfahrt.
    </p>
</div>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
2 Stunden


2 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    25.10.2010
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Ralf Hupertz" title="Ralf Hupertz" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f72616c662d6875706572747a2e6a7067/128/0/0/ralf-hupertz" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f72616c662d6875706572747a2e6a7067/128/0/0/ralf-hupertz 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f72616c662d6875706572747a2e6a7067/256/0/0/ralf-hupertz 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f72616c662d6875706572747a2e6a7067/384/0/0/ralf-hupertz 3x"/>


<br/>
<strong>Ralf Hupertz</strong>
                                <br/>
                <em>Institut für Raumfahrtantriebe, DLR</em>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>


Ralf Hupertz, Ingenieur beim Institut für Raumfahrtantriebe des DLR in Lampoldshausen führt in die Prinzipien und Details der Raketenantriebe ein, bietet Einblick in die Geschichte und Zukunft der Technologie und erläutert die Bedeutung dieses Technikfelds für die gesamte Raumfahrt.</p>
<p><strong>Themenüberblick</strong>: Ausbildung; erste Raketen; Raketentreibstoffe; Schubentwicklung und Triebwerksdüsen; die Notwendigkeit von Mehrstufenraketen; selbstzündende Treibstoffe; Entwicklung der Antriebskonzepte über die Zeit; Feststoffraketen; der Countdown; Betankung der Rakete; Zündung der Treibwerke; der Raketenstart; Neue Triebwerke; neue Raketen in Kourou: Vega und Sojus; die Einstellung des Space Shuttle zukünftige Raumfahrtprogramm der NASA; Rettungssysteme und Rettungskapseln; Antriebe für Satelliten.</p>
<p><strong>Links</strong>:</p>
<ul>
<li><a href="http://www.dlr.de/lampoldshausen/">DLR: DLR Lampoldshausen </a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/ra/">DLR: Institut für Raumfahrtantriebe</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Institut_f%C3%BCr_Raumfahrtantriebe">WP: Institut für Raumfahrtantriebe </a></li>
<li><a href="http://www.maschinenbau.rwth-aachen.de/de/home.html">RWTH Aachen Fakultät für Maschinenwesen </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Was_ist_was">WP: Was ist Was </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Space_Shuttle">WP: Space Shuttle </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Apollo-Programm">WP: Apollo </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Schub">WP: Schub </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Oxidationsmittel">WP: Oxidationsmittel </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/S%C3%A4nger_(Raumtransportsystem)">WP: Sänger </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Eugen_S%C3%A4nger">WP: Eugen Sänger </a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/100Jahre/desktopdefault.aspx/tabid-2581/4435_read-7391/">DLR: Zur Geschichte der Raumfahrt </a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/desktopdefault.aspx/tabid-4836/8021_read-20284/">DLR: Geschichte des Standorts Lampoldshausen </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Orbiter_(Raumfahrt)">WP: Orbiter </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/North_American_X-15">WP: North American X-15 </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Umlaufbahn">WP: Umlaufbahn </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/SpaceShipTwo">WP: SpaceShipTwo </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/A4_(Rakete)">WP: A4 </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Aggregat_9">WP: Aggregat 9 (A9)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Fl%C3%BCssigsauerstoff">WP: Flüssigsauerstoff </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Wasserstoff">WP: Wasserstoff </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Ethanol">WP: Ethanol </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Wernher_von_Braun">WP: Wernher von Braun </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Raketentreibstoff">WP: Raketentreibstoff </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Brennkammer">WP: Brennkammer </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Lavald%C3%BCse">WP: Lavaldüse </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Raketentriebwerk">WP: Raketentriebwerk </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Schallgeschwindigkeit">WP: Schallgeschwindigkeit </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Mach-Zahl">WP: Mach-Zahl </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Impuls">WP: Impuls </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Str%C3%B6mungslehre">WP: Strömungslehre </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Saturn_(Rakete)">WP: Saturn-Rakete </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Stufenrakete">WP: Stufenrakete </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Spezifischer_Impuls">WP: Spezifischer Impuls </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Raketenstufe">WP: Stufenrakete </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Internationales_Geophysikalisches_Jahr">WP: Internationales Geophysikalisches Jahr </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Sputnik">WP: Sputnik </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Ariane_(Rakete)">WP: Ariane </a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/desktopdefault.aspx/tabid-30/6336_read-21578/">DLR: Geschichte der Ariane-Rakete </a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/media/desktopdefault.aspx/tabid-4996/8427_page-2//8427_read-12874">DLR: Video zu 30 Jahre Ariane </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Ariane_1">WP: Ariane 1 </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Hydrazin">WP: Hydrazin </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Distickstofftetroxid">WP: Distickstofftetroxid </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Feststoffraketentriebwerk">WP: Feststoffraketentriebwerk </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Ariane_4">WP: Ariane 4 </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Vulcain">WP: Vulcain </a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/ra/desktopdefault.aspx/tabid-4094/">DLR: Prüfstände des DLR in Lampoldshausen </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Centre_Spatial_Guyanais">WP: Centre Spatial Guyanais </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Wunderkerze">WP: Wunderkerze </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Countdown">WP: Countdown </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Kelvin">WP: Kelvin </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Helium">WP: Helium </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Fritz_Lang">WP: Fritz Lang </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Frau_im_Mond">WP: Frau im Mond </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Vinci_(Triebwerk)">WP: Vinci </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Erdatmosph%C3%A4re">WP: Erdatmosphäre </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Dichte">WP: Dichte </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/%C3%9Cberschallflug">WP: Überschallflug </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Staudruck">WP: Staudruck </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Aestus">WP: Aestus </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Ariane_5">WP: Ariane 5 ECA </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Geosynchrone_Umlaufbahn">WP: Geosynchrone Umlaufbahn </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Weltraumm%C3%BCll">WP: Weltraummüll </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Automated_Transfer_Vehicle">WP: Automated Transfer Vehicle </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/HM-7">WP: HM-7 </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Viking_(Triebwerk)">WP: Viking </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Snecma">WP: Snecma </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/EADS_Astrium">WP: EADS Astrium </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Volvo">WP: Volvo Aero </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Avio">WP: Avio </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Nenngr%C3%B6%C3%9Fe_H0">WP: Nenngröße H0 </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Vega_(Rakete)">WP: Vega </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Sojus_(Rakete)">WP: Sojus </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Baikonur">WP: Baikonur </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Juri_Alexejewitsch_Gagarin">WP: Juri Alexejewitsch Gagarin </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Columbia_(Raumf%C3%A4hre)">WP: Columbia </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Constellation_(Programm)">WP: Constellation </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Challenger_(Raumf%C3%A4hre)">WP: Challenger </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Boeing">WP: Boeing </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Delta_(Rakete)">WP: Delta </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Lockheed_Martin">WP: Lockheed Martin </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Atlas_V">WP: Atlas V </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Apog%C3%A4umsmotor">WP: Apogäumsmotor </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Cassini-Huygens">WP: Cassini-Huygens </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Galileo_(Raumsonde)">WP: Galileo </a></li>
</ul>
<p>

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
</p>
]]></content:encoded>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2010/11/19/rz003-raketenantriebe/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <itunes:season>1</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Ralf Hupertz</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/contributors/ralf-hupertz.jpg" role="guest">Ralf Hupertz</podcast:person>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ002 Missionsplanung</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2010/11/12/rz002-missionsplanung/</link>
      <pubDate>Fri, 12 Nov 2010 09:00:40 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">http://www.raumzeit-podcast.de/?p=99</guid>
      <description><![CDATA[Bevor irgendetwas ins All geschossen wird muss zunächst viel nachgedacht werden. Daher widmet sich die zweite Ausgabe von Raumzeit der Phase der Missionsplanung.

Missionsanalyst Markus Landgraf vom European Space Operations Center (ESOC) der ESA in Darmstadt berichtet in dieser Ausgabe ausführlich wie neue Missionen geboren werden und wie man sie konkret plant, wie man die Koordinierung mit beteiligten Gruppen durchführt und in welchem Maße die Planung letztlich auch die tatsächliche Durchführung der Mission beinflusst. Ein spannender Einblick in aktive Raumfahrt bis zu dem Moment wo der Countdown beginnt.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2010/11/12/rz002-missionsplanung/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/316/s/feed/c/mp3/rz002-missionsplanung.mp3" length="66512565" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>01:50:45</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Die Planung von Raumflügen ist eine komplexe Sache und wird Jahre im Voraus in Angriff genommen</itunes:subtitle>
      <itunes:episode>2</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Bevor irgendetwas ins All geschossen wird muss zunächst viel nachgedacht werden. Daher widmet sich die zweite Ausgabe von Raumzeit der Phase der Missionsplanung.

Missionsanalyst Markus Landgraf vom European Space Operations Center (ESOC) der ESA in Darmstadt berichtet in dieser Ausgabe ausführlich wie neue Missionen geboren werden und wie man sie konkret plant, wie man die Koordinierung mit beteiligten Gruppen durchführt und in welchem Maße die Planung letztlich auch die tatsächliche Durchführung der Mission beinflusst. Ein spannender Einblick in aktive Raumfahrt bis zu dem Moment wo der Countdown beginnt.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz002-missionsplanung.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[<p>



<div style="clear: both">
<p><strong>Die Planung von Raumflügen ist eine komplexe Sache und wird Jahre im Voraus in Angriff genommen</strong></p>
    <p>
        <a href="https://raumzeit-podcast.de/2010/11/12/rz002-missionsplanung/">
            
<img decoding="async" class="episode_image_cover" title="RZ002 Missionsplanung" width="200" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3030322d6d697373696f6e73706c616e756e672e636f7665722e6a7067/200/0/0/rz002-missionsplanung" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3030322d6d697373696f6e73706c616e756e672e636f7665722e6a7067/200/0/0/rz002-missionsplanung 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3030322d6d697373696f6e73706c616e756e672e636f7665722e6a7067/400/0/0/rz002-missionsplanung 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3030322d6d697373696f6e73706c616e756e672e636f7665722e6a7067/600/0/0/rz002-missionsplanung 3x"/>

        </a>
        Bevor irgendetwas ins All geschossen wird muss zunächst viel nachgedacht werden. Daher widmet sich die zweite Ausgabe von Raumzeit der Phase der Missionsplanung.<br />
<br />
Missionsanalyst Markus Landgraf vom European Space Operations Center (ESOC) der ESA in Darmstadt berichtet in dieser Ausgabe ausführlich wie neue Missionen geboren werden und wie man sie konkret plant, wie man die Koordinierung mit beteiligten Gruppen durchführt und in welchem Maße die Planung letztlich auch die tatsächliche Durchführung der Mission beinflusst. Ein spannender Einblick in aktive Raumfahrt bis zu dem Moment wo der Countdown beginnt.
    </p>
</div>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
1 Stunde


50 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    26.10.2010
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Markus Landgraf" title="Markus Landgraf" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f6d61726b75732d6c616e64677261662e6a7067/128/0/0/markus-landgraf" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f6d61726b75732d6c616e64677261662e6a7067/128/0/0/markus-landgraf 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f6d61726b75732d6c616e64677261662e6a7067/256/0/0/markus-landgraf 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f6d61726b75732d6c616e64677261662e6a7067/384/0/0/markus-landgraf 3x"/>


<br/>
<strong>Markus Landgraf</strong>
                                <br/>
                <em>Missionsanalyst, ESOC, ESA</em>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>


<strong>Themenüberblick</strong>: Missionsbestimmung; Aufstellen eines Anforderungskatalogs; Koordinierung der Wissenschaftler und geplanten Experimente und Projekte; Anforderungen für Gewicht und Treibstoff; Planung der Flugbahn; Swing-Bys und kosmisches Billiard; Planung von Missions-Alternativen und Notfallpläne; Testen der Satelliten und Raumsonden beim ESTEC; Ausbildung; Unterschiede in der Planung bei Raketen- und Ionenantrieb; Zukünftige Projekte der ESA.</p>
<p><strong>Links</strong></p>
<ul>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Europ%C3%A4isches_Raumflugkontrollzentrum">WP: European Space Operations Center (ESOC) </a></li>
<li><a href="http://www.esa.int/ger/ESA_in_your_country/Germany/Was_macht_das_ESOC_in_Darmstadt_Ein_Ueberblick">ESA: European Space Operations Centre (ESOC)</a></li>
<li><a href="http://www.youtube.com/watch?v=qQLvtdvLlDk">Youtube: Hinter den Kulissen des Europäischen Satellitenkontrollzentrums ESOC</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Europ%C3%A4isches_Weltraumforschungs-_und_Technologiezentrum">WP: European Space Research and Technology Centre (ESTEC) </a></li>
<li><a href="http://www.esa.int/About_Us/ESTEC/European_Space_Research_and_Technology_Centre_ESTEC2">ESA: European Space Research and Technology Centre (ESTEC)</a></li>
<li><a href="http://esamultimedia.esa.int/multimedia/ESTEC/virtualtour/">ESA: Virtual Tour of the ESA Test Centre (Flash) </a></li>
<li><a href="http://en.wikipedia.org/wiki/European_Space_Astronomy_Centre">WP: European Space Astronomy Centre (ESAC) </a></li>
<li><a href="http://www.esa.int/About_Us/ESAC">ESA: European Space Astronomy Centre (ESAC)</a></li>
<li><a href="http://www.esa.int/ger/ESA_in_your_country/Germany/CryoSat_Auf_eisiger_Mission_br_Special">ESA: CryoSat Auf eisiger Mission<br />
(Special) </a></li>
<li><a href="http://sci.esa.int/spc/">ESA: ESA Science Program Committee (SPC) </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Rosetta_(Sonde)">WP: Rosetta </a></li>
<li><a href="http://www.esa.int/ger/ESA_in_your_country/Germany/Kometenmission_Rosetta_Auf_der_Suche_nach_der_Urmaterie_Special">ESA: Rosetta &#8211; der Kometenjäger (Special)</a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/rosetta">DLR: Animation des Rosetta-Flugs</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Giotto_(Sonde)">WP: Giotto </a></li>
<li><a href="http://sci.esa.int/science-e/www/area/index.cfm?fareaid=15">ESA: ESA Science &amp; Technology </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Halleyscher_Komet">WP: Halleyscher Komet </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/46P/Wirtanen">WP: Komet 46P/Wirtanen </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Tschurjumow-Gerasimenko">WP: Komet Tschurjumow-Gerasimenko </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/EADS_Astrium">WP: EADS Astrium </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Arianespace">WP: Arianespace </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Snecma">WP: Snecma </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Swing-by">WP: Swing-By </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Astronomische_Einheit">WP: Astronomische Einheit </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Hale-Bopp">WP: Komet Hale-Bopp </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Oortsche_Wolke">WP: Oortsche Wolke </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Mars_Express">WP: Mars Express </a></li>
<li><a href="http://www.esa.int/ger/ESA_in_your_country/Austria/Mars_Express_Auf_der_Suche_nach_Leben">ESA: Mars Express &#8211; Auf der Suche nach Leben (Special)</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Ariane_5">WP: Ariane 5 </a></li>
<li><a href="http://www.esa.int/ger/ESA_in_your_country/Germany/Die_Ariane_5_Der_neue_Standardtraeger">ESA: Die Ariane 5: der Standardträger </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Apsis_(Astronomie)">WP: Apsis </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Geysir">WP: Geysir </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Hydrazin">WP: Hydrazin </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Sonnenwind">WP: Sonnenwind </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/European_Cooperation_for_Space_Standardization">WP: European Cooperation for Space Standardization </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Gaia_(Raumsonde)">WP: Gaia </a></li>
<li><a href="http://www.esa.int/Our_Activities/Space_Science/Gaia_overview">ESA: ESA Space Science: Gaia </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Venus_Express">WP: Venus Express </a></li>
<li><a href="http://www.esa.int/ger/ESA_in_your_country/Germany/Per_Express_zur_Goettin_der_Liebe_i_Web_Special_i_-">ESA: Venus Express &#8211; Per Express zur Göttin der Liebe</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Mars_96">WP: Mars 96 </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/SMART-1">WP: SMART-1 </a></li>
<li><a href="http://www.esa.int/Our_Activities/Space_Science/SMART-1">ESA: SMART-1 </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Ionenantrieb">WP: Ionenantrieb </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Lunar_Crater_Observation_and_Sensing_Satellite">WP: Lunar Crater Observation and Sensing Satellite (LCROSS) </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Hubble-Weltraumteleskop">WP: Hubble-Weltraumteleskop </a></li>
<li><a href="http://www.spacetelescope.org/">ESA: Spacetelescope.org</a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Hipparcos">WP: Hipparcos </a></li>
<li><a href="http://www.rssd.esa.int/index.php?project=HIPPARCOS">ESA: The Hipparcos Space Astrometry Mission </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Apog%C3%A4umsmotor">WP: Apogäumsmotor </a></li>
<li><a href="http://www.esa.int/Our_Activities/Space_Science/ESA_s_Cosmic_Vision">ESA: ESA Cosmic Vision </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Titan_(Mond)">WP: Titan </a></li>
</ul>
<p>

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
</p>
]]></content:encoded>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2010/11/12/rz002-missionsplanung/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <itunes:season>1</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Markus Landgraf</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/contributors/markus-landgraf.jpg" role="guest">Markus Landgraf</podcast:person>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ001 Raumfahrt in Deutschland und Europa</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2010/11/08/rz001-raumfahrt-in-deutschland-und-europa/</link>
      <pubDate>Mon, 08 Nov 2010 10:25:33 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">http://www.raumzeit-podcast.de/?p=58</guid>
      <description><![CDATA[Nun ist es so weit: die erste Ausgabe unseres Podcasts steht bereit. Um dem gesamten Themenkomplex einen Rahmen und eine ausführliche Einführung zu geben beginnen wir mit einem Gespräch mit Jan Wörner, Vorstandsvorsitzender des Deutschen Zentrums für Luft- und Raumfahrt und damit auch offizieller deutscher Vertreter bei der ESA wo er als stellvertretender Vorsitzender im ESA-Rat agiert. Jan Wörner erläutert im Gespräch die organisatorische Konstruktion der Raumfahrt in Europa, stellt wichtige Projekte der europäischen Raumfahrt der Vergangenheit und Gegenwart vor und gibt grundlegende Einblicke in das Selbstverständnis, die Ziele und Motivation der deutschen und europäischen Raumfahrt-Akteure.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2010/11/08/rz001-raumfahrt-in-deutschland-und-europa/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/318/s/feed/c/mp3/rz001-raumfahrt-in-deutschland-und-europa.mp3" length="54846842" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>01:31:19</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Ein Gespräch mit dem Vorsitzenden des DLR und ESA-Ratsmitglied Jan Wörner</itunes:subtitle>
      <itunes:episode>1</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Nun ist es so weit: die erste Ausgabe unseres Podcasts steht bereit. Um dem gesamten Themenkomplex einen Rahmen und eine ausführliche Einführung zu geben beginnen wir mit einem Gespräch mit Jan Wörner, Vorstandsvorsitzender des Deutschen Zentrums für Luft- und Raumfahrt und damit auch offizieller deutscher Vertreter bei der ESA wo er als stellvertretender Vorsitzender im ESA-Rat agiert. Jan Wörner erläutert im Gespräch die organisatorische Konstruktion der Raumfahrt in Europa, stellt wichtige Projekte der europäischen Raumfahrt der Vergangenheit und Gegenwart vor und gibt grundlegende Einblicke in das Selbstverständnis, die Ziele und Motivation der deutschen und europäischen Raumfahrt-Akteure.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz001-raumfahrt-in-deutschland-und-europa.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[<p>



<div style="clear: both">
<p><strong>Ein Gespräch mit dem Vorsitzenden des DLR und ESA-Ratsmitglied Jan Wörner</strong></p>
    <p>
        <a href="https://raumzeit-podcast.de/2010/11/08/rz001-raumfahrt-in-deutschland-und-europa/">
            
<img decoding="async" class="episode_image_cover" title="RZ001 Raumfahrt in Deutschland und Europa" width="200" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3030312d7261756d66616872742d696e2d646575747363686c616e642d756e642d6575726f70612e636f7665722e6a7067/200/0/0/rz001-raumfahrt-in-deutschland-und-europa" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3030312d7261756d66616872742d696e2d646575747363686c616e642d756e642d6575726f70612e636f7665722e6a7067/200/0/0/rz001-raumfahrt-in-deutschland-und-europa 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3030312d7261756d66616872742d696e2d646575747363686c616e642d756e642d6575726f70612e636f7665722e6a7067/400/0/0/rz001-raumfahrt-in-deutschland-und-europa 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3030312d7261756d66616872742d696e2d646575747363686c616e642d756e642d6575726f70612e636f7665722e6a7067/600/0/0/rz001-raumfahrt-in-deutschland-und-europa 3x"/>

        </a>
        Nun ist es so weit: die erste Ausgabe unseres Podcasts steht bereit. Um dem gesamten Themenkomplex einen Rahmen und eine ausführliche Einführung zu geben beginnen wir mit einem Gespräch mit Jan Wörner, Vorstandsvorsitzender des Deutschen Zentrums für Luft- und Raumfahrt und damit auch offizieller deutscher Vertreter bei der ESA wo er als stellvertretender Vorsitzender im ESA-Rat agiert. Jan Wörner erläutert im Gespräch die organisatorische Konstruktion der Raumfahrt in Europa, stellt wichtige Projekte der europäischen Raumfahrt der Vergangenheit und Gegenwart vor und gibt grundlegende Einblicke in das Selbstverständnis, die Ziele und Motivation der deutschen und europäischen Raumfahrt-Akteure.
    </p>
</div>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">
1 Stunde


31 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    20.08.2010
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

<div style="float:right; margin-left: 10px;">
<table>
<colgroup>
    <col width="128px" />
        </colgroup>
<tr>
    <td style="vertical-align: top; width: 128px">

                
<img decoding="async" alt="Jan Wörner" title="Jan Wörner" width="128" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f6a616e2d776f65726e65722e6a7067/128/0/0/jan-woerner" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f6a616e2d776f65726e65722e6a7067/128/0/0/jan-woerner 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f6a616e2d776f65726e65722e6a7067/256/0/0/jan-woerner 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f636f6e7472696275746f72732f6a616e2d776f65726e65722e6a7067/384/0/0/jan-woerner 3x"/>


<br/>
<strong>Jan Wörner</strong>
                                <br/>
                <em>Vorstandsvorsitzender, DLR</em>
                            </td>
            </tr>
    </table>
</div>
</div>


<strong>Links</strong></p>
<ul>
<li><a href="http://www.dlr.de/">DLR: Deutsches Zentrum für Luft- und Raumfahrt (DLR) </a></li>
<li><a href="http://www.esa.de/">ESA: European Space Agency </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Johann-Dietrich_W%C3%B6rner">WP: Jan Wörner </a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/blogs/janwoerner">DLR: Jan Wörners Blog </a></li>
<li><a href="http://www.wired.com/wiredscience/2009/10/mercury-13/">Right Stuff, Wrong Sex: NASA’s Lost Female Astronauts </a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/forschung">DLR: DLR-Forschungsbereiche </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Kategorie:Raumfahrtorganisation">WP: Raumfahrtorganisationen </a></li>
<li><a href="http://www.nasa.gov/">US-Raumfahrtbehörde NASA </a></li>
<li><a href="http://www.jaxa.jp/index_e.html">Japanische Raumfahrtagentur JAXA </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Deutsches_Zentrum_f%C3%BCr_Luft-_und_Raumfahrt">WP: DLR </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Europ%C3%A4ische_Weltraumorganisation">WP: ESA </a></li>
<li><a href="http://www.esa.int/export/SPECIALS/About_ESA/SEMY8TEVL2F_0.html">ESA: ESA-Standorte </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Centre_Spatial_Guyanais">WP: Europäischer Weltraumbahnhof Kourou </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Ausbruch_des_Eyjafjallaj%C3%B6kull_2010">WP: Ausbruch des Vulkans Eyjafjalla 2010 </a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/vulkanasche">DLR: Sonderseite Vulkanasche-Wolke </a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/desktopdefault.aspx/tabid-1/86_read-22076/">DLR: Satelliten-Kartierung zur Katastrophenhilfe-Unterstützung in Haiti </a></li>
<li><a href="http://www.zki.dlr.de/de">DLR: Zentrum für Satellitengestützte Kriseninformation (ZKI) </a></li>
<li><a href="http://www.youtube.com/watch?v=zjajWaSiPqE">YouTube: Tsunami-Warnsystem </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Ariane_5">WP: Ariane 5 </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Bemannte_Raumfahrt">WP: Bemannte Raumfahrt </a></li>
<li><a href="http://www.esa.int/ger/ESA_in_your_country/Germany/Columbus_Die_Experimente_br_-_Ein_ESA-Special_-">ESA: Columbus-Forschungslabor </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/ISS">WP: Internationale Raumstation ISS </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Au%C3%9Fenbordeinsatz">WP: Außenbordeinsätze </a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/atv">DLR: Automated Transver Vehicle (ATV) </a></li>
<li><a href="http://www.esa.int/ger/ESA_in_your_country/Germany/ESA-Special_Mit_dem_ATV_zur_Raumstation">ESA: DLR: Automated Transver Vehicle (ATV) </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Automated_Transfer_Vehicle">WP: Automated Transfer Vehicle </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Constellation-Programm">WP: Constellation-Programm </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Jacques_Piccard">WP: Jacques Piccard </a></li>
<li><a href="http://en.wikipedia.org/wiki/Where_no_man_has_gone_before">WP: Where no man has gone before </a></li>
<li><a href="http://www.esa.int/Our_Activities/Human_Spaceflight/Mars500">ESA: Mars500 </a></li>
<li><a href="http://www.esa.int/Our_Activities/Space_Science/Mars_Express">ESA: Mars Express </a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/mars">DLR: HRSC auf Mars Express </a></li>
<li><a href="http://www.esa.int/Our_Activities/Space_Science/Venus_Express">ESA: Venus Express </a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/eo/">DLR: Erdbeobachtung </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/TerraSAR">WP: TerraSAR </a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/blogs/tandem-x">DLR: TanDEM-X-Missionsblog </a></li>
<li><a href="http://www.esa.int/Our_Activities/Observing_the_Earth/GOCE">ESA: GOCE </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Pioneer_10">WP: Pioneer 10 </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Pioneer_11">WP: Pioneer 11 </a></li>
<li><a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Pioneer-Plakette">WP: Plaketten an Bord der Pioneer-Raumsonden </a></li>
<li><a href="http://www.esa.int/ger/ESA_in_your_country/Germany/CryoSat_Auf_eisiger_Mission_br_Special">ESA: Cryosat </a></li>
<li><a href="http://www.esa.int/Our_Activities/Navigation/The_future_-_Galileo/What_is_Galileo">ESA: Galileo-Satellitennavigationssystem </a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/jobs/">DLR: Jobs &amp; Karriere beim DLR </a></li>
<li><a href="http://www.esa.int/About_Us/Careers_at_ESA">ESA: Careers at ESA </a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/next/">DLR: DLR_next für Jugendliche </a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/schoollab/">DLR: DLR-Schülerlabore </a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/sc/">DLR: DLR-Simulations- und Softwaretechnik </a></li>
<li><a href="http://www.dlr.de/dlr/jobs/desktopdefault.aspx/tabid-10597/1007_read-3444/">DLR: Praktika beim DLR </a></li>
<li><a href="http://www.youtube.com/watch?v=nvl8ZCV5GpU">YouTube: Traumjob in Luft- und Raumfahrt </a></li>
</ul>
<p>

<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
</p>
]]></content:encoded>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2010/11/08/rz001-raumfahrt-in-deutschland-und-europa/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <itunes:season>1</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Jan Wörner</atom:name>
      </atom:contributor>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/contributors/jan-woerner.jpg" role="guest">Jan Wörner</podcast:person>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
    </item>
    <item>
      <title>RZ000 Einführung</title>
      <link>https://raumzeit-podcast.de/2010/11/02/rz000-einfuehrung/</link>
      <pubDate>Tue, 02 Nov 2010 14:29:02 +0000</pubDate>
      <guid isPermaLink="false">http://www.raumzeit-podcast.de/?p=42</guid>
      <description><![CDATA[Eine kleine Einführung in unser Projekt als Appetithäppchen vorab, damit Ihr Euch schon mal mit unserer tollen Erkennungsmelodie bekannt machen könnt.]]></description>
      <atom:link rel="http://podlove.org/deep-link" href="https://raumzeit-podcast.de/2010/11/02/rz000-einfuehrung/#"/>
      <enclosure url="https://raumzeit-podcast.de/podlove/file/320/s/feed/c/mp3/rz000-einfuehrung.mp3" length="1891625" type="audio/mpeg"/>
      <itunes:duration>00:03:03</itunes:duration>
      <itunes:author>Metaebene Personal Media - Tim Pritlove</itunes:author>
      <itunes:subtitle>Ein kurzer Überblick über die Themen und Ziele dieses neuen Projekts</itunes:subtitle>
      <itunes:episode>0</itunes:episode>
      <itunes:episodeType>full</itunes:episodeType>
      <itunes:summary><![CDATA[Eine kleine Einführung in unser Projekt als Appetithäppchen vorab, damit Ihr Euch schon mal mit unserer tollen Erkennungsmelodie bekannt machen könnt.]]></itunes:summary>
      <itunes:image href="https://media.metaebene.me/media/raumzeit/rz000-einfuehrung.cover.jpg"/>
      <content:encoded><![CDATA[<p>



<div style="clear: both">
<p><strong>Ein kurzer Überblick über die Themen und Ziele dieses neuen Projekts</strong></p>
    <p>
        <a href="https://raumzeit-podcast.de/2010/11/02/rz000-einfuehrung/">
            
<img decoding="async" class="episode_image_cover" title="RZ000 Einführung" width="200" src="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3030302d65696e6675656872756e672e636f7665722e6a7067/200/0/0/rz000-einfuehrung" srcset="https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3030302d65696e6675656872756e672e636f7665722e6a7067/200/0/0/rz000-einfuehrung 1x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3030302d65696e6675656872756e672e636f7665722e6a7067/400/0/0/rz000-einfuehrung 2x, https://raumzeit-podcast.de/podlove/image/68747470733a2f2f6d656469612e6d6574616562656e652e6d652f6d656469612f7261756d7a6569742f727a3030302d65696e6675656872756e672e636f7665722e6a7067/600/0/0/rz000-einfuehrung 3x"/>

        </a>
        Eine kleine Einführung in unser Projekt als Appetithäppchen vorab, damit Ihr Euch schon mal mit unserer tollen Erkennungsmelodie bekannt machen könnt.
    </p>
</div>


<p><strong>Dauer:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--duration">

3 Minuten

    </span>

<br/>
<strong>Aufnahme:</strong>

    <span class="show__meta-data show__meta-data--date">
    01.01.1970
</span>
 
</p>


<div></div>

<div>

</div>




<details>
    <summary><strong>Shownotes</strong></summary>
    <div>

                    
        
    </div>
</details>

<hr style="clear: both;" />
</p>
]]></content:encoded>
      <podcast:chapters url="https://raumzeit-podcast.de/2010/11/02/rz000-einfuehrung/?chapters_format=pijson" type="application/json+chapters"/>
      <itunes:season>1</itunes:season>
      <atom:contributor>
        <atom:name>Tim Pritlove</atom:name>
      </atom:contributor>
      <podcast:person img="https://raumzeit-podcast.de/files/2020/11/IMG_4799.jpeg">Tim Pritlove</podcast:person>
    </item>
  </channel>
</rss>
